Rozporządzenie Ministra Skarbu z dnia 25 marca 1931 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 11 grudnia 1923 r. o zaopatrzeniu emerytalnem funkcjonarjuszów państwowych i zawodowych wojskowych.
Table of Provisions (95)
Statutory Text (95 Articles)
Art. 1.
Postanowienia niniejszej ustawy odnoszą się do
funkcjonariuszów państwowych, mianowanych na
stałe zgodnie z obowiązującemi przepisami, tudzież
zawodowych wojskowych. Osoby te oraz wdowy
i sieroty po nich otrzymują zaopatrzenie emerytalne
według zasad, określonych w niniejszej ustawie.
Art. 2.
OlU
669
Dziennik Ustaw. Poz. 380.
Nr. 42.
Funkcjonariuszami państwowymi w rozumieniniejszej ustawy są urzędnicy i niżsi funkcjo-
narjusze państwowi, funkcjonarjusze poczt, telegrafów i telefonów, oficerowie i szeregowi Straży Granicznej, oficerowie i szeregowi Policji Państwowej,
nauczyciele wszystkich szkół państwowych i publicznych, pozostający na etacie Państwa, tudzież
sędziowie z wyjątkiem handlowych, prokuratorzy
i asesorzy sądowi.
Emerytem w rozumieniu niniejszej ustawy odnośnie do zawodowych wojskowych jest zawodowy
wojskowy, przeniesiony w stan spoczynku.
Uposażenie emerytalne
ministrów reguluje
osobna ustawa. Do czasu wejścia w życie tej ustawy
ministrowie, którzy przed objęciem tego stanowiska
pełnili służbę, jako sŁali funkcjonarjusze państwowi,
względnie zawodowi wojskowi, lub pozostawali
w stanie spoczynku, otrzymują w razie ustąpienia
z zajmowanego co najmniej przez rok stanowiska ministra i niepowołania zpowrotem do czynnej służby
państwowej lub wojskowej, o ile odpowiadają postanowieniom art. 9 ustawy, uposażenie emerytalne na
podstawie niniejszej ustawy według ostatnio pobieranego uposażenia ministra (art. 6 i 17 ustawy),
z obowiązkiem uiszczania przez czas zajmowania
stanowiska ministra opłat emerytalnych, przewidzianych wart. 7 ust. 1 ustawy.
Funkcjonarjusze państwowi i zawodowi wojskowi, którzy zaimowali stanowisko ministra przez
okres krótszy niż rok, a pozatem odpowiadają warunkom, wyszczególnionym w ustępie poprzednim,
otrzymują uposażenie emerytalne na podstawie niniejszej ustawy według uposażenia w służbie czynnej, ostatnio pobieranego przed objęciem stanowiska ministra.
Czas spędzony na stanowisku ministra liczy się
do wysługi emerytalnej narówni ze służbą pań
stwową·
Art. 3.
Ze Skarbu Państwa można pobierać tylko jedno zaopatrzenie.
W przypadkach, gdyby funkcjonarjuszowi pań
stwowemu lub zawodowemu wojskowemu, względ
nie pozostałej rodzinie, służyło z jakiegokolwiek
bądź innego tytułu prawo do zaopatrzenia, wypła
canego ze Skarbu Państwa - uprawniony ma prawo wyboru.
Art. 4.
Osoby, które podstępnie uzyskały wyższy wymiar zaopatr?enia emerytalnego od przypadającego
im na zasadzie niniejszej ustawy, mogą być pozbawione orzeczeniem dyscyplinarnem praWa do dalszego pobierania tego uposażenia, niezależnie od
ewentualnej odpowiedzialności karno-sądowej i obowiązku wynagrodzenia szkody wyrządzonej Skarbowi Państwa . Właściwość i tryb postępowania komisyj dyscyplinarnych określa rozporządzenie Rady
Ministrów. Minister Skarbu jest uprawniony do natychmiastowego zawieszenia wypłaty całości lub
części uposażenia emerytalnego (pensji wdowiej, sierocej) do czasu uprawomocnienia się orzeczenia dyscyplinarnego.
W razie pozbawienia osób, określonych w ust. 1
niniejszego artykułu, na mocy orzeczenia komisji dyscyplinarnej prawa do dalszego pobierania uposaże-
DZIennik Ustaw. Poz. 380.
nia emerytalnego (pensji wdowiej, sierocej) kwoty,
których wypłata została przez Ministra Skarbu zawieszona, ulegają przelaniu na rzecz Skarbu Paristwa.
W przypadku pozbawielłia emeryta prawa do
dalszego pobierania uposażenia emerytalnego właś
ciwa władza naczelpa może żonie i dzieciom takiego
emeryta przyznać sŁały zasiłek, nieprzekraczający
ich pensji wdowiej lub sierocej.
Kwoty, nienależnie pobrane przez emeryta
(wdowę, sierotę), tyŁułem uposażenia emerytalnego
(pensji wdowiej, sierocej), podlegają zwrotowi bez
względu na to, czy miało miejsce świadome wprowadzenie władzy w błąd przez zainteresowaną osobę,
niezależnie od ewentualnej odpowiedzialności karno - sądowej.
.
Art. 5.
Zaopatrzenie emerytalne (uposażenie emerytalne, pensja wdowia i sieroca) oraz odprawy mogą
ulec zapowiedzeniu i zajęciu sądowemu tyl~o z tytułu alimentów, jako też zapowiedzeniu i zajęciu są
dowemu lub administracyjnemu z tytułu nal~żności
Skarbu Państwa.
Wysokość zapowiedzeń i zajęć wynosi: dla alimentów 215 zaopatrzenia emerytalnego, względnie
odprawy, a dla należności Skarbu Państwa li5 zaopatrzenia emerytalnego, a 2/3 odprawy.
Postanowienia ustępu 2 niniejszego artykułu
nie mają zastosowania do emerytów wojskowych
oraz wdów i sierot po zawodowych wojskowych.
U osób tych dokonywa się potrąceń dopuszczalnych
w myśl ust. 1 niniejszego artykułu w wysok05ci,
określonej wart. 3 ustawy z dnia 2 kwietnia 1925 r.
o ootrąceniach z uposażenia osób wojskowych (Dz.
U. R. P. Nr. 45, poz. 312) z zaopatrzenia emerytalnego lub odprawy, wypłacanych na źasadzie nini~j
szej ustawy.
Pośmiertne nie ulega zapowiedzeniu, ani też
zajęciu.
Art. 6.
Zaopatrzenie emerytalne (uposażenie emerytalne, pensja wdowia i sieroca) wymierza się w punktach w myśl zasad art. 3, 4 i 5 ustawy o uposażeniu
funkcjonarjuszów państwowych i wojska z dnia
9 października 1923 r. (Dz. U. R. P. Nr. 116, poz.
924), względnie dla sędziów i prokuratorów w myśl
zasad art. 4 § 2, i art. 5 § l, 2 i 3 ustawy o uposaże
niu sędziów i prokuratorów z dnia 5 grudnia 1923 r.
(Dz. U. R. P. Nr. 134, poz. 1107) zależnie od grupy
i szczebla, do których funkcjonarjusz państwowy,
względnie zawodowy wojskowy, został zaliczony.
Zmiany ilości punktów w poszczególnych grupach uposażenia oraz wartości mnożnej, stosowaNe
do funkcjonarjuszów państwowych i zawodowych
wojskowych{ pozostających w służbie czynnej, będą
automatycznie stosowane do zaopatrzenia emerytalnego. Natomiast wszelkie zmiany, dotyczące zaszere!;lowania funkcjonarjuszów państwowych i zawodowych wojskowych do grup uposażenia, nie mają zasŁosowania do przeniesionych już w stan spoczynku funkcjonarjuszów państwowych i zawodowych wojskowych.
Nr. 42.
Art. 7.
Za świadczenia, obciążające w myśl niniejszej
ustawy Skarb Państwa, ustanawia się opłatę w wysokości 5 % (pięć) uposażenia, pobieranego przez
funkcjonarjuszów państwowych i zawodowych woj- .
skowych w czynnej służbie. Opłatę tę pobiera się
każdego miesiąca przez potrącenie z uposażenia.
Obowiązek uiszczania opłaty emerytalnej ustaje,
jeżeli funkcjonarjusz państwowy lub zawodowy wojskowy uiścił do Skarbu Państwa Polskiego . opłaty
emerytalne lub składki ubezpieczeniowe co najmniej
za 35 lat, policzalnych do wysługi emerytalnej.
Funkcjonarjusze państwowi i zawodowi wojskowi przy każdorazowem osiągnięciu z jakiegokolwiek bądź tytułu uposażenia wyższej grupy lub
szczebla oraz przy uzyskaniu lub podwyższeniu dodatku, zaliczalnego do podstawy wymiaru emerytury opłacają przez jeden rok połowę różnicy w. wysokości uposażenia.
Funkcjonarjusze 'państwowi i zawodowi wojskowi, wybrani do ciał ustawodawczych, uiszczają
przez czas trwania mandatu poselskiego lub sena·
torskiego opłaty, wymienione w ust. 1 i 2 niniejszego artykułu od uposażenia, jakie pobierają lub pobieraliby w służbie czynnej, przyczem w tym Qstatnim przypadku potrącenia opłaty emerytalnej winny
być dokonywane z diet poselskich lub senatorskich.
Funkcjonarjusze państwowi i zawodowi wojskowt, pełniący służbę poza granicami Państwa Polskiego iw. m. Gdańska, uiszczają przez cały czas
pobytu zagranicą opłaty od uposażenia, jakieby pobierali, pełniąc służbę w kraju.
Opłaty, pobrane na podstawie niniejszego artykułu, nie podlegają zwrotowi.
. Upoważnia się Radę Ministrów do wydawania.
rozporządzeń normujących
a)
I. przekazywanie . przez
Skarb
Państwa
ośmioprocentowej
składki
(określonej wart. 120
w ust. 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospoli~
tej z dnia 24 listopada 1927 r. (Dz. U. R. P. Nr. 106,
poz. 911) przy analogicznem zastosowaniu postanowień ust. 4, art. 120 powołanego rozporządzenia)
właściwym
Zakładom Ubezpieczeń
Pracowników
Umysłowych oraz właściwym instytucjom, przedsię
biorstwom lub zakładom, których pracownicy zgodnie z art. 5 p. 4, 5 i 6 powołanego rozporządzenia
Prezydenta Rzeczypospolitej nie podlegają obowiąz
kowi ubezpieczenia na mocy tego rozporządzenia;
II. zaliczanie lat służby państwowej, pełnionej
od dnia 1 stycznia 1928 r. ,do ubezpieczenia, unormowanego temże rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej, względnie do lat wysługi emerytal~ej
w wyżej wymienionych instytucjach. przedsiębior
stwach i zakładach tym funkcjonariuszom państwo
wym i zawodowym wojskowym, których stosunek
służbowy został rozwiązany z przyczyn, uznanych
w rozporządzeniu Rady Ministrów za powodujące
zachowanie prawa do przekazania, wymienionej
w p. I, ośmioprocentowej składki i pod warunkiem,
że funkcjonarjusz państwowy względnie zawodowy
wojskowy nie nabył w służbie państwowej prawa do
emerytury;
Dziennik Ustaw. Poz. 380.
Nr. 42.
b) przekazywanie Skarbowi Państwa składek
ubezpieczeniowych przez właściwe Zakłady Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych, lub właściwe instytucje, przedsiębiorstwa i zakłady, których pracownicy zgodnie z art. 5 p. 4, 5 i 6 rozporządzenia
Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 listopada
1927 r. (Dz. U. R. P. Nr. 106, poz. 911) nie podlegają
obowiązkowi
ubezpieczenia na mocy tego rozporządzenia, za lata pracy umysłowej, podlegające zaliczeniu do wysługi emerytalnej tych pracowników,
którzy przeszli lub przejdą do stałej służby pań
stwowej.
Art. 8.
Prezydent Rzeczypospolitej na wniosek właści
wej władzy naczelnej za zgodą Ministra Skarbu może w przypadkach,
zasługujących
na szczególne
uwzględnienie, a nie objętych niniejszą ustawą
a) uwzględniać przy wymiarze zaopatrzeń
emerytalnych ustawowo niezaliczalne lata służby,
b) podwyższać wymiar ustawowo przypadają
cego zaopatrzenia emerytalnego, tudzież
c) przyznawać zaopatrzenia emerytalne funkcjonarjuszom państwowym i zawodowym wojskowym, jako też osobom po nich pozostałym.
Postanowienia niniejszego artykułu mają zastosowanie również do praktykantów, funkcjonarjuszów państwowych mianowanych do odwołania,
oraz do pracowników kontraktowych.
TYTUŁ
II.
Zaopatrzenie emerytalne funkcjonarjuszów państwo
wych i zawodowych wojskowych.
Rozdział
I.
Postanowienia wspólne.
Art. 9.
Prawo do uposażenia emerytalnego nabywa
funkcjonarjusz państwowy oraz zawodowy wojskowy po nieprzerwanej co najmniej lO-letniej pań
stwowej służbie cywilnej, względnie wojskowej, lub
po łącznym, nieprzerwanym, co najmniej 10 lat
trwającym okresie państwowej służby cywilnej
i wojskowej, o ile przechodzi w stan spoczynku z powodów, przewidzianych w ustawie.
Wyjątkowo nabywa funkcjonarjusz państwowy,
względnie zawodowy wojskowy, prawo do uposaże
nia emerytalnego
1) po nieprzerwanej, co naimniej 5-letniej pań
stwowej służbie cywilnej, względnie wojskowej, lub
po łącznym n.ieprzerwanym, co najmniej 5 lat trwającym okresie państwowej służby cywilnej i wojskowej, z powodu trwałej niezdolności do służby, spowodowanej kalectwem lub chorobą, nabytą w związ
ku ze służbą, bez własnej winyj
2) bez względu na czas służby--wskutek trwałej niezdolności do służby z powodu
a) nieszczęśliwego wypadku, wynikłego z powodu lub w czasie pełnienia obowiązków
służbowych,
b) działań wojennych w miejscu
pobytu,
służbowego
671
c) chorób zakaźnych, panujących epidemicznie
w miejscu służbowego pobytu, we:ględnie
w danej formacji wojskowej.
Przy obliczaniu lO-letniej, względnie 5-letniej
służby państwowej, postanowienia art. 16 nie mają
zastosowania.
Art. 10.
po wysługi emerytalnej liczy się czas służby
nieprzerwanej z wyjątkiem przypadków, przewidzianych w niniejszej ustawie.
Emerytowany funkcjonarjusz państwowy lub
zawodowy wojskowy, powołany ponownie z urzędu
lub na własną prośbę do stałej służby państwowej
lub zawodowej wojskowej (reaktywacja), traci prawo do poprzednio przyznanego mu uposażenia emerytalnego. Przy ponownem przeniesieniu reaktywowanego w stan spoczynku wymierza mu się uposażenie emerytalne według ostatnio pobieranegó uposażenia (art. 17 i 18 ustawy), przyczem do wysługi
emerytalnej, nabytej przed reaktywacją, dolicza się
cały okres służby, odbytej po reaktywacji.
Art. 11.
Funkcj.onarjuszowi państwowemu i zawodowemu wojskowemu, który po nieprzerwanej co najmniej lO-letniej służbie państwowej stał się trwale
niezdolnym do służby, a ponadto utracił bez własnej
winy trwale co najmniej 95 % zdolności do zarobkowania - dolicza się przy wymiarze uposażenia emerytalnego w granicach art. 19 niniejszej ustawy ·10
lat do czasu służby, podlegającego normalnemu zaliczeniu do wysługi emerytalnej.
Do okresu lO-letniej służby państwowej wlicza
się jedynie służbę państwową, zaliczalną do wysłu
gi emerytalnej na mocy art.. 37 punkt 1 i 2, lub art.
50 ust. 1 i 6 z uwzględnieniem łącznej policzalności
państwowej służby cywilnej i wojskowej,
zgodnie
z ust. 1 art. 9 ustawy.
Art. 12.
Funkcjonarjuszowi państwowemu i zawodowemu wojskowemu, który wskutek przypadków, wymienionych w punkcie 2 art. 9 niniejszej ustawy,
utracił również zdolność do pracy zarobkowej wymierza się uposażenie emerytalne według norm
art. 19 ninieiszej ustawy, doliczając ponadto do wysługi emerytalnej w granicach tegoż artykułu zależnie od stopnia utraty zdolności do zarobkowania,
a mianowicie
przy utracie zdolności od 35%
54%
2 lata,
przy utracie zdolności od 55%
74%
4 lata,
przy utracie zdolności od 75%
84%
6 lat,
przy utracie zdolności od 85%
94%
8 lat,
przy utracie zdolności od 95% - 100%
10 lat.
W wyjątkowych, na szczególne uwzględnienie
zasługujących przypadkach może właściwa władza
naczelna w porozumieniu z Ministrem Skarbu przyznać uposażenie emerytalne w wymiarze wyższym
Dziennik Ustaw. Poz. 380.
Nr. 42.
------~--------------------- ----
od przewidzianego w ustępie 1 niniejszego artykułu
aż do p e łn ej wysokości uposażenia w służbie czyn.1ej (art. 17), będącego podstawą do obliczenia uposażenia emerytalnego.
Praktykantów i funkcjonarjuszów państwo
wych, mianowanych do odwołania w myśl ustaw
o patlstwowej służbie cywilnej, w przypadkach, wymienionych w niniejszym artykule, traktuje się narówni z funkcjonarjuszami patlstwowymi, mianowanymi na stałe.
Art. 13.
Doliczenie lat do wysługi emerytalnej w myśl
art. 12 niniejszej ustawy następuje pod warunkiem
1,. niezdolności do służby, spowodowanej przyczynami, wskazanemi w punkcie 2 art. 9 niniejszej
ustawy, stwierdzonej zarządzonem z urzędu badaniem komisji lekarskiej i
2) zgłoszenia wypadków w ciągu jednego roku
tej władzy, przy której dany funkcjonarjusz pań
stwowy, względnie zawodowy wojskowy, służył.
W przypadkach, zasługujących na wyjątkowe
uwzględn ie nie,
a należycie usprawiedliwionych
i udowodnionych, może władza przyjąć zgłoszenie,
jeżeli nastąpiło ono nie później, niż w trzy lata po
zajściu wypadku.
Art. 14.
sięcy włącznie, natomiast
okres, przekraczający
czas 6 miesięcy, Bezy się jako pełny rok.
Art. 17.
Podstawą do wymierzenia uposażenia emerytalnego jest uposażenie, pobierane ostatnio w służ
bie czynnej, przypadające według art. 3 ustawy
o uposażeniu funkcjonarjuszów państwowych i wojska z dnia 9 października 1923 r. (Dz. U. R. P. Nr.
116, poz. 924), względnie dla sędziów i prokuratorów według art. 4 §§ 1 i 3 ustawy o uposażeniu sę
dziów i prokuratorów z dnia 5 grudnia 1923 r. (Dz.
U. R. P. Nr. 134, poz. 1107). Podstawę oblicza się
w wymiarze dla samotnego.
.
~rzy wymierzaniu uposażeń emerytalnych funkCJonal')uszo.m państwowym lub zawodowym wojskowym, pełmącym służbę na placówkach zagranicznych i terenie w. m. Gdańska przyjmuje się za podstawę wymiaru uposażenie czynne, jakie Dobieraliby, pełniąc służbę w. kraju.
Art. 18.
Dodatki, określone w punktach w ustawie
o uposażeniu funkcjonarjuszów państwowych i wojska z dnia 9 października 1923 r. (Dz. U. R. P. Nr.
116, poz. 9214) w artykułach
37 ust. 1 dla dyrektora szkoły średniej oraz
Skład i sposób urzędowania ko~isji lekarskiej
seminarjum
nauczycielskiego i ochroniarskiego,
dla fun kcjonarjuszów państwowych, a komisji woj- '
47 ust. 1 dla kierowników szkół powszechnych,
skowo-lekarskiej dla zawodowych wojskowych okre48 i 49 dla inspektora szkolnego i zastępcy inśli rozp orządzenie Rady Ministrów, które też okrespektora
szkolnego,
śli sposób oceny zdolności do służby (państwowej,
54
ust.
1 dla dyrektora państwowej szkoły zawojskowej), sposób oceny stopnia utraty zdolności
wodowej,
do pracy zarobkowej, a także sposób stwierdzenja
62 ust. 1 i 2 dla dyrektora i kierownika szkoły
przyczynowego związku choroby (kalectwa) ze służ
specjalnej,
bą państwową, a względnie wojskową wogóle, spe66 lit. a) dla podpułkownika i komandora-pocjalnie zaś ustalenie, iż choroba powstała z przyrucznika,
czyn, przewidzianych wart. 9 niniejszej ustawy, spo118 - dodatek wyrównawczy dla funkcjonarsób stwierdzenia powstania choroby, braku lub istjuszów państwowych i zawodowych wojskowych, jenienia winy chorego (kaleki) w jej powstaniu, a nażeli ten dodatek przysługiwał danemu funkcjonarjustępnie stałej potrzeby pomocy osób postronnych,
szowi
państwowemu lub zawodowemu wojskowemu
względnie potrzeby szczególnej opieki, jako to: pow chwili przeniesienia w stan spoczynku, oraz dotrzeby umieszczenia w domu inwalidów, względnie
datki, wymienione wart. 8 ustawy z dnia 5 grudnia
w zakładzie dla umysłowo-chorych.
1923 r. (Dz. U. R. P. Nr. 134, poz. 1107) o uposaże
niu sędziów i prokuratorów - wliczają się do podArt. 15.
stawy wymiaru uposażenia . emerytalnego, obliczone
Czas służby wojskowej, odbytej podczas woj- od różnicy w wymiarze dla samotnego.
ny od dnia rozpoczęcia działań wojennych do dnia
Niezależnie od postanowienia art. 17 powięk
podpisania traktatu pokoju, liczy się przy wymiarze sza się uposażenie emerytalne funkcjonariuszów pań
uposażenia emerytalnego podwójnie. Również podstwowych, którzy ostatnio przed przeniesieniem
wójnie liczy się czas rzeczywiście pełnionej służby w stan spoczynku, pełnili służbę na terenie w. m.
cywilnej, odbytej na terenie operacyjnym, podpoGdańska, o różnicę między mnożną , obowiązującą
rz ądkowanym dowództwu armji, oraz okresy służby
w
kraju, a mnożną, obowiązującą na terenie w. m.
rzeczywiście pełnionej w formacjach wojskowych.
Gdańska przez okres zamieszkiwania emeryta lub
Przy częściowej mobilizacji oblicza się w t en pozostałej po nim rodziny na tym obszarze.
sposób czas służby, odbytej podczas wojny, tylko
pełniącym służbę w formacjach
zmobHizowanych,
Art. 19.
a ponad to woiskowym , zatrudnionym w Minis terUposażenie emerytalne wynosi do 10 lat służ
stwie Spraw Wojskowych i Naczelnem Dowództwie.
by włącznie 40 % (czterdzieści procent) i wzrasta za
ka~d~ nasteDny rok służby o 2,4 % (dwa całe cztery
Art. 16.
dZieSiąte procent), w żadnym jednak razie nie może
Przy ostatecznem obliczeniu lat wysłu gi eme- przenosić 100 % (stu procent) podstawy wymiaru
rytalnej nie uwzględnia się części roku do 6 mieuposażenia emerytalnego.
Nr. 42.
W tym samym stosunku oblicza się także
wszystkie dodatki, do których emeryt ma prawo
w myśl przepisów niniejszej ustawy.
Art. 20.
Na czas trwania wyjątkowych warunków ekonomicznych otrzymuje ponadto emeryt na żonę , poślubioną przed przejściem w stan spoczynku, dodatek, ustanowiony wart. 4 ustawy o uposażeniu funk cjonarjuszów państwowych i wojska z dnia 9 paź
dziernika 1923 r. (Dz. U. R. P. Nr. 116, poz. 924),
względnie wart. 5 ustawy o uposażeniu sędziów
i prokuratorów z dnia 5 grudnia 1923 r. (Dz. U. R.
P. Nr. 134, poz. 1107).
W wyjątkowych, na szczególne uwzględnienie
zasługujących, przypadkach może właściwa władza
naczelna za zgodą Ministra Skarbu przyznać emerytowi również dodatek na jedno dziecko.
Art. 21.
FuItkcjonarjusz państwowy, względnie zawodowy wojskowy, ma prawo z powodu przeniesienia go
w stan spoczynku do zwrotu kosztów jednorazowego przesiedlenia się z rodziną z ostatniego miejsca
służbowego do przyszłego miejsca zamieszkania
w kraju lub na obszarze w. m. Gdańska, według
przepisów, normujących sprawę należności za przeniesienie z urzędu w służbie czynnej.
Z powyższego prawa przeniesienia się można
skorzyst ać w ciągu jednego roku, licząc od dnia
przeniesienia w stan spoczynku.
W wyjątkowych, na szczególne uwzględnienie
zasługujących, przypadkach Minister Skarbu może
przyznawać zwrot kosztów jednorazowego przesiedlenia w razie, gdy przesiedlenie nastąpiło przed
przeniesieniem w stan spoczynku, lub po upływie
roku od dnia przeniesienia, a zaszły , okoliczn oś ci,
które uzasadniają niedotrzymanie rocznego terminu
przesiedlenia.
Art. 22.
Prawo do pobierania uposażenia emerytalnego
rozpoczyna się od pierwszego dnia miesiąca, nastę
pującel!o po przeniesieniu w stan spoczynku.
Uposażenie emerytalne płatne jest miesięcznie
zgóry.
Uposażenie emerytalne, wymierzone i przyznane, a niepodjęte w ciągu pięciu lat, liczonych od
chwili płatności danego uposażenia, przypada na
rzecz Skarbu Państwa. Właściwa władza naczelna
w porozumieniu z Ministrem Skarbu w przypadkach,
zasługujących na uwzględnienie, może czynić wyjątki od powyższej zasady.
Art. 23.
Prawo do pobierania uposażenia emerytalnego
l!aśnie
673
Dziennik Ustaw. Poz. 380.
1) w razie śmierci emeryta;
2) gdy emeryt został prawomQcnie skazany za
czyn karygodny, a skazanie pociąga za sobą utratę
zdolno~ci do piastowania urzędu publicznego, względ
nie prawa do uposażenia emerytalnego. Właściwa
władza naczelna w porozumieniu z Ministrem Skarbu może jednak w tym przypadku przyznać żonie
i dzieciom eI!leryŁa odpowiedni zasiłek na czas,
przez kŁóry rodzina pozostawałaby bez środl{ów do
utrzymania. Zasiłek Łen nie może przekraczać ustawowego zaopatrzenia wdowiego, względnie sierocego. Zawieszenie w wyroku ' sądowym wykonania
kary pociąga za sobą utratę prawa do uposażenia
emerytalnel!o tylko o ile emeryt zosŁał następnie
skazany na odbycie zawieszonej kary; w tym przypadku utrata prawa do uposażenia emerytalnego
następuje od pierwszego dnia miesiąca, następują_ ·
cego po uprawomocnieniu się ponowego skazania;
3) gdy emeryt wojskowy został orzeczeniem
oficerskiego sądu honorowego prawomocnie skazany na wykluczenie z korpusu oficerskiego, Za czyn
popełniony przed wstąpieniem do wojska polski~go,
a zwrócony przeciw interesom Narodu Polskiego.
Ponadto emeryt może zrzec się stale lub czasowo prawa do pObierania uposażenia emerytalnego, zrzeczenie to jednak nie może w niczem szkodzić prawom wdów i sierot do pensji wdowiej i sierocej, tudzież prawom osób uprawnionych do otrzymywania od emeryta alimentów, Z tytułu których
up osaż enie emerytalne podlega zapowiedzeniu
zajęciu w myśl art. 5 niniejszej ustawy.
Art. 24.
Prawo do pobierania uposażenia emerytalnego
nie przysługuje
1) na czas przebywania przez okres dłuższy
niż pół roku poza granicami Państwa,
względnie
Wolnego Miasta Gdańska, bez zezwolenia właści
wej władzy naczelnej, udzielonego w porozumieniu
z Ministrem Skarbu;
2) w razie utraty obywatelstwa polskiego,
z wyjątkiem równoczesnego przyjęcia obywatelstwa
gdańskiego;
3) na czas pobierania zaopatrzenia z tytułu
niezdolności do służby lub pracy na zasadzie innych
ustaw, jeżeli świadczenia te płyną ze Skarbu Pań
stwa (art. 3); postanowienie to nie ma zastosowania
do weteranów powstań narodowych, oraz wdów
i sierot po nich, o ile otrzymują zaopatrzenie na
mocy ustawy z dnia 23 marca 1922 r. (Dz. U . R. P.
Nr. 26, poz. 212);
4) w razie wstąpienia do klasztoru;
5) przy zastosowaniu
przeplsow mmeJszej
ustawy (art. 42, 55, 56, 57 i 58) na czas umieszczenia w domu inwalidów, względnie w zakładach dla
umysłowo chorych.
W przypadkach, przewidzianycb w niniejszym
artykule, wypłaca się uposażenie emerytalne od dnia
pierwszego miesiąca, następującego PO usunięciu
przyczyn, wymienionych w tym artykule, nie wcześniej jednak niż od dnia pierwszego miesiąca, następującego po zgłoszeniu się o uposażenie.
Art. 25.
Emeryci, którzy zajmują jakiekolwiek płatne
stanowisko w urzędzie, instytucji, przedsiębiorstwie
lub zak ładzie państwowym, czy też samorządu terytorjalnego lub gospodarczego, tudzież w instytucjach ubezpieczeń społecznych, oraz emeryci, którzy pobierają emeryturę z funduszów takiej instytucji, przedsiębiorstwa lub zak~adu, otrzymują tylko
I
Dziennik Ustaw. Poz. 380.
taką część, przyznanego na mocy niniejszej ustawy,
patrzenia
uposażenia emerytalnego, która wraz z wynagrodzeniem, względnie zaopatrzeniem, pobieranem z danej
instytucji, przedsiębiorstwa lub zakładu nie przewyższa
150% uposażenia, ostatnio pobieranego
w służbie czynnej.
trąceniu w całości
Za uposażenie, ostatnio pobierane w służbie
czynnej w rozumieniu poprzedniego ustępu, uważać
należy uposażenie służbowe obliczone według stopnia i grupy, do której eIuryt był zaliczony ostatnio
przed przeniesieniem w stan spoczynku, z uwzględ
nieniem dodatków, przywiązanych do pełnienia służ
by w miejscowości, będącej siedzibą instytucji,
przedsiębiorstwa lub zakładu, w których emeryt jest
zatrudniony oraz z uwzględnieniem innych dodatków, do których mają prawo wszyscy funkcjonarjusze państwowi i zawodowi wojskowi.
Postanowienie ust. 1 nie 'dotyczy tych emerytów, których wysokość uposaż'enia emerytalnego nie
przekracza rocznie 3.600 złotych.
Czasowe powierzenie emerytowi ściśle określonych, specjalnych czynności nie uważa się za
objęcie stanowiska w rozumieniu ust. 1.
Nr. 42.
emerytalnego. Zaliczka ta podlega poz pierwszych przyznanych rat
zaopatrzenia emerytalnego (uposażenia emeryta,
pensji wdowiej lub sierocej).
Art. 28.
Przeniesienie w stan spoczynku następuje na
funkcjonariusza państwowego
aj bez względu na wiek, jeżeli funkcjonariusz
państwowy z powodu ułomności cielesnej,
albo z powodu upadku sił fizycznych lub
umysłowych stał się trwale niezdolny do
prośbę
służby;
b) bez względu na zdolność
c)
do
służby,
gdy
przekroczył sześćdziesiąt lat życia;
gdy uzyskał prawo d.o pełnego uposażenia
emerytalnego i ukończył 55 lat życia.
Art. 29.
Władza powinna funkcjonariusza państwowe
go przenieść w sfan spoczynku bez jego prośby
aj gdy funkcjonarjusz państwowy z powodu
choroby nie pełnił służby dłużej niż na to
zezwalają ustawy o państwowej służbie cyR o z d z i a ł II.
wilnej; za przerwy w tych czas okresach
uważane będą tylko te czasokresy czynnej
Postanowienia, dotyczące wyłącznie funkcjonarjusłużby, które wynoszą cq najmniej połowę
szów państwowych.
czasu, spędzonego poprzednio poza służbą
Art. 26.
wskutek choroby lub na urlopie dla poratowania zdrowia;
Przeniesienie w stan spoczynku funkcjonarjub) gdy z powodów, podanych w punkcie a)
szów państwowych (art. 2), nie wyłączając sędziów
art. 28, jest trwale niezdolny do prawidłoi prokuratorów, zarządza właściwa władza nawego pełnienia służby;
czelna.
c) jeżeli funkcjonarjusz państwowy w ciągu
Sędziów i prezesów Najwyższego Trybunału
pół roku od chwili przeniesienia go w stan
Administracyjnego przenosi w stan spoczynku Prenieczynny nie został powołany do służby
zes .Rady Ministrów.
.
czynnej.
Członków kolegjum Najwyższej Izby Kontrolt
Władza może przenieść funkcjonarjusza pańi prezesów izb okręgowych przenosi w stan spo- stwowego w stan spoczynku bez jego prośby, gdy
czynku Prezes Rady Ministrów, natomiast in~ych
przekroczył 60 lat życia i uzyskał prawo do zaopaurzędników - Prezes Najwyższej I~~~ Kontrolt.
trzenia emerytalnego. Przepis ten nie stosuje się
Władza naczelna może upowaZD1C podległe sodo sędziów, prokuratorów, profesorów szkół akadebie bezpośrednio władze dC! przel!0sze!1ia ,w sta!l
mickich, jako też do członków kolegjum Najwyższej
spoczynku pewnych kategorYJ funkcJonarJuszow'"k~o: Izby Kontroli, kolegjów: departamentów Najwyższei
rych mianowanie jest zastrzeżone kompetencji Jej Izby Kontroli, prezesów i wiceprezesów izb okręgolub podległej jej władzy.
, wych i członków kolegjów tychże izb, do których
stosuje się odrębne przepisy.
A rt. 27 .
Zaopatrzenie emerytalne (uposażenie emeryta,
pensję wdowią i sierocą) przyznaje. i ~mie~z~ wła
ściwa władza naczelna w porOZUmleD1U z MID1strem
Skarbu, lub upoważniona przez władzę naczelną
właściwa władza II instancji w porozumieniu z odnośną izbą skarbową.
Zaopatrzenie emerytalne (uposażenie emeryta,
pensja wdowia i sieroca) winno być przyznane i wymierzone w ciągu 30 dni od daty przeniesienia
w stan spoczynku, względnie śmierci funkcjonarjusza
państwowego.
W razie niemożnOSCl wymierzenia zaopatrzenia emerytalnego w przewidzianym terminie właści
wa władza naczelna w porozumieniu z Ministrem
Skarbu winna przyznać danemu emerytowi (wdowie, sierocie) zaliczkę do czasu wymierzenia zao-
Art. 30.
Władza musi funkcjonarjusza państwowego
przenieść w stan spoczynku bez jego prośby na podstawie prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego
o przeniesieniu w stan spoczynku przy zachowaniu
postanowień tego orzeczenia.
Ponadto Prezes Najwyższej Izby Kontroli
i członkowie kolegjum Najwyższej Izby Kontroli muszą być przeniesieni w stan spoczynku na skutek
uchwały Sejmu, powziętej w myśl art. 9 Konstytucji, lub wskutek utraty praw stanu na zasadzie wyroku sądowego, podanych do wiadomości Prezesa
Rady Ministrów.
.
Przeniesienie w stan spoczynku w powyższych
prZyPadkach następuje wyłącznie przy zachowaniu
postanowień ustępu l art. 9 niniejszej ustawy.
Nr. 42.
Dziennik Ustaw. Poz. 380.
Art. .31.
Funkcjonarjusz
państwowy,
ubiegający
się
° przeniesienie w stan spoczynku z powodów, wymienionych w lit. a) art. 28, będzie poddany badamu
komisJi lekarskiej I instancji w celu stwierdzen~a,
czy zachodzi trwała niezdolność do służby oraz z Jakich przyczyn, a nadto, czy i w jakiej wysokości
zachodzi utrata zdolności do zarobkowania (art. 11
i 12). Komisja lekarska I instancji przesyła swe
orzeczenie bezpośrednio tej władzy, która zarządzi
ła badanie, odpis zaś orzeczenia przesyła badanej
osobie.
Właściwa władza ma prawo poddać funkcjonarjusza państwowego badaniu komisji lekarskiej
II instancji. Również funkcjonarjusz państwowy ma
prawo domagać się z uzasadnionych powodów badania przez komisję lekarską II instancji, jeżeli wynik
badania przez komisję lekarską I instancji wypadł dla
niego niekorzystnie. Odnośne odwołanie wraz
z wnioskiem o przedstawienie do zbadania komisji
lekarskiej II instancji winien funkcjonarjusz pań
stwowy wnieść w ciągu dni 14-tu od daty doręcze
nia mu orzeczenia komisji lekarskiej I instancji do
tej władzy, która zarządziła badanie.
Art. 32.
O zamierzonem przeniesieniu funkcjonarjusza
państwowego
w stan spoczynku bez jego prośby
w przypadkach, przewidzianych w punktach a) i b)
art. 29, władza zawiadamia pisemnie funkcjonarju,sza państwowego z równoczesnem pouczeniem, że
w ciągu dni 14 ma on prawo wnieś~ odwołanie. Jeżeli przeniesienie w stan spoczynku następuje z mofY lit. b) art. 29 ma nadto analogiczne za stos owa:nie postępowanie przewidziane wart. 31 ustawy,
. przyczem władza w zawiadomieniu o zamierzonem
przeniesieniu w stan spoczynku winna powołać się
ną orzeczenie komisji lekarskiej.
Art. 33.
',. Przeciw orzeczeniu władzy bezpośrednio podległej władzy naczelnej, wydanemu na zasadzie art.
Z6ustęp 4 ustawy, funkcjonarjuszowi państwowemu
służy w ciągu 30-tu dni prawo wniesienia zażalenia
do właściwej władzy naczelnej.
Przeciw orzeczeniu, opartemu na powtórnem,
na własną prosbę funkcjonariusza państwowego zarządzonem, badaniu komisji lekarskiej nie przysłu
guje żaden środek prawny.
Art. 34.
Bieg termińÓw, przewidzianych wart. 31, 32
i 33, rozpoczyna się z dniem, następującym po dniu
doręczenia zawiadomienia lub orzeczenia.
Jeżeli koniec terminu przypadnie na niedzielę
lub święto uroczyste, kończy się termin następnego
dnia powszedniego. Terminu nie uważa się za zaniedbany, jeżeli przed jego upływem zażalenie wysłano pocztą listem poleconym,
nadanym w dniu
ostatnim terminu.
Art. 35.
Art. 32 nie stosuje się do sędziów i prokuratorów, asesorów sądowych i aplikantów sądowych.
Zasady postępowania celem przeniesienia Łych funk-
675
cjonarjuszów w stan spoczynku z urzędu określi
ustawa ,0 służbie sędziowskiej i prokuratorskiej.
Art. 36.
Uposażenie emerytalne przyznaje się i oblicza
na podstawie danych, zawartych w osobowych aktach funkcjonarjusza państwowego i popartych bądź
oryginalnemi dokumentami, bądź też uwierzytelnionemi odpisami takich dokumentów.
Jeżeli funkcjonarjusz państwowy rości sobie
prawo do uposażenia emerytalnego w wyższym w.ymiarze, aniżeli wynika to z danych zawartych w )ego osobowych aktach. winien udowodnić swe żąda
nie dokumentami.
Wyższe uposażenie emerytalne otrzymuje funkcjonarjusz państwowy od dnia pierwszego miesiąca,
następującego po zgłoszeniu i wykazaniu prawa do
takiego uposażenia.
Za czas, nieobjęty obliczeniem z powodu póź
niejszego przedstawienia dokumentów, funkcjonarjusz państwowy otrzymuje różnicę jedynie w tym
wypadku, ~dy nie ponosi winy opóźnionego grzedstawienia dokumentów.
Art. 37.
1. Czas służby liczy się do wysługi emerytalnej
od dnia rzeczywistego obj ęcia służby.
.
Do wysługi emerytalnej dolicza się również
państwową służbę
pro~iz~ryczną i pr~y.gotowa,,:,
CZą, w myśl zasad obow~ązUJących p.rze~lsow o panstwowej służbie cywilne), o ile nommaCJa na służbę
stałą nastąpiła w czasie służby prowizorycznej ~ub
bezpośrednio po odbyciu służby przy~otowawcze).
2. Ponadto właściwa władza naczelna za zgodą Ministra Skarbu mo
danemu funkcjonarjuszo.wi
zaliczyć do wysługi emerytalnej czas służby, pełmo
nej w charakterze funkcjonariusz.a prowizory?znego
lub praktykanta, a niepoliczalnej do wysługl emerytalnej na zasadzie punktu 1. ninieis~e~o artykułu,
oraz czas pracy kontraktowe) w słuzble panstwowej, ' przyczem jeżeli funkcjonariusz za okres podlegający zaliczeniu nie opłacał żadnych składek ubezpieczeniowych, podlegaj ą cych przekazaniu. n~ rze~z
Skarbu Państwa, doliczenie mOŻe p.astąplć )edyme
po uorzedniem uiszczeniu opłaty emerytalnej, prz~
widzianej wart. 7 niniejszej ustawy od uposażema
tego stopnia służbowego, który funkcjonariusz uzyl'kał przy pierwszem mianowaniu na stałe.
.
Jeżeli nominacja na służbę stałą lub prow1ZOryczną, podle~ającą zaliczeniu do wysługi emeryt~l
nei w myśl p. 1 niniejszego arty~ułu, ?a.sta. pI~a
w czasie trwania pracy kontraktowe) w słuzble panstwowej, lub bezpośrednio po ukończeniu tej pracy,
praca kontraktowa podlega zaliczeniu w całości ~o
wysługi emerytalnej pod warunkiem uiszcże~la
opłaty emerytalnej zgodnie z ustę.pe~ poprzedntm.
3. Do czasu służby, podlega1ące) normalnemu
liczeniu do wysłuJ!i emerytalnej, dolicza się
a) czas, przebyty w stanie nieczynnym, okre~
ślony w obowiązujących
przepisach o państwowe)
ze
służbie cywilnęj;
bl czas czynnej, również obowiązkowej, służ
by w wojsku poIskiem, gdy funkcjonarjusz .nie p e ln!ł
iej równQle~le z państwową służbą cywilną, zah'czalną do wysługi emerytalnej; .
.
Dziennik Ustaw. Poz . .380.
Nr. 42.
c) czas przebyty w niewoli, jeżeli dostanie się
bl czasu urlopu bez uposażenia, z wyjątkiem
urlopu, otrzymanego na czas piastowania
do niej nastąpiło bez winy funkcjonarjusza.
Nadto przy wymiarze uposażenia emerytalnemandatu poselskiego lub senatorskiego,
oraz czasu urlopu bez uposażenia, udzielogo dolicza się minimalny, odnośnemi ustawami przepisany, nie przekraczający jednak 4 lat, czas rzeczynego nauczycielowi dla pracy w szkolnicwistych studjów w wyższych zakładach naukowych
twie prywatnem lub w instytucji społecznej,
zajmującej się szerzeniem oświaty poza· państwowych i uznanych za równorzędne z państwo
wemi, jeżeli czas tych studjów nie biegnie równoleszkolnej; nauczyciel ten winien za czas
gle z czasem służby, zaliczalnej do emerytury i tyltego urlopu opłacić wkładki emerytalne.
ko w przypadku całkowitego zakończenia studjów
przewidziane wart. 7 niniejszej ustawy;
przep,i sanemi egzaminami. '
c) czasu zawieszenia w służbie, niepoliczalneCzas obowiązkowej służby wojskowej oraz stugo do czasu służby czynnej, w myśl odnoś
djów wyższych ma wpływ tylko na wysokość uponych przepisów;
sażenia emerytalnego, a nie na uzasadnienie roszd) czasu służby, odliczonego orzeczeniem dyczenia o to uposażenie.
scyplinarnem w myśl odnośnych przepisów.
W razie reaktywowania emeryta, który przeArt. 39.
szedł w stan spoczynku przed dniem 1 października
W
razie
przyznania
emerytury z doliczeniem
1923 r. czas studjów wyższych może być zaliczony
lat
wskutek
nieszczęśliwego
wypadku (art. 9 punkt
do wysługi emerytalnej dopiero po przesłużeniu co
2) przysługuje izbie skarbowej, w której okręgu
najmniej 5 lat w państwowej służbie polskiej.
Do zaliczenia czasu czynnej służby w wojsku emeryt otrzymuje swe zaopatrzenie, względnie któpolskiem i czasu, przebytego w niewoli, nie ma za- ra to zaopatrzenie wypłaca, lub też innej władzy
stosowania warunek ciągłości służby (art. 10 ust. 1 wypłacającej zaopatrzenie emerytalne - prawo zaustawy).
. rządzenia przy analogicznem zastosowaniu postępo
.
4. Funkcjonarjuszom, którzy wstąpili ponownie wania przewidzianego wart. 31 ustawy trzykrotnedo służby państwowej zalicza się do wysługi emery- ' go badania emerytą w ciągu lat dziewięciu, w okresach trzechletnich od dnia przeniesienia w stan spotalnej za każdy pełny kalendarzowy rok służby pań
czynku,
przez komisję lekarską w celu stwierdzestwowej, pełnionej po przerwie (art. 10 ust. 1) jeden
nia, czy trwała niezdolność do pracy zarobkowej
t:ok pełnionej przed przerwą służby państwowej,
nadal istnieje. W przypadku stwierdzenia odzyskaokreślonej w pkt. 1 oraz w ustępie ostatnim pkt. 2
nia w części zdolności do pracy zarobkowej, ma daniniejszego artykułu.
W wyjątkowych przypadkach może właściwa na izba skarbowa względnie władza wypłacająca,
postawić władzy,
uprawnionej do przenoszenia
władza naczelna za zgodą Ministra Skarbu zaliczyć
w
stan
spoczynku
funkcjonarjuszów
państwowych,
do wysługi emerytalnej czas służby, pełnionej przed
wniosek o odliczanie częściowe lub całkowite przyprzerwą (art. 10 ust. 1 ustawy) w większym wymiaznanych dodatkowo lat do wysługi emerytalnej
rze, aniżeli ustalono w ustępie poprzednim.
Przy przechodzeniu funkcjonarjuszów państwo z art. 12 niniejszej ustawy.
W razie stwierdzenia przez komisję lekarską
wych z jednego działu służby do drugiego za przerwy w rozumieniu ustępów poprzednich i art. 10 zupełnej zdolności . do służby, należy emeryta powoust. 1 ustawy uważa się jedynie przerwy, przekra- łać do służby czynnej w tym samym lub innym dziale zarządu państwowego na stanowisko nie niższe
· czające dni 30.
5. Funkcjonarjuszom poczt ruchomych (urzęd od poprzednio zajmowanego. W przypadku odmonikom ambulansowym i niższym funkcjonarjuszom wy ze strony emeryta, należy cofnąć przyznane mu
pocztowym jeżdżącym w ambulansach) po upływie zaopatrzenie emerytalne.
10 lat służby w tym charakterze zalicza się do wyArt. 40.
· sługi emerytalnej każdy dalszy ro~ takiej służby za
Oprócz przypadków, wymienionych wart. 23
14 miesięcy.
6. Wojskowym zawodowym czas, przebyty niniejszej ustawy, prawo do pobierania uposażenia
emerytalnego gaśnie, gdy emeryt, który nie ukoń
w służbie Korpusu Ochrony Pogranicza, zalicza się
do wysługi emerytalnej w stosunku 16 miesięcy za czył 50 lat życia, powołany w ciagu 6 lat po przeniesieniu w stan spoczynku w myśl punktu al art. 28
12 miesięcy.
i
punktów al, b) i c) art. 29, odmówi przyjęcia ofiaWojskowi zawodowi w czasie służby w Korpurowanej mu ponownie posady państwowej równej
sie Ochrony Pogranicza oprócz uprawnień emerytalnych z tytułu niniejszej ustawy korzystają z upraw- lub wyższej grupy uposażenia, przvczem mają zastosowanie odnośne postanowienia ustawo państwo
nień, przysługujących oficerom i szeregowym Strawej służbie cywilnej.
ży Granicznej w myśl art. 49 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r.
Art. 41.
o Straży Granicznej.
Do emerytowanych funkcjonariuszów państwo
wych, powołanych do służby wojskowej na skutek
Art. 38.
mobilizacji lub częściowego uzupełnienia wojska do
Do wysługi emerytalnej nie wlicza się
stopy wojennej, mają analogiczne zastosowania poal czasu służby, spędzonego przed ukończe stanowienia ust. 3 art. 13 ustawy o uposażeniu funkniem 18 lat życia , wyjątek stanowi służba cjonarjuszów państwowych i wojska z dnia 9 paź
wojskowa na obszarze operacyjnymi
dziernika 1923 r. (Dz. U. R. P. Nr. 116, poz. 924).
Dziennik Ustaw. Poz. 380.
Nr. 42.
Postanowienie powyższe nie dotyczy emerytowanych pracowników kolejowych, względnie pracowników poczt, radiotelegrafów, telegrafów i telefonów, powołanych do służby wojskowej kolejowej,
względnie w pocztach, radiotelegrafach i telefonach,
na podstawie ustaw dnia 27 marca 1920 r. (Dz. U.
R. P. Nr. 27, poz. 160) i 18 grudnia 1920 r. (Dz. U.
R. P. z 1921 r. Nr. 7, poz. 361
z
Art. 42.
Emerytowany funkcjonarjusz państwowy psychicznie chory, nie mający prócz emerytury innych
źródeł utrzymania, może być na wniosek odnośnego
opiekuna, za zgodą Ministra Skarbu, umieszczony
i leczony na koszt Skarbu Państwa w zakładzie dla
umysłowo chorych, przyczem przez cały czas przebywania w takim zakładzie wstrzymuje się wypłatę
uposażenia emerytalnego.
Żonie i dzieciom takiego emeryta przysługuje
za czas jego pobytu w takim zakładzie prawo do
zaopatrzenia wdowiego, względnie sierocego, obliczonego według ust. 1 art. 61, względnie 62 niniejszej ustawy.
Art. 43.
Emerytowani' funkcjonarjusze państwowi mają
prawo do korzystania z ulg w razie kuracji w pań
stwowych zakładach leczniczych i uzdrowiskach narówni z funkcjonarjuszami w służbie czynnej.
Ponadto władna będzie Rada Ministrów przyznać emerytowanym funkcjonariuszom państwowym
prawo do korzystania z ulg, przyznawanych funkcjonarjuszom państwowym w zakresie pomocy lekarskiej, przejazdach państwowemi środkami komunikacyjnemi i t. p.
Art. 44.
Funkcjonarjusz państwowy, ktÓry nie nabył
prawa do emerytury, a opuszcza służbę z powodu
trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków służ
bowych, nabytej wsk-atek choroby lub kalectwa bez
własnej winy, względnie zostanie zwolniony ze służ
by z · powodu zmian organizacji władz i urzędów,
otrzymuje jednorazową odprawę w wysokości trzymiesięcznego
ostatnio pobieranego
uposażenia
w służbie czynnej.
Rozdział
III.
Postanowienia, dotyczące wyłącznie zawodowych
wojskowych.
Art. 45.
Zawodowych oficerów przenosi w stan spoczynku Minister Spraw Wojskowych, zaś zawodowych szeregowych - dowódca okręgu korpusu na
wIn iosek przełożonego, posiadającego uprawnienr.e
co najmniej dowódcy pułku.
Art. 46.
Uposażenie emerytalne zawodowych oficerów
wymierza Minister Spraw Wojskowych w porozumieniu z Ministrem Skarbu, a zawodówych szeregowych - dowódca okręgu korpusu w porozumieniu
z właściwą izbą skarbową.
Wypłatę
uposażenia
emerytalnego zarządza
właściwa władza skarbowa.
Przeciw orzeczeniu dowódcy okręgu korpusu
szeregowemu prawo zatalenia
do Ministra Spraw Wojskowych w ciągu 30 dni, licząc od dnia, następującego po dniu doręczenia
orzeczenia, przyczem postanowienie ust. 2 art. 34
niniejszej ustawy ma zastosowanie.
Przy przyznawaniu i wymierzaniu zaopatrzenia emerytalnego zawodowym wojskowym mają
analogiczne zastosowanie przepisy ust. 2 i 3 art. 27
ustawy.
Art. 47.
L Przeniesienie w stan spoczynku zawodowego wojskowego następuje w jednym z poniżej wyszczególnionych przypadków
A. na własną prośbę
a) gdy przekroczył 55 lat życia;
b) gdy uzyskał prawo do pełnego uposażenia
emerytalnego i ukończył 53 lat życia;
B. na własną prośbę lub z urzędu
c) jeżeli z powodu ułomności cielesnej lub
z powodu upadku sił fizycznych lub umysłowych, stał się trwale niezdolnym do peł
nienia zawodowej służby wojskowej;
C. z urzędu
d) gdy przekroczył wiek, przewidziany dla zawodowych wojskowych ustawami o obowiązkach i prawach oficerów oraz szeregowych;
er ~dy pozostając w stanie nieczynnym . z powodu niezdolności do służby, albo z powodu zredukowania etatów, przekroczył termin pozostawania w stanie nieczynnym
ustalonym ustawami, wskazanemi w punkcie d) niniejszego artykułu;
f) gdy otrzymał ostatecznąopinję ujemną,
określoną ustawami o podstawowych obowiązkach i prawach oficerów;
g) gdy szeregowy zawodowy został zwolniony
z czynnej służby na skutek nieodnowienia
z nim przez władzę uprawnioną zobowiąza
nia do dalszej zawodowej służby wojskowej
pomimo jego prośby, ani też nie otrzyma
stanowiska należnego mu w myśl art. 99
ustawy z dnia 18 lipca 1924 r. (Dz. U. R. P.
Nr. 72, poz. 698) o podstawowych obowiąz
kach i prawach szeregowych Wojska Polskiego.
II. Przeniesienie w stan spoczynku zawodowego wojskowego może być nadto zarządzone na
własną prośbę, po ukończeniu przez oficerów 30
lat, przez podoficerów -.:.. 20 lat, zaliczalnych do wysługi emerytalnej, w tem co do oficerów - najmniej
20 lat, co do podoficerów - najmniej 17 lat faktycznie spędzonych w służbie wojskowej. Uwzględnienie
prośby o przeniesienie w stan spoczynku zależy od
decyzji Ministra Spraw Wojskowych.
służy zawodowemu
Art. 48.
Zawodowemu wojskowemu po nieprzerwanej,
co najmniej 10-cio letniej służbie wojskowej, w przypadku
Dzienn.ik Ustaw. Poz. 380.
al gdy orzeczeniem oficerskiego sądu honorowego został prawomocnie skazany na karę
wykluczenia z korpusu oficerskiego,
b) gdy wyrokiem sądu wojskowego została prawomocnie orzeczona kara zwolnienia ze
służby oficera, albo też kara degradacji
podoficera,
c) gdy wyrokiem sądu wojskowego została
prawomocnie orzeczona kara wydalenia
z wojska może Minister .Spraw Wojskowych przyznać zaopatrzenj.e w wysokości, odpowiadającej temu uposażeniu emerytalnemu, jakieby skazany pobierał,
w razie przeniesienia go w stan spoczynku.
Art. 49.
Przez okresy służby, wymagane wart. II , 47
i 48 ustawy, należy rozumieć obliczane w sposób
kalendarzowy, nieprzerwane okresy służby wojsko· wej, oraz nieprzerwane, łączne okresy państwowej
służby cywilnej i wojskowej.
Do czasokresów, wymienionych w ust. 1, wlicza się czas służby, przewidzianej w punktach bJ, cJ
i d) art. 50 niniejszej ustawy . .
Art. 50.
Czas służby, podlegają'cy normalnemu liczeniu
do wysługi emerytalnej, liczy się od dnia rozpoczę
cia czynnej służby wojskowej.
Do te~o czasu służby wlicza się
a) czas czynnej służby cywilno-państwowej ,
niespełnianej równocześnie ze służbą wojskową, obliczony według odnośnych ust aw
o służbie cywilnej, gdy zajmowana posada
w służbie cywilno-państwowej uprawn i ała
do emerytury;
b) czas, przebyty w stanie nieczynnym z uposażeniem;
c) czas, spędzony w stanie nieczynnym bez
uposażenia czynnego, skoro przeniesienie
w stan nieczynny nastąpiło z powodu piastowania mandatu poselskiego lub senatorskiego;
d) czas, przebyty w niewoli.
Przy wymiarze uposażenia emerytalnego dolicza się minimalny, odnośnemi ustawami przepisany,
czas studjów wyższych na jednym z wydziałów uniwersytetu lub w równorzędnym zakładzie naukowym, jeżeli czas studjów nie biegnie równolegle
z czasem służby, zaliczalnej do emerytury, i tylko
w przypadku całkowitego zakończenia studjów prze· pisanemi egzaminami; jednakowoż w ilości nie wyżej
niż 4 lata.
Czas studjów wyższych, jako też czas odko· menderowania na studia niewojskowe ma wpływ
tylko na wysokość uposażenia emerytalnego, a nie
na' uzasadnienie roszczenia o to uposażenie.
Czas obowiązkowej służby woiskowej dla podoficerów zawodowych ma wpływ tylko na wysokość
uposażenia emerytalnego, a nie na uzasadnienie tego roszczenia.
Wyjątkowo może Minister Spraw
Wojskowych za zgodą Ministra Skarbu zaliczyć do wysługi
emerytalnej
Nr. 42.
także
czas,
spędzony
w charakterze
państwowel!o pracownika konŁraktowego , przyczem
mają postanowienia punktu 2 art. 37 niniejszej usta-
. wy analogiczne zastosowanie.
Postanow~enia art. 36 oraz art. 37 punkt 4
ustawy mają analogiczne zasŁosowanie do zawodowych . wojskowych.
Art. 51.
Do wysługi emerytalnej nie wlicza się
aj czasu trwania dezercji lub samowolnego
opuszczenia służby;
b) czasu odbywania kary pozbawienia wolności, wymierzonej na podstawie prawomocnego wyroku s ą dowego;
c) czasu, spędzonego w sŁanie nieczynnym bez
uposażenia czynnego, z wyjątkiem przypadku, przewidzianego w punkcie c) art. 50
niniejszej ustawy;
d) czasu służ, by, za który przy zwolnieniu wypłacono odprawę, jeżeli odprawa ta nie zostanie zwrócona;
ej czasu czynnej służby, spędzonej przed ukoń
czeniem 18 lat życia; wyjątek stanowi służ
ba wojskowa na obszarze operacyjnym;
f) czasu zawieszenia w służbie, niepoliczalnego do czasu służby czynnej w myśl odnośnych przepisów.
.
Art. 52,
Przy wymierzaniu uposażenia emerytalnego
zawodowym wojskowym, zatrudnionym w aeronautyce, czas przydziału do personelu latającego,
przebyty podczas pokoju, zalicza się do wysługi
emerytalnej podwójnie,
Przy wymierzaniu uposażenia emerytalnego zawodowym wojskowym, marynarzom zaokrętowa
nym oraz zawodowym wojskowym armji lądowej,
pełniącym służbę na statkach, znajduj ących się
w kampanji, liczy się do wysługi emerytalnej podczas pokoju 1 miesiąc za 40 dni ,
Zawodowemu wojskowemu, przeniesionemu
w stan spoczynku i powołanemu w czasie wojny do
czynnej służby wojskowej, wymierza się przy z·demobilizowaniu uposażenie emerytalne, obliczone
z uwzględnieniem czasu, spędzonego p~n~)\~nie.
w czynnej służbie, w granicach art. 19 mmeJszeJ
ustawy, uwzględniając jednak ewentualne nominacje (awanse).
Art. 53.
Aeronautom, którzy z powodu nieszczęśliwe
go wynadku podczas wzlotów służbowych stali się
niezdolnymi do służby wojskowej, uwzględnia się
przy wymiarze uposażenia emerytalnego również
dodatek aeronautyczny.
.
Art. 54.
W razie przyznania uposażenia emerytalnego
z doliczeniem do wysługi emerytalnej lat w myśl
art. 12 nbiejszej ustawy ma Minister Spraw Woj~kowych odnośnie do zawodowych oficerów, zaś dowódca okręgu korpusu odnośnie do zawodowych szeregowych, zarządzać co najmniej 2 razy w okresach
trzechletnich w przeciągu sześciu lat od dnia prze-
Dziennik Ustaw. Poz. 38D.
Nr. 42.
niesienia w stan spoczynku ponowne zbadanie emeryta przez komisję wojskowo-lekarską w celu
stwierdzenia stopnia utraty zdolności do pracy zarobkowej i ewentualnego odliczenia przyznanych
dodatkowo lat do emerytury z art. 12 niniejszej
.ustawy.
Emeryt, któremu odliczono w myśl powyższe
go ustępu przyznane dodatkowo lata, a który nie
może być przyjęty zpowrotem do służby wojskowej - otrzymuje uposażenie emerytalne w wymiarze nie niższym jednak od 40% (art. 19).
Art. 55.
Emerytowany zawodowy wojskowy, który
wskutek podeszłego wieku lub wskutek złego stanu
zdrowia potrzebuje szczególnej opieki, jakiej nie
znajduje w rodzinie, a przy tern nie ma oprócz emerytury innych źródeł utrzymania, może być umieszczony w domu inwalidów.
Art. 56.
Emerytowany zawodowy wojskowy umysłowo
chory, nie mający oprócz emerytury innych źródeł
utrzymania, może być umieszczony w państwo
wych zakładach leczniczych cywilnych, względnie
wojskowych, jeżeli władze, określone w rozporzą
dzeniu Rady Ministrów, wydanem na mocy art. 14
niniejszej ustawy, stwierdzą potrzebę tego, jako też
okoliczność, że jest pozbawiony S'zczególnej opieki.
Emerytowani zawodowi wojskowi, którzy
wskutek działań woiennych lub nieszczęśliwego wypadkp., pozostającego w ścisłym związku ze służbą
wojskową, bez własnej winy doznali uszkodzeń cielesnych lub stali się chorymi, posiadają prawo do leczenia, protezowania i wszelkich świadczeń w zakresie opieki społecznej, przewidzianych w obowią
zującem ustawodawstwie względem inwalidów wojennych.
Emerytowani zawodowi wojskowi, którzy
z przyczyn, wymienionych w ustępie poprzednim,
utracili bez własnej winy trwale co najmniej 95 %
. zdolności do zarobkowania i wskutek kalectwa lub
choroby potrzebują nieodzownie stałej opieki innych
osób, otrzymują w granicach art. 19 ustawy dodatek
w wysokości 25% uposażenia w służbie czynnej, stanow{ącego podstawę wymiaru emerytury (art. 17
i 18 ustawy!.
Art. 57.
Emerytowany zawodowy wojskowy, umieszczony w domu inwalidów, względnie w zakładzie
dla umysłowo chorych, otrzymuje na koszt Państwa
mies.z kanie, utrzymanie, odzienie, opiekę lekarską
i usługę.
.Przez czas przebywania emeryta w domu dla
umysłowo chorych wstrzymuje się wypłatę uposaże
nia emerytalnego, a przez czas przebywania w domu
inwalidów wypłaca się emerytowi 5 % uposażenia
emerytalnego bez dodatków, przewidzianych w
art. 20.
Art. 58.
Żonie i dzieciom takiego emeryta (art. 57)
przysługuje za czas jego pobytu w domu inwalidów,
679
względnie w zakładzie dla umysłowo chorych, prawo do zaopatrzenia wdowiego, względnie sierocego,
obliczonego według ust. 1 art. 61, względnie 62 niniejszej ustawy przy zachowaniu zasad art. 60.
Art. 59.
. Emerytowany zawodowy wojskowy ma prawo
korzystania z ulg leczniczych, jako to z bezpłatnej
porady w ambulatoriach wojskowych lekarskich,
bezpłatnego pobierania lekarstw, z leczenia szpitaltego w szpitalach wojskowych na warunkach, przy~ugujących wojskowym zawodowym w stanie czynnym, jako też prawo korzystania z ulg w se.zonovych opłatach w razie kuracji w państwowych zaWadach kąpielowych i uzdrowiskach, przy zacho~aniu warunków, dotyczących zawodowych wojsko~ych w stanie czynnym.
Poitadto władna będzie Rada Ministrów przyZiawać emerytowanym wojskowym ulgi w przejaldach państwowemi środkami komunikacyjnemi
i inne ulgi, przyznawane wojskowym zawodowym
\\ sŁanie czynnym.
TYTUŁ
III.
Zaopatrzenie rodzin, pozostałych po funkcjonarjus:ach państwowych i po zawodowych wojskowych.
Art. 60.
Prawo do pensji wdowiej, tudzież do pensji
sitrocej, jest prawem pochodnem, zależnem od nab"\Cia praw emerytalnych przez męża, względnie
oj:a.
Pensję wdowią oblicza się według wymiaru dla
sanotnych.
W razie śmierci funkcjonarjusza państwowego
lu\ zawodowego wojskowego w warunkach, określmych w punktach 1 i 2 art. 9 pozostałe po nich
wcowy i sieroty nabywają również prawo do pensji
w(owiej, względnie sierocej.
Art. 61.
Pensja wdowia wynosi 50 % (pięćdziesiąt pro·
celt) kwoty uposażenia emerytalne~o, które zmarły
mcż pobierał, względnie tego, do którego w chwili
śmerci miałby prawo.
Pensia wdowia po funkcjonarjuszu państwo
W)tl1, względnie zawodowym wojskowym, poległym
luł zmarłym wskutek działań wojennych, wynosi
50g (pięćdziesiąt procent) pełnego uposażenia
w ,tanie czynnym zmarłego męża, służącego za
poistawę wymiaru uposażenia emel"'ltalnego w myśl
art 17 i 18 niniejszej ustawy .
W dowie i sierotom po funkcjonarjuszu pań
st~wym lub zawodowym wojskowym, zmarłym
z }l"zyczyn, wymienionych w art. 9 punkt 2 lit. a) do
c) niniejszej · ustawy, dolicza się przy wymiarze
persji wdowiej i sierocej 10 lat do wysługi emerytalnej zmarłego męża względnie ojca w granicach
art 19 ustawy.
iP ostanowienie ustępu drugiego art. 12 niniejszej ustawy ma analogiczne zastosowanie do pensji
wdowiej i sierocej.
Dziennik Ustaw. Poz. 380.
--------------Art. 62.
Prawo do pensji sierocej nabywa się po ojcu.
Pensja ta wynosi
.
a) dla każdego dziecka, jeżeli wdowa żYJe
i w chwili śmierci funkcjonarjusza państwo
wego, względnie zawodowego wojskowego,
miała prawo do pensji wdowiej _ . jedną
czwartą część pensji wdowiej;
b) dla każdego dziecka, jeżeli wdowa nie z)'le,
lub też w chwili śmierci męża nie mida
prawa do pensji wdowiej, albo też później
to prawo utraciła - połowę pensji wdowi~j;
c) dla iedynej sieroty bez ojca i matki lub da
jedynej sieroty bez ojca, w razie niepoberania przez matkę pensji wdowiej -- ~/3
pensji wdowiej.
Jeżeli wdowa nie pobiera pensji wdowe)
z pQwodu pobierania emerytury za włas~.ą słulbę
państwową, sierotom służy prawo .d? pens)1 wedug
postanowień punktu a) artykułu ninIeJszego.
Art. 63.
Prawo do pensji sierocej może być również laby te po matce.
,.
Jeżeli sierota nabyła prawo do pensJI po ocu
i po matce, wypłaca się sierocie pensję wyższą.
Sierota nabywa prawo do pensji po matce za
życia ojca w razie iego nie~dolności do pracyi ńe
możności zapewnienia jej utrzymania.
.
Pensja sieroca po matce wynosi 1/4 uposażmia
emerytalnego mat~i.
Art. 64.
Łączna kwota pe~syj sierocych. bez wzg!ędt na
ilość dzieci nie może sama, ani łączme z penSją wiowią przekraczać wysokości uposażenia
emerytanego, które zmarły funkcjonarjusz pań~twow,:, wzgęd
nie zawodowy wojskowy, faktyc:z.m~ pob.lerał, lub
do którego miałby 'prawo w chw~h s.mlercl.
.
W razie jeżeli suma pensYJ sierocych SiErot,
których matka żyje, i sierot bez ~~tki łą~ :n~e
z pensją wdowią przekracza wysok?sc ~posazm~a
emerytalnego, które zmarły funkCJonaqusz .lanstwowy, względnie zawodowy wo~s~~wy, ~obHrał,
lub do którego miał prawo w chwIli smlercl -należy zmniejszyć proporcjonalnie pensje sieroce.
Art. 65.
Gdy mianowanie lub awans zmarłego zawldowego wojskowego na wyżs.zy stO'Oień nastąI?iłc po
jego śmierci, pozostałe. po mm, osoby, u~raw!llom do
zaopatrzenia, otrzymują pensJę, odpowiadającą nadanemu wyższemu stopniowi zmarłego.
Art. 66.
Postanowienia art. 27, 33 i 34 mają analo:iczne zastosowanie do wdów i sierot po funkcjomrjuszach państwowych, a postanowienia art. 46 do
wdów i sierot po zawodowych wojskowych.
Art. 67.
Żony i dzieci funkcjonarjuszów państwowych,
powołanych do służby wojskowej na
skutek mobili-
Nr. 42.
zacji, jako też zawodowych wojskowych, którzy zaginęli na terenie działań wojennych, otrzymują od
dnia 1 miesiąca, następującego po wstrzymaniu uposażenia w myśl art. 14 ustawy o uposażeniu funkcjonarjuszów państwowych i wojska z dnia 9 paździer
nika 1923 r. (Dz. U. R. P. Nr. 116, poz. 924), tymczasOWe zaopatrzenie emerytalne W wysokości należ
nego im ewentualnie stałego zaopatrzenia wedłu2
zasad ust. 1 art. 61, względnie 62 nin ie jszej ustawy.
Gdy na podstawie towarzyszących zaginieniu
okoliczności istnieje uzasadnione podejrzenie, że zachodzi wypadek dezercji, postanowienia niniejszego
artykułu nie mają zastosowania do czasu stwierdzenia, że wypadek dezercji nie zachodzi.
Att. 68.
W razie odnalezienia się zaRinionego potrąca
się przy wypłacie zaległego uposażenia kwotę, wypłaconą jel!o żonie i dzieciom tytułem tymczasowego zaopatrzenia.
W razie nieodnalezienia się zaginionego w cią
gu dwóch i pół lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym podpisano preliminarja pokojowe,
żona, względnie dzieci, powinny przed końcem tego
terminu przedłożyć oq;eczenie sądowe, uznające
zaginionego za zmarłego, względnie orzeczenie są
dowe, że dowód śmierci należy uważać za ustalony,
w przeciwnym bowiem wypadku tymczasowe zaopatrzenia zostają wstrzymane. Orzeczenie to służy
za podstawę przy rozpatrywaniu przyznania stałego
zaopa trzenia.
Art. 69.
Wdowa nie ma prawa do pensji
a} jeżeli małżeństwo żostało zawarte przez
emeryta;
b) jeżeli wspólność małżeńska. została s~dow
nie rozdzielona bez obOWiązku męza do
utrzymania żony.
Dzieci, pozostałe z małżeństwa, .. z~wart~go
przez emeryta, nie mają prawa do pensJI sieroceJ.
Art. 70.
Prawo do otrzymywania pensji wdowiej i sierocej rozpoczyna się z pierwszym dniem miesiąca,
następującego po tym miesiącu, za .który zmarły
funkcjonarjusz państwowy, względme zawodowy
wojskowy (emeryt), pobrał ostatnio należne mu uposażenie w służbie czynnej (uposażenie emeryta~n~)
Dla sierot, które przyszły na świat p~ tym termml~,
prawo do pensji roz1)oczyna się od 'pIerwszego dnta
miesiąca po urodzeniu.
.
..
...
Jeżeli żądanie przyznanta pensJI wdOWieJ lub
sierocej nie zostało zgłoszone w ciągu jednego roku
od dnia śmierci męża, wzglę,dnie ojca lub matki. należy przyznać pensję wdowią lub sierocą od pierwszego dnia miesiąca po dniu zgłoszenia.
. ..
Właściwa władza naczelna w porOZUmltm1U
z Ministrem Skarbu może przyznać pensję wdowią
i sierocą od terminu, ustalonego w ustępie 1 niniejszego artykułu, jeżeli osoby uprawnione wykażą, iż
zaszły ważne okoliczności, które uniemożliw.iły im
wcześniejsze zgłoszenie żądania o z a opatrze~le.
Pensje wdowie i sieroce wymierzone l przyznane, a niepodjęte w ciągu pięciu lat, liczonych od
Nr. 42.
Dziennik Ustaw. Poz. 380.
chwili płatności danego zaopatrzenia, przepadaj ą na
rzecz Skarbu Pańs twa . Właściwa w ładza naczelna
w porozumieniu z Ministrem Skarbu, w przypadkach, zasługujących na uwzględnienie, może czynić
wyjątki od powyższej zasady.
Art. 71,P ensje 'Wdowie i sieroce płatne są miesięcznie
zgóry.
Art. 72.
Prawo do pensji wdowiej, względnie sierocej,
gaśnie
a) w razie śmierci wdowy lub sieroty - z koń
cem tego miesiąca, w którym śmierć nastąrpiła;
,
b) w razie ukończenia przez sierotę 18 roku
życia, lub też wcześniejszego
zawarcia
związku małżeńskiego;
c) gdy wdowa, względnie sierota, została prawomocnie skazana za czyn karygodny,
a skazanie pocią~a za sobą utratę prawa
do zaopatrzenia wdowiego, względnie sie·
ro'c ego.
.
Sierotom, odbywającym studja w zakładach
naukowych, przyznaje się pensję sierocą z powyż
szemi zastrzeżeniami na każdy rok szkolny aż do
ukończenia studjów, nie dłużej jednak, niż do ukoń
czenia 24 roku życia.
W wyjątkowych, na szczególne uwzględnienie
zasługujących, wypadkach może właściwa władza
naczelna w porozumieniu z Ministrem Skarbu zezwolić na dalsze pobieranie, względnie przy niezdolności do pracy na przyznanie pensji sierocej także
po ukończeniu 18, względnie 24 roku życia.
Art. 73.
Prawo do pobierania pensji wdowiej lub sierocej nie przysługuje
a) na czas przebywania przez okres dłuższy
n1Z pół roku poza granicami Państwa,
względnie
Wolnego Miasta Gdańska, bez
zezwolenia właściwej władzy naczelnej,
udzielonego w porozumieniu z Ministrem
Skarbu;
b) w razie utraty obywatelstwa polskiego,
z wyjątkiem równoczesnego przyjęcia obywatelstwa gdańskiego;
c) na czas pobierania zaorpatrzenia z tytułu
śmierci męża (ojca)
na zasadzie innych
ustaw, o ile świadczenia te płyną ze Skarbu Państwa; postanowienie to nie ma zastosowania do wdów po weteranach powstań narodowych, które otrzymują zaopatrzenie na mocy ustawy z dnia 23 marca
1922 r. (Dz. U. R. P . Nr. 26, poz. 212);
d) na czas zajmowania przez sierotę jakiegokolwiek stanowiska w służbie państwowej
lub samorządowej, do którego przywiązane
jest stałe uposażenie;
e) na czas uwzględnienia sieroty przy wymiarze uposażenia funkcjonarjusza państwowe
go, względnie zawodowego wojskowego (oiczyrna, matki , macochy);
f) 'W razie wstąpienia do klasztoru.
681
W przypadkach, przewidzianych w n1ll1ejszym
artykule, wypłaca się zaopatrzenie emerytalne od
dnia pierwszego miesi ą ca, następującego po usunię
ciu przyczyn, wymienionych w tym artykule, nie
wcześniej jednak niż od dnia pierwszego miesiąca,
następującego po zgłoszeniu się o zaopatrzenie.
Art. 74.
Wdowa po funkcjonariuszu państwowym,
zawodowym wojskowym, która weszła
ponownie w związek małżeński, otrzymuje na proś
bę albo jednorazową odprawę wzamian za pobieraną pensję wdowią, albo zachowuje prawo do pensji
wdo'Wiej na wypadek ponownego owdowienia.
Zgłoszenie o odprawę winno nastąpić w ciągu
trzech miesięcy od dnia zawarcia ponownego małżeństwa.
'
Odprawa wynosi dla wdów w wieku do 45 lat
życia dwuletnią, P9wyżej zaś tego wieku jednoroczną kwotę pensji wdowiej.
Wdowa, która wyszła zamąż za obywatela pań
stwa obce~o, otrzymuje odprawę tylko wtenczas,
jeżeli ustawodawstwo państwa, którego jej mąż jest
obywatelem, udziela wdowom odprawy, jeżeli wychodzą zamąż za obywatela Państwa Polskiego.
względnie
Art. 75.
Wdowa
po
funkcjonariuszu
państwowym,
względnie zawodowym wojskowym, która z tytułu
zajmowania stanowiska w służbie państwowej nabyła
własne prawa emerytalne, może otrzymać tylko jedno zaopatrzenie według swego wyboru.
Art. 76.
W dowa po funkcjonariuszu państwowym,
zawodowym wojskowym, który zmarł
w czynnej służbie przed uzyskaniem prawa do emerytury, otrzymuje jednorazową odprawę w wysokości połowy kwoty rocznego uposażenia, służącego za
podstawę wymiaru uposażenia emerytalnego zmarwzględnie
łego.
W tej samej wysokości otrzymują odprawę sieroty bez ojca i matki w wieku poniżej 18 roku życia
pO' ojcu, względl}.ie po matce, o ile ci nie nabyli prawa do emerytury, z tem ograniczeniem, że równocześnie można otrzymać tylko jedną odprawę.
Taką samą odprawę należy przy~nać sierotom
bez ojca i matki 'W przypadku, określonym w ustępie
przedostatnim art. 72, przyczem postanowienie
ostatniego ustępu art. 72 niniejszej ustawy ma również zastosowanie.
Sierotom wypłaca się odprawę niepodzielnie.
Sierotom, pochodzącym z różnych małżeństw
tego samego funkcjonariusza, względnie zawodowego wojskowego , wypłaca się odprawę tylko wtedy,
jeżeli pozostała po nim wdowa nie skorzystała z te go p..rawa, albo z prawa tego zrezygnowała na rzeCz
sierot.
Art. 77.
Wdowy lub sieroty po funkcjonariuszach pań
stwowych lub zawodowych wojskowych zmarłych
w służbie czynnej, mają prawo do zwrO'tu koutów
------682
Dziennik Ustaw. Poz. 380.
jednorazowego przesiedlenia się z miejsca dotychczasowego zamieszkania, do przyszłego miejsca zamieszkania, które obiorą sobie w kraju lub na obszarze w. m. Gdańska, według przepisów, normujących
sprawę należności za przeniesienia z urzędu w służ
bie czynnej. Natomiast do wdów, sierot po funkcjonariuszachpaństwowych lub zawodowych wojskowych, którzy zmarli w ciągu roku po przeniesieniu
w stan spoczynku, a przed dokonaniem przesiedlenia,
przewidzianego wart. 21 ustawy, znajduje zastosowanie ustęp 1 tegoż art. 21 ustawy. Pozatem do
wdów i sierot mają analogiczne zastosowanie ust. 2
i 3 art. 21.
Art. 78.
W razie śmierci funkcjonarjusza lub wojskowego zawodowego w stanie spoczynku, należy się wdowie, która pozostawała z nim we wspólności małżeń
skiej, niezależnie od zaopatrzenia, względnie odprawy (art. 60, względnie 76), pośmiertne w wysokości
trzymiesięcznego uposażenia, pobieranego ostatnio
przez zmarłego.
Pod temi samemi warunkami w tej samej wysokości należy się pośmiertne VI razie śmierci funkcjonariuszki w stanie · spoczynku wdowcowi.
W braku wdowy (wdowca), uprawnionej (ego)
do pośmiertnego, należy się pośmiertne w tej samej
wysokości niepodzielnie dzieciom ślubnym, uprawnionym i pasierbom zmarłego, o ile zmarły je utrzymywał. W braku wyżej wymienionych członków
rodziny można zwrócić udowodnione koszty leczenia i pogrzebu do wysokości pośmiertnego innym
krewnym lub osobom postronnym, jeżeli zmarły nie
pozostawił majątku ruchome~o lub nieruchomego,
wystarczającego na pokrycie tych kosztów.
Art. 79.
Postanowienia art.. 36 mają analogiczne zastosowanie do wdów i sierot po funkcjonariuszach pań
stwowych, względnie zawodowych wojskowych z tą
różnicą, że wdowa i sieroty otrzymują w każdym razie powstałą różnicę za czas, nieobięty obliczeniem
z powodu wadliwego lub nieprawdziwego wpisu do
wykazu stanu służby zmarłego męża, względnie
ojca.
Art. 80.
W dowom po funkcjonariuszach państwowych,
względnie zawodowych wojskowych wyznania mahometańskiego, jeżeli pozostało ich dwie lub więcej
po jednej i tej samej osobie, przyznaje się do równego podziału pensję wdowią według norm, przypadających na jedną wdowę.
Sieroty po takich funkcjonariuszach państwo
wych, względnie zawodowych wojskowych, zrodzone z prawnych żon, uważa się za równouprawnione
pod względem zaopatrzenia emerytalnego i wyznacza się im pensje sieroce ·według norm niniejszej
ustawy do równego podziału.
Postanowienia art. 64 mają analogiczne zastosowanie do przypadków, o których mowa w niniejszym artykule.
Nr. 42.
TYTUŁ
IV.
Przepisy przejściowe.
Rozdział
1.
Postanowienia wspólne.
Art. 81.
Funkcjonarjuszom, którzy przed wstąpieniem
do , służby państwowej polskiej, oraz zawodowym
wojskowym, którzy _przed wstąpieniem do wojska
polskiego, pozostawali na służbie jednego z byłych
państw zaborczych, jako też w służbie byłego Wydziału . Krajowego Galicyjskiego, lub też którzy byli
nauczycielami publi~znych szkół ludowych lub wydziałowych i przechodzą w stan spoczynku ze służ
by pallstwowej polskiej, względnie ze służby w wojsku polskiem - wlicza się do wysługi emerytalnej
pełną ilość lat służby w b. pańs twie zaborczem, podlegającą zaliczeniu według ustaw emerytalnych odnośnego państwa zaborczego, a względnie według
ustaw krajowych galicyjskich, z zastrzeżeniem, że
sposób zaliczania czasu tego do wysługi emerytalnej
nie może być korzystniejszy, aniżeli w służbie pań
stwowej polskiej, względnie w wojsku polskiem, na .
mocy niniejszej ustawy, tudzież lata służby państwo
wej polskiej. Czas piastowania mandatu poselskiego lub senatorskiego przed wejściem w życie niniejszej ustawy zalicza się przytem do emerytury.
Funkcjonariuszom państwowym i zawodowym
wojskowym, którzy służyli czynnie w czasie trwania
mocy obowiązującej ustaw z dnia 28 lipca 1921 r.
(Dz. U. R. P. Nr. 70, poz. 466) i z dnia 5 sierpnia
1922 r. (Dz. U. R. P. Nr. 68, poz. 616), a którzy przed
wstąpieniem do służby państwowej, względnie wojskowej, pełnili służbę samorządową w Państwie Polskiem, zaliczalną do wysługi emerytalnej w myśl
punktu d) art. 15 ustawy z dnia 28 lipca 1921 r. (Dz.
U. R. P. Nr. 70, poz. 466), względnie punktu a} art. 12
ustawy z dnia 5 sierpnia 1922 r. (Dz. U. R. P. Nr. 68,
poz. 616), zalicza się do wysługi emerytalnej czas tej
służby samorządowej pod warunkami, określonemi
w wymienionych ustawach.
Zawodowi wojskowi, którzy z powodu przekroczonego wieku przechodzą w stan spoczynku, nabywają prawo do zaopatrzenia emerytalnego również i w przypadku, gdy ilość lat służby cywilnopaństwowej,
oraz wojskowej wynosi co najmniej
10 lat, obliczonych według czasu kalendarzowego.
Do czasokresu" podanego w 3 ustępie, zalicza
się tylko taką służb~ cywilno-państwową w b. pań
stwach zaborczych, która uprawniała do emerytury
i była spełniana nieprzerwanie i bezpośrednio przed
przewrotem politycznym w b. państwie zaborczem.
Końcowe daty służby w b. państwach zaborczych ustali rozporządzenie Rady Ministrów.
Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia
Publicznego zaliczy do wysługi emerytalnej lata udowodnionej pracy nauczycielskiej tym byłym zawodowym nauczycielom polskich szkół prywatnych w b.
zaborze rosyjskim, którzy, posiadając odpowiednie
kwalifikacje, wstąpili do służby państwowej polskiej
w zawodzie nauczycielskim. i pozostają na służbie
Nr. 42.
Dziennik Ustaw. Poz. 380.
. w dniu l października 1923 r. i ze służby tej przechodzą w stan spoczynku, a to pod warunkiem, iż
w cią gu pół roku, liczqc od dnia ogłos2;enia niniejszej ustawy, przedłożą Ministrowi Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego wystarczające dowody swej pracy nauczycielskiej w wymiarze co najmniej 14 godzin tygodniowo.
Art. 82.
Emerytowani funkcjonariusze państwowi i emerytowani wojskowi b. państw zaborczych, przeniesieni w stały stan spoczynku, tudzież emerytowani
nauczyciele publicznych szkół powszechnych i wydziałowych, jeżeli są obywatelami polskimi w myśl
art. 2 ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego (Dz. U. R. P. Nr. 7, poz. 44),
jak również jeżeli uznani zostali w myśl art. 3 tejże
ustawy za obywateli Państwa Polskiego - otrzymują uposażenie emerytalne do wysokości 75 % tego
uposażenia, które należałoby się im według norm
art. 19 od podstawy wymiaru, określonej wart. 17
niniejszej ustawy według pierwsze!!o szczebla danej
grupy, z zastrzeżeniem, że sposób zaliczania do wysługi emerytalnej czasu służby w b. państwach zaborczych nie może być korzystniejszy, aniżeli w służ
bie państwowej polskiej, względnie w wojsku polskiem, na mocy niniejszej ustawy.
Rada Ministrów będzie władna na wniosek Ministra Skarbu podwyższyć zaopatrzenie emerytalne
do pełne&o wymiaru wedle norm art. 19 od podstawy wymiaru, określonej wart. 17 niniejszej ustawy,
tak pewnym kategoriom emerytów, jako też poszczególnym osobom, które, pełniąc służbę w b . pań
stwach zaborczych, zasłużyły się dla Narodu i Pań
stwa Polskiego. Wysokość jednak zaopatrzenia emerytalnego nie może przekraczać procentowo tych
norm uposażenia, do których miały prawo wspomniane osoby wedle odnośnych ustaw b. państw
zaborczych.
Sprawę
podporządkowania
tych emerytów
przepisom dyscyplinarnym, obowiązującym funkcjonarjuszów państwowych, ureguluje rozporządzenie
Rady Ministrów, które ustanowi kary dyscyplinarne
i tok postępowania.
Kary te mogą być również stosowane w postę
powaniu dyscyplinarnem za czyny, popełnione
w czasach rządów zaborczych, a zwrócone przeciw
interesom Narodu Polskiego.
Art. 83.
Zaszeregowanie emerytów do poszczególnych
grup nastąpi na zasadzie rozporządzenia Rady Ministrów.
Art. 84.
Funkcjonarjusze państwowi i zawodowi wojskowi, jako też pobierający w dniu l października
1923 r. zaopatrzenie emerytalne ze Skarbu Państwa
emeryci (wdowy i sieroty), którzy byli członkami kas
emerytalnych lub innych kas zaopatrzenia, albo
opłacali składki emerytalne do kas b. państw zaborczych jeśli udowodnią, że praw, z tego tytułu im
przysługujących, nie zrealizowali w b. państwach
zaborczych, będą mogli korzystać z uprawnień, wynikających z niniejszej ustawy, jedynie pod warunkiem poprzedniego . ustąpienia na rzecz Skarbu Pań
stwa wszelkich praw, przysługujących im z tytułu
uczestnictwa w tych kasach, względnie opłacania
składek emerytalnych.
Funkcjonarjuszom państwowym i zawodowym
wojskowym (wdowom i sierotom), którzy w całości
lub w części zrealizowali swe prawa do powyższych
kas i przeszli do służby państwowej polskiej, dolicza się do wysługi emerytalnej czas służby, za który podjęli składki, pod warunkiem wpłacenia do
Skarbu Państwa kwot, pobranych z tych źródeł,
wedle kursu, który ustali rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej. W przeciwnym razie lata służ
by za okres podniesionych składek będą mogły być
doliczone do wysługi emerytalnej jedynie jako praca
zawodQwa (art. 97, względnie 101).
Postanowienia ustępu 1 niniejszego artykułu
mają analogiczne zastosowanie do wdów i sierot po
tych funkcjonarjuszach i wojskowych zawodowych
b. państw zaborczych, którzy podnieśli swoje osobiste składki emerytalne, lecz pozostawili składki
na rachunku żon i dzieci.
Art. 85.
Przerwy w służbie (art. lO),
ściem w życie niniejszej ustawy -
zaszle przed wejnie stoją na przeszkodzie zaliczeniu poprzedniego czasu służby. Postanowienie to nie narusza jednak przepisów b.
państw zaborczych o zaliczalności lat do wysługi
emerytalnej z wyjątkiem przypadków, dotyczących
zwolnienia ze służby z przyczyny natury politycznej.
Art. 86.
Z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy
emerytowanym funkcjonarjuszom państwowym i zawodowym wojskowym, tudzież pozostałym po nich
wdowom i sierotom, któr~y przeszli w stan spoczynku w czasie trwania mocy obowiązującej ustawy
z dnia 28 lipca 1921 r. (Dz. U. R. P. Nr. 70, poz. 466)
i z dnia 5 sierpnia 19212 r. (Dz. U. R. P. Nr. 68,
poz. 616), wymierza się zaopatrzenie emerytalne
w myśl art. 17, 18 (w odniesieniu do podpułkownika
i komandora,porucznika), 19 i 20 względnie 60, 61
ust. 1 i 62 niniejszej ustawy przy zastosowaniu
art. 83 niniejszej ustawy.
Postanowienia artykułów 3, 4, 5, 6, 8, 22 ust. 2
i 3, 23, 24, 25, 27, 33 ust. l, 34, 41, 43, 46, 60 ust. 1,
63, 64, 65, 67, 68, 69, 70, 71, 72, 73, 74, 75, 78 i 80
niniejszej ustawy mają do tych osób analogiczne zastosowanie.
Art. 87.
W dowy i sieroty po emerytowanych funkcjonarjuszach państwowych, względnie po emerytowanych zawodowych wojskowych b. państw zaborc,zych, jeżeli posiadają obywatelstwo polskie w myśl
art. 2 ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego (Dz. U. R. P. Nr. 7,
poz. 44), jak również jeżeli uznane zostały w myśl
art. 3 tejże ustawy za obywateli Państwa Polskiego - otrzymują pensję wdowią, względnie sierocą,
w wysokości, określonej w ust. 1 art. 61, względnie
62, od zaopatrzenia emerytalnego, określonego
wart. 82, przy zastosowaniu postanowień art. 83 niniejszej ustawy.
Odnośnie przyznania i wymiaru pensyj wdo wich i sierocych, jako też prawa wnoszenia zażaleń
przeciw przyznaniu i wymiarowi mają analogiczne zastosowanie postanowienia art. 93 niniejszej ustawy.
Art. 88.
Postanowienia art. 5 niniejszej ustawy nie mają zastosowania do zapowiedzeń i zajęć, powstałych
z. jakiegokolwiek tytułu przed 1 października 1921 r.
Art. 89.
Postanowienia artykułów 2, 3, 4, 5, 6, 8, 16,
17, art. 19, artykułu 20 i ust. 2 i 3 art. 22, ptmkt 1
i 2 art. 23, artykułów 24, 25, 27 i ustępu 1 art. 33,
tudzież artykułów 34, 41, 46, 84 i 88 mają analogiczne zaslosowanie do emerytowanych funkcjonariuszów palisŁwowych i zawodowych wojskowych byłych państw zaborczych. Ust. 1 i 2 art. 60 i ustęp 1
art. 61, artykuły 62, 63, 64, 69, 70, 71, 72, 73, 74, 75,
78 i 80, jak również postanowienia artykułów, wymienionych w ust. 1, z wyjątkiem przepisów art. 20
i 25, stosują się analogicznie do wdów i sierot po
osobach, wymienionych w 1 ustępie.
Art. 90.
Wszyscy emerytowani funkcjonarjusze pań
stwowi i emerytowani wojskowi b. państw zaborczych, jako też wdowy i sieroty po nich, którzy nie
zgłosili jeszcze swych praw emerytalnych powinni w celu uzyskania zaopatrzenia emerytalnego według postanowień niniejszej ustawy wnieść pisemne
zgłoszenia do końca kwietnia 1924 r. W tym wypadku wypłaca się zaopatrzenie emerytalne od dnia
1 miesiąca po zgłoszeniu się; późniejs}; e zgłoszenia
o zaopatrzenie mogą być uwzględniane jedynie na
podstawie art. 8 niniejszej ustawy.
Art. 91.
Termin przedłożenia orzeczenia sądowego,
ustalony wart. 68 niniejszej ustawy, przedłuża się
dla pozostałych po zaginionych w wojnie polskobolszewickiej do końca 9 miesiąca, licząc od dnia
oi!łoszenia niniejszej ustawy.
R o z d z i a ł II.
Postanowienia,
dotyczące
wyłącznie
funkcjonarju-
szów państwowych.
Art. 92.
Postanowienia art. 37 niniejszej ustawy nie
zastosowania do funkcjonarjuszów państwo
wych, którzy przeszli w stan spoczynku przed wejściem w życie niniejszej ustawy.
Postanowienia art. 105 ust. 1, 2 i 5 mają zastosowanie do funkcjonarjuszów państwowych.
mają
Nr. 42.
Dziennik Ustaw. Poz, 380.
684
Art 93.
B. funkcjonarjuszom państwowym , którym nie
przyznano dotychczas emerytury, względnie emerytom państw zaborczych, przyznają i wymierzają uposażenie emerytalne w myśl art. 82 niniejszej usta wy
właściwe władze II · instancji w porozumieniu z odnośną izbą skarbową .
Przyznane już w Państwie Polskiem uposaże
nia emerytalne przerachują te władze II instancji,
które je przyznały, względnie przerachowały w myśl
ustawy z dnia 28 lipca 1921 r. (Dz . U. R. P . Nr. 70,
poz. 466).
Dotychczas przez władze naczelne przyznane,
względnie przerachowane w myśl ustawy z dnia
28 lipca 1921 r. (Dz. U. R. P. Nr. 70, poz. 466), uposażenia
emerytalne funkcjonarjuszów, względnie
emerytów b. państw zaborczych, przerachują wła
ściwe władze II instancji w porozumieniu z odnośną
izbą skarbową.
Przeciw wymiarowi uposażenia emerytalnego
służy emerytowi prawo zażalenia do właściwej wła
dzy naczelnej w ciągu dni 30.
Postanowienia art. 34 mają w tym przypadku
analogiczne zastosowanie.
Art. 94.
Funkcjonarjuszom państwowym, pozostającym
na służbie w chwili wejścia w życie niniejszej ustawy, dolicza się przy wymiarze uposażenia emerytalnego czas studjów wyższych w myśl art. 37 punktu 3
ust. 2 niniejszej ustawy.
Art. 95.
Funkcjonarjusze b . państw zaborczych przed
dniem 1 października 1923 r., nie przyjęci do służby
w Państwie Polskiem dla braku etatu, jeżeli są obywatelami polskimi w myśl art. 2 ustawy z dnia
20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego (Dz. U. R. P. Nr. 7, poz. 44), jak również jeżeli
uznani zostali w myśl art. 3 tejże ustawy za obywateli Państwa Polskiego, jeżeli dotychczas nie wymierzono im uposażenia emerytalnego ze Skarbu
Państwa Polskiego, uzyskują prawo do zrealizowania nabytych w b. państwach zaborczych praw emerytalnych dopiero po nastaniu warunków, określo
nych wart. 28 niniejszej ustawy.
Art. 96.
Emerytowanych funkcjonarjuszów b. państw
zaborczych, którzy nie wysłużyli pełnych lat służby
i nie przekroczyli 50 lat życia, a pobierają emeryturę ze Skarbu Państwa Polskie·go, może wezwać
Minister Skarbu lub właściwa władza naczelna do
poddania się badaniu lekarza urzędowego w celu
stwierdzenia ich zdolności, celem powołania ich do
służby w jakimkolwiek resorcie. Jeśli emeryt wezwaniu tak do poddania się badaniu lekarskiemu,
jak do objęcia służby zadość nie uczyni - traci prawo do emerytury.
Art. 97.
Funkcjonariuszom państwowym, którzy przed
do służby państwowej polskiej pełnili
wstąpieniem
,Nr. 42.
niepoliczalnądo wysługi emerytalnej
służbę państwową albo samorządową, lub oddawali
się pracy zawodowej, a którym na zasadzie ustaw
o uposażeniu z dnia 13 lipca 1920 r. (Dz. U. R P.
Rozdział
ustawowo
Nr. 65, poz. 429 do 436), na podstawie ustawy z dnia
13 lutego 1924 r. (Dz. U. R P. Nr. 21, poz. 224), lub
na podstawie rozporządzenia Pre:lydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. (Dz. U. RP; Nr. 38,
poz. 368) zaliczono czas tej służby lub pracy do dodatku za wysługę lat, dodatku st.arszeństwa, dodatku za trzechlecia - zalicza się do wysługi emerytalnej za każdy kalendarzowy rok służby pańsiwo
wej polskiej, zaliczalnej do emerytury, rok zakwalifikowanej służby względnie pracy zawodowej, przytern, o ile okres podlegającej zaliczeniu służby
względnie pracy zawodowej jest krótszy, aniżeli
okres służby w · Państwie Polskiem, zalicza się ~c.ały
okres zakwalifikowanej służby względnie pracy zawodowej.
,!;
Właściwa władza naczelna w porozumieniu
MiIiistr'em Skarbu ' może ponadto doliczyć do wysługi emerytalnej okres zakwalifikowanej ,' służby
względnie pracy zawodowej w stosunku korzystniejszyin lub nawet w całości, co , najwyżej , . jednak
w ilości 20 lat.
',;
Właściwa władza naczelna za zgodą Ministra
Skarbu może zaliczyć do wysługi emerytalnej.:okresy
',pra<;:ykoptraktowej w ,służbie p~ń~,twow~j, oraz, inne "okresy służby lub pracy zawodowe" za ktore
Skarbowi Państwa zostały przekazane rezerwy premj-owe na I?Edstawie-art, ,44, ustawy z dnia 10 czerwca 1921 r. lDz. U. R P. Nr. 59,poz. 370), w razie zaś
niezaliczenia tych okresów uzyskana za danego
funkcjonariusza rezerwa :' premjowa winna mu być
zwrócona.,
z
'Art. 98,
Pod warunkiem uiszczenia opłaty emerytalnej
lub otrzymania składek ubezJ)ieczeniowyc~ (a~t. .7
usfawy) właściwa władza naczelna ~ porozum1emu
Z 'M inistrem Skarbu może żaliczyćdo' wysJugi emeryfalnej
. . ., "
'. ' , I , ' "
.•
,
685
Dziennik Ustaw. Poz. 380.
a) profesorom wyższych uczelni ., okres pracy
Postanowienia,
dotyczące
III.
wyłącznie
zawodowych
wojskowych.
Art. 99.
Postanowienia niniejszej ustawy mają również
zastosowanie ' do
1) oficerów, chorążych i podoficerów, którzy
pełniąc służbę w wojsku polskiem lub w polskich formacjach wojskowych, które zostały uznane przez
Państwo, stali się przed terminem możności uzyskania .· charakteru i praw zawodowych wojskowych
wojska polskiego trwale niezdolni do pracy zarobkowej wskutek przyczyn, wymienionych w punkcie 2
~ att;9 niniejszej ustawy, a zaszłych w czasie tej służby, i-którym w myśl art. 9 ustawy z dnia 18 marca
1921 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i ich
rodzin oraz o zaopatrzeniu rodzin po poległych
i zmarłych, których śmierć znajduje się w związku
przyczynowym ze służbą wojskową (Dz. U. R P.
Nr.~ 32, · poz. 195); przysługiwałoby prawo do dodatku
dla ciężko poszkodowanychj do których osóh' postanowienie powyższe ma zastosowanie orzeka ' ko·
misja, utworzona przez Ministra Spraw Wojskowych
z . udz.iałem delegata, mianowanego . przez Ministra
Skarbuj niezdolność do służby musi być stwierdzo·
na przez komisję wojskowo-lekarską (art. 14);
, 2) wdów i sierot po wyżej wymienionych osobach, które zmarły wskutek przyczyn, wymienionych w punkcie 2 art. 9 niniejszej ustawy.
Wypłata zaopatrzenia emerytalnego dla 'osób,
wymienionych w punkcie 1 niniejszego artykułu, następuje od pierwszego dnia miesiąca po wniesieniu
podania, nie wcześniej jednak niż od dnia wejścia
w życie niniejszej ustawy. Wypłata zaopatrzenia
emerytalnego dla osób, wymienionych w punkcie 2
niniejszego artykułu, następuje od pierwszego dnia
m1eSIąca po .' wniesieniu podania, nie
wcześniej
jednak, niż od dnia 1 lipca 1923 r.
Art. 100.
Zawodowych wojskowych może do końca roku 1935 przenieść w stan spoczynku Prezydent Rze·
. px;ą;~y z?stał 2;ahczony ' zg09m~ z ar!.?) ust. ~f, fOzpoczypospolitej na wniosek Ministra Spraw Wojskor:lądzema 'Prezydenta Rzeczypospohte) zdma ,24 luwych
w jednym z następujących przypadków: '
tego 1928 r. (Dz. U. R P. Nr. 24, poz.204)j 'o .
a) gdy zawodowy wojskowy uzyskał prawo do
b) pomocniczym siłom naukowym okres prapełnego uposażenia emerytalnego,
cy w tymże charakterze w zagranicznej szkole akab) gdy oficerowi zawodowemu do granicy wiedemickiejj
,ó
ku, przewidzianej ustawami o podstawo. c) nauczycielom przedmiotów , żawodowych
wych obowiązkach i prawach oficerów,
okres pracy 'zaliczony do służby nauczycielskiej _
brakuje nie więcej niż 7 lat.
w myśl art. 15 ' ustawy z dnia 1 lipca 1926 r. (Dz. U.
Oficerowi, . przeniesionemu w stan spoczynku
R. P.' Z 1928 r.Nr. 47, poz. 462);
w myśl pkt. b) niniejszego artykułu dolicza się do
d) funkcjonarjuszom państwowym. · nie więcej " wysługi emerytalnej czas, jaki mu brakuje do graaniżeli 10Jat z czasu zasa,dniczo niepoliczalnej służ
nicy wieku, przewidzianej ustawami o podstawoby państwowej, - samorządowej lub pracy .zawodowej wychobowiązkach i prawach oficerów.
:w Państwie Polskiem, względttie z czasft ' ~łużbypa~
,stwowej, samorządowej lub pracy zawodqwej w pań
Art. 101.
stwie obcem, jeżeli okresyf.ej służby, .tiY też pracy
,nie zostąły zaliczone cloąogatku za wy~ługę laŁ, . doZawodowym wojskowym, którzy ' wstąpili' do
datku sŁarsżeństwa, dodatku za trzechlecia, na pod- wojska - polskiegonail?óźniei do końca roku . 1920,
przesłużyli w wojsku polskiem co najmniej 5 lat, obli· '
stawie ustaw wymien.i()ny.~h wart. 97 ust. 1.
W zagranicznej .szkol~akag,~micki~j, ;(~żeli S:l~s ..tej
czonych
Dziennik Ustaw. Poz. 380.
według
czasu kalendarzowego, a przed
wstąpieniem do wojska polskiego
aj służyli w polskich formacjach wojskowych,
które zostały uznane przez Państwo, zalicza się do czasu służby czynnej ewentualny czas przerwy między służbą w powyż
szych formacjach, a wstąpieniem do wojska
polskiego, o ile jednak przerwa ta nie nastąpiła wcześniej, niż l-go czerwca 1917 r.;
b) pełnili ustawowo niepoliczalną do wysługi
emerytalnej służbę państwową lub samorządową, lub oddawali się pracy zawodowej, zaliczonej na zasadzie obowiązuj ących
przepisów do wysługi lat, dolicza się do
wysługi emerytalnej za każdy kalendarzowy rok służby w wojsku polskiem, zaliczalny do emerytury, rok służby względnie
pracy zawodowej zaliczonej do wysługi lat,
przyczem, o ile okres służby względnie pracy zawodowej jest krótszy, aniżeli okres
służby w wojsku polskiem, zalicza się cały .
okres zakwalifikowanej służby względnie
pracy zawodowej.
Minister Spraw Wojskowych w porozumieniu
z Ministrem Skarbu może ponadto doliczyć do wysługi emerytalnej okres
zakwalifikowanej służby
względnie pracy zawodowej w stosunku korzystniejszym, lub nawet w całości, co najwyżej jednak
w ilości 20 lat.
Do zawodowych wojskowych ma również analogiczne zastosowanie art. 98 niniejszej ustawy.
Art. 102.
Zawodowym wojskowym b. państw zaborczych, którzy wstąpili do służby w wojsku polskiem
i zostali z urzędu zwolnieni bez ich winy, a nie uzyskali charakteru zawodowego wojskowego wojska
polskiego, przyznaje się prawo do zaopatrzenia
emerytalnello w wysokości 85 % tego uposażenia,
które należałoby się im według art. 19 od podstawy wymiaru, określonej wart. 17, art. 18 i 20 ni;
niejszej ustawy według pierwszego szczebla daneJ
grupy, a mianowicie
aj o ile przesłużyli w wojsku polskiem co najmniej 12 miesięcy kalendarzowych i bądź
to posiadają łącznej służby wojskowej w b.
państwie zaborczem, zaliczalnej do emerytury i wojsku polskiem co najmniej 20 lat,
obliczonych według czasu kalendarzowego,
bądź też przeszli po przesłużeniu co najmniej takiej samej ilości lat służby w stan
spoczynku w b. państwie zaborczem, a to
w Niemczech przed dniem 27 grudnia
1918 r., Austro-Węgrzech przed dniem 1. listopada 1918 r., a w Rosji przed dniem 1 listopada 1917 r. z prawem do emerytury;
bl bez względu na czas służby w wojsku polskiem, o ile posiadają w b. państwie zaborczem i wojsku' polskiem co najmniej 10
lat rzeczywistej służby wojskowej, obliczonej według czasu kalendarzowego , i zwolnieni zostali wskutek trwałej niezdolności
Nr. 42.
do służby, powstałej z przyczyn, związa
nych ze służbą w wojsku polskiem.
Trwała niezdolność do służby wojskowej, nabyta w wojsku polskiem, oraz związek przyczynowy
ze służbą wojskową muszą być stwierdzone przez
komisje wojskowo - lekarskie przy zwolnieniu ze
służby wojskowej.
Do osób, wymienionych w niniejszym artykule,
nie mają zastosowania postanowienia art. 11 i 12,
jako też punktów b) i c), oraz trzy ostatnie ustępy
art. 50 niniejszej ustawy.
Postanowienia ust. 2 art. 82 mają do osób, wyżej wymienionych, analogiczne zasŁosowanie.
Art. 103.
Zawodowym wojskowym b. państw zaborczych, którym przyznano w b. państwach zaborczych, a mianowicie w Niemczech przed dniem
27 grudnia 1918 r., Austro- Węgrzech przed dniem
1 listopada 1918 r., a w Rosji przed dniem 1 listopada 1917 r. dożywotni dar z łaski, a którzy przesłu
żyli co najmniej 12 miesięcy w wojsku polskiem, może Minister Spraw Wojskowych za zgodą Ministra
Skarbu przyznać zaopatrzenie emerytalne pod warunkami i do wysokości, przewidzianej wart. 82.
Art. 104.
Zawodowym wojskowym b. państw zaborczych,
którzy po przesłużeniu co najmniej 12 miesięcy
w wojsku polskiem z powodów, od nich niezawiniortych, zostali z wojska polskiego z urzędu zwolnieni,
nie uzyskawszy charakteru zawodowego w wojsku
polskiem, a nie posiadają łącznie ze służbą w wojsku
polskiem 20 lat, lecz co najmniej 10 lat rzeczywistej
służby wojskowej, obliczonej według czasu kalendarzowego, przysługuie prawo do jednorazowej odprawy, o ile nie pozostają na służbie państwowej,
samorządowej lub w instytucjach państwowych według następujących zasad
za 10 lat jednorazowa odprawa, biorąc za podstawę wysokość jednorocznego uposażenia emerytalnego samotnego, określonego wart. 17 niniejszej
ustl;\.wy według posiadanego ' rzeczywistego stopnia
przy wartości mnożnej, obowiązującej w dniu wejścia
w życie niniejszej ustawy; za każdy następny ukoń
czony rok rzeczywistej służby wojskowej, obliczonej
według czasu kalendarzowego, dolicza się 10 % wymienionej odprawy.
Zgłoszenie o odprawę należy wnieść w przeciągu sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustaWy.
Art. 105.
Jako służbę w wojsku polskiem uważa się
również służbę wojskową, odbytą w polskich formacjach wojskowych, uznanych przez Państwo, oraz
odbytą przed dniem 1 sierpnia 1914 r. służbę w polskich organizacjach wojskowych.
.
Organizacje wojskowe, przewidziane w ust. 1
niniejszego artykułu określi rozporządzenie Ministra Spraw Wojskowych, a służba w nich będzie liczyć się do wysługi emerytalnej tym wojskowym
zawodowym, którzy służyli w danej organizacji woj-
Nr. 41.
Dziennik Ustaw. Poz. 380 i 381.
skowej, po ukończeniu 18 lat ż y cia i z tejże organizacji przeszli do służby w polskiej formacji wojskowej lub armji zaborczej.
Do wysługi emerytalnej dolicza się służbę, odbytą w wojsku polskiem ochotniczo, lub kontraktowo przed osiągnięciem obywatelstwa Państwa Polskiego, pod wa runkami wymienionemi w ustępie
przedostatnim art. 50 niniejszej ustawy.
Służbę , określoną w powyższych ustępach niniejszego artykułu liczy się do wysługi emerytalnej,
jeżeli nie zalicza się równocześnie z nią trwającej
innej służby , studjów lub pracy zawodowej do wysługi emerytalnej.
Jako służbę wojskową w b. państwach zaborczych uważa się służbę wojskową, odbytą w Rosji
przed dniem l listopada 1917 r., w Austro - Węgrzech
przed dniem l listopada 1918 r., a w Niemczech
przed dniem 27 grudnia 1918 r.
Za emerytów b. państw zaborczych w rozumieniu niniejszej ustawy, uważa się zawodowych
wojskowych, przeniesionych w stan spoczynku
przez b. władze zaborcze, a to
a) rosyjskie przed dniem 1 listopada 1917 r., .
bl austro-węgierskie przed dniem 1 listopada
1918 r.,
c) niemieckie przed dniem 27 grudnia 1918 r.względnie tych b . zawodowych wojskowych b.
państw zaborczych, którzy przed terminami wyżej
wskazanemi w stan spoczynku nie byli przeniesieni,
mieli jednak w myśl ustaw lub przepisów b. państw
zaborczych prawo do zaopatrzenia emerytalnego
z tytułu pełnej wysługi lat lub stwierdzonej trwałej
niezdolności do służby.
.
Art. 106.
Postanowienia art. 102, 103 i 104 mają zastosowanie do tych zawodowych wojskowych,którzy
przed wstąpieniem do wojska polskiego nie utracili
charakteru zawodowego wojskowego w b . państwie
zaborczem i jeżeli są obywatelami polskimi w myśl
art. 2 ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatel. ~twie Państwa Polskiego (Dz. U. R. P. Nr. 7, poz. 44),
jak również jeżeli uznani zostali w myśl · art. 3 tejże
ustawy za o.bywateli Państwa Polskiego, natomiast
nie mają zastosowania do tych zawodowych wojskowych b. państw zaborczych, którzy w wojsku polskiem służyli wyłącznie jako kontraktowi.
jęcie do wojska polskiego nie uwzględniono i którym dotychczas nie przyznano zaopatrzenia emerytalnego w b. państwie zaborcze m, jak również
i w Państwie Polskiem, a posiadającym co najmniej
25 lat rzeczywistej służby wojskowej, obliczonej według czasu kalendarzowego, przysługuje zaopatrzenie emerytalne w wysokości ustalonej wart. 82 niniejszej ustawy.
Zawodowym wojskowym b. państw zaborczych, jeżeli są obywatelami polskimi w myśl art. 2
ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie
Państwa Polskiego (Dz. U. R. P . Nr. 7, poz. 44), jak
również jeżeli uznani zos~ali w myśl art. 3 tejże ustawy za obywateli Państwa Polskiego, przysługuje
w razie nieposiadania 25 lat, lecz co najmniej 10 lat
rzeczywistej służby wojskowej, obliczonej według
czasu kalendarzowego, jeżeli prośby, wniesionej
przed końcem 1919 r., o przyjęcie do wojska polskiego nie uwz gl ę dniono, a są niezdolni do zarobkowania i nie posiadają majątku - jednorazowa odprawa w wysokości 50 % odprawy, ustalonej
wart. 104 niniejszej ustawy.
Odnośnie wypłaty odprawy mają postanowienia ostatniego ustępu art. 104 analogiczne zastosowanie.
-j
TYTUŁ
Postanowienia końcowe.
Art. 109.
Wykonanie niniejsze) ustawy powierza się Prezesowi Rady Ministrów i Ministrowi Skarbu oraz innym ministrom we właściwym każdemu z nich zakresie działania.
Art. 110.
Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem
1 października 1923 r. i obowiązuje na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej.
Z chwilą wejścia w życie niniejszej ustawy tracą
moc obowiązującą dotychczas obowiązujące
ustawy i przepisy, wydane w przedmiotach, unormowanych tą ustawą . .
381.
ROZPORZĄDZENIE
Art. 107.
Wypłata uposażenia emerytalnego z art. 102,
103 i 104 następuje od 1 dnia miesiąca po wniesieniu
podania, nie wcześniej jednak, niż od dnia wejścia
w życie niniejszej ustawy.
Art. 108.
Zawodowym wojskowym b. państw zaborczych, jeżeli są obywatelami polskimi w myśl art. 2
ustawy z dnia 20 stycznia 192.0 r. o obywatelstwie
Państwa Polskiego (Dz. U. R. P. Ni. 7, póz. 44), jak
również jeżeli uznani zostali w myśl art. 3 tejże
ustawy za obywateli Państwa Polskiego, których
próśb, wniesionych przed końcem 1920 r., O przy-
V.
MINISTRA SKARBU
z dnia 25 marca 1931 r.
o ograniczeniu wywozu żubrów.
Na podstawie art. 1 ust. 2, art. 4 ust. 3, art. 6
ust. 2, art. 10 pp. 10, 11, art. 11 pp. 7 i 8 oraz art.
art. 1.2, 13, 14, 15 i 21 rozporządzenia Ministrów
Skarbu oraz Przemysłu i Handlu z dnia 11 czerwca
1920 r. o taryfie celnej (Dz. U. R. P. Nr. 51, poz. 314),
tudzież .na podstawie art. 6 ustawy z dnia 31 lipca
1924 r. w przedmiocie uregulowania stosunków celnych (Dz. U. R. P. Nr. 80, poz. 777) zarządzam co
następuje
§ 1. Punkt 5 paragrafu 18 rozporządzenia Ministra Skarbu z dnia 14 marca 1930 r. o postępowa-
380.
ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SKARBU
z dnia 25 marca 1931 r.
w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy
z dnia 11 grudnia 1923 r. o zaopatrzeniu emerytalnem funkcjonarjuszów państwowych i zawodowych
wojskowych.
Na podstawie ustępu drugiego art. 3 ustawy
z dnia 18 marca 1931 r . o zmianie niektórych postanowień ustawy z dnia 11 grudnia 1923 r. o zaopatrzeniu emerytalnem funkcjonariuszów oaństwowych
i zawodowych wojskowych (Dz. U. R. P. Nr. 27,
poz. 170) zarządza się co następuje
§ 1. Ogłasza się w załączniku . do niniejszego rozporządzenia tekst ustawy z dnia 11 grudnia
1923 r; o zaopatrzeniu emerytalnem funkcjonarjuszów państwowych i zawodowych wojskowych (Dz.
U. R. P. z r. 1924 Nr. 6, poz. 46) w brzmieniu obowiązującem od dnia 1 kwietnia 1931 r. z uwzględ
nieniem zmian i uzupełnień wprowadzonych ustawą
z dnia 13 lutego 1924 r. (Dz. U. R. P . Nr. 18, poz. 178).
ustawą z dnia 12 czerwca 1924 r. (Dz. U. R. P.
Nr. 52, poz. 526). ustawą z dnia 22 lipca 1925 r. (Dz.
U. R. P. Nr. 83, poz. 566), rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 13 grudnia 1926 r.
(Dz. U. R. P. Nr. 122, poz. 705), ustawą z dnia
23 marca 1929 r. (Dz. U. R. P. Nr. 23, poz. 234), rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia
29 listopada 1930 r. (Dz. U. R. P. Nr. 82, poz. 647),
oraz usta\'{ą z dnia 18 marca 1931 r. (Dz. U. R. P.
Nr. 27, poz. 170).
ł
§ 2. Rozoorządzenie niniejsze wchodzi w ży
cie z dniem ogłoszenia.
Kierownik MinistersŁwa Skarbu: Ignacy Matuszewski
Załącznik do rozp. Ministra Skarbu
z dnia 25 marca 1931 r. (poz. 380).
USTAWA
z dnia i 1 grudnia 1923 r.
O
zaopatrzeniu emerytalnem funkcjonarjuszów pań
stwowych i zawodowych wojskowych.
Tytuł
1.
Postanowienia ogólne.