Rozporządzenie Ministra Spraw Wojskowych z dnia 14 września 1931 r. wydane co do §§ 21-25 w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych i Ministrem Sprawiedliwości w sprawie wykonania dekretu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 12 grudnia 1920 roku o żandarmerji.

§ 2. Działalność słuibow'a żandarmerji obejmuje-poza wypadkami wymienionemi w § l-rów. nież osoby cywilne, co do których, w myśl wydanych

przepisów, ingerencja władz i organów wojskowych,

celem utrzymania bezpieczeństwa, spokoju i porząd­

ku publicznego, jest dopuszczalna.

Poza tern działalność służbowa żandarmerji, jako wojskowego organu przeznaczonego do utrzy'mania bezpieczeństwa, spokoju i porządku publicznego, ma - w stosunku do osób cywilnych - charakter jedynie pomocniczy i ograniczona jest do następujących wypadków

l} Organa żandarmerji są uprawnione do przymusowego zatrzymania wyżej wymienionych osób

w razie schwytania ich na gorącym uczynku przestępstwa lub bezpośrednio potem w czasie pościgu

z tern, że mają w tym wypadku obowiązek natychmiastowego sprowadzenia lub przekazania podejrzanych do znajdujących się najbliżej miejsca ujęcia cywilnych władz sądowych, względnie cywilnego organu bezpieczeństwa publicznego (Policja Państwo­

wa).

2) Organa żandarmerji są uprawnione do przymusowego przeprowadzania oględzin, rewizji domu

Właściwość

rzeczowa iandarmerji.

Do art. 2.

§ 3. Działalność służbowa żandarmerji, jako

wojskowego organu przeznaczonego do utrzymania

bezpieczeństwa, spokoju i porządku , publicznego;

polega

l) na obowiązku służbowym zapobiegania i ści­

gania przestępstw w stosunku do osób, wymienionych w §§ l i 2 (służba sądowo-po­

licyjna),

2} na ochronie osób i rzeczy w myśl obowią­

zujących przepisów (służba ochronna§ 11),

3} na obowiązku służbowym współdziałania

z dowódcami jednostek i miejscowemi wła­

dzami wojskowemi (komendantami garnizonów) w kierunku utrzymania porządku

i karności w wojsku (służba wojskowo-policyjnaJ,

4) na udzielaniu pomocy (asystencyj) władzom

cywilnym, w ramach obowiązujących przepisów o udzielaniu pomocy wojskowej wła­

dzom cywilnym (służba asystencyjna).

Wzbronione jest używanie żandarmerji do czynncści, nie wchodzących w zakres jej działalności służ­

bowej.

§ 4. W służbie sądowo - policyjnej żandar­

merja jest organem pomocniczym oraz wykonawczym sądów i prokuratur wojskowych, a celem jej

jest zapobieganie naruszeniom ustaw karnych oraz

ściganie przestępstw, należących do właściwości są­

dów wojskowych (zapobiegawcza i wykonawcza

służba sądowo-policyjna).

Istota wykonawczej służby sądowo - policyjnej

polega na obowiązku wkraczania służbowego, celem

ustalenia stanu faktycznego przestępstwa, oraz zabezpieczenia dowodów lub też ujęcia osoby sprawcy. W służbie tej wkraczają organa żandarmerji

!IW imieniu prawa" i ponoszą pełną odpowiedzialność dyscyplinarną i karno-sądową za swoje czynności służbowe.

§ 5. Powodem służbowego wkraczania żan­

darmerji, jako organu wykonawczego w służbie są­

dowo-policyjnej, może być

l) wiadomość otrzymana jakąkolwiek drogą,

albo spostrzeżenie własne o zamierzeniu,

usiłowaniu lub dokonaniu czynu karygodnego,ściganego z' urzędu (wkroczenie służ­

bowe z własnej inicjatywy);

2) wezwanie służbowe pomocy żandarmerji

przez przełożonych tych osób, które są po-

Dziennik Ustaw. Poz. 677.

dejrzane o zamierzenie, usiłowanie lub dokonanie wymienionych czynów karygodnych

lwkroczenie służbowe na skutek wezwania) j

3) rozkaz właściwego dowódcy, względnie

zlecenie służbowe prokuratora wojskowego

(oficera sądowego) lub sądu wojskowego

w kierunku przeprowadzenia dochodzen

przygotowawczych lub też wykonania poszczególnych czynności służbowych, zwią­

zanych z postępowaniem badawczem, prokuratorskiem lub sądowe m (wkroczenie

służbowe na rozkaz, względnie na skutek

zlecenia prokuratorskiego lub sądowego.

§ 6. W wypadku ~ymienionym w punkcie 1

§ 5, ma żandarmerja obowiązek przeprowadzenia dochodzeń, niezbędnych dla wyjaśnienia sprawy, zabezpieczenia dowodów i ślad ó w przestępstwa oraz

ustalenia, względnie ujęcia sprawcy - w granicach

i w sposób przewidziany przepisami ustawy postę­

powania karnego wojskowego, względnie Instrukcją żandarmerji z powodu przestępstw, które doszły do jej wiadomości i zostały spełnione przez osoby wojskowe nazewnątrz ich formac yj,chociażby

formacje te rozmieszczone były w tych samych obszarach garnizonowych, w których znajduje się miejsce spełnienia czynu przestępn e go.

O wkroczeniu z własn ej inicjatywy (punkt 1

§ 5) obowiązane są odnośn e dowództwa żandarmerji

zawiadomić właściwego prokuratora .wojskowego,

przy podaniu okoliczności, które to wkroczenie uzasadniają, oraz wymienieniu osoby podejrzanego.

Obowiązek ten odpada, gdy wkroczenie dotyczy

przestępstw, które mogą ulec ukar aniu dyscyplinarnemu w myśl art. 45 kodeksu k arnego wojskowego,

a nie zarządzono tymczasowego przytrzymania ani

rewizji.

W sprawach mających szczególną wagę dla interesów Państwa lub wojska, ob ow iązane są odnoś­

ne dowództwa żandarmerji zawiadomić o wkroczeniu również właściwego dowódc .;;: .

Obowiązkiem dowódców formacyj (komendantów' kierowników) jest udzielenie organom żandar­

merji potrzebnego poparcia i pomocy.

dowódcę

Nr. 86.

(komendanta, kierownika) formacji, meldu-

jąc równocześnie o zachodzących ewentualnie okolicznościach, wyszczególnionych w ustępie 1 niniej-

szego paragrafu.

§ 8. O wynikach dochodzeń w wypadkach wymienionych w punkcie 1 i 2 § 5 zawiadamia żandar­

merj a

a) właściwego prokuratora (oficera sądowego)

w wypadkach, w których zarządzono tymczasowe przytrzymanie lub rewizję oraz

w wypadkach, w których nie może mieć zastosowania przepis art. 45 k. k. w.,

bl dowódcę (komendanta, kierownika) formacji w wypadkach wkroczenia na wezwanie, gdy przestępstwo może ulec ukaraniu

dyscyplinarnemu w myśl postanowień art. 45

kodeksu karnego wojskowego, oraz w innych wypadkach wtedy, gdy organa żandar­

merji przedsięb ra ły czynności służbowe we-o

wJ]ątrz formacji lub zastosowały zatrzymanie tymczasowe.

§ 9. W wypadku wymienionym w punkcie 3

§ 5 żandarmerja po przeprowadzeniu nakazanych

względnie zleconych czynności, skierowuje wyniki

dochodzell bezpośrednio do władz, które nakazały

lub zleciły dokonanie tych czynności .

§ 10. W wypadkach przestępstw prywatnoskargcwych winna żandarmerja

.

1) ud zielić informacyj co do sprawcy przestęp.'

stwa osobom, które się do niej o to zwracają, a

2) o ile zagrożona jest dyscyplina lub porządek

wojskowy, donosić o tern właściwym przełożonym.

§ 11, Służba ochronna ma charakter służby

zapcbiegawczei. a celem jej jest przeciwdziałanie

naruszeniom tajemnic w ojskowych i ochrona osób

i rzeczy. obszarów i urządzeń wojskowych (zapobiegawcza służba ochronna).

Pełnienie służby ochronnej polega na zabezpieczeniu osób, sztabów wyższych dowództw, rzeczy,

obszarów i urządzeń wojskowych w myśl przepisów

Instrukcji żandarmerji.

§ 7. W wypadkach dokonanych wewnątrz formacyj przestępstw cięższych, lub w sprawach zawiłych, oraz w wypadkach gdy ślady przestępstwa lub

§ 12. W wypadkach przestępstw przeciwp ań­

inne okoliczności wymagają skierowania dochodzeń stwowych współdziała żandarmerja z wojskowemi

poza obręb odnośnej formacji lub wezwania pomocy, organami informacyjnemi. Zakres współdziałania

względnie asystencji służbowej cywilnych organów

określają specjalne instrukcje .

bezpieczeństwa publicznego, natychmiastowa zaś interwencja sądu wojskowego jest niemożliwa (niebez§ 13. Zadaniem służby wojskowo-policyjnej

pieczeństwo zwłoki), winni dowódcy (komendanci,

jest zapobieganie naruszeniom przepisów. mających

kierownicy) formacyj zarządzić jedynie konieczne na celu u trzymanie dyscypliny zewnętrznej oraz

zabezpieczenie dowodów i śladów przestępstwa oraz wkraczanie (przymusowe zatrzymanie skierowanie

osoby sprawcy i wezwać żandarmerję do przepro- doniesienia) w wypadkach narusz enia tych przepiwadzenia dochodzeń.

sów. W zakresie tej służby są dowódcy plutono\v

Również we wszystkich innych . wypadkach

i posterunków żandarmerji organami ' pomocniczemi

przies1tępstw, dokonanych wewnątrz formacji, wimiejscowych komendantów garnizonów. Doniesienien dowódca (komendaI).t, kierownik) formacji w jak . ni<:, w przedmiocie naruszenia wyżej wspomnianya.

najszerszej mierlz e korzystać z pomocy żandarmerji . przepisów, skierowuje żandarmerja do przełożonych

Żandarmerja otrzymawszy jak ą kolwiek inną

dowództw winnych osób wojskowych, względnie do

drogą wiadomość o dokonanem wewnątrz formacji

miejscowych komend &,,-rnizonów, zależnie od chaprzestępstwie, obowiązana jest powiadomić O tern

rakteru przewinienia dyscyplinarnego.

I

,-o

'- .

' -l'łr.

86.

-'~, ------ ------

Dziennik Usł.aw. Poz. 677.

\§ 14. Udzielanie pomocy władzom cywilnym

przez żandarmerję może polegać na asystencji przy

tłumieniu rozruchów, pomocy na wypadek klęsk ży­

wiołowych i we wszystkich innych wypadkach,

w których jest dopuszczalna pomoc wojska władzom

cywilnym.

§ 1.5.

O wykroc.zeniach administracyjnych

i skarbowych, których sprawcami są osoby woiskowe, donosi żandarmerja właściwym władzom administracyinym lub skarbowym za pośrednictwem wła­

dzy przełożonej nad sprawcą.

R o z d z i a ł III.

Uprawnien.i a służbowe organów żandarmerji.

Do art. 3.

§ 16. Organom żandarmerjiw ' służbie przysłu­

gują prawa warty wojskowej. Zakres uprawnień organów żandarmerji w tym względzie normują regu-

laminy i instrukcje wojskowe.

1449

zmierzający do uszkodzenia, naruszenia lub

uszczuplenia przedmiotu chronionego.

§ 18. Użycie broni w wypadkach wyszczególnionych w § 17 może nastąpić tylko po .jednorazowem wezwaniu do zaniechania względnie spełnienia

danei czynności i tylko wówczas, jeżeli użycie broni

nie zagraża. bezpośrednio niebezpieczeństwem .dla

. życia osób postronnych. Jeżeli ze względu na okoliczności danego wypadku, wezwanie jest niemożli­

we, użycie broni może nastąpić po jednorazowym

wystrzale ostrze·g awczym w powietrze.

Przepis ustępu powyższego nie ma zastosowania w wypadkach, gdy zwłoka grozi niebezpie~czeń­

stwem utraty życia organu żandarmerji, albo może

udaremnić pościg i ujęcie niebezpiecznego przestęp­

cy, lub grozi zniszczeniem albo uszkodzeniem p!fzedmiotów i urządz.eń, mających doniosłe znaczenie dla

celów obrony Państwa, albo dla celów uźyfe€:zności

publicznej.

lnne warunki i sposób użycia broni przez organa żandarmerji określa Instrukcja ż'anda:rmerji.

§ H. Organa żandarmerii mają prawo użycia

§ 19~ 01'gana żandarmerji są uprawnione p1'zy

broni w następujących wypadkach

wykonywaniu

swych zadań służbowych w stOSl11'l'k n

a} w celu odparcia niebezpiecznego napadu

lub zamachu, zagrażaiącego życiu, z.dro.wi1!l do osób wymienionych w § l i 2 do wzywania ich

lub wolnoś.ci organu żanda.rmerji lub innych celem złożenia świadectwa, dokonywania ogł'ędzTrI',

obywateli" albo też w celu przeciwdziałania spnwdzania tożsamości przez dakty~0'Skmpowal'lie-,

prz. edsięwzięciu

c z.y nn ości:, zmierzających dokonywania potrzebnych . zdręć fofog-rafit!!'ZIFycn

i t. p. oraz stosowania niezbędnych śwdlków przybezp.ośrednio' do takiego napadu luh zamusowych, a w szczególności do użycia stosownej

machu;

siły fizycznej.

bo} w celu wymuszenia posłuchu prawm!emu rozkazowi w wypadkach ostateczne~ po,u ze.b y Do art. 4.

i bezpośrednvo groJżącego mie.bezpiec:zeń.stwa

§ 20. Organa żandarmerji są uprawnione do,

dła karności wojskowej lub bezJ?j.e~zeiJ.stwa

bezpośredniego porozumiewania się

z władzami,

puhliczneg,o ;

Uf:z.~dami Q,liaz organami wojsko,w emi i cywiJn~m:u~.

c} w celu odparcia niebezpiecznego napadu lub mającemi siedzibę na obszarze' Rzeczypospolitei

zamachu, zagrażającego mieniu p:ubliezne- w sprawach związanych z dochodzeniami, pośógiem'

mu lub prywatnemu, mającemu doniosłe i wykonywaniem poszczególnych czynności służbo­

znaczenie dla celów obrony Państwa lub wych, wchodzących w zakres uprawnień żandar­

dla celów użyteczności publicznej, albo też merji.

w celu przeciwdziałania przedsięwzięciu

czynności zmierzających bezpośrednio do

R o z d z i a ł IV.

takiego napadu lub zamachu;

W spółdziałanie żandarmerji z cywilnemi władzami

d) w celu pokonania oporu czynnego, udarei .organami bezpieczeństwa.

mniającego

przeprowadzenie

czy~ności

służbowych,

albo też w celu pokonania Do art. 5.

gwałtu fizycznego, niemającego charakteru

§ 21. Współdziałanie żandarmerji z cywilnemi

napadu lub zamachu określonego w punkcie władzami i organami, powołanemi do prowadzenia

a}, lecz skierowanego na pozbawienie orga- dochodzeń i ścigania przestępstw, dotyczy spraw

nu żandarmerji fizycznej możności wypeł­ . wynikających z powszechnego wymiaru sprawiedlinienia obowiązku służby przez usiłowanie wości, sprawowanego przez cywilne władze sądowe,

rozbrojenia, ubezwładnienia i t. p.;

prokuratorskie, oraz spraw związanych z zapobiee} w celu udaremnienia ucieczki osoby are- gawczą i wykonawczą służbą bezpieczeństwa pu•

sztowanej lub przytrzymanej, co do której blicznego.

organ żandarmerji ma podejrzenie, że jest

§ 22. Organa żandarmerji są obowiązane udzieniebezpiecznym przestępcą;

lać cywiln·y m wład.zom i or.g,a<n@m~ powołanym do

fl w celu ujęcia niebezpiecznego przestępcy,_ prowa-dzenia dochodzeń i ścig-ania przestępstw który. ucieka, albo także urueszkodłiwi,mia !"l1m(l)CY słuzbowef (-asystencji)' w stosunKu cł~, osób,

&'0, jeżeli zajął stanowisko obronne. luh p@dłegaJją<::yeh, sądownietwu.' w·a jskawemu', Ot"U

sc.hroaił się do kryjówki;

w stosunku <fu. wszYS~Kicn' es0b·, zamieszkałych

g} podczas pełnienia służby ochronnej. lub Iron" wzgl'ędnie przebywającydł' na teJ.Tena~h\ i objektacda

wojowej. przeciwko osobie popełniającej. wajskowych, do których doe-t-ęp, cywilnyeh organów

lub usiłującej popełnić czyn przestępny, pocdlega ograniczeniom'.

Nr. 86. /

Dziennik Ustaw. Poz. 677 678.

----------------------------------------------~----------------------------------------1~

,/

./

§ 23. Organa żandarmerji mają prawo bezpo678.

średniego porozumiewania się z cywilnemi władzami

i organami, powołanemi do prowadzenia dochodzeń . OBWIESZCZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOśCI

i ścigania przestępstw, a w szczególności z Policją

Państwową ' i organami ochrony granic w przedmio- .

z dnia 22 września 1931 r.

cie współdziałania w sprawach, podlegających są­

downictwu wojskowemu, udzielania służbowych in- w sprawie sprostowania błędu w rozporządzeniu Miformacyj, oraz dokonywania poszczególnych czyn- nistra Spraw Wojskowych z dnia 16 marca 1930 r.

ności, związanych z uprawnieniami żandarmerji.

wydanem w porozumieniu z Ministrami: Spraw We-

§ 24. Organa powołane do prowadzenia dochodzeń i ścigania przestępstw, a przede wszystkie m

Policja Państwowa, udzielają organom żandarmerji

wiadomości ze swoich rejestrów w poszczególnych

wypadkach, zarządzają pościg, dostarczają jednostkom żandarmerji rejestracji perjodycznej, dotyczą­

cej inwigilacji ogólnej (P. P. I. i Gazeta Śledcza) oraz

dokonywują prac laboratoryjnych względnie ekspertyz fachowych.

wnętrznych,

ZaJ!ranicznych, Skarbu, SprawiedliwoReliJ!ijnych i Oświecenia PubliczneJ!o,

Rolnictwa, Przemysłu i Handlu, Komunikacji oraz

Pracy i Opieki Społecznej w sprawie wykonania ustawy z dnia 23 maja 1924 r. o powszechnym obowiązku

służby wojskowej, zmienionej i uzupełnionej rozporządzeniem Prezydenta Rzeczyp~politej z dnia

11 stycznia 1928 r.

ści, Wyznań

Minister Spraw Wewnętrznych: Bronisław Pieracki

Na podstawie art. 6 lit. c) rozporządzenia Prezy,denit.a RzeozYJPOs,poHte;j z dnia 23 grudnia 1927 r.

w sprawie wydawania Dziennika Ustaw RzeczypospoJlitej Polskiej (Dz. U. R. P. z 1928 r. Nr. 3, po z'. 18)

w brzmieniu art. 4 ustawy z dnia 12 lutego 1930 r.

(Dz. U. R. P . Nr. 13, poz. 89) prosluje 'się błąd w rozpor,ządzeniu Ministra Spraw Wojsktowych z d'nia

16 marca 1930 r. wydanego w porozumieniu z Ministrami: Spraw Wewnętrznych, Zagranicznych, Skarbu, Sprawiedliwości, Wyznań Religijnych i Oświece­

nia Publicznego, Rolnictwa, Przemysłu i Handlu, Komunikacji oraz Pracy i Opieki Społecznej w sprawie

wykonania ustawy z dnia 23 maja 1924 r . o powsz,e chnym obowią:zku służby wojskowej, zmienionej

i uzupełnionej rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 11 stycznia 1928 r. (Dz. U. R. P .

Nr. . 31. poz. 270), a mianowicie: w § 529 ust. II

w miejsce liczby ,,93" wstawia się liczbę ,,73".

MiJllis,ter SprawiedliJWości: Czesław Michałowski

Mi.nis'w.r SlPrawiedliwości: Czesław Michałowski

.

§ 25. W wypadkach asystencyj wzajemnych,

udzielanych sobie przez organa żandarmerji, policji

państwowej oraz uprawnione organa władz państwo­

wych - w związku z wykonywaniem poszczególnych czynności ba dawczych oraz wykonawczych (.przy

przesłuchaniu świadków, rewizjach domu,

zaję­

ciach rzeczy i t. d.) współdziałanie organu asystują­

cego polega na udzielaniu organowi wykonywujące­

mu odnośną czynność służbową pomocy dousunię­

cia stawianego oporu oraz ochrony jego czynności.

Do art. 7.

§ 26. Rozporządzenie niniejsze wchodzi w ży­

cie z dniem ogłoszenia .

.MiJl1Ji's ter Sp'r aw Wo9·skow)"ch: J . Piłsudski

Warszawa. Drukarnia Państwowa. Tłoczono z polecenia Ministra Sprawiedliwości.

Konto czekowe w P. K. O. Administracji Dziennika Ustaw Nr. '30130.

56787 P

Cena 25 gr.

OD ADMINISTRACJI: Prenumerata Dz. U. R. P. wynosi 8 zł. kwartalnie. Urzędy i instytucje państwowe opłacaj.

6 zł. Prenumerata winna być opłacana najpóźniej na 2 tygodnie przed rozpoczęciem każdego kwartału.

Reklamacje z powodu nieotrzymania poszczególnych numerów Dz. U. R. p. należy wnosić do właściwych urzędóW

POGztoW}'c:b niezwłocznie po otrzymaniu DastępDe~o kolejDe~o Dumeru.

/

Dziennik Ustaw. Poz. 677.

Nr. 86.

677.

ROZPORZĄDZENIE

MINISTRA SPRAW

WOJSKOWYCH

i osoby oraz, zatrzymania przedmiotów w warunkach, określonych postanowieniami §§ 131 i 132

ustawy postępowania karnego wojskowego.

R o z d z i a ł II.

z dnia 14 wrześni.a 1931 r.

wydane co do §§ 21 - 25 w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych i Ministrem Sprawiedliwości w sprawie wykonania dekretu Prezydenta

Rzeczypospolitej z dnia 12 grudnia 1930 roku o żandarmerji.

Na podstawie art. 5 i 6 dekretu Prezydenta

Rzeczypospolitej z dnia 12 grudnia 1930 r. o żan­

darmerji (Dz. U. R. P. z 1931 r. Nr. 2, poz. 6) zarzą­

dza się co następuje

Rozdział

I.

Właściwość osobowa żandarmerji.

Do art. 1.

, § 1. Właściwość osobowa organów żandarme­

rji rozciąga się na osoby, wyliczone wart. 2, 3 i 75

ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 maja 1920 r. w przedmiocie wprowadzenia w życie

ustawy postępowania karnego wojskowego (Dz. U.

R. P. Nr. 59, poz. 368) w brzmieniu ustalonem w ustę­

pie I, II i VII art. 153 rozporządzenia Prezydenta

Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. w sprawie

kodeksu karnego wojskowego (Dz. U. R. P. Nr. 36,

poz. 328), oraz na osoby, wymienione wart. 4 wyżej

podanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia

10 maja 1920 r.