Ustawa z dnia 18 marca 1932 r. o zmianie niektórych przepisów, dotyczących zaopatrzenia emerytalnego funkcjonarjuszów państwowych i zawodowych wojskowych.

Ustawa z dnia 11 grudnia 1923 r. o zaopatrzeniu emerytalnem funkcjonarjuszów państwowych

i zawodowych wojskowych (Dz. U. R. P. z 1924 r. Nr 6, poz. 46) w brzmieniu, ustalonem

ustawą z dnia 13 lutego 1924 r. (Dz. U. R. P. Nr 18, poz. 178), ustawą z dnia 12 czerwca

1924 r. (Dz. U. R. P. Nr 52, poz. 526), ustawą z dnia 22 lipca 1925 r. (Dz. U. R.

P. Nr 83, poz. 566), rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 13 grudnia

1926 r. (Dz. U. R. P. Nr 122, poz. 705), ustawą z dnia 23 marca 1929 r. (Dz. U. R.

P. Nr 23, poz. 234), rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 29 listopada

1930 r. (Dz. U. R. P. Nr 82, poz. 647), oraz ustawą z dnia 18 marca 1931 r. (Dz. U.

R. P. Nr 27, poz. 170), ulega następującym zmianom

1)

W art. 2 dodaje się następujący przepis jako ustęp końcowy

„

Funkcjonariuszowi państwowemu lub zawodowemu wojskowemu, mianowanemu ministrem w czasie

piastowania mandatu poselskiego lub senatorskiego, albo wybranemu na posła lub senatora

w czasie zajmowania stanowiska ministra, zalicza się do wysługi emerytalnej w razie

zwolnienia ze stanowiska ministra przed wygaśnięciem mandatu poselskiego lub senatorskiego

pozostały czas piastowania tego mandatu w przypadku, jeżeli w chwili zwolnienia ze

stanowiska ministra funkcjonarjusz państwowy lub zawodowy wojskowy nie nabył zgodnie

z ust. 3 prawa do uposażenia emerytalnego.

Uposażenie emerytalne zostanie w takim przypadku wymierzone dopiero po wygaśnięciu

mandatu poselskiego lub senatorskiego i z zastrzeżeniem postanowień art. 9 ustawy.

”

2)

W art. 7 ust. 1 zamiast słów: „w wysokości 5% (pięć) uposażenia” wstawia się słowa

„w wysokości ośmiu procent (8%) uposażenia”.

3)

W art. 7 dodaje się jako ustępy końcowe postanowienia następujące

„

Za czas służby państwowej, za który funkcjonarjusz państwowy lub zawodowy wojskowy

uiścił ośmioprocentową opłatę emerytalną, począwszy od 1 kwietnia 1932 r. Skarb Państwa

na mocy niniejszego postanowienia przekazywać będzie ośmioprocentową składkę, określoną

w art. 120 ust. 2 (przy analogicznem zastosowaniu postanowień ust. 4) rozporządzenia

Prezydenta Reczypospolitej z dnia 24 listopada 1927 r. (Dz. U. R. P. Nr 106, poz.

911) właściwym zakładom ubezpieczeń pracowników umysłowych oraz właściwym instytucjom,

przedsiębiorstwom i zakładom, których pracownicy zgodnie z art. 5 pkt. 4, 5 i 6 powołanego

rozporządzenia nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia.

Przekazywanie składek, o których mowa w ustępie poprzednim, będzie uskutecznione za

wszystkich funkcjonarjuszów państwowych i zawodowych wojskowych, którzy przejdą ze

służby państwowej do zatrudnienia, uzasadniającego obowiązek ubezpieczenia w zakładzie

ubezpieczeń pracowników umysłowych na zasadzie powołanego rozporządzenia Prezydenta

Rzeczypospolitej z dnia 24 listopada 1927 r. lub do służby w instytucjach, przedsiębiorstwach

czy też zakładach, uzasadniających w myśl art. 5 pkt. 4, 5 i 6 tegoż rozporządzenia

zwolnienie z obowiązku ubezpieczenia, o ile ci funkcjonariusze państwowi i zawodowi

wojskowi ani nie nabyli w służbie państwowej prawa do emerytury, ani prawa tego przy

rozwiązaniu stosunku służbowego nie utracili.

Zakłady ubezpieczeń pracowników umysłowych oraz instytucje, przedsiębiorstwa i zakłady

zaliczą funkcjonariuszom państwowym i zawodowym wojskowym, za których Skarb Państwa

winien przekazać składki ubezpieczeniowe, do miesięcy składkowych, względnie do wysługi

emerytalnej w całości okres czasu, za który Skarb Państwa ma przekazać składki, niezależnie

od obowiązujących w tej mierze odmiennych przepisów

”

.

4)

W art. 9 ust. 1 otrzymuje brzmienie: „Prawo do uposażenia emerytalnego nabywa funkcjonariusz

państwowy lub zawodowy wojskowy, który po nieprzerwanej co najmniej 15-letniej państwowej

służbie cywilnej lub wojskowej, względnie po łącznym, nieprzerwanym, co najmniej 15

lat trwającym okresie państwowej służby cywilnej i wojskowej, przechodzi w stan spoczynku

z powodów, przewidzianych w ustawie niniejszej lub we właściwych przepisach o stosunkach

służbowych, albo też zostaje zwolniony bez utraty praw nabytych”.

5)

W art. 9 ust. 2 przy końcu pkt. 1 zamiast słów: „nabytą w związku ze służbą, bez własnej

winy” wstawia się słowa: „nabytą bez własnej winy po wstąpieniu do służby”.

6)

W art. 9 ustęp ostatni skreśla się wyrazy: „10-letniej”, natomiast wstawia się słowo: „15-letniej”.

7)

Art. 19 ust. 1 otrzymuje brzmienie: „Uposażenie emerytalne wynosi po 15 latach służby

40% (czterdzieści procent) i wzrasta za każdy następny rok do 25 roku służby włącznie

o 2,4% (dwa całe cztery dziesiąte procent), poczem wzrasta za każdy dalszy rok o 2,8%

(dwa całe osiem dziesiątych procent), aż do 92% (dziewięćdziesięciu dwóch procent)

podstawy wymiaru (art. 17), co stanowi pełny wymiar uposażenia emerytalnego. W przypadkach,

w których możliwe jest nabycie prawa do emerytury po krótszym okresie służby, niż

lat 15 (art. 9 ust. 2), uposażenie emerytalne wynosi do 10 lat służby włącznie 30%

(trzydzieści procent) i wzrasta za każdy następny rok służby do 15 lat służby włącznie

o 2%(dwa procent) podstawy wymiaru (art. 17)”.

8)

Art. 25 ust. 2 otrzymuje brzmienie

„

Za uposażenie, ostatnio pobierane w służbie czynnej, w rozumieniu poprzedniego ustępu,

należy uważać uposażenie, któreby emeryt otrzymał w danym miesiącu, gdyby pełnił obowiązki

służbowe w miejscu swego stałego zamieszkania, jako samotny funkcjonariusz państwowy,

względnie zawodowy wojskowy, zaliczony do tego stopnia i grupy, do których był zaliczony

ostatnio przed przeniesieniem w stan spoczynku, z uwzględnieniem tylko tych dodatków

do uposażenia, do których mają prawo wszyscy funkcjonariusze państwowi i zawodowi

wojskowi

”

.

9)

W art. 25 ust. 3 zamiast słów: „rocznie 3.600 złotych” wstawia się słowa: „miesięcznie

300 złotych”.

10)

W art. 27 ust. 3 po słowach: „właściwa władza naczelna w porozumieniu z Ministrem

Skarbu”, dodaje się słowa: „lub upoważniona przez władzę naczelną właściwa władza

II instancji w porozumieniu z odnośną izbą skarbową”.

11)

W art. 33 ust. 1 po wyrazach: „wydanemu na zasadzie art. 26 ust. 4” wstawia się wyrazy

„lub art. 27”.

12)

Ust. 1 i 2 pkt. 6 art. 37 przenosi się jako ustępy 3 i 4 art. 52, natomiast wprowadza

się do art. 37 pkt. 6 o następującem brzmieniu: „Rada Ministrów określa warunki i

tryb zaliczania do wysługi emerytalnej funkcjonarjuszów państwowych okresu czynnej

działalności, zmierzającej do odzyskania niepodległości Państwa Polskiego, oraz okresu

odbywania kar, orzeczonych przez władze byłych państw zaborczych za taką działalność.”

13)

W art. 38 lit. b) między wyrazami „dla pracy w szkolnictwie” a wyrazami „prywatnem

lub w instytucji społecznej”, wstawia się wyrazy: „państwowem innych działów administracji,

w szkolnictwie”.

14)

W art. 48 ust. 1 skreśla się słowa: „10-cioletniej”, natomiast wstawia się słowa

„15-letniej”.

15)

W art. 50 ust. 2 średnik, umieszczony na końcu pkt. c), zastępuje się przecinkiem,

poczem dodaje się zdanie: „albo ze względów służbowych celem wyszkolenia w zakresie

produkcji sprzętu wojskowego; zawodowy wojskowy winien za czas tego stanu nieczynnego

uiścić opłaty emerytalne, przewidziane w art. 7”.

16)

W art. 50 skreśla się ust. 5.

17)

W art. 50 dodaje się nowy ustęp jako ostatni: „Rada Ministrów określa warunki i tryb

zaliczania do wysługi emerytalnej zawodowych wojskowych okresu czynnej działalności,

zmierzającej do odzyskania niepodległości Państwa Polskiego, oraz okresu odbywania

kar, orzeczonych przez władze byłych państw zaborczych za taką działalność”.

18)

W art. 78 ust. 1 skreśla się wyrazy: „funkcjonariusza lub wojskowego zawodowego w stanie spoczynku”, a zamiast nich wstawia się wyraz: „emeryta”.

19)

W art. 79 skreśla się wyrazy: „wadliwego lub nieprawdziwego wpisu do wykazu stanu służby”, a zamiast nich wstawia się wyrazy: „późniejszego przedstawienia dokumentów, dotyczących”,

20)

W art. 81 skreśla się ust. 3 i 4.

21)

W art. 84 ust. 1 dodaje się jako zdanie końcowe: „Ustąpienie na rzecz Skarbu Państwa

powyższych praw nie stanowi uiszczenia opłaty emerytalnej do Skarbu Państwa Polskiego

w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy”.

22)

W art. 84 ust. 2 skreśla się zdanie ostatnie.

23)

W art. 89 ust. 1 zamiast wyrazów: „emerytowanych funkcjonarjuszów państwowych i zawodowych wojskowych byłych państw zaborczych” wstawia się wyrazy: „emerytów, funkcjonarjuszów państwowych i zawodowych wojskowych byłych państw zaborczych,

którym na mocy przepisów niniejszej ustawy służy prawo do uposażenia emerytalnego

ze Skarbu Państwa”.

Emeryci, którym przed wejściem w życie ustawy z dnia 18 marca 1931 r. (Dz. U. R. P.

Nr 27, poz. 170) został przyznany w myśl art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 11 grudnia 1923 r.

(Dz. U. R. P. z 1924 r. Nr 6, poz. 46) dodatek na żonę, poślubioną po przejściu w

stan spoczynku, tracą prawo do tego dodatku z dniem 1 kwietnia 1931 r.

Postanowienia art. 17 ust. 2 i art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 11 grudnia 1923 r. (Dz.

U. R. P. z 1924 r. Nr 6, poz. 46) w brzmieniu ustawy z dnia 18 marca 1931 r. (Dz.

U. R. P. Nr 27, poz. 170) mają zastosowanie, począwszy od dnia 1 kwietnia 1931 r.

również do emerytów (wdów, sierot), którym uposażenie emerytalne (pensja wdowia, sieroca)

zostało przyznane przed dniem 1 kwietnia 1931 r.

Funkcjonarjusze państwowi i zawodowi wojskowi, którzy przed wstąpieniem do państwowej

służby polskiej lub do służby w wojsku polskiem pełnili służbę w byłych państwach

zaborczych, podlegającą doliczaniu do wysługi emerytalnej na zasadzie art. 81 i 84

ustawy z dnia 11 grudnia 1923 r. (Dz. U. R. P. z 1924 r. Nr 6, poz. 46), winni najpóźniej

do dnia 31 grudnia 1933 r. zgłosić swe prawa z tego tytułu i należycie je udokumentować.

Przekroczenie tego terminu może być uwzględnione tylko, o ile samo zgłoszenie nastąpiło

we właściwym czasie, a nieudowodnienie tej służby w zakreślonym terminie wywołane

było okolicznościami niezależnemi od woli zainteresowanej osoby. Niezgłoszenie w powyżej

oznaczonym terminie służby w b. państwie zaborczem, podlegającej doliczeniu do wysługi

emerytalnej na zasadzie art. 81 i 84 ustawy z dnia 11 grudnia 1923 r., powoduje utratę

prawa do zaliczenia tej służby do wysługi emerytalnej.

Władze, wskazane w art. 27 ustawy z dnia 11 grudnia 1923 r. o zaopatrzeniu emerytalnem

funkcjonarjuszów państwowych i zawodowych wojskowych w brzmieniu, ustalonem niniejszą

ustawą, w terminie do dnia 31 grudnia 1935 r. orzekną, czy zgłoszone i należycie udowodnione

okresy służby w b. państwach zaborczych podpadają pod postanowienia art. 81 ust. 1

lub art. 84 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnem funkcjonarjuszów państwowych i zawodowych

wojskowych i czy podlegają na zasadzie tych postanowień doliczeniu do wysługi emerytalnej,

Z zapatrzenia emerytalnego (uposażenia emerytalnego, pensyj wdowich i sierocych),

przyznanego przed wejściem w życie niniejszej ustawy, przy wypłatach miesięcznych

rat, począwszy od raty za miesiąc maj 1932 r., potrącana będzie opłata w wysokości

ośmiu procent (8%) należnego zaopatrzenia,

Opłata powyższa nie będzie pobierana od wdów i sierot, których zaopatrzenie, wymienione

w ustępie poprzednim, nie przekracza dla wdów - kwoty 50 zł (pięćdziesięciu złotych),

dla sieroty zaś - kwoty 25 zł (dwudziestu pięciu złotych) miesięcznie,

Jeżeliby przy zastosowaniu opłaty, oznaczonej w ust. 1, zaopatrzenie wdowy miało wynosić

mniej aniżeli 50 zł, sieroty zaś mniej aniżeli 25 zł, opłata powyższa ulega zmniejszeniu

do kwoty, o którą zaopatrzenie wdowy lub sieroty przekracza granice, oznaczone w ust.

2.

Postanowienia art. 5 ustawy z dnia 11 grudnia 1923 r. nie mają zastosowania do opłat,

pobieranych na podstawia niniejszego artykułu.

Pobieranie opłaty, wprowadzonej niniejszym artykułem, ustaje z dniem 31 marca 1933 r.;

postanowienie to nie dotyczy emerytów oraz wdów i sierot, otrzymujących zaopatrzenia

emerytalne na zasadzie art. 82, 95, 102, 103 i 108 ustawy z dnia 11 grudnia 1923 r.

Emeryci oraz wdowy i sieroty, którym zaopatrzenie emerytalne zostało przyznane przed

wejściem w życie niniejszej ustawy, otrzymują to zaopatrzenie od dnia 1 kwietnia 1933 r.

w wymiarze, ustalonym w art. 19 ustawy z dnia 11 grudnia 1923 r. w brzmieniu niniejszej

ustawy (art. 1 pkt. 7); wysokość zaopatrzenia tych emerytów oraz wdów i sierot, którym

zaopatrzenie emerytalne zostało przyznane za okres czasu krótszy aniżeli 15 lat, określa

się według zasad zdania drugiego ustępu pierwszego art. 19 ustawy z dnia 1 grudnia

1923 r. w brzmieniu niniejszej ustawy (art. 1 pkt. 7).

Postanowienia poprzedniego ustępu nie dotyczą emerytów oraz wdów i sierot, otrzymujących

zaopatrzenie emerytalne na zasadzie art. 82, 95, 102, 103 i 108 ustawy emerytalnej

z dnia 11 grudnia 1923 r.

Postanowienia ustępu pierwszego nie dotyczą wdów i sierot, których zaopatrzenie, wymienione

w tym ustępie, nie przekracza: dla wdów - kwoty 50 zł (pięćdziesięciu złotych), dla

sieroty zaś - kwoty 25 złotych (dwudziestu pięciu złotych) miesięcznie.

Jeżeliby po zastosowaniu postanowień ustępu pierwszego do wdów i sierot, których zaopatrzenie,

wymienione w tym ustępie, przekracza 50 zł, względnie 25 zł, okazało się, że zaopatrzenie

to miałoby wynosić mniej aniżeli 50 zł. względnie 25 zł, wdowa otrzymuje 50 zł, sierota

zaś 25 zł.

Emeryci (wdowy, sieroty), do których zastosowano art. 2 ustawy z dnia 18 marca 1931 r.

(Dz. U. R. P. Nr 27, poz. 170), będą otrzymywać zaopatrzenie emerytalne, począwszy

od dnia 1 kwietnia 1933 r. za okres służby i pracy zawodowej, zaliczony im do wysługi

emerytalnej przed wejściem w życie powołanej ustawy z dnia 18 marca 1931 r., przy

równoczesnem zastosowaniu art. 6 niniejszej ustawy.

W wypadkach, zasługujących na szczególne uwzględnienie, funkcjonariuszom państwowym

i zawodowym wojskowym, którzy w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy pozostawali

w służbie państwowej i posiadali co najmniej 10 lat służby względnie służby i pracy

zawodowej, zaliczalnych z samego prawa do wysługi emerytalnej, w razie rozwiązania

z nimi stosunku służbowego przed osiągnięciem wysługi emerytalnej, wymaganej na zasadzie

art. 9 ustawy z dnia 11 grudnia 1923 r. w brzmieniu ustawy niniejszej, może być przyznane

uposażenie emerytalne w drodze uchwały Rady Ministrów na wniosek właściwej władzy

naczelnej za zgodą Ministra Skarbu.

Osobom, o których mowa w ustępie pierwszym, uposażenie emerytalne zostanie wymierzone

według zasad, przewidzianych w art. 19 ust. 1 zdanie 2 ustawy z dnia 11 grudnia 1923 r.

w brzmieniu ustawy niniejszej (art. 1 pkt. 7).

Wdowy i sieroty po osobach, wymienionych w ust. 1, mają prawo do zaopatrzenia z mocy

samej ustawy w wysokości, określonej art. 61, względnie art. 62 ustawy z dnia 11 grudnia

1923 r. przy uwzględnieniu zasad, przewidzianych w art. 19 ust. 1 zdanie drugie ustawy

z dnia 11 grudnia 1923 r. w brzmieniu ustawy niniejszej (art. 1 pkt. 7).

Funkcjonariusze państwowi i zawodowi wojskowi, którzy w dniu wejścia w życie niniejszej

ustawy pozostawali w służbie państwowej i posiadali co najmniej 10 lat służby, względnie

służby i pracy zawodowej, zaliczalnych z samego prawa do wysługi emerytalnej, a z

którymi zostanie rozwiązany stosunek służbowy przed osiągnięciem przez nich wysługi

emerytalnej, wymaganej na zasadzie art. 9 ustawy z dnia 11 grudnia 1923 r., w brzmieniu

ustawy niniejszej (art. 1 pkt. 4), uzyskują prawo do uposażenia emerytalnego według

zasad, przewidzianych w art. 19 ust. 1 zdanie drugie ustawy z dnia 11 grudnia 1923 r.

w brzmieniu ustawy niniejszej (art. 1 pkt. 7) od pierwszego dnia miesiąca następującego

po dniu ukończenia przez byłego funkcjonariusza państwowego lub byłego zawodowego

wojskowego 60 roku życia w przypadkach, gdy były funkcjonariusz państwowy lub zawodowy

wojskowy nie uzyskał z tytułu swej późniejszej służby lub pracy, pełnionej po rozwiązaniu

z nim stosunku służbowego, jakiegokolwiek innego zaopatrzenia, oraz gdy za tego byłego

funkcjonariusza państwowego, względnie byłego zawodowego wojskowego, nie przekazano

ze Skarbu Państwa składki ubezpieczeniowej na mocy art. 7 ustawy z dnia 11 grudnia

1923 r.

Funkcjonariusze państwowi, podlegający tymczasowym przepisom służbowym dla urzędników

państwowych z dnia 11 czerwca 1918 r. (Dz. P. K. P. Nr 6, poz. 13), którzy w dniu

wejścia w życie niniejszej ustawy posiadają co najmniej 10 lat służby, względnie służby

i pracy zawodowej, zaliczalnych do emerytury, a zostaną zwolnieni ze służby przed

nabyciem prawa do uposażenia emerytalnego, mają prawo do odprawy w wysokości sześciomiesięcznego

uposażenia, pobieranego ostatnio w służbie czynnej.

Funkcjonarjusze, którym na zasadzie postanowień ustępu poprzedniego została przyznana

odprawa, nie mają prawa do innej odprawy.

Orzeczenia, przewidziane w art. 27 ustawy z dnia 11 grudnia 1923 r., wydaje Minister

Skarbu lub upoważniona przez Ministra Skarbu władza skarbowa II instancji. Od orzeczeń

władzy skarbowej II instancji zainteresowana osoba może wnieść odwołanie w terminie

trzydziestodniowym.

W innych przypadkach, w których ustawa z dnia 11 grudnia 1923 r. przewiduje co do

funkcjonarjuszów państwowych (wdów i sierot po nich) wydawanie orzeczeń przez właściwą

władzę naczelną w porozumieniu z Ministrem Skarbu lub za zgodą Ministra Skarbu, orzeczenia

te wydaje Minister Skarbu na wniosek właściwej władzy naczelnej, wyjąwszy przypadki,

przewidziane w art. 22 ust. 3, art. 24 ust., 1 pkt. 1, art. 27 ust. 3, art. 70 ust.

3 i 4, art. 72 ust. 3 i art. 73 ust. 1 lit. a), w których decyduje wyłącznie Minister

Skarbu.

W przypadkach, przewidzianych w art. 22 ust. 3, art. 24 ust. 1 pkt. 1, art. 70 ust.

3 i 4, art. 72 ust. 3 i art. 73 ust. 1 lit. a), decyduje wyłącznie Minister Skarbu

również względem emerytowanych zawodowych wojskowych (wdów i sierot po nich).

Postanowienia niniejszego artykułu dotyczą również orzeczeń, wydawanych po wejściu

w życie niniejszego przepisu w sprawach, wszczętych przed jego wejściem w życie.

Termin przejęcia czynności, określonych w niniejszym artykule, przez Ministra Skarbu

ustali Prezes Rady Ministrów w porozumieniu z Ministrem Skarbu.

W art. 25 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. o

utworzeniu przedsiębiorstwa „Polskie Koleje Państwowe” (Dz. U. R. P. z 1930 r. Nr

89, poz. 705) po słowach: „i ich rodzin” skreśla się przecinek i następujące po nim

słowa: „przy przestrzeganiu zasady nieukracania praw, dotychczas nabytych”,

Wykonanie niniejszej ustawy porucza się Prezesowi Rady Ministrów i Ministrowi Skarbu

oraz innym ministrom we właściwym każdemu z nich zakresie działania.

Zarazem upoważnia się Ministra Skarbu do ogłoszenia w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej

Polskiej jednolitego obowiązującego tekstu ustawy z dnia 11 grudnia 1923 r. (Dz. U.

R. P. z 1924 r. Nr 6, poz. 46), z uwzględnieniem zmian tekstów, wprowadzonych późniejszemi

ustawowemi przepisami i niniejszą ustawą.

Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem 1 kwietnia 1932 r., przyczem jednak zmiany,

wprowadzone w art. 1 pkt. 5, 8, 9 i 21 niniejszej ustawy, obowiązują od dnia 1 kwietnia

1931 r.