Obwieszczenie Ministra Komunikacji z dnia 5 grudnia 1930 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe".
Table of Provisions (25)
Statutory Text (25 Articles)
Art. 3.
. WspraWie ogłoszemajednolitego tekstu rozporządze
nia Prezydenta Rzeczypospolitej o utworzeniu przedsiębiOrstwa "Polskie Koleje Państwowe".
\
Na podstawie art. 2 rozporządzenia Prezydenta
Rzeczypospolitej z dnia 29 listopada 1930 r. w sprawie liIllIian i ul:upełn~ eń rozpor,ządzenia Prezydenta
Rzre czypospolitej lZ dnia 24 wflześnia 1926 r. o utwor'z eniu przedsiębiorstwa "Polslkie Koleje Państwo
we" (Dz. U. R. P. Nr. 82, poz.. 641), o'głas'zam jednolilty tekst rozponządzenia Prezydenta RzeczypospolHej z dnia 24 wnześD'ia 1926 r. o utworzeniu przed·
sr.ębć orstwa "Polskie Koleje Państwowe" (Oz.. U. R.
P. Nr. 97, poz. p68) , q.: uw:zglę,dni!eniem zmian i uzupełn·ień, dokO'nanych rD'zporządz,eniem Pre,zydenta
RzeczypospoHtej z dnia 29 H,s topada 1930 r. (Oz.. U.
R. P. Nr. 82, p~. 641) . .
~inister Komunikacji
Kiihn .
Art. 4.
Przedsiębiorstwo "Polskie Koleje Państwowe"
prowadZIi eksploatację wszystkich lini.j kolejowych,
zar,ządzanych dotychczas przez Ministerstwo Komunikacji, 1 w tym celu obejmuje w zarząd powierniczy
~ użyt,kowaniecały ich ma,jątek nieruchomy. Ma,ją~
tek nichoniy" przeznaczony do użytku kolei państwo
wyc,h, z całym istniejącym zapasem gotówki i zapasem maierjałów, przechodz;i ,na własność przedsię
biorstwa.
Objęde w lZ.a'l'Iząd ł eksploatację pomienionych
kolei nie narusza w olczem istnie; ących dotyc,hczaą
praw własnośd do. poszczególnych częsci objęteg()
ni~ruchomego ma..jątku.
Art. 5.
Przedsiębiorstwo "Polskie Koleje Państwowe"
przejmuj,e na siebie równocześnie wszelk:e zobowia.zania, wYndlkające z doiychc!zasowej ,g ospodarki kcle'ij'owej, w stanie, w jakim się one będą znajdowały
w chwili rozpoc,zęda działalności przecls':ębiorstwa,
jak również wszelkie 'zobowiązania, ciążące na majątku kolei, . oddanym w zarząd przedsiębioTstwa
a. ponoszron-edotąd prżez koleje państwowe.
Art. 6.
Cały ma,jątek, oddany w myśl art. 4 przeds~'ę
biorstwu "Polskie Koleje Państwo·we" w użytkowa
nie i powiernic.zy 'zarząd lub na własność przedsię
biorstwa, wyodrębnia się ,z ogólnego ma,Jątiku Skarbu Pańs:twa.
.
MrująŁek nieruchomy, oddany przedsięhiorstwu
"PoISlkńe Koleje Państwowe" w pow.erniczy zarząd
i użytkowantie, odpowiada za pożyczki i zobowiąza
nia, zaoi-ągDdęte przez prz,edsiębiorstwo oraz za pożyczki i zobowiązania, które były zaciągn:ęte przez
Skarb Państwa przed utworzeniem przedsięMorstwa
"Pol's kie Koleje Państwowe" i które korzystały ze
speojalnego zabezpieczenia na tym ma,ją;vku. Ma.jąlte,k
h~n nie może być obciążony żadneroi innemi pożyczIkami i z.obowiązaniami Skarbu Państwa.
.
. Inwentaryzacja i oszacowanie majątku oznaczo·
nego w ustępie l, dokonane zostaną według zasad:,
które ustala Minister Komunikacji w porozumieniu
.
z Ministrem Skarbu.
Dziennik Ustaw. Poz. 70S.
Nr. 89.
Art. 7.
R o 1: d zi a ł II.
WsozeI'k,i e n i eruch omości, przeznac·Z!one do użyt
ku kole i, sta'j ą s i ę z chwilą nabycia ich przez przedsiębiorstwo " Polskie Koleje Państwowe" własnością
Skarbu Pańs-łwa , przed.siębip-rs-łwo zaś zatrzymuje je
w ·s w oj em użytkowaniu i powiemic z ymzarządzie.
Z przeka.zan~ go mu do użytkowania i powierf11 czeg() zarządu majątku, przed.sięh: orstwo "Po!skie
Koleje Państwowe" może - w g'r anicach zwykłego
zarządu - wynajmować oraz wydz i erżawiać ws'zeJkie
nieruchomości·, może ró wnież zbywać, w gran~cach
planu Hnansowego (art. 12), tabor ,k ole jowy.
Zbywani,e majątku nieruc,h ome go m o że być dokonane tylko w ,granicac.h upoważnień lLstawowyc.h.
Za.sady prowAdzenia przedsiębiorstwa,
Art. 8.
Na swe potrzeby przedsięblo1'sŁwo "Polskie KoPaństwowe" mnże zaciągać krótkoterminowe
pożyczki; nie przewyżs·zru;ące w sumie 10 % o,gól.ne-
leje
go doch.odu eksploatacyjnego brutto, wykazanego
w ostatni'c m rocznem z.amknięciu rac,bunkowem. Potyczki te będą spłacane z bieżącyc,h dochodów przeds: ębiorstwa.
Ogólne zasad)', na jakich po'życzki te
~ogą być zaciągane, ustala Minister Komunikacj i
w porozumieniu z NlJinishem Skarbu.
Zaciąganie po'życzek wyż.szych i długotermino
wych oraz zac i ą g an,i e jakichkolwiek po'ż y czekprzez
em;'towanie obH,gacyj, wres'z cie zacią~anie wszelk ich
zobowiązań, obci ążających nieruchomości, może nastąpić tylko w granicach upoważ.noi eń ustawowych.
Art. 9.
Na po1ecenie Ministra Komun.jkacii przedsię
b:orstwo "Polskie Kole je Państwowe" obejmie w zarząd i eksploatację nnwowybudow ane Enąe kolei pań
stwowyc,h lub też prywatnych, nie znaidującyc.h się
dotychczas w zarządzie państwowym, jak również
wyłączy ze swe,~o z.arzą,du i eksploatac j,i linie kole,jowe, przez Ministra Komun1kacji wskazane.
Art. 10.
PrzedsręMoTsłwo "Polskie Koleje Pa~stwO'we"
rtarz8,dz.a kolejami, zna.j dującemi się w z.arządzie
J!~ństwowym, a nie stanowiącemi własności Państwa.
Wszystkie wydatki, wypływa·jące z gwarancyj na
necz tych kolei. pokrywane dotąd z fundus.zów pań
.s'lwowych. pokrywać będzie p.rzedsięb:orstwo, co nie
uchyla odpowiedz~,alności Skarbu Państwa za ·te
wyda tki, w granicach gwarancri, objętych przez
Skarb Państwa.
Min ister KomunikacH może poruczyć przeds1 ę
b10rstwu lub poszczególnym jego or.ganom wykonywan·ie przysługu.jących mu uprawn i eń nadzorczych
nad kolejami, nie zarząd2,anemi przez p.nedsiębior- '
• two.
Art. 11.
Przeds i ęlY. orsłwo •.Polskie Koleje Państwowe"
wolne jest od wszelkich podatków, danin ·i opłat pu·
'blicznych, od których wolny- jest Skarb Państwa.
Art. 12.
Pnedsięm01'stwo "Pols,kie Ko!eie Państwowe"
pokrywa wszelkie swo;e wydatki z własnych dochodów i fundusZlów i prowadzń swą gospodarkę na podstawie rocznych budżetów i planów finansowo-gospodarczych, za!twierdzanych przez Radę M:ll'is1rów
na podstawi'e wnioSlku, przedstaw:'o nego przez Ministra Komunikac~ w pO'TO'zumien,i u Z Ministrem
Skarbu.
Przy wyko'Oaniu budżetu zwyczajnego w rarle
,konieczności lub w celu osiągn :-ęcia lepszych wy:1i~
ków gospodarki przedsięhi orstwa, Min.is't rowi KomunikacH przysługuje prawo przekraczania po.gzc~egót.;
nych kredyŁ-ów,z wyjątkiem kredytów na wydatki
osobowe. określone stalemi etatami, o i,le takowe
przekrcc~enia nie zmnlej.szą prze wi dzianego budte ..
-tern czyste 6 0 zysku. Pozatem Mini's ter Komunika ..
cji będz:'e obowią,z.any przedstawić w rocznem spraw ozdaniu wyjaśnienia, uzasadniające dokonane przekroczenia.
Przedsiębiorstwo sporząha bilans otwarcia;
a ~ korcem każde g o roku rachu nkowego b:lanse,
podle g a j ące za-łwierdzeni u J"Tzez Radę Min1 słrów na
podstawie wniosku, przedstawionego przez Min:stra
Komunikacji w porozumieniu ~ M:lnistrem Skarbu.
Do budżetu państwowe~o włącza się tylko czysty zysk lub niedobór przedsiębiorstwa z poprzedniego okresu bilansowego przedsiębiorstwa .
Rok budżetowy przedsięb; orstwa •.Polskie Koleje Państwowe " określi rO'zporządzenie Minis·tra Ko~
mun:kac.ji, wydane W porozumieniu · z Ministrem
Skarbu.
Art. 13.
WSl'!ystkie swiade~en:ia pf'zedsiębiorstwa ..Pol·
s'k1e Kole,je Pań·stwowe", czynione w in'łcres:e Pań
stwa na rzecz jego poszczególnych organów lub ~'O
nych państwowych przedsiębiorstw, w:'nny być odpowiednio opłacane, zaś wszelkie uIgi w tary{ac,h
i opłatach przewozowych mogą być przyznawane
tyLko w granicach opłacalności przedsiębiorstwa.
Świ'adcze'T1na przedSliębiorstwa na cele wojskowe rc<;!uluie osobne rozporządzenie Ministra Komunv!{ac ;i, wydane w poro'lum:eniu z Min.istrami Skat:bu
i Spraw Woiskowych, zaś uLg'i w taryfach osobowych
dla funkcionarliuszów pańs'łwowycp - Tln'Pon:ąd~e
nie Mo:ni,s tra Komuni kacji, wyda'ne w poroz:umieniu
z Mini,sŁremSkarbu.
.
Art. 14.
Fundus·ze specjaJne przedsiębiCl'Tstwa "Polsik ie
Ko1eje Państwowe" będą two'rzone na podstawie rozporządzeń Rady Ministrów, wydanych na wni osek
M i n'~stra Komunikacji w porozumieniu z Ministrem
Skarbu.
•
Nr. 89,
Dziennik Ustaw, . Poz, 105.
.--------------Art. 15.
Czysty zysk przedsiębiorstw,a "Polskie Koleje
Państwowe' slanowi różnicD., powstała po polrącenitl
~ ogó ~nego dcchodu eksploatacyjnego
a) ws,zystkich wydatków eksploatacyjnych;
b) procentów i amortyzac,j,i pożyczek, tudz,:eź
zobowiązań, obc:ąża" ącyc,h majątek Skarbu
Państwa, oddany w zarząd powierniczy
i użytkowanie lub na własność przedsięb;ol'
stwu "Polslkie Koleje Państwowe";
e) opłat i gwarancy/j z tytułu eksploatacji I~n:ij
kolejowych, nie będących własnością Skarbu Państwa;
d} potrąceń i dopłat na specjalne Eundusz.e.
R o z d z i a ł III,
Ustrój przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe",
Art. 16,
Be-z'pośredni zaJ'iząd pr'zedsię·biorstwa "Polskie
Koleje Państwowe" sprawuje Minister Komunikacji.
Ustrój Mi'nislerstwa KomunjkacJi o,kreśla Statut
M:nisterstwa Komunikacji, zatwi~rdzany uchwałą Ra·
dyMinistrów na wniosek Ministra Komunikacji.
Art. 17.
S:eć kolejowa przeds.:ębi-orstwa "Polskie Koleje Państwowe" dz:: eli się na okręgi dyrekcyjne,
w których bez:pMredni zarz·ąd sprawami ~rzedsię
b:orstwa wykonują Dyrektorzy Kolei Państwowych,
mianowani przE'Z M:nistTa Komunjkacji.
Dla cen-traInego prowadzenia poszcz.e~ólnych
agend przeds,ięb:oTs,twa "Polsk:e Ko'eje Państwowe"
mo'gą być tworzone, na podstawie uchwał Rady Ministrów, osobne urzędy prz,edsiębiorstwa "Polskie
Koleje Państwowe", podle,gające bezpośrednio Minishow:i Komunikacji.
Ustróó i z.akres działania urzędów przedsię
biorstwa ora'z granice Dyrekcyj Okręgowych Kolei
Państwowych us-tala Mi,nister Komunilkacji.
Ilość i sied.z.i,by Dyrekcyj Okręgowyc,h Kolei
Państwowyc.h ustala Rada Mini&Łrów . na wniosek M-ilnistra Komunikacji.
Art. 18,
Dolmmenty imieniem przedsiębiorstwa "Polskie
Koleje Państwowe" podpisuią uprawnione do tego
osoby. umieszczajac swój podpis pod pieczęcią
Przedsięb:orstwo .. Polskie, Koleje Państwowe".
Skrypiy dłużne i weksle, wystaw1ane przez
przedsiębio'rstwo .. Polskie Ko'eje Państwowe" podpisu1ą bądź Mi,nister Komunikacj,i, bądi dwie osoby,
oz po,śród osób, upowaźn : on ych do te~o przez Ministra
Komunikac,}l i wpisanych do rejestru ,handlowego.
Art. 19.
Minister Komunikacji po porozumieniu z Mini-
~trem Skarbu przedstawia Radzie Ministrów
. ~-------------------------------------------
al roczne sprawozdania i bilanse wraz z ra-
c.hunkami zysków i strat. nie później. jak
w sześć m: esięcy po upływie roku sprawozdawczego;
b) budżet i plan fi:nansowo - gospodarczy, ni.
później, jak na cztery miesiące przed rozpO'>
częciem odnośnego roku rachunkowego.
.
Ar.!. 20.
Osobna ins-trukcja, wydana przez Prezesa Nai·
Izby Kontroli, w pOl'ozumi enłu z Ministrem
Komun~kacji i Ministrem Skarbu, określi spo,s ób i ter..
miny !"ykonywa-nia kontroli.
Wyniki poszczególnych rewilzyj Najwyższej Iz,by Kontroli, nie'zwłocznie po ich zakończeniu, powinny być komunikowane Mi'nis,trowi Komunri kacji.
Rewizja rocznych sprawozdań powinna być
zamknięta w cią~u 10 miesięcy po zakończeniu roku
~. rawczdawcze g o i wyniki takowej przedstaWlione
Prezydentowi Rzeczypospol :ltej ,i Izbom Ustawodawczym oraz przesłane Prezesowi Rady Minj.sŁrÓw t Mi·
nistrowi Komu.n ikacji li Ministrowi Skarbu.
wyższej
Art. 21.
Zastępstwo sądowe w sprawach, dotyczących
praw i i'n teres·ó w ma.jąt;wwy:h przedsięb:orslwa .. Polskie Koleje Państwowe" należy do zakresu działania
Prokura:toliji Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 22.
Urzędnicy państwowi, pozostający dotych~zas
w służbie koie;owe.j i pracownicy kolei państwowych,
przechodzą do służby w przedsiębi'orstwrie "Polsk~e
Koleje Państwowe".
Ministrowi Komunikacji służy prawo przenos'zenia poszczególnych urzf;dników Ministerstwa Komunikacji do służby w p'r.zeds~ębiorslwie "Polsk1e
Koleje Państwowe",
Art. 23.
Stosunek s'łuźbowy pracowników przedsiębior
stwa .. Polskie Koleje Państwowe" - z wyjątkiem zatrudnionyoh na mocy umowy o pracę (kontraktowych,
czasowyc,h ,i t. p.) - ustala rozporządzenie Rady Ministrów.
Min:ster Komunikacji moźe powoływać, w poTozumieniu z Ministrem Skarbu, wybitnych specjali~
SItów na podstawie osobnych umów.
Art. 24.
Normy wynagrodzeni,a pracowników w przed.srębiorstwie "Polsk :e Kole je Państwowe", objętyc,h
art. 23 ust. t - ustala rozporządzenie Rady Ministrów. Do czasu wydania tego rozporządzenia b~.!ą
stosowane obecnie obowiążujące przepisy wZ:.1'ęc'em
personelu, z wyjątk~em osób, powółanych na podstawie specjalnyc,h umów, wskazanych w arl. 23 ustęp l
ninie.jsz.e,g o rozporządzenia.
'I
Dziennik Ustaw. Poz. 705.
l246
Art. 25.
RQzporządzenie Rady Minl,S'trów uSlt ala uprawnienia emerytalne, Qb~ętyc.h art. 23 ust. 1 pracowni:k9,W przedsiębiorstwa "Polskie Koleje PaństwOowe"
! ich rodzin, przy przestrzeganLu 'za~ady uieukracania
prąw dotychczas nabytych.
Art. 26.
Nr. 89.
25 i 26 sł'lllŻy pracQwnikQm, Qbjętym art. 23 ust. l,
praWQ skargi do NClijwyż,s,zego Trybunału Adm:'lli~,tra:~
cyjne,go, w tryhie i na zasadach ustawy z dnia 3 sierpnia 1922 r. o NajwyżslZym Trybunale AdministracyjnYm (Dz. U. R. P. z 1926 r. Nr. 68, poz. 400), a w s'z czególności na zasadach postanowień art. 1 ust. 1 - 3,
aort. 2. art. 3 lit. a), b), ej i f), art. 4 i art. 5 te.jże
'Ustawy.
Art. 30.
RozpQrządzenie Rady M~nisrtrów ustala prawa,
Do pracQwników przeds i ęb iorstwa 1.PoI~}{tę Ko, leje Państwowe", zalrudni,o nyc,h na podstawie umowy
o pracę, będą mieć z8Sltosowanie przepisy prawne
z dziedziny świadczeń socjaLnych. ochrony ,,pracy
d9wanych nieszc,zęśliwemi wypadkami p'r zy pełnie i ube:zpieczeń społecznych. w zakresie obowią.ztl(ją
ciu służby.
cym w stosunku do kolei państwowyc,h.
Art. 27.
objętych art. 23 ust. 1 pracQwników przedsiębiQrstwa
PQIs,k ie KQleje Państwowe" dQ, odszkodowania 'z powodu riiezdQlności zarobkQwania lub śmierci, spowo-
Do dnia wejścia w zyde rozporządzeń, przew~
drianych wart. 25 i 26 niniej's zego rozpQrządzenia.
zaC'howują moc obowiąZ'U~ącą przepisy prawne, normujące dotychczas uprawnienia emerytalne tudziez
prawa dQ odszkodowania IZ powodu nieszczęśliwych
wypadków~
Art. 28.
Pracownicy przeds:ębiorstwa "Polskie KQleje
Państwowe" bę.dą u:ważani za urzędników w rozumieniu prawa karnegQ.
Art. 29.
Od decyzyrj. wydanych w najwyższej ins'tancii
przez władze przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Pań
stwowe" w sprawach, q których mowa w art. 23, 24,
~arszawa.
Drukarnia Panstwowa.
Art. 31.
Wykonanie niniejsze,go rOZIPorządzenia powier'z.a się Mcrnislrowi Ko'munikac.ji w pororurnieniu z Mintstrem Skarbu, a o He chodzi o postanowien:a
a'rt. 25, 26. 27 i 30 M:i'llisŁro\\lli Komunikacji w porozumieniu z Ministrem Skarbu i Ministrem Pracy i Opieki Społecznei. o ile 'zaś ch o dz.i o postanowieni,a
art. 3 i t8 Ministrowi Komunikacji w porozumieniu
z M~nistrem SprawiedliwoścL
Art. 32.
Rozponądzenie nini~,sze wchodzi w żyde
z dniem ogłoSlZen1a.
Z chwilą wejścia w życie niniejszeg'o rOlZporzą
dzenia t1'acą moc obowiąz,ującą ws'z elkie sprzeczne
:z niem przepisy prawne.
Tłoczono E polecenia Ministra 5prewledllwoścl.
Konto czekowe w P. K. O. I\dministracji Dziennika Ustaw Ni 30130.
530ł.l3
P
Cena 25 gr.
OD ADMINISTRACJI: PreDDmerata Oz. U. R. P. wynosi 8 zL kwartalnie. Urzędy I InstvtucJe palistwowe ~plac:aJ,.
6 zL PreDDmeraia winDa być opłacana ~ajp6ź.ie' lIa 2 tYllodDle przed rozpocuciem kaidello kwartału.
Reklamacje z powodu nieotrzymaDI. , poszczell6lDycbDumer6w Dz. U. R. P. Daleźy wnosić do właściwycb urzędów
pocztowycb DiezwłoczDie p~otiżym8Di.Q nast~a.to ,.kołelaello DIUD.fU.
705.
' ~. ' QBWIESZCZENIE MINISTRA KOMUNIKACJI
Organom przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Pań
stwowe" służą wszystkie publiczno-prawne upraw·
nienia dotychczasowego państwowego zar.ządu kole8ow ego.
z dnli a 5 grudnia 1930 r ;
Załącznik . do obwieszczenia Ministra
Komunikacji . ~ dnia ' 5 grudn,i a 1930 r.
{poz. 705).
.
ROZPORZĄDZENIE '.
.
PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ
z driria24 WTześnial926r.
O . utworzeniu przedsiębiorstwa
"Pols~ Koleje Pań
stwowe".
.'.
1243
Dziennik Ustaw. Poz. '705.
Nr. 89.
Na podśtawie art. 44 us:Ł.6Konstytucjii ustawy
'i dnia 2 sierpnia 1926 r~ o ,l1'P0ważn-ieniu Prezydenta
Rz~czypospolir tej do wydawania rozpo-rządzeńz mo·
cą ustawy (Dz.. U. R.P;Nr. 78,1)'~z. 443J postanawilam conas'tępuje
.
Nazwa, sIedziba i zakres działania przedsiębiorstwa.
Art.. L
. Zarząd koJe8am1 pańsŁwowemi onz k~łejam.i
prywatneml, ,z;na,j. duąącemi się w ~arżądz:ie pańs,two
wym, powiie rza śię przedsięb:()rsiŁwu pańSItwowemu
pod nazwą "Polskie Kole1je Państwowe",prowadzc;>
,n emu wedle zasad handlowych, z Slzczególnem
uwZ\~lędndeniem potr,zeb Pańs'twa i interesów gospodarstwa społeczne,go.
.
Art. 2.
Przedsiębiorstwo "Polskie Koleie Państwowe"
stauoWii samo:stną osobę prawną z siedzibą w SIt m.
Wa'liszawie .
.
Przedsiębiorstwo "Polskie Koleje Państwowe~
będzie
wpLsa'ne do rejestru handlowego. WpilSandu
do rejestru handlowego ulega firma, siedziba i przedmiot przedsiębiors'twa. Pro1kury nie wpisuje się do
rejestru handlowego, natomiast wpisaniu do r~jestru
han<llowego illegarją imiona i nazwiska osóh,uprawnionych do podpisywania skryptów dłużnych i weksH
w imieniu przedsiębiorstwa.