Ustawa z dnia 28 stycznia 1932 r. o stosunkach prawnych w obszarach warownych i rejonach umocnionych.

(1)

W obszarach warownych lub rejonach umocnionych państwo może wprowadzić ze wzglądu

na interes obrony państwa ograniczenia prawa własności, posiadania, użytkowania i

używania nieruchomości, prawa przebywania lub zamieszkiwania, oraz prawa wykonywania

pewnych określonych czynności, wskazanych w niniejszej ustawie.

(2)

Ograniczenia, wprowadza na wniosek Ministra Spraw Wojskowych Rada Ministrów w drodze

rozporządzenia, ustalając zarazem ich rodzaj i zakres, bądź to osobno dla każdego

lub niektórych obszarów warownych, względnie rejonów umocnionych, stosownie do potrzeb

i warunków miejscowych, bądź też ogólnie dla wszystkich obszarów warownych lub rejonów

umocnionych.

(1)

Ograniczenia mogą dotyczyć

a)

wznoszenia nowych budowli nadziemnych, względnie usuwania lub zmiany istniejących,

jako to: budowli mieszkalnych, gospodarczych, przemysłowych, społecznych (teatrów,

szkół, zakładów leczniczych, obserwatoriów, kościołów, dzwonnic), oraz wszelkich wieżowych

konstrukcyj;

b)

dokonywania nowych budowli podziemnych, względnie usuwania lub zmiany istniejących,

jako to: piwnic, tuneli, zbiorników, studzien i t. p.;

c)

zakładania nowych ulic lub dróg, a to tak co do ich szerokości, kierunku, jak i rodzaju

nawierzchni, względnie usuwania lub zmiany istniejących;

d)

budowy nowych, względnie usuwania lub zmiany istniejących budów, sieci kanalizacyjnej,

wodociągowej, oświetleniowej, rurociągów, sieci telefonicznej lub telegraficznej podziemnej

i napowietrznej, oraz urządzeń i przedsiębiorstw komunikacyjnych w miastach;

e)

budowy, względnie przebudowy linij kolejowych (normalnotorowych i wąskotorowych),

budowy mostów, wiaduktów, estakad i t. p.;

f)

budowy nowych, względnie usuwania lub zmiany istniejących budów wodnych, jako to

grobli, tam, stawów, rowów oraz urządzeń odwadniających lub nawadniających;

g)

budów, dotyczących wszelkich trwałych zmian powierzchni terenu (obniżających lub podwyższających

teren), jako to: urządzenia i prowadzenia kamieniołomów, kopalni gliny lub piasku,

tworzenia wykopów lub nasypów, oraz ogrodzeń trwałych (betonowych) żelaznych i t.

p.) ponad 1 metr - względnie zmiany lub Usuwania istniejących już takich budów;

h)

zalesienia, względnie zadrzewienia terenu, oraz wszelkich zmian w lasach, już istniejących;

i)

dokonywania pomiarów i zdjęć topograficznych i fotograficznych zarówno terenu, jak

i urządzeń warownych;

j)

nabywania, najmu lub dzierżawienia nieruchomości;

k)

czasowego lub stałego pobytu, względnie zamieszkania osób w granicach obszaru warownego

lub rejonu umocnionego.

(2)

Ograniczenia praw, wskazane w niniejszym artykule, o ile dotyczą nieruchomości, ciążą

na nieruchomości od chwili wprowadzenia ich w myśl ustępu drugiego art. 1 z mocy samego

prawa, bez potrzeby uwidaczniania ich w księdze hipotecznej (gruntowej).

(1)

O ile interes obrony państwa nie stoi temu na przeszkodzie, mogą władze wojskowe udzielać

zezwoleń na wykonywanie praw lub czynności, podlegających ograniczeniom w myśl niniejszej

ustawy.

(2)

Władza wojskowa, udzielając zezwolenia, może zwolnić interesowanego od pewnych tylko

ograniczeń, albo też zwolnienie od ograniczeń uzależnić od dopełnienia pewnych warunków

(zezwolenie warunkowe).

(3)

W szczególności władza Wojskowa, udzielając zezwolenia warunkowego, może zażądać,

o ile zezwolenie dotyczy nieruchomości, uwidocznienia tych warunków w księdze hipotecznej

(gruntowej).

(4)

Zezwolenie traci swą moc w razie niewykonywania praw lub czynności, objętych Zezwoleniem,

w ciągu dwóch lat od dnia doręczenia zezwolenia. Jeżeli zezwolenia udzielono na pewien

określony czas, gaśnie ono z upływem tego czasu.

Zezwolenie władzy wojskowej (art. 3) nie zwalnia proszącego o zezwolenie od dopełnienia

innych warunków ustawowych, wymaganych do wykonywania danego prawa lub czynności.

(1)

Władzą wojskową właściwą dla udzielenia zezwolenia jest: w obszarach warownych dowódca

obszaru warownego, w rejonach umocnionych ten dowódca okręgu korpusu, w którego okręgu

położony jest dany rejon umocniony.

(2)

W wypadku, gdy ograniczenia dotyczą dwóch lub więcej obszarów warownych, lub położonych

w różnych okręgach korpusu rejonów umacnianych, władzą właściwą dla udzielenia zezwolenia

jest Minister Spraw Wojskowych.

(3)

Od decyzji władzy, wskazanej w ustępie pierwszym, przysługuje interesowanemu w terminie

dni 14 od dnia jej doręczenia odwołanie do Ministra Spraw Wojskowych.

(1)

Jeżeli chodzi o projekty i plany budów lub robót, przedsiębranych przez władze centralne,

wymagana jest dla wykonywania tychże robót i budów w obszarach warownych i rejonach

umocnionych zgoda Ministra Spraw Wojskowych.

(2)

Co do innych projektów i planów budów lub robót państwowych właściwe władze uzyskują

zgodę od władz wojskowych, wskazanych w ustępie pierwszym art. 5. W braku zgody decyduje

Minister Spraw Wojskowych, po wysłuchaniu zdania zainteresowanego ministra.

Władze wojskowe udzielają zezwolenia (art. 5) lub wyrażają zgodę (art. 6) na podstawie

swobodnego uznania.

(1)

Kto w prawach własności do nieruchomości lub w innych prawach, związanych z nieruchomością,

ponosi szkodę rzeczywistą z powodu wprowadzenia ograniczeń, wymienionych w art. 2,

albo też z powodu odmowy zezwolenia na wykonanie swoich praw własności, ma prawo do

odszkodowania ze Skarbu Państwa.

(2)

Prawo to nie służy osobom, które w chwili wprowadzenia ograniczeń na podstawie niniejszej

ustawy były już w tym samym rozmiarze w swych prawach ograniczone na podstawie dotychczasowych

przepisów, obowiązujących w tym względzie w obszarach warownych i rejonach umocnionych.

(3)

Prawo do odszkodowania gaśnie po upływie trzech lat, licząc od chwili wprowadzenia

ograniczeń, względnie uprawomocnienia się orzeczenia, odmawiającego zezwolenia na

wykonanie prawa.

Roszczenie o odszkodowanie należy zgłosić do dowódcy okręgu korpusu, właściwego ze

względu na miejsce położenia nieruchomości, który orzeka o prawie do odszkodowania

oraz wysokości tegoż na wniosek komisji szacunkowej.

(1)

w skład komisji szacunkowej wchodzą

a)

przedstawiciel dowódcy okręgu korpusu - jako przewodniczący, oraz jako członkowie;

b)

przedstawiciel państwowej władzy budowlanej I instancji, o ile możności z wykształceniem

technicznem;

c)

przedstawiciel właściwej izby skarbowej;

d)

przedstawiciel zainteresowanego działu cywilnej administracji państwowej, wyznaczony

przez władzę I instancji;

e)

biegły z pośród niezainteresowanych mieszkańców gminy, wyznaczony przez zarząd gminy,

właściwej ze względu na miejsce położenia nieruchomości, której dotyczy zakaz wykonania

prawa, lub odmowa zezwolenia.

(2)

Tryb i zasady postępowania komisji szacunkowej określa rozporządzenie Ministrów: Spraw

Wojskowych i Spraw Wewnętrznych w porozumieniu z Ministrami Skarbu i Sprawiedliwości.

W razie, gdy dowódca okręgu korpusu odmówi prawa do odszkodowania, lub też gdy poszkodowany

nie zadawala się wysokością przyznanego mu przez dowódcę okręgu korpusu odszkodowania,

lub też gdy w terminie sześciu miesięcy, liczonych od zgłoszenia roszczenia o odszkodowanie,

nie zostanie wydane orzeczenie W sprawie odszkodowania, może poszkodowany w terminie

trzech miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia, lub też w braku wydania orzeczenia

w terminie dziewięciu miesięcy od dnia zgłoszenia roszczenia o odszkodowanie, udać

się do właściwego sądu o ustalenie odszkodowania w drodze postępowania sądowego.

Dla celów kontroli nad wszelkiemi budowlami i Urządzeniami, tudzież nad wykonywaniem

praw, podlegających ograniczeniom, dowództwo obszaru warownego, względnie rejonu umocnionego,

oraz powiatowe władze administracji ogólnej, lub na ich polecenie organa policji państwowej,

mają prawo dostępu do wszelkich nieruchomości prywatnych, położonych w obrębie granic

obszarów warownych, względnie rejonów umocnionych, oraz obowiązek wstrzymania budowli

rozpoczętych lub podjętych czynności i niezwłocznego doniesienia o tem, komu należy,

o ile właściciel lub zastępująca go osoba nie wykażą się właściwem zezwoleniem.

(1)

Kto, choćby przez nieostrożność, postępuje wbrew przepisom, zawartym w niniejszej

ustawie, lub w rozporządzeniach, wydanych na jej podstawie, a dotyczącym wykonania

praw, podlegających w obszarach warownych lub rejonach umocnionych ograniczeniom,

- będzie karany grzywną do 3.000 zł lub aresztem do trzech miesięcy, albo obu karami

łącznie.

(2)

Przedsiębiorcy, prowadzący roboty budowlane lub inne, odpowiadają narówni z tymi,

którzy im powierzyli roboty. Właściwemi do orzekania tych kar są powiatowe władze

administracji ogólnej.

Roboty lub budowy, uskutecznione ze szkodą dla interesów wojska lub obrony państwa

wbrew przepisom niniejszej ustawy lub rozporządzeń, wydanych na jej podstawie, ulegną

na mocy orzeczenia powiatowej władzy administracji ogólnej, wydanego na wniosek władzy

wojskowej, wskazanej w art. 5, zniesieniu, a przedmiot zostanie przywrócony do pierwotnego

stanu na koszt winnych odnośnych czynności, jako solidarnie odpowiedzialnych.

Osoby, przebywające lub zamieszkujące w granicach obszaru warownego, względnie rejonu

umocnionego, wbrew postanowieniom, przewidzianym w rozporządzeniu Rady Ministrów (art.

II, zostaną na mocy orzeczenia powiatowej władzy administracji ogólnej, wydanego na

wniosek władzy wojskowej, wskazanej w art. 5, przymusowo wysiedlone.

Orzeczenia z art. 14 lub 15 mogą być wydane, niezależnie od pociągnięcia winnego do

odpowiedzialności karnej w myśl art. 13.

Rozporządzenie Rady Ministrów określi w granicach obowiązujących przepisów o ustroju

władz stosunek władz wojskowych, powołanych do wykonania niniejszej ustawy, do miejscowych

cywilnych władz państwowych lub samorządowych, tudzież w granicach art. 2 uprawnienia

tychże władz wojskowych, w stosunku do ludności cywilnej, przebywającej w obszarach

warownych lub rejonach umocnionych.

Wykonanie niniejszej ustawy porucza się Ministrowi Spraw Wojskowych, Ministrowi Spraw

Wewnętrznych, Ministrowi Sprawiedliwości i innym zainteresowanym ministrom.

(1)

Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

(2)

Istniejące dotychczas na mocy postanowień byłych państw zaborczych ograniczenia w

obszarach warownych lub w rejonach umocnionych (twierdzach, umocnieniach) zachowują

swą moc obowiązującą do czasu wejścia w życie rozporządzeń Rady Ministrów, wydanych

po myśli art. 1 i 17. Z chwilą wejścia w życie tych rozporządzeń tracą na danym obszarze

warownym lub rejonie umocnionym moc obowiązującą dotychczasowe przepisy prawne, regulujące

sprawy, objęte odnośnem rozporządzeniem Rady Ministrów.