Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 29 listopada 1930 r. - Kodeks Postępowania Cywilnego.

Art. 1. Kodeks postępowania cywilnego normuje właściwość sądów powszechnych i postępowa­

nie przed temi sądami w sprawach cywilnych, chyba

że ustawy szczególne stanowią inaczej.

Art. 2. Sądy p~wszechne rozstrzygają spory

o prawa 'prywatne, chyba że spory te z mocy ustaw

szcze'gólnych są przekazane innym sądom lub wła­

dzom.

Art. 3. Każdy może poszukiwać ochrony są­

dowej nieŁyliko wówczas, gdy jego prawo ·zosŁało narUSlZone, ale ,j wtedy, gdy, zapoh;egając naruszellliu

swego prawa, ma mnteres prawny w ustale.niu 'Sit 0sunku pra,w nego IUJb w ustaleniu prawa.

Art. 4. Każdy przebywający w Polsce . może

być pozwany przed sąd. Z pośród osób, przebywają­

cych w,innem państwie, obywatele polscy mogą być

pozwam ip1"zed są,d o prawa stanu, o roszczenia zaś

majątkowe zarówno obywatele, jak cudzoziemcy, jeżeli w Polsce znajduje się ich majątek lub

przedmiot sporu, a także, gdy chodzi o spadek otwarty w Polsce lub o zobowiązania, które na jej obszarze powstały lub ma:ją być wykonane.

Art. 5. § 1. Pod warunkiem~zajemności nie

mogą oye pozyv.-ani przed sąd

1) uwierzytelnieni w Polsce przedstawiciele

dyplomatyczni państw obcych;

2) personel dyplomatyczny przedstawicielstwa;

• •

•

• •

1079

1111

3) członkowie rodzin osób wymienionych pod

liczbami 1) i 2);

4) personel kancelaryjny przedstawicielstwa;

5} służba przedstawicieli, posiadająca obywatelstwo tego samego, co oni, państwa;

6) inne osoby, korzystające z prawa zakrajowości na mocy ustaw, umów lub ustalonych zwyczajów międzynarodowych.

§ 2. Jednak osoby wyżej wymienione podlegają sądowi

1) jeżeli poddadzą mu się dobrowolnie;

sprawacih, dotyczących icll przedsię­

biorstw, znajdujących się w Polsce;

3) w sprawach o prawa, dotyczące nieruchomości znajdujących się w Polsce, z wyjątkiem spraw

o czynsz za pomieszczenia o przeznaczeniu urzędo·

wem lub nawet prywatnem.

Art. 6. Powództwo o roszczenie. wynikające

z ,Przestępstwa, m.oże być wytoczone przed sąd cyWIlny albo, zgodme z przepIsami kodeksu postępo­

wania karnego, prfed sąd karny.

Art. 7. Ustalenia prawomocnego wyroku karnego co do spełnieuia lub niespełnienia przestęp- '

stwa obowiązują sąd cywilny, o ile w postępowaniu

przed tym sądem nie zostały obalone.

Art. 8. Sprawy cywilne mogą być rozstrzygane także przez sądy polubowne na zasadach

, określonych w niniejszym kodeksie.

•

2) w

KSIĘGA PIERWSZA.

Sąd.

D z i a ł I.

Właściwość sądu.

. Rozdział I.

Właściwość rzeczowa.

Oddział

I.

Podstawy właściwości.

Art. 9. Sprawy cywilne rozpoznają w pierwszej instancji

Dziennik Ustaw. Po~. 651.

sądy ~rodzkie oraz sędziowie pokoju i

sądy okręgowe.

Art. 10.

Do wła&c.iwości sądów grodzkich na-

leżą

1) sprawy majątkowe, w których wartość

przedmiotu sporu nie przenosi tysiąca złotych;

2) sprawy działowe, jeżeli wartość przedmiotu

działu nie przekracza pięćdziesięciu tysięcy złotych;

3; bez wZlg'; ,ędu na warto~c przedmiotu Eiporu

a) sprawy o ojcostwo nieś!ubne, jak również

o

rosżczenia

maj <\ tkowe,

pozostające

w zwi ązku z ojcostwem :n:i eśluhnem;

b) sprawy o istnienie, unieważnienie albo rozwiązanie umowy ' najmu, o roszczenia pieniężne z n,ajmu wY!lJi;kające oraz spra wy

o wydanie lub odebranie przedmiotu najmu

i o zatrzymanie rzeczy, wn iesionych przez

lokatora do przedmiotu najmu;

c) sprawy o ochronę zakłóconego ll.Jb przywrócenie utracone!!o posiadania.

Art. 11.

§ 1. Z pośród spraw, należących do

właściwQści sądów grodzkich. sęJ ~ ia pokoju rozpoznaje sprawy majątkowe m ! ędzv osobami maiC\cemi

zamieszkanie lub siedlibę w ie~o okręgu. jeżeli wartość przedmiotu sporu nie przenosi trzystu złotych,

z wyjątkiem spraw

l) w których wartość rlie wpływa na właści­

wość sądu

2) z weksli, czeków. akcvi, ob1i~acvi. listów

zastawnych,dowcidów składowych i tym podobnych

papierów wartościowych;

3) O prawa r'zeCZOW0 na Aieruchomościach

i prawa do nieruchomości

4) w których DQZWany j est Skarb Państwa lub

inna osoba prawna prawa publicznego .

§ 2. Sprawy, przewidziane w artykule niniejszym, mo~ą wytaczać Drzed sędzią pokoju przeciwko pozwanym, maja cvm zami eszkanie lub siedzibę

w ieRo okręgl.J, równięż powodQwie z poza jego

okręgu.

§ 3. przed sę(;h:ią pol<oiu strony mo~ą zą­

wrzeć ul!odę w sprawach ma ja lkowych. ie~eli war.

tość przedmiotu snoru nie przęnosi t ysi ,lC;: a złotych.

Przedmiot em ugod'y nie mOQ q być jednak prawa

rZeczowe na nieruchomościach lub prawa do nieruchomości oraz takie prawa. do Idórych powsta nia

ustawa wymaga formy aktu notarjalnego lub sądo­

W11:20.

Art. 12. § 1. Powództwo, wytoczonę przed

g:rodzki w sprawie . należ o c e j do sędz i e<J,o pokoju, sąd grodzki prz e każe sędziemu pokoju przed

pierwszem posiedzeniem sądowem .

§ 2. Niema środka odwobwczeó,o od orzeczenia sądu ~r!Jdzkie~o z tej .przyczvny, że sprawa

należy do rozpoznania sędziego pokoju.

sąd

Art. 13. § 1. Do właściw o ś<;i s ą dów okręgo­

wych nal e ża sprawy, dla których nie są właściwe

sądy g:rodzkie.

§ 2. Bez wz tfl ę du na wartość przedmiotu

sporu należą do właściwos,<;i s ądów okręgowych

sprawy następujące

Nr. 83.

1) sprawy o prawa niem<1jątkowe i łącznie

z niemi poszukiwane roszczenia majątkowej

2) sprawy o wynagrodzenie szkody, jaką: wyr~ądz i łv obywatelowi organy wł::dzy państwowej

lub s amorządow e j przez działalność urzędową, niezgodną z prawem lub obowi ą zkami służby;

3) sprawy ze stosunków, dotyczących ochrony

prawa a u tor s,k ~ e g oj

4) sprawy ze stosunków , dotyczących używa­

nia firmy lub nabycia praedsi ę b : orstwa handlowe~oi

5) sprawy między zare j e s trowaną spół,ką handlową , a iej uczestnikami. zarzą d cami lub innemi organami; między samymi uczestnikami w tym ich

charakterze oraz mi ędzy nimi a zarządcami lub likwidatorami;

\

6) sprawy z czynności giełdowych; z ochrony

patentów, wzorów i znaków towarowych; z q;ynów

nieuczciwei konkurencji; wr eszcie ze stosunku ubezpiec.~enia, z wyjątkiem sporów o zapłatę premji,

Art. 14. § 1. Z posród spraw, . należących do

właściwości

sądów

okręgowych,

sąd

okrę~owy,

w którym jest utworzony wydział handlowy, rozpoznaje w tvm wydziale Sf' rawy wvm:enione wartykule poprzedza j ą~ym pod liczbami 4 - 6, ja)w też

sprawy z czynuo ś ci, mający<;h charakter handlowy

dla obu stron.

§ 2. Jeżeli spór wynikł z czynności, która

tylko po stronie pozwane!.!o jest handlowa, wniesienie sprawy przed wydział handlowy zale~y od uznania powoda.

.

O d d z i a ł 2.

Wartość

p ...zedmiotu sporu.

Art. 15. § 1. W spraw;Łch o roszczenie pieniężne , zgłoszone choćby wz amian innego przedmio-

tu. podana kwota pieniężna stanowi warto&ć pr~ed­

mio tu sporu.

§ 2. W innych sprawach majątkowych pQ.wód obowiązany jest ozn a czyć w pozwie kwotą pieniężną wartość przedmiotu sporu z uwzględnieniem

przepisów, z:lwartych w artykułach poniższych ..

Art. 16. Do wartości przedmiotu sp'o ru nie

wlicza się odsetek. pożytków i kosztów, żądanych

obok roszczenia głównego.

Art. 17. Jeżeli pozew obejmuje kilka J;O~

szc~eń . należy zliczyć razem ich warlość.

Art. 18. W sprawa ch o prawo do świadczeń

powtarz ających się wartość przedmiotu sporu $tanowi: przy świadczeniach, nieograniczonych co do C2!a. su lub dOżywotnich . suma świadczeń za lal dziesięć,.

a przy świadczeniach ograniczonych co do da$.1.l-,

suma świadczeń za cały czas ich trwania. lecz niewięcej niż za la t dziesięć; przy świadczeniach

wszakże należnych z tytułu obowiązków rodzinnych.

nie wyłączaiac stosunków nieślubnych, su,ma świad­

czeń za jeden rok..

Art" 19. W sprawach o istnienie . unieważnie­

nie albo rozwiazanie umowy najmu lub dzierżawy,

o wydan-ie lub odebranię przedmao-tu nąjmu lub

dzierżawy. wartość przedmiolll sporu stanowi suma

czynszu za jed,en rok, chyba Że cbodz~ Q kl:óŁszy czas

sporny.

Nr. 83.

Art. 20.

Dziennik Ustaw. Poz 651.

W sprawach o zabezpieczenie lub

o prawo zastawu albo hipotekę, wartość przedmiotu sporu stanowi wysokość wierzytelności. Jeżeli

przedmiot zabezpieczenia lub zastawu ma mniejszą

wartość

niż

wierzytelnośc,

rozstrzyga wartosć

mniejsza.

Art. 21. W sprawach działowych wartość

przedmiotu dziatu stanowi o wartości przedmiotu

sporu.

Art. 22. ~i 1. Sąd w razie wątpliwości może

sprawdzić wartość

przedmiotu sporu, oznaczoną

przez powoda i w tym celu mocen jest zarządzić dochodzenie.

.

§ 2. Po doręczeniu pozwu sprawdzenie nastąpić może jedvnie na zarzut pozwanego. zgłoszony

przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy.

§ 3. Do koszlów sprawdzenia slosują się

przepisy o kosztach procesu.

§ 4. Od orzeczenia co do wartości przedmiotu sporu niema środka odwoławczego.

§ 1. Jeżeli sąd, w wyniku sprawdzetLia wartości przedmio,t u sporu, uZl!la si,ę n; ewłasd­

wym, na wniosek powoda przekaże sprawę sądowi

przezeń wskazanemu, chyba że sąd ten jest oczywiArt. 23.

ście niewłaściwy.

§ 2. Od postanowień

w tych przedmiotach

niema zażalenie ..

§ 3. Sąd , do którego skierowano pozew, nie

bada ponownie wartości przedmiotu sporu.

R o z d z i a ł II.

Właściwość miejscowa.

Oddział

Wlaściwość

1.

ogólna.

Art. 24. § 1. Powództwo wytacza się przed

pierwszej in$tancji. w którego okręgu pozwany

ma zamieszkanie. Miejscem zamieszkania jest miejscowość, w kt'Jrej pozwany przebywa z zamiarem

stałego pobytu.

§ 2. Jeż ,~1i pozwany ma zamieszkanie w kilku miejscach, powód może wytoczyć powództwo

według klóregc,kolwtiek z tych miejsc.

sąd

Art. 25. Gdy pozwany nie ma mieisca zamieszkania, powództwo wytacza się według miejsca jego pobytu w Polsce; gdy to miejsce nie jest

znane, powództwo wytacza się według ostatniego

miejsca zamies:!kania pozwanego w Polsce.

Art. 26. Powództwo przeciwko funkcjonariuszowi państwowemu cywlnemu albo przeciwko wojskowemu, maiącym sciedzóbę zagran:cą, wytacza się

według miejsca ostatniego zamieszkania w Polsce,

a w braku tak lego miejsca - przed sąd w Warszawie.

Art. 27. Powództwo przE'c;wko meżatce . nierozł~czonej sądownie, wytacza się przed ~ąd właści­

wy dla męża.

Art. 28. Powództwo przeciwko dzieciom, aż

do uzy:;kania przez nie zdolności procesowej wytacza s : ę prz ed ~ą:l wła ś c : wy dla ojca, matki lub opiekuna, w zaie:żności od tego, pod czyją władzą dziecko pozostaje.

Art. 29. Powództwo:z tytułu roszczeń przeciwko osob ie zma.rłej , wytacza się, dopóki dziedzice

spadku prawnie nie obięli, przed sąd, ktory był dla

niej właściwy W chwili śmierci.

Art. 30.. § 1. Powództwo przeciwko. Skarbowi Paootwa wytacza się weaług siedz iby utzędu

Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej,

powołanego do zastępstwa Skarbu przed sądem.

§ 2. Według tej siedziby wytacza się też powódzhyo przeciwko ' przeds i ębiorstwom państwo­

wym, które zastępuje Prokuratorja Generalna.

Art. 31. Powództwo przeciwko spółce handlowej, stowarzvszeniu, gwarectwu, zakładowi,

związkowi komunalnemu. kościołowi, fundacji lub

innemu podmiotowi, nie będącemu osobą fizyczną,

wytacza s :ę według miej sca ich siedziby; S . ed.l ;bą

w braku innych danych, jest miejscowość, w której

znajduje się, zarząd.

O d d z i a ł 2.

Właściwość

pn.ernicDDL

Art. 32. Powództwo w sprawach, objętych

przepisami oddziału niniejszego, wytaczać mO,żna

bądź według przep is ów o właściwości ogólnej bądź

przed sąd, oznaczony w przepisach- następujących.

Art. 33. Powództwo przec-1 wko mężatce, stale przebywajCl,cej poza miejscem 7:amieszkania męża,

wytoczyć można przed sąd miejsca jej pobytu.

°

Art. 34. § 1. Powództwo

roszczenie mająt­

kowe wytoczyć można przed sąd, w którego okręgu

znajduje się organ pozwanego, powołany do sprawowania jego interesów, jeżeli roszczenie pozostaje

w związku z czynnościami sprawowania interesów

przez tenże o:-~an.

§ 2. Powództwo O roszczenie majątkowe,

dotyczące

przedsiębiorstwa

przemysłowego

lub

handlowego gospodarstwa ro};,ego lub leśnego albo

kopalni, wyloczyć można przed sąd, w którego

okręgu znajduje się prze dsi,ęb-.io I1Stwo, gospodar.:;two

lub ko'pal,nia.

§ 3. Przepisy tego artykułu nie odnoszą się

do spraw przeciwko Skarbowi Państwa i przeciwko

przedsiębiorstwom

państwowym, które zastępuje

Prokuratoria Generalna.

Art. 35. § l. Powództwo o ustalen.ie istn.ieni·a

umowy, o wykonanie. rozwiązanie lub unieważnie­

nie umowy, jako też o odszkodowanie z powodu jej

niewykonania lub nienależvtego wykonania, wytoczyć można przed sąd miejsca wykonania umowy.

§ 2. M,ie j,s ce wY'kon.ania urnowy naJeży stWlierdZlić do,ku.mentem, dołączonym do pozwu.

Art. 36. Powództwo o roszczE'nie z Czynu

niedozwolo:1 ego wytoczyć motna przed sąd, w którego okręgu czyn został soełniony.

Art. 37. Powództwo o zapłatę należności za

prowadze:1ie sprawy pełnomocnik procesowy wytoczyć może przed sąd miejsca, gdzie sprawę prowadził.

Art. 38. Powództwo o roszczenie majątkowe

przeciwko osobie, która w Polsce ni", ma zamiesz~a­

Ola albo siedz.by, wytoczyć można przed sąd, w któ-

~ '.l.

..,

'

1082

DzienIlik Ustaw .. Poz. 651.

. rego okręgu znaiduje się przedmiot sporu lub mają­

tek teij o.soby. JeżeLi majątkiem ięst wierzytelność,

właściwy jest sąd, w którego okręgu ma zamieszkanie dłużnik pozwanego, a gdy wierzytelność jest zabezpieczona na rzeczy, sąd miejsca, gdzie rzecz się

znajduje.

'. ,

Art. 39.

Powództwo ze stosunku najmu lub

dzierżawy nieruchomości wytoczyć można ·przed sąd

miejsca położenia nieruchomości.

O d d z i a ł 3.

Właściwość wyłączna.

Art. 40.

§ t. Powództwo o prawo rzeczowe,

nieruchomości,

o zwolnienie od tego prawa,

o rozgraniczenie, o ochronę zakłóconego lub przywrócenie utraconego po~iadania nieruchomości,

o dział nieruchomości, jako też o odszkodowanie za

wywłaszczenie nieruchomości, wytoczyć należy wyłącznie przed sąd miejsca poło.żenia nieruchomości.

Gdy chodztt osłużebno·ść lub " Qięża,rgruntowy, właści­

wość oznacza śię według położenianierlichomośc(

obciążonej.

. . .' . ' _

§ 2. Właściwość według położenia nieruchQmości pozostaje, chociażby z roszczeniem przeciwko

pozwanemu o prawo rzeczowe lub o zwolnienie od

tego prawa połączone było roszczenie . osobiste

o świadczenie lub o zwolnienie od długu, 2;wiązane­

go z prawem rzeczowem.

Art. 41. § t. Powództwo o prawo do spadku

jCliko teź o roszozeIllia z rozporzą,dzeń na przypadek

śmierci, należy wytoczyć, dopóki dziedzice prawnie

nie objęJ,i spadku, wyłącznd:e wedługmiejscaotwar­

cia spadku.

§ 2. Powództwo o działy spadkowe wytoczyć

należy wyłącznie według miejsca otwarcia spadku.

§ 3. Przepisy te obowiązują również, jeżeli

powództwo dotyczy nieruchomości spadkowej . .

Art. 42. Powództwo ze stosunku spółki 'bądź

innego zwiazku wytoczyć należy wyłącZnie " według

miejsca siedziby spółki, bądź związku.

' . .

.

Da

Art. 43. Powództwo ze stosunku qtałień.stwa,

jeżeli przynajmniej jedna ze stron ma obywatelstwo

Nr. 83 .

§ 2. Gdy jednak między współpozwanymi są

dłużnicy główni i uboczni. powództwo wytacza się

przed sąd właściwy dla któregolwiwiek z dłużników

.' .

głównych .

Art. 46. § 1. Powództwo przeciwko zobowią­

zanemu ż wekslu lub czeku wytoczyć można bądź

przed sąd 'właściwy według przepisów o właściwOści

ogólnej, bądź przed sąd miejsca płatności. .

§ 2. KilLku .zo.bowią<zanych z we·kslu lub cz,e ku

można łącznie zapozwać bądż przed są,d miejsca

płatności, bądź według przepisów o właściwości

ogólnej ·dla rukcerpifanta albo wystawlc y rwe1kslu własnego ~ub czeku. .

Art. 47. · · J.eżeli w mie'jscu, według którego

oznac'z a się właściwość "'ądu, jest kilka sądów gr"odlzkich, a na podstawie prz,erpisów o·właściwości miejscowej nie da się u~talić właściwości jednego z nich,

natenczas wybór między temi sądami należy ,do powoda.

'·

.

'

.

Art. 4ą. ' J eż~li właściwość sądu oznacza si.ę

według mi,efs;C,a. 'gd:de zmijduje się nieruchomość lub

inna. ~żecz, aizeczy ' te zna,jdują się w o.kręgu kilik u

sądów, wybór międzyŁ,emi sądami należy : dopo­

woda.

Art. 49. § 1. Jeżeli sąd właściwy nie może

z powodu pr.zesZikodywykonać swego obowiązku,

wówczas są,dbezpośred'oi,o nad nim przełóżony .wyznaczy na pOlsledze'n iu niejawnem inny sąd, pHed

który należy wytoczyć powódz,two.

§ 2. Od . w)'lznaczenia Isądu niema ś'rodkci. od-

woławczego.

Art. 50. . J~ż·eHw myśl przepisów kod,e.ksu nie

mO'żna na podstawie ok o,licz,noś ci sprawy ustalić .

właściwoscimLej.scowej, wówczas na wnios.eik s-trony, Sąd Najwyiszy na posiedzeniu ni'e jawnemoznaczy sClid, p11Zed Móry należy wytoczyć powództwo.

R o zd z i ał lIT.

Przepisy łączne o właściwości rzeczowej

'.

i miejscowej.

.Art. 5.1. . Sąd właściwy w chwili wYloC,z.e nia

powód'Z:twa -p;ó iostaje właści,wym aż do ukqńczlenia

!P Gstępo,wania', choćby podsta:wy włó.~ci:woŚci 7.mi~niły się w iOI)'(u sprawy.

'

.,

polskie, wytoczyć należy według miejsca ostatniego

wspólnego zatpieszkania w Polsce, gdy choć. , jedno

z małżonków w tem miejscu stale przebywą; w bra~

ku zaŚ tych podstaw do zapozwani~ powództwOVfY~

Art. 52. § 1. Strony mogą umówić się na pi~mic

toczyć należy według miejsca pobytu strony pozwao poddanie sądowi pierw.szej ,instancji, k~óry w~dlt;g

nej, a gdy niema i tej podstawy-- według miejsca ustawy nie jest włatciwy, sporu już wynikłe,go lub

sporów, w przys.złości wyniknąć mogących zoznazamieszk.ania powoda.

czo.nego

· stosunku prawnego. Sąd l~n będzie wówArt. 44. Powództwo ze stosunku IlliędZy roez.as

wyłącz.niewłaśCiiJwy, jeżeJ~ strony me postan'odzicami a dziećmi, wytoczyć należy wyłącznie wewiły inacze;j.Dokument, stwierdzający umowęowładług miejsca zamieszkania powoda, jeżeli choćby

ściwość, ' należy dołączyć do pozwu.·

'

,

jedna ze stron ma obywatelstwo pol!!l<ie ijężeli .brak ,

§ 2. Stronom nie wolno jednak zmienić ,Wła:­

podstaw do zapozwania według Q..rzepisów owłaści- .

śdwMd wyłacz.nej ani rteż zmieruilć właśc.iwośd rźe­

wości ogólriej.

czowej, z wyjątkiem po.ddanńa sądow~ Rrodzikdemu

O d d z i a ł 4.

spraw, które ze wz.g)lędu na wartość przedmiotu spoPrzepisy szczeg6lne.

ru nale.żą do :są.du o,kręgowego. .

.

Art. 45.

§ t. Jeżeli powództw() wytacza. się

łącznie przeciwko kilku 'osobom, dla których wmyśl

przepisów o właściwości ogólnej właściwe są różne

sądy, wybór między temi sądami należy do -powoda.

- Art.53~':: § 'L Spory o'Właśdwość między sąda­

mi równorz.ę-dnemi r01:.strzyga os1ateclz.ni.e . sąd w to~

ku. in.stanlC:yj bezpośrednio _przełoIżony n~ad sądem,

który pierwszy wydał orżecolenie co do właś.c,iwo·ści.

Dziennik Ustaw. Poz. 651.

Nr. 83.

§ 2. Orz.ec,zE:nie sądu wyższ,ego w prze.dmiode

właściwości 'wiąż ,~ sąd niższy,

nawe,t należący do

inne·g o Oikręgu.

§ 3. Sąd wy:_:szy ,o'r zeka na posiedzeniu niejawnem, jednak może zażąldać od stron lub od władz

wyjaś.n,ień o:r az pr:;::eprowadz.ić potrzebne dochodzenie.

. § 4 . . Od Ol'1zeczeni.a sądu wyżs,zego, rozstrzygająceg,o spór o właściwość między sądami, niema

środka odwoławc2: ego.

D z i a ł II.

WyłączeJ?-ie sędziego.

Art. 54. Sędzia jest wyłączony z mocy samej

ustawy

1) 'w sprawadl, w ,kitórych jest stroną, albo poZlostruje z ,jedną ze st,r on w takim stosunku prawnym,

że wynrk sprawy oddziaływa na jeg'o p.rawa lub obowiązki;

2} w sprawach 's wego mał.żonka, krewnych

lub powinOlwatyc·h w p'l'oste'j linji , krewnych bocznych aż do czwan:ego stopnia, powinowatych bocznyah do 's topnia dmg'i ego;

3) w spra'w ach ,osób, zwią;z. anych z -nim z tytułu przy,s posobienia, opieki lub kurateli;

4) w s'Prawach, w których był lub jest jes!zcze

pełnomocn~k[em je dnej ze stron;

5) w sp'r awa ,;h, w któiych w instancji niżs'z'ej

brał ' UJdział w w)1'daniu z.askarżonego orzle czenia, ja.k o też w sprawa,clh o ważność aktu prawnego, z j1ego

udziałem zawarte.g o lub prz.ezeń rO'Z'Poznanego.

Art. 55. § 1. Niezależnie od przyczyn, wyroieni,o.nyoh w artykulE: poprz,edzającym, sąd wyłącza sę­

dz-iego na wniosek ;;,t rony, jeżeli pomi.ędzy sędzią a j'e dną ze stroil, ,je~ ustawowym zast.ępcą luh pełnomoc­

nikiem zachcidzi stosun.ek 'o sobisty t'e go rodzaju, że

mógłby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronnoścli sędzaego.

§ 2. Jeż,eli pomimo to, strona przystąpiła do

roz:prawy, może żądać wyłączenia tyllko wtedy, gdy

uprawdopodobni, i;e przyczyna wyląc,zenia ,d opiero

późni,ej powstała ,t ub stała się jej znaną.

Art. 60. .od postanowien.ia, wyłącza iącego sę­

dziego, niema środka odwoławczego.

Art. 61. Zgłaszającego w złej wierze \.".ni0sek

o wyłączenie ,sędziego, sąd, odrzuc[LJą·: wniosek. skaże n.a grzywnę do wysokości pięciuset złotycłl.

Art. 62. Przepisy niniejs'zeg.J działu stosuje

się o·dpowiedni.o do wylącze~ia prolmratora oraz innych organów sądowych. W' niosE:~ O wyłączenie

sąd przekazuje ich władzy przełożonej.

Od wyda.

nych zarządzeń niema środka odwoławczego.

KSIĘGA DRUGA.

Proces.

Tytuł

L

Strony.

Dział

L

Zdol11)OŚĆ procesowa.

Art. 63. § 1. Zdolność prooesową bądź zupeł..

ną bądź O'graniczo' uą posiada każdy stosownie do

swej z,dolno.ści 'Zobowiązywania SIę prz'e z umowę .

§ 2. Kto względem prze,dmioiu sporu może zo··

bow'ią7.ywać Isię prz.ez umowę nie inaczej jak w a,sy"

s't encji osoby, dodanej mu w myśl przepisów prawa

cywilnego, ten może działać 'w pro:cesie tylko w asy-'

Sit e nClji taki'ej osoby.

. Art. 64. Ustawo!wy zastępca ,s trony, nie mają­

ceJ lidolno'ści pro-cesow'e.j , powinien przy pie:r wszej

c'zynn.oi ści procesowIej wykaz.ać swe upraw:n ieniei dotyczy to rlównież osoby asysŁujące:j w myśl artykułu

poprzedz3Jjącego.

.

Art. 65. Są;d wka,żdym stanie :sprawy bierze

z UI'iZiędu po,d r·oZiwa.gę, czy nie zachodz:i brak zdoIllio'śd procesoweq, brak us,tawowego zastępstwa lub

asys!te-najiallbo brak upoważdenia do prowadzenia

sprawy. lub do podjęcia posz.czególnej czynności procesoweJ_

Ar.t: 66. § 1. Jeżeli bralki powyższedadZią się

uZlulP'ełruc, Isąd wy,znaczy w tym celu odpowi.edni

termin.

.

§ .2. J?la zabezpieczenia wS1zakże praw osoby,

§ 1. Wniosek o wyłącz'eni.e strona

lub ustnie do pwtokółu w <Są,dz,ie, ~I~. ffi3J)ące) z:d?l-?ości proce~owe,j, sąd możedopu­

w którym :sprawa się toczy, upraw.dopodobniając SC1C do ·czynn.OS1Cl procesoweJ stronę, zastępcę usta. wOiwe.g o lub osohęasystUJjącą nawet przed upływem

prz:yc'z yny wyłączenia.

§ 2. Aż do rozs,trzygnięcia wniosku o wyłą­ wy~z~aczolli~go 'term~nu: Ważność dokonanej czynczenie sędz.ia mOlże spełniać tylko czynnuści n:e- nOSCl za:lezna będz.1e Jednak od uzupełnienia braIk ów w termin.ie.

CJierpi'l1ce ~włoM.

Art. 57. Sędzia, który ma podstawę do wyłąArt. 67. J,e,żeH braki powyższe niledadzą się

czenia się, zawiadamia o ,t ern sąd li wshzymuje s.ię od uzupełnić lub w 'te'r mini,e wyznaczonym nie zostały

udziału w sprawie.

uzu'Pełn~one, sąd z,nliesie pos-tępowanie w tym zakresie, w ja:kim bra,k z,aclhodzi.

.

Art. 58. O wyłączeniu sędzie~o w sqdzie

grodzIk im rOlzstqy~:a sąd okr,ęgowy, o wyłą..:.zcniu

Art. 68. § 1. Strona, !podejmując niecierpiąc' ą

zwłoki c:zynność procesową [p rzed'wko ,s tronie, któz.aś sęci'Ziiego w ,in.nyc h sąd.a ch - sąd, w Móry,m s·p rad b

d

ra nie ma zdolnośd procesowej i nie ma iZastęp stwa

~:~~i!i!~~:Y~ ap~~YoJu S~ył~c~e~i: ~~~t;;~rifc:b; ustawowego lub asystencJi, może żą, dać od sądu,

sędz-iów _ sąJd w to.k u ins-tanc"; pr'lzelo,żony..

w którym sprawa .się toczy, UJstanowieni,a dla tej

J'

strony kurarl:ora.

Art. 59. Sąd może przeprowadzić uochodzc- /

§ 2. Koszty, połąlClzone z UJStanowrien:iem

nie celem wyświetlenia okoliczności przytoczonych i z czynnośdarni .kuratora, pono,s i początkowo strowe wniosku o wyłącz,enie.

lIla, nak!tórej wniols ek ,k urat.or z,osta1 ustanowiony.

Art. 56.

zgłasza na piśmie

Dziennik Ustaw. poz, 651.

D z i a ł II.

Spółuczestnictwo w sporze.

Art. 69. Kilka osób może w jednej ISprą.wie

występ olWać w ch ar a kter ze powodó w lub pozwanych, ież.eli przedmiot sporu stanowią

1) prawa lub 'obow i ązki im wspól n e albo oparte na t e j samej ];.-Odstawie faktycznej i prawnej ;

2) r os zc zenia lub zobowiąz a nia jednego r·odzafu, oparte na jedna k owej podstaw ie faktycznej

i pra,w ne;, je ż e li nadto wła ś ciwość s ą du uzasadniona

jest dla każde go z p ozwanych wsobna, jako też ze

wzg·1ęd'U na ogólną w a rtość .docho.dz onych . ro szczell.

Art. 70. § 1. Każdy ze spółuczestników sporu dZiiała w :il11.i eniu własn e m ; jego czynno.ści proc esowe nie m o,gą przynieść korzyści ani szkodzić

in nym s pó łuc z estn ik om.

§ 2. W przypadkach jednak, gd y z i,s t o,t y spornego dos,unku prawne go lu b z przepisu ustawy wyrok dotyczyć m a ni2p odzieln :e wszystkich spół­

uczestn ików ( sp 6ł u c z estn idw :J j'c dnolite ), czynn ości pnGoesowe s półuczestn ików d ziała'jąc ych skut eczne są wohec n i e d zli a.łając y ch. Do za warc.ia ugo d y , zrzeczenia sii~ ~ uz nania potr zeba z,g ody wszyrs tkich spółuczestników .

§ 3 . JeżE·li w przyp adku spółuazeshnictwa j'ednolite,go oś wi adc zenia bk,tyczne spółuc.z esiników

p o zostają z ,so bą w sp.rzeczno Ślci, sąd ore eJii mo c

i znaczenie Łych :oświadc zeń dla Uis,t alenia faktó·w.

Art. 71. Każ dy ze spółuczestniikó.w sporu

ma prawo samodzielnie popierać s prawę. Na posiedzeni'a sądowe wzywa s i ę wszystkich tych sp ół ­

t.;. c ze Sltn,ilk ów, co ,do kt órych sprawa nie jes'i za,koń­

cz ona.

D z i a ł nI.

Interwencja główna i uboczna.

Art. 72. Kto wystę puj e z ro szlc zeniem o r;zecz

lub prawo., o k tóre sprawa {oc,z y s~ę m :'ęd.zy innemi

osobami, może aż do zamknięc.iJa rozprawy w drugiej

ins.b ancji wytoczyć p owództwo O< t o r os zczeni'e przec1wko obu stronom priz.e d sąd pierwszej instancji,

w k!tórym ,tOc.zy się lub toczyła sprawa (r:,u terwencja

główna).

Art. 73. Kto ma interes prawny w tern, aby

sprawa, t ocz<l!ca się m i ędzy innemi nsobami, 'zosta ła

r oz.sŁrzygn:i, ęta na korzyść jedme·j z nich, może w ka~­

dym IsŁanie sprawy aż ,do zamkn ~ęc ia rozprawy

wdrug:iej insta ncji p rzys1ąpić do tej sh·:ony (interwencja UJboczna).

Art. 74, § 1. Wst ąp i eui e swe ·do ,sprawy interwenjent uboczny powri n,ien z.gło,si ć w piśmie, w którem p oda, jaki ma inter'e s prawny w tern wstąpie­

niu i do której z,e stron p rzyst,ępuje. Pismo to n ależy doręczyć obu stronom.

.

§ 2. Inter wen,jent m oże z ws1:ą piienli em do sprawy połą.czyć dokonanie innej c zynnoś ci procesowej.

Art. 75. § 1. Każda strona może 'z,gbsić opo,zycję p rrze c.irwrko WisŁą,pienriu Jnterwenjenta ubocznego, jednak nie późn i ej jak przy rozpoczę ciu najbliż­

sze j r oziprawy.

§ 2. Sąd oddaii opo zycj ę po przeprowadzeniu

co ·do niCii r oztprawy, ,jeż e1i ril1iterwenje'tllt Uipr;awido-

NF.83.

podobni,że

ma in>Łere.s prawny we w!Stąpieniu do

sprawy. Od t ego post.anowienia ni ema śro:dka odwo-

ławc zego.

§ 3. Opozycja nie wlS trzymu~ e biegu sprawy,

a init erwen,jent m o że nadal dz i,ałać, dopó.k~ opozyc~a

nie będzie prawomocnie uwzględniona .

Art. 76. Interwenjent uboczny uprawn;iony

jest do w szystkich czy.nnośd p~oces owych, dolPugz.czalnych wedh"g :stanu ,s prawy; nie mOigą one jednak pozostawać w sprzle,czn o ści z czynnościami

ł ośw~a.dC'zeniaillu strony, do kt.órerj ,~nterwenjent

pr zystąp ilI.

Art. 77. Interwenjentowli ubo'c znemu należy od!

chwili. je;go wstąpie nia do sprawy doręczać, ta.k jak

stro nie, zawia,domienia o terrminaoh i posie,dzeni,a ch

sądow)'lch, jako Łeż orzeczenia <s ądu .

Art. 78. Jeżeli z isrŁoty spornego stosunku lUlb

z p nzepisu usta wy wyrok w sprawie .ma o·dnieść bezpośredni skutek prawny w sto/sunku między interwenjentem a przeciwnriikli em shony. do które~ riJnrŁer­

w enj-enŁ przys,tąpił, WÓWlCzas do jego stanowiska

w pa:-ocesi,e maaą old lpowiednj'e Zl,lsrŁos.owanie pt1zepisy o spółu.czestniotwie je.dnoHtem.

Art. 79. Za zgodą obu stron ~!nterwenient

uboczny może węjść na miejsce strony. do której

prz)'lstąp~ł.

D zia ł IV.

Przypozwanie.

Art. 80. § 1. Dla iz achowania skutków prawnych w stosunku ,do osoby rŁrzecie.j strona może ją

za wiadomić o toC ZąlCwn się procesie i wezwać d,o

wzuęcia 'w nim udziału.

§ 2. W ,t)'lm cdu Sitrana wQosi do sC\ldu priJsmo

procesowe, obejmUlj ąice przyczynę wezwan;ia ~ s,t an

sprawy. gi,SJffio todnręclza lSi'ę ,mezwłocZlll,ie OiSo,ooe

trzeciej" kJtóra mO'że ligłos:ić swe przystąp~en,ie do

SJtrony jark o interwetlijenrt uboczny.

D Z i a ł V.

WskCl1:anie poprz~dnika.

Art. 81.

J'eżeli w myśl przepisów .pra.Wil cywiJnego pozwany chce wskazać !Swego pOp'l'z:e,qnik a •

W którego imi,e ni ll posia.qa rzec;z lub praWO, hę, d'l!ce

p rzedmiotem sporu, powi.nien to uczynić w piśmie

procesowem wnie sionęm przed ro'z prawą.

Art. 82. § 1. Pismo, zawiera.jące Wls:kazanie

popTZednika, -cloręcz,a się temuż z jedno.czesnem wezwaniem go n a rozprawę.

§ 2. J eżel1 ws.kazany pO'p11Zlednik nie przy:hę­

d~ie 'n a rozprawę lub na rozprawlje nie zło,ży ośwria,d­

czenia o rs wym stosunku do p nz,edmiotu spo.m albo

zaprze'c zy okolicz:nościom, przy:toc·z onym przez po,- '

zwanego, pozwany mo·cen jesit uczynić zadość żąda­

niom zawadym w pOlZwie. Treść tego przepisu należy podać ws katzanemu poprzed.n:ilkowi w we'z waniu

na rozprawę.

Art. 83. Jeżeli poprzedniik uzna oświadczenie

p ozwanego za uzc:s,adnione, moźe za zgodą powoda

ws,tąpić d o spraw y na miejs.c e p ozwanego, który

wówClz:as będzie o/d UJdJziału w ,s prawie zwolniony.

Ilziennik Ustaw. Poz. 6tH.

Nr. 83.

Dział

VI.

Zastępstwo strop przez pełQ.omol=pików.

Art. 84.

Strony i ich zastępcy uSltawowi mogą

dziaŁać przed sądem albo osohiścię, alho prZJez peł­

nomocników.

1Q85

3) do udzielenia dalsz,e,go pełnOlmocnictwa pro,e e,s owe:g o ald wa.katowii

,

4) ,da 'z awar,cia ugady, ;z:r:zeczeni.a się albo uznania, a ile czynnaści te nie .zost,ały wyląc,zane w samem pełnomocnictwie i

5) do adbioru kosztów procesu od shony przeciwne~.

Art. 85. Pełnomocnikąmi mogą hyć a~wo,kctci,

a z pośród nieadwokatów tylko, SpÓhlc~~stn~~y

sporu oraz osoby, StprawująJce zal'1ząd ma,jątku hl;p

teresów stron, w,r e,siz de ich rodzic~, mał~onle,k, r,o '~

dzeńs,ilwo lub dzieci.

m-

Art. 86. § 1. Zastęps,two stmn przez aąwolk ,a­

tów obow.iązuje ' w postępowaniu przzd Sądem Najwyższym, są:dami apelacyjnemi i \Sądami ok'ręgowe­

mi jako pierw:szą instanqjąi w 's prawach wszczętych

ppze,d sądami gradzkiemi zas,tępstwo przez adwokatów obowiązuje, ,p o czyna~ąc ald załażenia środka odwoławczego ,do Sądu Najwyższego..

§ 2. Obowiązlkawe zastępstwa adwa,kac,~.ie 11-le

ma zas,t asowania przed ,sę.dziąwyznac.zonym i sądem

weZlwanym araz w sekretar;jade sądowym.

Art. 87. Zastępstwo adwokąc,kienie obawią­

zuje nast·ęplłIjących osób, gdy działają C1.Y to ,jfl.lko

strany, czy tei j,a ko ich zasJępcy: adwo,h,t,ów"s~­

dziów, prok'urątorów, profesorów i docent,ó w prą~

wa po~skich szkółalkademilck~ch, a,a.k równ:tei

stałych url zędTIl~ków T,eferenclarslkich Prpku.:ra·tor,ii

Gen~ra;lnej .i ma,jącydl IkW'alif, ~kacJe sę~b:iowskie lUlb

adwokaClk<ie notarjuszów.

Art. 88. Pełnomocnictwo moiŻe być albo procesowe, ICzy to ogólne, czy do prowadzenia paszcze~ólnych ,s praw, albo do niektórych tyLko , czynnaści

procesowyc,h.

Art. 89. § 1. Pełn,amocn~k obowiąz,any jeSlt

pr'zy pierwsz:eij swei IC'zynn,ośd proces,OIwejdo,łączyć

do aklt .sprawy pełnamocnictwo z podpisem moco.

dawcy, aLbo 'Wierzytelny odpis tegoż pełllO'lIlOcn~.c­

twa. Adwo,kat nlOlże sam uw~e.rzy'telnlić odpńls udzii'e ·

lonego mu pełnamocnictwa. Są;d może w raz:i~ wąt­

pl:iwaści za.żądać ,są;dOlwego lub notarUaJlnego uwielfZytelnien~a podpISU strony.

§ 2, W Ito1kuSlprąwy pełnomocn:iclwo Qlo~e być

udzielane ustnie na pasiędz.eni'll sądu pr~,~~ oświad­

czenie, 'Wcią:gnięte do pratpkółu. .

Art. 90. Za stronę, Móra nie u.mie lub ,nie mapodpilsa~, padp:isz~ pełnomp'c1lJictwo O'lloha,

pr'z ez nią upawążniona, z wyl1llienienieIJl pr~y'Ci':yny,

d1a 'kt,611ej strana sama sJę .n ie podpisała.

' .

że Slię

Art. 91. § 1. P,ełnomoenictwo p~o~e,sowe upawa:źnLa IZ samej ustawy

1) ,do Wiszystkic.hze Isprąwą łącząęycth się

czynnaiŚ!ci pll"oceSQwY'cbi oPęim~e Qnot~~' powędz­

t'Wo wza,j:emne, s:kall"lgę o wznowienie pos,tęp()warua.

i postępowanie, wywoł~n.e i1ęh lWllię s,i e !lJięm , jiłKo tez

wniesieniem tpo'zwq irułerwencViinego :przęciwk<> mo,codawcYi

2) tdo WlsZte~kic,h czynności, dotyczących 'z abezpielc zenia i egzeikulCj~j

§ 2. W sprawach z obowiązkowem zastęp­

stwem adwoka'c kiem pełno:macnictwo procesowe nie

mOl że być ograniczone poza przypa.dkami, o·z,naczonemi w pkt. 4.

A.rt. 92. Strana ma pmwo sama - bez udz,iału

pelnomocniika - 2aWl'IZeĆ ugodę, zrze.c .się swego raszczenia albo uznać żądanie prz:e c iwni,k a , cho.ciaż­

by nje wyłączyła <tych czynllości z zakresu pelna- \

mocniJctwa pra,cesawego.

Art. 93. Co. Id o p e.łnomoc nidw,a , ahejmujące

go szer1szyzalkre.s, niż przew iIdziany dla pełnamoc­

nic~wa praoes<owęgo, ja~ również CO do pełnamac­

ą:ictwa ,d o pas!zpzegó.Iny;ch q!:ynna, śd procesowych,

zakres ic,h, ,cząs ttrwani;:t i .s kut,ki a>ceniać nal~ży wedlług treści pelnamoc,n ic1wa oraz przepisów prawa

prywa,t nego.

Ąrt. 94. Czynnaści procesowe pełnamocTliJka

obowiązują mocodawcę w <toczą,cej .się sprawie, c:hyba że chadzi o plrzyznan~e lub ~nne aś'wiadc;;::e,p1e faktty>czne pełnomo.cni:k~, iktó;r e macodawca ijedno,c :~eś­

nie 'stawający niezwłocznie sprostował lub adwoł.ał.

. A.rt. 95. § 1. W sprawach z obowiązkowem

zastęps,twem ądwokackiem, odwałanie

przez SitrOu,ę

lub wyppwi<e,dze.nie przez ad:wOlkalta pełnorna.cnńcłwa

Pfolc esowego u'Zys1kuje W stOtSunkll do prz.eciwni1ka

ma,c pr,awną z chwillą, ,g dy tenże zastał zawiadamia'ny Iza pa,śrlednktwem sądu o ustanowieniu nowego

a dWQlk alt a , W innych sprawach adw ołanie lub wypow~e,~enie pełnamocnictw.a adnasi skutek z chwilą

zawia;dom~enia przeciwnilka owygaśni,ęciu pelnomacnie twa . .

§ 2. W raZli'e wypawiedzte nia pełtnamocnk~;wa,

adwolkat ,je:srŁ obowń\ązany z,astępowaćtShonę jesz.c ze

pnzez dwa tygadni,e. Każdy inny pełnamocu,i,k powi,nilen, mimo wypowiedzenia, prze:z ten sam ezas

dJziałać z,a mocadaWtCę, jeżeli ta jle st kon~ecznedo

uahronienia go od niekorzystnych skutków prawnych.

Ąrt. 96, W raZJie śmierci ,s hany lub utnty

pil'Zez nią Z1doln:a,śd pracesawej pełnama,cnik procesawy 'działa docz,asu zawi'esz\e nia pastępawania.

Ąfł. 97. § 1. Po w/Iliesieniu pozwu, sąd lTwże

dopuścić fymt<;'zaspwo do po,q:jęciap,ą,glącej ' czynna'śc,i PfQ9'esorwej 9§obę, nię mogącą narazi~ przedstawię p'ęł.p,OImo~ni'Ctwa.. Zal"ząd~l;mie ,t o $ląd rnoie lJz.a Ieżmć

od zabezpieczenia ,kasztłów.

§ 2. S~q wyznaczy równocześnie tęrmip, w cią­

gy.~t9ręgp o'~aba, działająca bez pełnamoctll,ictwa,

pQ!WIi!n~~ ~ezłOiŻyć at\;>o przedstaWii;ć za't wi,e rdzenie

swych czYnna'ści pI"Zez stronę. J'eżeli Łe:r:min upłynął

b ezsk'llt e cZlnie , sąd pominie czy;nnaGCl p~oceso;we

tej osoby. W przypadku tym przel::iwni,k może żą­

dać o.d działa,ją;cego bez umocawania (Zwrotu kosztó .... ,SlpowoGowanych tymczasowern dopuszcz,enilem.

Dziennik ·Ustaw.· Poz. 651.

Tytuł II.

Koszty Procesu~

D ,z fa; ł I.

Przepisy ogólne• .

Ań: 98. W·e wszystkicli przwa,d kach, ~lktó­

rych w myśl pizepii,sów ,k odeksu stron.ile n.adeży sIę

odprzedwn.ika ZWlrot kosztów proc'elSU, sąd pl1zyzn.a

jej koszty, l11iezhędne do c,e low'ego d'Ochodźeniapraw

lub celoweJj obrony.

..

Art. 99. § 1. Do ,niez:będnych ,k osztów procesu zali;cz.a .s~ę na,lieżnościi w)'idat,ki 'jedne,go ,ad'wdkata~

§ 2. Osoby, których nie obowiązuje zastęp­

stwo adwokackie, gdy występują jako strony lub za~tępcy, zrównane są co do kosztówz. adwokatami.

To Sllmo .d otyczy Prokwr,ator;jli G e ner.a In e,j Rzeczypospolitej Polskiej.

. Art. 100. . Strona może tylko wówczas 'żą-dać

zwrotu kosztów podróży i wynagrod~ enia za utratę

zarobku, spow o dowaną osobisfem staw1:en;niciŁwem,

gdy są:d za,wezwał ją dO" takiego stawje'llih,i:ctwiL

'

Art. lOt. Strona, przegrywająca sprawę,oho­

Wliąż.a-na je,śtna żądamie przeciwn,i ka zwrócić mu

koszty procesu.

..

Art. 102. W razie częściowego tylko uwzglę­

dnienia żądań koszty będą wzajemn.iezniesione lub

stosunkowo rozdzielone. I w tym jednak przypadku

sąd może włożyć na jedną ze stron o.bowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ

tylko co do nieznacznej części swego żądania, albo

Rdy zasądzenie należnej mu ·s umy zależało od wzaiemnego obrachunku lub od oceny sądu.

.

Art. 103. Zwrot,kosztów należy się pozwanemu, jeżeli nie dał on powodu do wytoczenia sprawy

i uzn~ł przy pierwszej czynności procesowej żądanie

pozwu.

Art. 104. § -1. Niezależnie od wyniku sprawy

sąd , na żądanie przeciwnika, włoży ·na stronę obowiązekżwl'otu tych koszlów, które strona ta wywołała ·Swem niesumiennem lub oczywiście niewłaści­

wem postęp6waniern.

" . §. 2, Dotyczy to zwłaszcza kosztów,powstałych wskutek spóźnionego przytoczenia okoliczności

faktycznych lub spóźnionego powołania środków

dowodowych . .. jeżeli przez to nastąpiła zwłoka

vi rozstrzygnięciu sprawy.

Art. 105. Świadek, biegły lub zastępca strony

mogą być skazani przez sąd na zwrot kosztów, wywołanych rażącą ich winą . Postanowienie sądu zapada na wniosek strony, bądź w toku samej sprawy,

bądź oddzielnie po wysłuchaniu osoby, którejzarzucono winę.

Art. 106. Koszty procesu, w którym zawarto

ugodę, znosi się wzajemnie, jeżeli co do nich. nie zapą.dło jUż wcześniej . prawomocne orzeczeme, albo

jeżeli strony nie postanowiły inacz'ej.

Art. 107.§ 1, Spółucz ,eąŁnicy sporu ... zwracają koszit y proce,s u według ~lo.ścigłów. Jei~nak w ra-cie znac'zneJj różnky w ich srpółuc'z eslnictwi e s~

Nr. 83.

O'znacZY~:Wrotkoslzt.ó'w odpo~iednio. do ~p'ółuczest11lictwa.

. ..

§ 2. Na 'Spółucze.stnvków sporu, odpowiadaJą­

cych solidarnie

do istofy sprawy, sąd włoży solidarny ohowiązekzwrotukosztów. Za koszty, wynikłe z czynnO'śd pro-cesowych poszczególnyoh spół­

UJczes'truilków, inni spółuczestnicy nie odpowiadają.

Art 108. Interweilóent uboczny, do którego

nie m/llją 'zastosowan~a prz,e pi's y o srpółuczestnidw'ie

jednolitem, nie zwraca kosztów przeciwnikowi strony, do której przystąpił i jednak sąd może przyznać

koszty interwencji od przeciwnika, obowiązane~o

do zwrotu kosztów.

'

Art. 109. § 1. W każdemorzeczeniu, ko.ń~zą­

cem sprawę w instancji, sądrozstrzygriie równi~ż

o kosztach. Wysokość kosztów można też oznaczyć

dopiero przy sporządz.eniu na piśmie orzeczenia

z uzasadnieniem.

.

§ 2. W innych orzeczeniach sąd rozstrzygnąć

może o zwrocie kosztów tylko wówczas, gdy obo·

wiązek ten nie zależy od wyniku sprawy.

..

§ 3. . Przyznając zwrot kosztów, sąd oznaczy

ich wysokość włączając opłaty sądowe.

Art~ 110. Strona, żądająca zwrotu kosztów,

powinna pod rygorem utraty tego roszczenia,przed

za.mknięciem rozprawy, bezpośrednio poprzedzają­

cej wydanie or:zeczenńa, złO'żyć sądowi spi,s kosztów

aUbo z;gło·s.ić wniosek o przyznanie jej kosz!t·ó w według norm przepisanych.

Art. 111. JeżeH skona nie zakła,da apelaciji

co do istoty sprawy, może od rozstrzygnięcia o kosztach wnieść za.żalenie .

co

D z ia ł U.

Prawo ubogich.

Art. 112.

Przyznania !praWa ubogich doma-

gać się może osoba fizyczna lub prawna, która wykaże na podstawie zaświadczenia władzy adminisŁracyjne{ państwowej lub samorządowej, zwierzc,hno, ści służbowej J.UJb sądu opiekuńczego, że nie posIada dostatecznych środków na koszty procesu. Zaświadczenie

powinno obejmować dokładne dane

o stanie rodzinnym. majątku i dochodach.

Art. 113. § 1. Wniosek o przyznanie prawa

ubogich zgłosić należy w sądzie, w którym sprawa

ma być wytoczona albo już się toczy.

§ 2. Strona, która nie ma zamieszkania

w siedzibie tego sądu, może złożyć wniosek o przyznanie pra,w a ub og,ich, jako też wlIl.i osek o ustanowienie dIa n~ej ,a dwokata, w sądz.ie grodz/kium miejsca

swego zamieszkania. Sąd gro'dzki prześle bez zwło­

k,i te wlliios·ki właśctiwemu sądowli.

§ 3. Rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa ubogich w postępowaniu przed Sądem Najwyż­

szym, gdy strona z tego prawa jeszcze nie korzystała, należy do sądu drugiej instancji.

Art. 114. § 1. Sąd może zarządzić stosowne

dochodzenie, jeżeli z okoliczności sprawy lub oświad­

czeń strony przeciwnej poweźmie wątpliwość co do

istotnego , stanu majątkowego strony, domagającej

się prawa ubogich lub z niego korzystającej.

Nr. 83.

Dziennik

Ustaw. ..Poz. 651.

,

§ 2. Sąd odmówi prawa ubogich stronie

w -razie oczywistej bezzasadności jej pow6dztwa lub

obrony.

Art. 115. Cudzoziemcom przvznajesięprawo

ubogich tylko pod warunkiem wzajemności.

Art. 116. Strona, ,któreJ przyz.na.ne zostało

prawo ubo:g,ic:h

, 1) nie wnosi na rzeoz Skarbu opłai .sądQwych,

ani nie uiszcza kosztów postępowania, które za nią

wykłada Skarb Państwa;

2) , jeżeli w sprawie nie obowiązuje zastępstwo

adwokackie, ma prawo zgłosić powództwo usŁnie do

protokółu w sądzie grodzkim miejsca swego za:mieszkania, chociaż inny sąd jest właściwy do rozpoznania sprawy; sąd grodzki prześle niezwłocznie

protokół s?..dowi właściwemu;

3} ma prawo żądać, ,ażeby dla niej w sprawie

z obowią;z,kowem 'zastępistwem adwokaekiem usrtanowiono adwokata; w innych s.prawaCih na jej wniosek sąd ro!zstrzygnie, czy poŁrz'eha 'UstanoW1ićadwo­

kata, i ,e wz!gl,ędu na zamie,szkanile stron,y poza siedZLbą :sądu l,u b inne ważne okolicznośd; owyz,nac'z enie adwokata sąd ZWlJ:lÓci się ,do właściwe,j Rady

Adw okCllc:k iej. '

Art. 117. UsŁanowiende adwokata dla ' s!tr,ony

ooo,giej ma znaczenie pełnomocni,c,twa pil"oceso'w ego.

Art. 118. Prawo ubogi'c h wygasa ze śmierdą

strony 'u bogiej. Je,d,na-kże na zasadzie tego , prawa

adwokat srtlwny ubogiej podejmi1e czynno,Śici pr'ooeso~e niederpń.ące zwłoki.

Art. 119. § 1. Sąd cofnie prawo ub o,gich" s:k oro ,silę ok aże, że okoli:cznośd, na których podstawie

je przyznano, bądż nie istniały wcale, bądź prz.estały już istnieć. W ,obu przypadkach strona obowią­

zCllna jest uiścić wSlzys,tkire opłaty p.r'zep~sane; jednak

w drugilm przypaoclku ,s'ą,d może włożyć na stronę

ohowiąze-kc z'ęściowe.j tyLko zapłaty, ,s tosownie do

zmiany, zaszłej w jej stosunkachmajątkówY'ch ,

§ 2. Stronę, która p,rawo UJbogiiCIh uzyskała na

podstawie po.dania świadomi,e nieprawdzJwych oko!i.c z.n.o,ś ci , sąd skaże na grzywnę do pięciuset złotych,

nieza].eż, nie od jei obowi' ąziku 1,::SZic zenia wszY'st,kich

prżepisanych opłat.

Art. 120. § 1. Przyznanie stronie prawa ubogich nie zwalnia jej od cbowuązkuzwrócenhi koszrtów przeciwn,1kowi. '

§ 2. W razie włożenia 'kosz,tów procesu n~a

przeciwnika w całości lub w części, należy- od ni'e go w tym samym stosunku ścią.g,nąć z ul1Z,ędu opłaty

i kOS'Zity postępolwania, o,d ,których strona uboga była uwolniona.

"

,

§ 3. W razie częściowego rtylko uwzgI.ędn.ie­

nia żC\Jda,nia pOZiWU strony u.bogiej, opłaty i ,koszty

postępo, wania, przez stro: nę

uhogąnieuiszczone,

a kitbrych 'zapla't a nie została włożona na przedwnika strony ubo,giej, ciążą na roszczeniu od ni'e go

przysądzonem z pierwszeństwem przed wszysttlkiemi

ii11nemi wierzytelnościami.

Art. 121. § 1. Adwoka,t strony ubo,giej ma

prawo z wyłączeniem strony ściągnąć sumę, należh,ą

mu tytułem wynagrodzenia izwro.fu !Wydatków,

z kosZJtów, za:sądzonych na t"zle cz strony ubogiej od

prZleciwnilka. Przeciwnik żadnych inmyc,h potrą~:eń

czynić niie może opróc'z kOlsz,tlÓw nawzajem mu od

str,ony ubogiej przyznanych.

§ 2. Na kOlsZ1tach, przypa,dających od prz'e dwnilka st.rony ubogiej, n,ależności a,dwokata służy

pierwslZeństwo przed roszczeniami osób trzeckh.

Art. 122. Orz:ecZie'lliie o ,przyznaniu i coJn~~,du

prawa u.bo,gic:h, tudzież , o włożeniu na str/onę , obowiązku częściowej zapłaty, sC\Jd mo'że wydać bez

roz:pra'wy.

'

Art., 123. W czynr..OiŚcia,ch dokonywanyc/h na

pods:tawietego ,dzUału, .ni.e wymaga się zastępstwa

adwokackiego. Nie dotyczy to postępowania pl1Z,ed

SC\Jdem N a~wyższym.

Art. 124. Przeciwko. pozwanemu, :k tóry po

doręczeniu mu pozwu złożył hez zwłoki wniosek

o przyznanie p'ra'w a ubogich; wyrok zaoczny nie mo~

że zapaść IZ powodu stawien.nictwa bez 'a,dwokata,

do'pók:i sąd nie roz.strzygnął wniosków pozwane,go

o przyznanie mu pra,wa ubogkh i o us,t anowienie

adwo,kat.a. '

,

Art. 125. Niema środka odwoław1cz,ego od postanowienia, Mór.em są.d prawo ubo,g ich przyznał

aJlboo,dmówid: ję>go cofnięcia lub , ll'ał,o,żenva dodatkoWielj zapłCllty.

D z i a łIII.

'Zabezpieczenie kosztów procesu.

.' Art. 126., Powód - cudzoziemiec jest ohowią­

zany na żądanie pozwanego 'złożyć kaucję na zabezpieczeniekosztów procesu.

." Art. :P 7., ' Obowiązku ta,kiego nie ma powódcudzoziemiec VI następującyc,h przypadka,ch: '

1) ,jeżeli w pańslwi,e, do Mórego powód na.]dy,

obywa6elepols,.cy nie mają taki.e,oo obowiazku·

2) jeżeli ·powód ma w Polsc~ m:ej,s ce - żan~ie, s z­

kania lubmająte'k, wystarczający na zabezpiećzenie

kosz:t,ów;

3} jeżeli uzyskał prawo ubogich;

4} w sprawach małżeńskich niema,jątkowych,

w spra~aoh,,:,sZ!czętych wnas,tępstwie

sąd owego

wezWaDl;t publIcznego, w postępowaniu z powództwa wzajemnego i w pos'tępowanju nakazowem.

, Art. 128. § 1. Pozwany możez,ółosić ża,danie

za~e~piebiEmia~osztów tylko prźypi:r:Wszej 'czynnOSCl procesowe);

,

,

,

§ 2. " PózIliej,szezgłoslZenie żądania dopuszczalne jest jedynie w następujących przypadkach

, - 1) gdy dopiero wtnku sprawy pozwany dowie,dział ,się, że powód. j,e st cudzozi'e mcem;

2} gdy powód w toku sprawy utracił obywatelstwo polskie;

"

3}gdy na miej,s:c e powoda - obywatela polSikiego - w,stąpi:ł bez zgo,dy pozwanego , cudzozie'IIli1ec i "

.

, ' 4) .g dyw ,lOlku s,prawy usŁala podslawapX(iwna

do uwoliiiięnia powOoda 'o d obowiąz:kuzło~en,iakaucii.

§ 3. W przypadkach ,tych po'z wany nie ', ma

jedna,k prawa domag~ć si'ędoż,enia kaucji, g,dy uznanap;rzezeń część żądania, powoda wystarlcza na zabez1p ieczenie kosZitQw.

,Dziennik Ustaw. Poź. 651.

Art. 129.

§ 1. Sąd oznaczy wysokość kaucJi,

ma,jąc na wzg),ędzie prawdoiPodohną sumę kosz~tów

Nr. 83.

4) po,dp.is strony lub jej zas'tępcy , a w sprawach z obowiązkowem zaslępstwem adwokaC'kiem~

podpis adwokata;

5) wymienienie załączników.

§ 2. Do pisma powin.no być dołączone pełno·­

mocn:ctwo, j,eźeli pi~illlO wnosi peł.nomolcll'iik, który

pozwanego, jedna k bez włącz,enia kosztów poS!Łępo­

wania z powódz:twa wzaJjemnego.

§ 2. Jeżeli w toku sprawy okaże się, iż .kaucja

n:ie wystal'cza, pozwa~y mo,że żądać dodatkowe.go

zabezlpl,elc zenia.

pr~edtem n:iezłożył pełnomo'cnic,twa.

§ 3. Za r,.hon'ę, która nie umie lub nie może

Art. 130. Ka'llC1a po,w inna być dożona w gosię podpisać, podpilsz:e pismo ols o,ba przez nią upotowiźnie lub w papiera,c h war,tościolwyc.h, U'Zlnanych

wa~niona, z wym~enieni'em pI1zycz)'!lly, dla krt:órej

przelz sąd za odpowiednie.

strona sama się nie podp:isała .

Art. 131. § 1. Zgłasz.a ,jąc w prZlepitSanym

Art. 138. W pismach, mających na celu przyczasie wnio,s'e 'k o zabezpieczeni.e kosztów, pozwany

go'towanie

rozpra,w y (pisma przy.gotowawcze); n.an:ie ma obowiąlJku w!dawać s.ię w ,s pór przed iJ'O'Zlezy

pod~ć

zwięźle ,stan sp.ra \vy, wypowiedzlieć się

sh'zy!gnłęciem tego wniosku.

<:0 dobwlerdzeń strony pr,zeciwnelj i dowodów przez

§ 2. Sąd wyznaczy powo,dowi termin do zło­

·nią powołanych, wr·esz.cie r,al.eży wskazać dowo,dy,

żenia kaucii.

§ 3. Po bez.s kut,e c:zrnym upływie terminu, s<\Jd które ma,ją być przedstawione na ro'z prawie , lub je

na wniose·k pozwBinlego odrzuci pozew lub środek od- załlą!czyć. Wywody prawne, wyłuszczone w piśmie, .

winny być treściwe.

woławczy, O'rz~kalj<\Jc o koszbch, jalk w przypadku

cofni,ęcia pozwu.

.

~rt. 139 •. ~o p isma dołączyć należy odp:sy

Art. 132. § 1. W raz.ie o.ddalle nia wnio,s ku p~sma 1 załączmkow dla uczestn~czących w spraw~e

o 'złolżenie ,k auciji, ,sąd może zarlZ'lldzić da,l sze postę­ OlS ó.b , a nadJto,jeżeH w sąiCLzie nie złolżo,no załącZln~~

powanie, nie ,c'ze!ka~ąlc .na uprawomocnieni.e się od- ków w oryginale, po. ,jedn)'lIll odpli sie każde,go .załącz­

n~'ka do akt .sądowych.

mOWlnego posŁanow:ienia.

§ 2. Od zarządz.enia dalszego POS't,ę'polwan,ia

Art. 140. Strona, rpowo.tuj'llca się w p'lSmle na

niema środka odwoławczego.

dokument, obo.wrąz.ana j.est na żądani,e p.rzeciwn~ka

Art. 133. J,eżeli w toku sprawy ustanie przy- z~olżyć oryginał tego. dok'Ut11lentu w sądzie je,s zcze

czyna zabezpieczenia, ' sąd na wniols ek powoda, po przed roZlprawą.

wy, słuchaniu pOZlwanego, ,z wolni powoda od obo- ,

Art. 141. § 1. Jeżeli pismo. ,n ie mOiże otrzywiązku zabezpile czenia kosztów lub zanądzi zwrot

mać prawidłowego biegu wskutek niez.achowania

zł aż olnle jk a u cjlL

warunków, wskazanych w ar'tykuła.ch poprzedzają­

Art.' 134. § 1. Sąd na wniotS,e,k pozwane,go za- cych lub nie jest n.ależycie opłacone, przew odni,Cizą­

cy W'1;ywa stronę pod rygo,r em zwr·ócenia pi,s ma do

rządzi zasiPokoijenie z kaucji przyznan"Y'ch kosztów.

§ 2. Wnio~e,k ten powinien być z.głos'zony g,tosownego poprawi:euia lub uzupeł:ni enia w teliilliw cicvgu mi,esl,ąca o,d uprawomOCnieJTia si,ę orzecze- nie tygodniowym. Od tych zaifZ<\Jdzeń niema zaża­

nia; jeżelń wniosku nie z,głoszono. sąd po upływie lenia.

§ 2. Po bez.s:kutecz.nym ~ływi,e terminu przetego termi:nu zarządzi wydanie kaucji powodowi na

wodn'IClzą,cy zwróci p :lsmo s,tronie.

jego żądanie.

§ 3. DaŁa wni,esienia pi,s ma P o,z o sŁBJj e w mo§ 3. S<\Jd zarządzi również wydanie powodo'cy,

jeżeli

w .fermiJn ie braki na.1eżyde ,zostały poprawi kaucji. natychmiast po upra,womocDlie'll~u się OHewione lUlb uzupełn:iJone.

czenia, jeżeli pozwanemu ' kosztów ni.e przyznał.

Art. 135. Na kaucji, złożonej przez powoda cudzoz.iemca, służy pozwanemu pie,rwszeńshvo przed

wszysf,kimi innymi wderzycie'l ami powoda.

Tytuł

III.

Postępowanie.

Art. 142. Za UJbliżenie w .piśmie powadz.e są~

d'U lub użycie wyrażeń ohraźliwych są,d może skazać winnegO' na grzywnę do wyso,kości pcięciuset Zlło­

tych, niezależnie od odpowiedzialności prz e wiildzi anej inną ustawą.

•

R D zdd a ł n.

Dział

I.

Przepisy ogólne.

Rozdział I.

Pisma proces()we.

Pisma proc'esowe obejmu~ąWlnio,stk'i

s,tron, składane poza rozprawą.

Art. 137. § 1. Każde p~smo powinno zawierać

1) oznaczenie sądu, dok.tór,e go jest skierowan,e, imię i nazwi,s'ko., zawód i mietjlsce zamieszkania

shon '1 pełnomocników;

2) oznaczenie rod.zaju pisma

przedmiotu

Siprawy;

3) Osrt1!Owę wni'o sku lub oświadczenia oraz dowody na iPopaI1cie prz"Y'toclzony.::h o,kolicznośdj

Art. 136.

ośw,ia.dczenia

Doręczenia.

Art. 143. § 1. Sąd .dolkonywa dDręc~zeń przez

woźnych, komorników lub pocz.tę; w mioejtSco.wościa,cih za, ś , w których nie jest wpr owa.dzo.ne st a łe

dostarczanie koresjpondenc&i pocztowej , także przez

organa gminne.

§ 2. Mi,ni:ster Sprawi,ed1iwo.ści może wydać

w porozum~enńu z właśdwymi mi,nis-lrami ,TlOZiPor'Z,ą­

dZ'e,ni'e, k,tór,e;glO mocą ta!k:ż,e inne ,o'ligana państwo we

lub samoI1ządowe oboWliązane będ.ą dokonywać do,ręc'zeń są,dowych.

Art. 144.

§ 1.

Pisma procesowe do.ręcza się

w wyp,isie.

w odpi'sie, orż,ecz~niazaś -

Nr. 83.

Dziennik Ustaw. Poz. 651.

§ 2. Doręczenia d o,konywa si'ę rs twnie lub jej

ustawowemu za:stępcy, a gdy rei ustano w Ui pełno­

mocnJ~ka procesowego lub o,sobę upoważn:ioną do odhiOTU p~sm sądOiwyclh ~ doręczenia dokonywa sję

tym osobom.

§ 3. POidi11r~o,to,th prawnym, które zas tępt1!ie

Plr o.kurator,ja G€ueralna Rze,czy:po,s pollirt ej Polskiej,

doręczenia ,d okonywa ISr~ę we właści,wy:m urzęrdzie

Plc okurator,ji.

§ L W postępo'walDiu prlZed sąda­

,j ark o 'pierw:slzą ins,tancją i apelacY1jnemi sMarna, zarmile,szlkała poza s,iedzilbą sądu, jest

obnwiązana ohraćsob ie zamies,z kanie dla doręczeń

w ,siedz,~bie sąldu, chyba że przewodmiczący zw oluli

ją od rt ego obowiązlkti iZ Uiwa,gil , że doc' ęClzanie pism

sądowych w rzeczywLstem zarmie:szikaniu nie naS'trę­

cza rtroWlOiści i nie pnwolduje zwłoki.

§ 2. W ,r azie nieohraln ia prz:ez istro'nę zamiesrz kania dla ,dnręczeń, prze'z,n aczone dJla niej pisma są­

dowe będą dołączane do akt .sprawy zre skUrtki em

dnI'ęr czenia.

Ni,e dotyczy to. wyr,olków zaocznych,

kltóre będą dOrr'ęczane trybem przewidzianym dla

doręcze' n :ia ipOIZWU.

Art. 146. § 1. Pełnomocnilkowi pro'c esowemu

kiJLku os,ó b ,doręcza si'ę jeden e,gizemplartz pi.sma i załączniikrÓ,w.

.

§ 2. Upoważnionemu przez kilku spółuczre­

stników sporu dlo odbioru p is m sądo'\'Vych doręc za się

po jednym egzemplarzu dla każd'ego spółuczestnika.

Art. 147. § 1. Strony i ich zastępcy mają

obnwiązek zawiadomilć !Sąd o 'kaŻide.j zmiani'e swego

llamie8lzkania.

§2. W raZliezaniedbwnia tego oborwiązku dOrręczenlie pilsma r sądowego w 'poprzedniem zami,esz:k an~u ma moc prawną.

Att. 148. Dorę,czenira dokonywa się w mieISlJkani:u, w biulrze, w lokalu przemysłowym lub handlowym, a 'W rich hr,aku - Itam, ,gid zie adresata sirę

zastanie.

Art. 149. Doręcz.enlia ISlz ere:g owym w Ic zynnej

słuŻlb:ie wo,jSlkowe~, policai państwowej ~ straży gmniczn!e,j rclokonywa się rprz.e z władzę bezpnśrednio

Art. 145.

miokręgowemi

przdożoną.

Art. 150. § 1. W dni nierd zielne i u stawowo

uznanez:a świlęta pOWlszechne, jako też w porze no,cnej doręczać można rŁY'Lko w wy:jąttikowych przypadkach, !Za upl1zednriem zarz:ądzeniem kie.rOwlDlllka sadu.

§ 2. Za por'ę nocną uważa ,si'ę czas od gOrdz~­

ny dz:i:ewrątej wieczOrrem dO' gorclzii ny s iódmej ranOr.

Art. 151. § 1. J e.że:li :doręcza.jący niezastanie a,dresata rw ,d omu, może .d orę czyć p 1smo sądowe

dOTnsłemudomownliJkowrr" a gdyby go nie było s ąls,i,adowi luh ao.z orcy domu, jeżeli osoby te nie są

prz' ecłWlni:kami a,dresata rw spraw~e i pord~ęły się oddania mu pisma.

§ 2. Dla aid res ait a , kt,órego rclorręrczający nie

zasta:n~e w :lO'kalu bóurowym, pnemysłowym IUlb

handlowym, ,doręc:zyć można pismo ,osobie itamże ~a­

trudnionej .

Art. 152. Doręczenia korporacjorm, Is't o,w arzys.z,eJUom, spółikom i za:kładO'm doikon:ylwa ,się w Jo-

1089

kalu bi urowym do rąik ·k:t órejikohviek z o·s ób upraw nio:nYrC'hdo przyjm m,.vania p i:sm , w ra zie zaś nieza·,

Sitalllia takiej osoby, IkomUilwlwiek z pers o.n elu biu ..

r owIego.

Art 153. § 1. \'II raz'ie niem o żno·ści doręcze ··

nia w .f.po s,ób, pr ze wid:ziany artykułami popr:z:edzają ­

ccmi, n ależy zł o,żyć piJsmo w urz'ędzie pocztowym

lub gminny m, a zawiadomienie o tem przyhi,ć na

drzwiach miesz:kania, hiura, lokalu przemysłolwe'g,;)

tub handlowego adresata.

§ 2. \Y/ razie o,clmowy przyję cia pisma prz:e z

adre.sata lub . j.e godomo,wni!ka, p ozostawia się je

w mie;:scu doręczenia, a ,g dyby to było niemożl]we,

sldada slię je - uprzredz.ając o tem - w urz'ę,dz,ie

POCZ!to'wym lub gminnym.

Art. 154. Doręc zenia urzędom pańlstwowy;m

lub samo-rz· ądowym dOikonywa ,się .do rąk ustanowionego cio odbio,r u pism funkcjonarjusza lub pnzeło­

ż0nego urzędu.

Art. 155. Odbierający pi!smo S!twierdza odbiJór :i ,j ego datę podp ilsem wJa.snoręcznym. Jeżel;~

te'g o Uic:zynilć llIie mo~e lub nie chce, :d o ręczający sam

oznacza datę :doręcz. enia O'raz przy;czY'nę braku

podpilsu.

.

Art. 156. Adresat może odebrać pilsrmo heZip<r.

Ślrednio w sekreŁarjade s ądu.

Art. 157. § 1. Je żeli stll'oni1e nieznanej !Z mire jsca pobyltu ma być ,doręc zony pozew lub inne 'pirsmD wyma,gające dOIkonania cZ)'lnnośd proce,sowe,j,

doręcziellli'e mo'że nalsltąp:irć tylrk o do rąlk kurato:ra

ustanowionego do zaJs,fępowania nieobecne:g oj ohowiąlzuje to aż do c:hwiill z;głoszenia sirę strony Iuh

osoby uprawnionej do jej zastępowania.

§ 2. Przewodni c z ący us,t anowi kura:Łora na

wniosek rs,trony o,raz oglosri o tern prze,z orbwli e,s zic zenie pUlblirczne w 'budYlllku sądowym i urzędz i e gminn ym, rW spralwaJch zaś wll'ę,kszlej wagi nadto w Dzienn iJk u U l1zęrdowym Minislt eris twa Spra wi erdliirW o Ś ci.

a wedłUig uZlnan:ia także w gazebch.

§ 3. Z chwvlą dorę czenia kumtorowi" dorę­

czenire uważa się zadoik onane. Sąd może ~,ed:nak

skuteClzność doręczenia uzale ż, ni,ć o·d ulPływu oznaczone,g o termiin uod ,daty wYWlie,szen:ia o,brwies,z cze[lia w rbudyn1kusądowym.

§ 4. Koszty połąozo'll'e z rOgrłoszeniem oraz

z 1ts'tanO'W1llerDrierm ,i ,'czY'l1!1Jośdamikurat,ora ponosi nara'z;~e stlrOrna, któna rt:€jgrOzaiŻąrdał,a.

§ 5.. Prz,ep~s artykułu uini e jslz ego Srt:.oiSuje -5[lę

r,ównrie: ż ,do korpora:cyj, (;towar z) szeń, spółek i za- .

kł adów, ,k!tóre in1e mają prz:e ds,t a wicieh albo których

p rzerdSltawiciele Iniez,n ani są z miej.s:c a pobytu.

Art. 158. § 1. W pinzY!P'lr:!rk a ch, w których

kuratora w myś,J a rrtykułu poprzedzającego nie jest wyma,g ane, pLsmo .doręcza ,S~ę shonie

ITieznanr~j z miejsca pobytu rprtz.ez w)'lwieszenie w budyruku sądolwym (obwiels zc zenie p ubliczne).

§ 2. Z upływem mies iąc a od wyw.iJesze!l1/r a

uważa s~,ę doręczenń e za {Io,ko:nane.

usła;nowlienie

Art. 159. Strona, żąda,jąrca doręrcrzenia rpisma

przez wywieszenie w bUldynku s'!!uowym lub d~. TCitk

Dziennik Ustaw. Poz. 651.

kura{o,r a, obowiązana jeSlt upra wdopodobn~ć,

mie.js'c e pobytu pr.zedwn~ka j,e st nie,zmane.

że

Art. 160. Gdy si,ę oka,j.e, że żą:da,nie ustano,'WIieniia kuratora lub wywveszenia pisma było nj'e uzasadnione, .sąd zarządzi doręczenie :p~sma w sposób właściwy, a w mi:arę poh'zeby zniesie na WIIl.10'sek sitrony inte resowanej p o s:tępowalnie , prrzeprowadzone z udziałem kuratora.

Art. 161; W toku sprawy a"dwo;k aci mogą ,dosobie naWlza.jem p'1sma bezpo,średnio za potw iel1dz,eniem odbioru ,i oznaczeniem da,ty.

ręczać

Art. 162. Spo,sóbdoręczeni.a pi,s m sądowych

osobom, zamiesz,kałym za,gr,alnicą, oralz osobom, pozostającym w służbie ,dyplomatycznej państw obcych, tudz.ieżo,sotb om u nii.ch mieszkającym, 0,k r'eśH

rozpol1ządzelllie Minis,brów Sprawiedliwości i Spraw

Za gran~cznych.

Art. 163. Od zarz,ądzeń w pl'lzedmiocie dorę­

czenia niema z,ażalenia.

R 'o z d Z1 a ł

III.

PO'siedzenia sądO'we.

§ 1. Posiedzenie sądo'Wle wyznacZla

rrzewo,d, n~,czący na W'niosek shony ilIltereso,wanej

lub z ul'lzędu, a o dac:i:e posiedzenia z,a wiadamua s:trony prz,ez wezwanie lub o:gł clSzen i,e podczas 'r ozprawy.

§ 2. Stronlie, na posj·e dzeniu nieobecn,ej, należy w każdym 'raz.i:e do, rę, czyć wezwanie na pOls,ie,dJzenie nas1tępne. Wezwanie powinno być doręczo­

ne pt"lzynajmntiei na tydzień przed p os:: edzellJ:,em i

, w przypadkach pilnych termin, ten może być s/k róeony.

Art. 164.

Art. 165. § 1. W wezwaniu ..na posieodzen'ie

' oznacza s,i'ę: 1) Ilm1'ę, nazwis:ko ~ zamiesz:kanl:,e wezwanego; 2) sąd, mi'e,j:s ce i czas pOISliedzeniaj 3} s't rony oi przedmiot ,s,p ra,wYj 4) cel po,sli edzeniai 5) skut,k ij nie <; taw~ennioC'twa.

§ 2. W oSIprawach :z obow,j lą,z:kowem zastęp­

stwem adwokackiem należy w p.ierW/szem wezwaniu zamie §cić tr eść przep:,s ó'w o obowiąz,kawem zastępstwie oj a skutkach .niezastolsowa,nia się do tych

pl1'lzepisów.

Art. 166. P asiedzen,La sądQwe o,dbywają się

w budynku sądowym, a w POsz,cz!ególnych przypadIkaoh i poza tym budynikiem, jeże.li tO' ułatwia pl1z,eprowadzenie sprawy lub przyczynia slię znacznie dO'

zaoszc~ęcIJzenia koszoiów.

Art. 167. § 1. POIs iedzenia wyzmacz 01ne na

TOIZp raw y są jawne.

§ 2. W st ęp na s.alę sądową mają osoby d orosłe i ,n ieuzh ro,jQne, ,chyba że nosze'lloie bronli wynika z obow~ląziku lS!łużbawe g o.

Art. 168. §' 1. Sąd z ur,zęd:u uchyli ja'w!I1 ość

cał, ego posiedzen.ia luh ;j ego c1zęśc,j i odbędz,:e je

przy drzwiach zamkniętych, jeż'eli jawn o ść z,R graża

porz ąd,kO'wi pub.lt:C'znemu lub dohrym obyc zajom .

§ 2, Sąd rr.oże lwh;rlić ja wnaść równ: eż na

wnioselk stro!1Y, ie i e1>i podane przez nią przy c.zyny

uZlna za uJza.sac n;olne, lub też jeżeli rQzs trząsa,ne być

imają szcze g,óły życiia rodzinnego.

Nr. , B3 .

Art. 169. Rozprawa dotycząca wn1ios:ku c uchyJ,en:iJe j,awno:::c,i ,o,dbywa si ę przy drziw';'a ch zamkńię­

tych. P ostanow:,e nie swe sąd ogłasza publicznie, Od

po,s taJnowierua tego ,niema zażalenia.

Art. 170. § 1. Po,dczas roziprawy, odbywają­

cej ,sli'ę przy drzwiach zamkn:'ętych, mo gą być obecne na 's ali strony, ilc h pełnomoc,nr; cy or.alz osoby zaufania, po dwie ,z ,każd~j Sltrony.

§ 2. O głoszenie wyrOtku odbywa się publicznie.

Art. 171. § 1. Przewo,cLu,i.czący otwiera, prowadzi ,i zamY1ka posiledzenie, udzl:,ela głosu, zadaje

st.r'OlllJOm, śWlLa,dkom i bi e głym p Yt a,ni,a , upoważnia do

zadawania pytań i ogłasza orzeczenia są,du.

§ 2. Pl1ze w odni,czący m o'że odebrać głos strQnom, jeżeH gO' nadużywają, jak rÓW1nr.eŻ uchy1i,ć pytania, za dawane s.t:ronom, świadlkom lub biegłym,

jeżeli je u:waża za nicwłaściwe lub zbyteczne.

'

Art. 172. Sąd nawet mimo z.g odnego wniosku

stron mo'że adroczyć po,si!edzenie tylko z waŻinei

przyczyny.

Art. 173. nd wyznaczeni.a i odroczenia posie' azeUiia nilema środka odwoławClzegOl.

Art. 174. § 1. Na każdem p Ols iedzeui:u sądo­

w~m .plfoto,kól~nt pod kierurukiem przewodniczącego

splSlliJe pro,tokot

.

. § 2. ;l1ŻY wydawaniilu wyroków. za oczny,c h ,

zamIast p-ro' lokołu., wystar,czy zazln aczeme w aktach.

że pOlzlwany nie s:tawiił s'j'ę na posiedzenie nie żądał

. rozprawy w Siwej n,ieobecności

'

prz eprowa d zema

ani

też n.ie dożył żadnyc.h wyjaśn.ień.

Art. 175. § 1. Prot o kół powi,ni.en zawierać

.1) Qzna,c-~:nje sądu, mie,js,ca i daty posiedlZen~ a,

naizwllslka sędzlOw, protbokólanta, prolkulfa tora, jeżeli

us,t~wa je~o Qbecnlośd wymaga, srtmn i obecnych na

po?:~dzen ,l': zastępców .oraz oz:n a,c:z,en:ie sprawy, tudz,lez wzmla:nkę co dO' la,w no,ści rozprawy'

2) przebieg pOls~ iedze' nia, a w s'zc~ególno,śc'i

faktyc~n'e twfe'rlclze r.ia i wnioski stron, wy.ll'ilki po!Stę~

p'owanil a ,do,wodowe'g o ora1z wymienienie -za1'1ządzeń

I} or.z'er.ze,n, og ł?s70ny~:h n.a rozplfawie; zamiaslt . poda~rul~ tw,le1'1~Zen ') wnlO!skow, pro,tokół moee powołac Sl'ę na plif im.a pI'lZygoto'w awcze;

3) akal i czności, wpływające na umorzenie lub

rozstr~ygni,,:ci.c ~prawy (ugoda, zrzeczenie się lub

uzname , COlmęCIe, zmIana, razszerzenie lub ograniczenie żądania pozwu).

§ 2, Protokół podpisują przewodniczący i prO'tokólant.

Art. 176. Na wniosek strony sąd mOŻe przybrać na jej koszt przyd ęgłeg o stenografa, kt.óry niezwłocznie po z ak ończeniu rozprawy przełoży steno, gram na zwykł? pismo. Przewcdniczący włączy stenogram i prze kład dO' protokółu.

Art. 177. Strony magą żądaćsprosŁawania

lub uzupełnienia protokółu , przyczem od zarządze­

nia przewod ni cząc e go mcżna odwo ł a ć się dO' sądu.

od którego postanowienia niema zażalenia .

Art. 178. Stronom wolno aświadczenia, wnio8ki, uzupełnienia i sprostawania zamieścić w załacz­

niku do Drotokółu. Gdy stronę zastępuje adwakat,

prz ewodn: czący moż~ zażądać takiego załącznika, '

Dziennik T.Jstaw. Poz. 65-=.1.:....._ _ _~_

Nr. 83. '

_

_ _ _ __ __

1091'

~------------ .----------

Art. 179.

Stron y mogą w toku posiedzenia

wytk'pąć obrazę przepisów

P !) s tę~owania, żąd ~j ąc

Wpisania odpowiedni ego z astrz e ż e ma do protokołu.

Stronie, która za3l . zei enia nie zgłc sila , nie :służy

prawo czynienia w tym wz ? lędzi e zarzutów, chyba

że pogwałcone

zostały

istot ne przepisy postępo­

wania.

R o z d z i a ł IV.

Terminy.

Art. 180. Bieg terminu, wyznaczonego przez

lub przewodnicz ą cego (term;nu s ąd ow e go), r~z­

poczyna się od doręczenia po:;tanm'/ienia strome,

a jeżeli postanowienie nie ma być do ręczone - od

jego ogłoszenia.

Art. 181. § 1. Przy obliczaniu terminu ustawowego lub sądowego, wyznaczonego na dni, nie

wlicza się dnia, od którego bieg terminu się rozpoczyna.

.

§ 2. Terminy, o'z,oaczone na tygo~nie, . mlle lSIiące lub Lata, kończą slię w dniu, oldlp owl radai)ącym

nazwą

lub datą początkowemu dniowi te rminu,

a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie byh!

w ostatnim dniu tegoż miesiąca.

§ 3. Koniec terminu, któryby miał upłyn~ć

w nie'dz,ielę lub w dz'ień ustawowo uznany za SWlę­

to powszechne, przypada na następny dzień powszedni.

§ 4. Oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym jest równoznaczne z wniesieniem go. do sądu.

Art. 182. Przewodniczącv może z ważnej

przyczyny przedłużyć lub skrócić termin ~ądowy na

. wniosek, zQłoszony przed upływem termmu, nawet

bez wysłuchania strony przeciwnej. Dalsze przedłużenie terminu nastąpić może tylko przez sąd po

wysłuchaniu strony przeciwnej.

Art. 183. Niema środka odwoławczego od od. mowy skrócenia, od pierwszego przedłużenia i odmowy dalszego przedłużenia terminu.

Art. 184. § 1. Terminy nie biegną podczas

feryj sądowych.

§ 2. Terminy, których początek przypadałby

w okresie feryj, rozpocżynają się z pierwszym dniem

po feriach, pozaŁem, jeżeli część terminu przypadałaby w okresie feryj, to całą tę część obliczoną według dni przenosi się na czas po{eryjny.

.

§ 3. Przepisy paragrafów poprzedzających me

mają zastosowania do terminów rocznych i dłuż­

szych. Jeżeli jednak , koniec takie20 terminu przypadałby w okresie feryj, wówczas termin kończy się

z upłY'wem milesi<\,c,a po ferr;'a ch.

sąd

Art. 185. F erje sądowe nie mają wpływu na

bieg spraw, w których wartość przedmiotu spo~u

nie przenosi trzystu złotych, spraw z postęp?wama

na,ka'z owego, ' ze stosunków pracy, o abmenty,

;0 ochronę zakMconego lub przywróce?ie utrac~ne­

go 'Posiadania [ o wydanie lub od~br:all!e p~zedmlOtu

na1mu; w rnnycn zaś sprawach, o ~lę ch~dz,l o zab~'z. p~ecz,elllie powództw,a lub zatbezpleczeme dowodowo

Art. 186. Sąd może na wniosek strony uznać,

na posiedzeniu niejawnem każdą sprawę za pilną

i nie sto sować do niej przepi sów o ferjach są dowych.

Od takiego posta nowi enia niema środk a o dw o ław'

czegc.

Art. 187. W czasie feryj s ą do w ych r ozpr awy

odbywają się tylko w sprawach, na które ferje ą ą ­

dowe nie mają wpływu.

Art. 188. Ferje s ądowe trwają od 1 lipca d,)

31 sierpnia włćl czn ie.

R o z d z i a ł V.

Omieszkanie i przywrócenie terminu.

Art. 189. § 1. Cz yn n o ść procesowa, po d j ę Ła

przez śtronę po upływie terminu, nie ma mocy

prawnej.

§ 2. Skutek omieszkania następuj e sa m przez

s ilę, chyba żle w pOls zlczegó,.lllyclh przypadka c:l za.J,e :i:y

od wniosku strony. W tych prz ypadk ach mo żna dokonać omieszk anej , czynności, dopóki strona prz '~­

ciwna nie zgłosil a odpowiedni ego wn iosku , a w razie z gło sz 2 nia go, dopóki s ą d nie zamknął co do t,zgo wniosku rozprawy.

Art. 190. § 1. Jeżeli

strona

omieszkała

c zynności procesowej bez swej winy, s ą d na jej wniosek postanowi przywrócenie termin u.

§ 2. Przywrócenie nie jest dopuszczalne. jeżeli omieszkanie nie poc i ąg a za sobą ujemnych dla

strony skutków procesowych.

Art. 191. § 1. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu powinno być w niesione do sC) clu,

w którym omieszkana czynno ś ć miała być doko nana, w ciągu tygodnia od czasu ustania przyczyny

omieszkania.

§ 2. W pi,śmi'e tern należy upr,a,wdopodohn:ić

okoliczności, uzasadni a jące wniosek.

§ 3. Równoc ześ nie z wnioskiem strona powinna wykonać omieszkaną czynno ść procesową.

Art. 192. § 1. Spóźniony lub z ustawy niedopus,zcz a.\ny wniOtselk o przywró cenie ter,rn:nu :; ąd

odrzuci bez rozprawy. Wn iosek nieodrzucony s ą d

rozstrzygnie po przeprowadzen iu r ozprawy. W razie uwzględnienia wniosku, sąd może natychmiast

przystąpić do rozpoznania sprawy.

§ 2. Od przywrócenia terminu mema zaża­

lenia.

Art. 193. § 1. Zgłoszenie wniosku o przywrócenie nie wstrzymuje postępow a nia w same)

sprawie, ani wykonania orzeczenia, chyba że sąd,

stosownie do okoliczności, uzna wstrzymanie za konieczne.

§ 2. Od postanowienia sądu niema środka od-

woławczego.

Art. 194. Strona, żądająca przywrócenia, ' ponosi koszty postępowania w p rzedmiocie prżywrócenia.

R o z d z i a ł VI.

Zawieszenie postępowania.

Art. 195. § 1. Sąd zawiesza postępowanie

1) w razie śmierci strony lub zastę1;>cy ustawowego, w razie utraty przez nich zdoln ości procę­

sowej, jak również w razie utraty przez zash, pcę

ustawowego tego przymiotu;

2) w sprawie, w której obowiązuje zastępstwo

adwo~ackie - w razie śmierci adwoka ta, '~ędącego

pełnomocnikiem procesowym, albo utraty przezeń

zdolności procesowej lub us t ąpienia z adwokatury;

3) w razie zaprzestania czynnos cl przez sąd

wslmlJtelk w Oljny lub z innych przesZlkód,

§ 2. Zawieszenie ma moc prawną od chwili

powyższych z darzeń.

Art. 196. Zdarzenia, wskazane w punktach 1

i 2 artykułu poprzedzaj ą c (:go, n ie wstrzymują wydania orzeczenia, j e żeli zaszły po zamknię ciu rozprawy.

Art. 197. § 1. W razie śmierci strony, strona przeciwn.a lub spółuczestnik sp c'ru żądać mo,gą

'WIezw:a/nia wskaza nych przez siehie osób, jako następców prawnych zmarłego, trybem dla doręczenia

pozwu przewidzianym Po wezwaniu ty ch osób na

rozprawę , s ą d postanowi podjęcie dalszego postęno­

wania, je ż eli ich przymiot następców prawnych bę­

dzie udowodniony.

§ 2. J eileli j'e dnak ten ich przymiot ni'e bę­

dzie udo wodniony, sąd na w'n iosek ' strony intereso wanej ustano w i k uratora, poczempo wysłuc haniu

go poweźmie , stosownie dp okoli c zno ści , postanowienie co do podjęcia dalszego postępowania.

Art. 198. ,W razie utraty zdolności procesowe,j pr:Zlez s,tro nę lub za,st ę pc ę u stawowe,go, tudzi'eż

w razie jego śmierci lub utraty przez e ń tego przymi'otu, strona przeciwna lub spółuc,z,estn ik Sp OTU

mogą żądać we wła~ci:we j cllfo,Jz,e usta n o'w i en.ia z,astępcy uS'tawo1

weig'o dla s/trony i wezwania go kyhem,

przewidzianym dla doręczenia pozwu, poczem na

posiedzeniu niejawnem sąd wydaje postanowienie

o podjęciu dalszego postępowan ia.

Art. 199.

§ 1.

W przypadkach zawieszenia

na osobę adwokata sąd

ustanowienia innego adwokata, a po be zskutecznym upływie terminu postanowi na _Do3iedzeniu niejawnem podjęcie dalszego postęp owan i a.

.

§ 2. VI sprawie, w której nie obowiązuje za:,.

stępstwo adwokackie, postępowanie w razie śmier­

ci pełnomocnika procesowego może toczyć się dale j

dopiero po w ezwaniu strony nie stawającej, _trybem

przewidzianym dla doręczenia pozwu,

postępow ania ze względu

zakreśli stronie termin do

Sćld zawiesi postępowanie , gdy stroogłoszon9 up adłość, a spór dotyczy przedmiotu,

Art. 200.

nie

Nr. 83.

D:!iennik Ustaw. Poz. 651.

należącego do masy, Postępowanie może być podjęlte ,dop:lero po wezwa,niu za'rządcy ma sy upa.dło,ści

Art. 201. Sąd zawiesi również postępowanie,

jeżeli strona iub jej z as tępca ustawowy pełni służ­

bę wojskową w czasie wojny lub t e ż znajduje się

w miejs'c o wości, pozbawionej wskutek nadzwycza.jnych wydarzeń komunikacji z siedzibą sądu.

Art. 202. § 1, Sąd mOlże równi,eżz,awi.esić postępowanie w następujących przypadkach

1) ie ?:eli rozstrzygnięcie sp rawy z a leży od wyniku innego p rocesu ;

2) jeżeli osoba trze cia . zapozwała obie strony

o ten sam przedmiot sporu (interwencja I!łówna);

3) jeżeli' rozstrzygnięcie sprawy zależy od

uprzedniego orzeczenia władzy administracyjnej j

4) j eżeli ujawni się czyn, którego ustalenie

w drodze karnej lub dyscyplinarnej mogłoby wywrzeć ~pływ na rozstrzygnięcie sprawy cywilnej.

§ 2. Od odmowy zawieszenia niema zażalenia.

Art. 203. § 1. W przypadkach artykułu poprzedzając ego zawieszenie postępowania trwa aż do

czasu uprawomocnienia się orzeczenia sądowego

lub administracyjnego. Sąd może jednak i przedtem stosownie do okoliczności podjąć dalsze postę­

powanie.

§ 2. Jeżeli postępowanie karne, dyscyplinarne lub administracyjne nie jest jeszcze rozpoczęte,

a ,jego r1o:zpolczęcieZlalleży OId wn.i'osku stroln y, sąd Z1akreśl i jej termin do wszczęcia postępowania, a w innych przypadkach może zwrócić się o to do wła­

ściwej władzy ,

Art. 204.

Sąd

postanowi podjęcie

dalszego

pos.fępOlwani:a, gid y us;taTI'łle przyczyna za'Wueszen:ia.

Art. 205. We wszystkich wyżej przewidzianych przypadkach zawieszenia terminy nie biegną

i zac zy n ają biec od początku dopiero z podjęciem

postę powa nia. Terminy sądowe w miarę potrzeby

będą wyznaczone na nowo.

Art. 206. § 1. S'tId 'zawtiles.z.a równ~e;ż pOlStę­

powanie na zgodny wniosek obu stron. W tym przypadku dalsze postępowanie może być na wniosek

którejkolwiek ze stron podjęte dopiero po upływie

czasu przez nie oznaczonego, nie wcześniej jednak

jak z upływem trzech miesięcy od chwili zgłoszenia

wniosku o zawieszenie.

§ 2. Za;wli,eszrcnie _:z t:ruk/im samym ,skllJtkiem

następuje w razie niestawiennictwa obu stron na

rozprawie, o ile kodeks w przypadkach szczególnych inaczej nie stanowi, jak również w przypadku

niestawiennictwa powoda, który nie żądał rozpoznania sprawy w swej nieobecności, pozwany zaś

nie zgłosił wniosku o rozpoznanie sprawy.

Art. 207. Zawieszenie, przewidziane w artykule poprzedzającym, wstrzymuje bieg terminów są­

dowych, które dopiero z podjęciem postępowania

biegną dalej. Bieg terminów ustawowych nie ulega

wstrzymaniu.

Art. 208. § 1. Sąd umorzy postępowanie,

zawieszone na zg odny wniosek ,s tron lub wskutek

ich niestawiennictWla, jeżeJi wniosek o podjęcie postępowania nie został zgłoszony w ciągu lat trzech

od daty postanowienia o zawieszeniu.

§ 2. Umorzenie postępowania w pierwsze;

instancji nie pozbawia powoda prawa wytoczenia

ponownego powództwa, jednak poprzedni pozew nie

prz'erywa przedawnienia. Umorzenie postępowania

w instancji apelacyjnej powoduje uprawomocnienie

się wyroku pierwszej instancji.

§ 3. Z umorzeniem postępowania umarzają

się także koszty obu stron w danej instancji.

.

Art. 209.

§ 1.

Postanowienie o zawieszeniu.

podjęciu i umorzeniu postępowania może zapaść bez

rozprawy.

Nr. 83.

§ 2.

Od postanowienia o podjęciu

dą.lszego

postępowania niema zażalenia.

Dzia ł

II.

Postępowanie przed sądem okręgowym.

Rozdział

I.

Pożew.

dość

1093

Dziennik Ustaw. Poz. 651.

Art. 210. § 1. Pozew pOWlUlen czynić zawarunkom pisma procesowego, a nadto za-

wierać

1) dokładnie określone żąda.nie, a w sprawach

o roszczenia majątkowe także oznaczenie wartości

prZledmiJotu sporu;

2) przytoczenie okoliczności faktycznych, uzasadniających żądanie, a w miarę potrzeby, uzasadniających również właściwość sądu.

§ 2. Ponadto pozew może zawierać

wnioski

o zabezpieczenie powództwa, o nadanie wyrokowi

rygoru natychmiastowej wykonalności,o przeprowadzenie rozprawy w nieobecności powodp., O wydanie wyroku zaocznego i o rozpoznanie sprawy

przez wydział handlowy.

Art. 211. W pozwie można również zgłosić

wnioski

1) o zawezwanie na rozprawę wskazanych

przez powoda świadków i biegłych;

2) o polecenie pozwanemu dostarczenia na

rozprawę będącego w jego posiadaniu a potrzebnego do przeprowadzenia dowodu, dokumentu lub

przedmiotu oględzin j

3) o zażądanie na rozprawę dowodów, znajdujących się u władz, w urzędach i u osób trzecich.

Art. 212. Powód może dochodzić jednym pozwem kilku roszczeń przeciwko temu samelnu pozwanemu, jeżeli nadają się do tego samego trybu postępowania oraz jeżeli sąd jest właściwy ze wzglę­

du na ogólną wartość roszczeń, a nadto gdy roszczenia są różnego rodzaju, o tyle tylko, o ile sąd nie

jest niewłaściwy dla któregokolwiek z tych rpszczeń

w myśl przepisów o właściwości bez względu na

wartość przedmiotu sporu.

Art. 213. Pozew o wydanie lub odebranie

przedmiotu dzierżawy w termin~e, w którym dzierzClJwa wygasa, można wnieść do> sądu jeszcze przed

tym terminem.

Art. 214. Z chwi:lą doręczenia pozwu, porwstają następujące skutki procesowe

.

1) powód nie może wytoczyć w toku sprawy

powództwa przeciwko pozwanemu o to samo roszczenie w tym samym lub w innym sądzie;

2) pozwany może wytoczyć powództwo wzajemne przeciwko powodowi w odpowiedzi na pozew, a jeżeli odpowiedzi nie wniósł - nj~ później

j ak na pierwszej rozprawie albo w sprzeciwie od

wyroku zaocznego;

3) zbycie w toku sprawy rzeczy lub roszczenia, objętych sporem, nie ma wpływu na dalszy bieg

sprawy; jednak nabywca nie może wejść na miejsce

zbywcy bez zezwolenia strony przeciwnej.

Art. 215. § 1. Zmiana powództwa j~st dopuszczalna, jeżeli nie wpływa na właściwość, a n~d-

to, po doręczeniu p'ozwu wtedy tylko, gdy pozwany

na nią się zgodzi lub gdy bez zastrzeżeń podejmie

obronę w za)uesie zmiJenionego powództwa, alho gdy

sąd uzna, że żrp.iana nie uŁrudnil poz.wanemu obrony.

§ 2. Gdy powód występuje w toku spraw y

z nowem roszczeniem, skutki, przewidziane artyk-ilem poprzedzającym, rozpoczynają się z chwilą,

w której roszczenie to powód zgłosił podczas r.ozprawy w obecności pozwanego.

Art. 216.

Nie stanowi zmiany powództwa . je-

żeli, nie zmieniając jego podstawy, powód żądanie

bądź ogranicza, bądź w zakresie właściwości S " du

rozszerza, lub gdy zamiast pierwotnego pr~edmiotu

sporu skutkiem zmienionych okoliczności żąda jego

wartości.

Art. 217.

§ 1.

Sąd

odrzuci pozew w razie

rapozwu wynika, że sprawa już się toczy między temi samemi stronami o to samo roszczenie, lub że została

osądzona; w braku zaś zdolności procesowej powoda, braku ustawowego jego zastępstwa lub upoważ­

nienia zastępcy do prowadzenia sprawy - wówczas,

gdy brak nie będzie uzupełniony zgodnie z przepisami niniejszeeo kodeksu.

§ 2. Postanowienie sądu może zapaść na posiedzeniu niejawnem.

niedopuszczalności drogi procesu cywilnego, w

zi'e niewłaściwości sądu, tudzi eż, gdy z treści

Art. 218. W razie odrzucenia pozwu z powodu niewłaściwości sądu, powód może wnieść pozew

odrzucony do sądu właściwego w ciągu tygodnia od

uprawomocnienia się postanowienia odrzucającego .

Wówczas skutki poprzedniego wniesienia pozostają w mocy.

Art. 219. § 1. Pozew może być cofnięty bez

zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy,

a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie: srę

roszczenia - aż do wydania wyroku.

§ 2. Pozew cofnięty uważa się za niebyły;

jednak powód zwróci pozwanemu na jego żądanie

koszty, o ile sąd już przedtem nie orzekł prawomocnie o obowiązku uiszczenia ich przez pozwanego. W razie cofnięcia pozwu poza rozprawą, przewodniczący odwoła wyznaczoną rozprawę i o cofnięciu zawiadomi pozwanego, który może w ter:11inie dwutygodniowym złożyć_ sądowi spis kosztów.

Art. 220. § 1. Powództwo wzajemne jest dopuszczalne. jeżeli roszczenie wzajemne pozwan q~o

jest w związku z roszczeniem powoda lub nadaje się

do potrącenia.

§ 2. Pozew wzajemny wnosi się do sedu pozwu głównego, choćby sąd okręgowy nie był dla powództwa wzajemnego' właściwy. Oba powództwa

ulegają łącznemu rozpoznaniu.

§ 3. Przepisy dotybące pozwu stosuje SIę

i do l?,.ozwu wzajemnego.

R o z d z i a ł II.

t

Zabezpieczenie powództwa.

Art. 221. § 1. Na wniosek powoda sąd może

dozwolić zab~zipieczenia powództwa przy samem i ego wytoczelliu, jeżeli uzna, że powództwo jest wia-

Dziennik Ustaw. Poz. 651.

rogodne, a niezabezpleczerite mogfoby . pozbawićpówoda zaspokojenia.

'.

§ 2. ' Zabezpieczenie powództwa 'W;,sprawach

o roszczenia pieniężne przeciwko Skarbowi Państwa.

iprze.dsiębiorstwom paristwowym nie jest dopus'z~

czalne.

.

.

.

Art. 222. '. § 1. Powództwo zabezpiecza ·. się

jednym ze sposobów, wskazanych w ustawIe o egz,e kucji.

§ 2. Postanowienie sądu może zapaść na posiedzeniu niejawnem.

Art. 223. § 1. Powód mote zgł o~ić . wni()sek

o .zabezpieczenie

powództwa i w dalszym, toku spra. ,.

.

wy.

.

§ 2. Sąd, . zawieszając postępowanie, . może

również. na' wniosek powoda zarządzić ząbezpie~ze­

nie powództwa.

~

,

"

Rozdział III.

Sprawy handlowe.

Art. 224. § 1. Pozew, wniesiony do sądu

okręgowego. kieruje się do wydziału handlowego,

jeżeli powód tak oznaczy w pozwie.

•

§ 2. Jeżeli jednak przewodn.bc:zący wydziału

handlowe go uzna, że sprawą . nie je.s t handlowa,

skieruje ją do wydz : ału cywilnego.

§ 3. Przekazanie może nastąpić równie'ż na

mocy p "'shnowi enia wydóału handlowego w. toku

sprawy. aż do ż Ci mknięcia ro-zprawy.

Art. 225. Pozwany może zgłosić ' wniosek o

przekazanie wydziałowi handlowemu ' sprawy wniesionej lub skierowanej do wydziału eywilnego.

Wniosek taki pozwany może zgłos i ć w odpowiedzi

na pOzew, a je żeli cdp ::;w:edzi n ie wn i ósł - ni'e póź­

niej jak na p ierwszej rozprawie albo w sprzeciwie

od wyroku z9-0cznego.

~

.

.

.

, Art. 226. W wydziale, któremu sprawa postanowieniem sądu zosŁała przekazana do rozPOZnania. nie można żądać powrotnego jej przekazama Innemu wydziałowi.

Art. 227,. Przepisy niniejszego rozdziału mają

odpowiednie zasŁosowanie do powództwa wzajemnego.

R o z d z ia ł IV.

Rozprawa.

Art. 228. § 1. Przewodniczący wyznaczy termin rozprawY równocześnie z zarządzeniem dorę­

czenia pozwu i' stosownie do potrzeby wyznaczy sę­

dziego sprawozdawcę.

§ 2, Termin powinien ' być tak wyznaczony,

aby między doręczeniem wezwania a .d niem rozprawy upłynął przynajmniej tydzień. a w sprawach han··

dlowych - przynajmniej dni trzy.

'

Art. 229. § 1. Pozwany może . przed pierwszą rozprawa wmesc odpowiedź na pozew. '

§ 2. W sprawach żawiłych' i w sprawach rozrachunko'\Alych przewodniczący może przed roz'p!':!wą zarząqzjć wniesienie odpowiedzi na' pozew lub

także wymianę przez strony dalszych' pismprzygotowawczych. przyczem oznaczy porządekśkładania

pism, okres._ w ciągu którego pisma złożyć należy

.

Nr~

83;

i okoliczności, które mają być wYlasmone.. W toku

rożprawy wymidlię pism może zarządzić sąd,

Art •. 230. § 1. . Przewodniczący może, stosownie do okoliczności, . przed rozprawą wydać na

podstawie pozwu i pism przygotowawczych nastę­

pujące zarządzenia

1') wezwaĆ' strony do· stawienia się na rozprawę osobiście lub przez pełn0mocnika, polecić przed-

staw:enie dokumentów, przedmiotów oględzin, ksiąg,

planów i t. d.;

. 2) zażądać na rozprawę od władz, urzędów

i osób zaufan;apublicznego , znajdujących się u niCh

dowodów, jeżeli strona sama dowodów tych otrzymać nie może;

.

3) wezwac : ri'a rozprawę wska.zanych przez

sŁronyświadków i zażąd~ć od nich dostarczenia dokumentow,potrżebnych do wyjaśnienia zeznań; ,

4) wezwać na rozprawę osoby, powołane

zgoąnie przez strony na biegłych.

- § 2. Przewodniczący może ponadto, w razie

koniecznej potrzeby, zarządzić oględziI~y jeszcze

przed rożprawą.

. Ą.rt. 231. Każda ze stron może w piśmie procesowem żądać przeprowadzenia rozprawy w jej

nieobecności.

Art. 232. § 1. Rozprawa odbywa się w ten

sposób,. że po wywołaniu sprawy strony - naprzód

powód, a potem pozwany - zgłaszają ustnie swe

żądania i wnioski. przedstawiają okolicznośCi faktyczne i dow.ody na ich papucie, jako też zasa.dy

prawne.

§ 2. Ponadto rozprawa obejmUJe - stosownie do okoliczności - wyjaśnienia stron st'lwających

osobiście. postępowanie dowodowe i rozstrząsame

jego wyników.

.

'.

~.

Art. 233. Gdy zachodzi potrzeba przedstawienia stanu sprawy na podstawie akt, uczyni' to przewodniczący lub wyznaczony sędzia sprawoz.dawca.

Art. 234. Przewodniczący, nie dopuszczając

do rozwlekłości i zbaczania od przedmiotu. powinien

dążyć do teQo, ażeby rozprawa wszechstronnie wyświetliła punkty sporne i aby, w miarę możności,

mogła być ukończona bez odroczenia.

Art. 235. Rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli

sąd stwierdzi nieprawidłowość w doręczeniu stroriie

wezwania. tudzież jeżeli nieobecność strony jest wywołana wydarzeniem żywiołowe m lub inną znaną

sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć.

Art. 236. Jeżeli powód w nieobecności pozwanego rozszerza lub zinienia żądanie pozwu albo

zamiast pierwotnego przedmiotu sporu żąda jego

wartości, winien uczynić to na piśmie, a wówczas

rozprawa ulegnie odroczeniu i pismo będzie dorę­

czone pozwanemu.

Art. 237. Sąd może celem dokładn:ejszego

wyjaśnienia przedstawionego stanu sprawy zarzą­

dzić stawienie się stron lub jednej z nich osobiście

albo przez pełnomocnika.

Art. 238. § 1. Strona może aż do zamknięcia

rozprawy przytaczać okoliczności faktyczne i dowo-

Nr. 83.

-- - - ---- -

_

.....

.. ..

dy na uzasadnienIe swych wniosków lub dla odparcia twierdzeń i wniosków strony przeciwnej, z zastrzeżeniem niekorzystnych skutków, jakie według

przepisów kodeksu mogą dla niej wyniknąć zpowodu działania na zwłokę lub niezastosowania się do

zarządzeń przewodniczącego i postanowień sądu.

Sąd odrzuci środki dowodowe, jeżeli

okoliczności sporne zostały już dostatecznie wyjaśnione lub jeżeli strona powołuje dowody jedynie dla

zwłoki.

§ 2.

Art. 239. § 1. Sąd może zarządzić oddzielną

rozprawę co do pozwu głównego i wzajemnego, jako

też co do jednego lub , kilku roszczeń, połączonych

w jednym pozwie, czy to głównym, czy wzajemnym.

§ 2.

Sąd może również

1095

Dziennik Ustaw. Poz. 651.

_- _--

zarządzić

oddzielną

prawy i stWierdzona podpisami stron, a w razie nie-przez sąd.

m.ożności podpisania -

Art. 247. § 1. Przewodniczący zamyka rozprawę, gdy sąd uzna sprawę za dostatecznie wyjaŚnioną.

§ 2. Można zamknąć rozprawę rówmez w

przypadku, gdy ma być przeprowadzony jeszcże

dowód przez sędziego wyznaczonego lub przez inny sąd, albo też, gdy ma być przeprowadzony dowód

z aktów lub wyjaśn,iteń władz, a roz.prawę co do

tych , dowodów uzna za zbyteczną.

Art. 248. Sąd może zamkniętą rozprawę

na nowo, jeżeli potrzebne są jeszcze dodatkowe wyjaśnienia stron lub dodatkowe dowody.

otworzyć

co do roszczenia, jakie pozwany przeciwstawia do potrącenia, jeżeli nie ma ono związku

z roszczeniem pozwu głównego.

Art. 249. Od zarządzeń prze~odniczącego

w toku rożprawy strony mogą odwołać się do sądu,

od którego postanowienia niema zażalenia.

Art. 240. Sąd może zarządzić łączną rozprawę i wydać łączne orzeczenie w toczących się przed

nim sprawach, jeżeli są one z sobą w związku lub

D z i a ł III.

roZprawę

Dowody,

mogły być objęte jednym pozwem.

Rozdział

Art. 241. Sąd może ograniczyć rozprawę

przedewszystkiem do zarzutów formalnych lub pytań wstępnych.

Zarzut niewłaściwości sądu i zarzut, że rozstrzygnięcie sprawy należy do sądu polubownego, pozwany pow~n : en zgło's : ć i' należycie UZlasadnić przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy; pod utratą prawa korzystania z tych _zarzutów

w dalszem postępowaniu.

Art. 242.

Art. 243. W każdym stanie sprawy sąd bierze z urzędu pod rozwagę: niedopuszczalnośc drogi

procesu cywilnego; niewła ś ciwość sądu, opierającą

się na tern, iż sąd nie mógłby być właściwy nawet na

podstawie umowy stron'; brak zdolności procesowej

i należytego zastępstwa lub upoważ,nienia do ' prowadzenia sprawy; istnienie sporu sądowego -o to samo roszczenie między temi samemi stronami; powagę rzeczy osądzonej .

Art. 244. Pozwany nie może odmówić wdania się w spór co do istoty sprawy, chociaż wniósł

zarzuty formalne . Odrzucając zarzuty niedopuszczalności drogi procesu cywilnego, ·niewłaściwości sądu

albo z,a rzut, że rozstrzygn i·ęcie sprawy należy do

sądu polubownego, sąd wyda oddzielne postanowienie i może wstrzymać dalsze rozpozną.niesprawy aż

do prawomocnego rozstrzygnięcia tych zarzutów.

W razie odrzucenia innych zarzutów formalnych sąd

przystąpi do rozpoznania istoty sprawy " i roz. strzygnięcie co d o nich zamieści w wyroku.

Jeżeli sąd uzna swoją niewłaści­

wość, przekaże sprawę na, wniosek powoda sądowi

przezeń wskazanemu, chyba że sąd tenjesŁ:oczywi­

$cie n~ewłaściwy.

.' Art. 245.

Art. 246. Przewodniczący powinien ' wewła­

chWili, jeżeli to uważa za możliwe , skłaniać

strony do pojednania. Osnowa ugody, zawartle.j. pned

sądem, p9winna być wciągnięta do protokółu raz.

ściwej

I.

O dowodzie w ogólności,

Art. 250. ' Przedniiotem dowodu są fakty sporne, mające dla sprawy istotne znaczenie.

Art. 251. Sąd może dopuścić dowód nawet

niepowołany przez strony, jeżeli o nim powziął wiadom ość z - . ,oświadczeń stron lub z akt sprawy i jeżeli w szczególnych przypadkach kodeks nie zawiera .odmiennego postanowienia.

Art. 252. ' § 1. Fakty powszechnie znane nie

dowodu. Sąd bierze je pod uwagę nawet

bez powołania się stron_

§ 2. To samo dotyczy faktów, znanych sądo­

wi" urzędownie, wszakże sąd powinien przy rozprawie zwrócić na nie uwagę stron.

wymagają

Art. 253. § 1. Nie wymagają równie? dowodu

filkty, przyznane w przewodzie sądowym prze:z stronę . przeciwn-ą na piśmie lub ustnre.

,

§ 2. Gdy strona nie wypowie się co do faktów przytoczonych przez stronę przeciwną, sąd,

uwzględniając wyniki całej rozprawy, może uznać

fakty te za przyznane.

. .:;- '

Art. 254.: Jeżeli _ p~zyznanię połączone jest

z zastrzeżeniami l~b z twierdzeniami ' dodatkowemi

albo zostało odwołane, sąd ocenia jego znaczenie

z uwzględnieniem okoliczności danego przypadku. '.'

. ' Art, 255.

pózasądowe!o

Sąd ocenia znaczenie przyżnania

w "związku z całością stanu faktycz-

nego sprawy.

:"~ Ar(:)56; c ·Ustci.le"riia -faktyczne mogą być opąr­

te . takżę na " ókólicznościach bezspornych lub "uaowodrifónych; g~y okoliczności te, wzięte poj€~dy~cf:o

lu);> - r~.c.in,,~e, . usprawied1iWiają wriiosek o prawdziW9ścLpewnego, istotnego dla sprawy faktu (dó~nieIJlanie, faktyczne),

. .,

Dziennik Ustaw. Poz. 651.

Art. 257. § 1. Sąd wedłu2 własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważania zebranego materiału ocenia wiarogodność i moc . dowodów.

§ 2. Sąd oceni na le'j samej podstawie, jaki!e

nadać znaczenie odmowie przedstawienia dowodu

lub przeszkodom, stawianym w je,go przeprowadzeniu wbrew postanowieniu sądu.

Art. 258. Przepis artykułu poprzedzającego

nie ma zastosowania do domniernań ustanowionych

przez prawo (domniemań prawnych). jędnak zachowuje moc przy ocenie dowodu przeciwnego. ilekroć

prawo dowodu takiego nie wyłą(;7, a.

R o z d z i al II.

Postępowanie dowodowe.

Oddział

1.

Przepisy ogólne.

Art. 259. § 1. Postępowanie dowodowe odbyw,a się w zasadzie przed są.dzm orzekającym. Gdyby

to nie było możliwe z powodu natury dowodu, bądź

gdyby to było połączone z poważnemi niedogodnoś­

ciami, lub też spowodowało znaczne koszty w stosunku do przedmiotu spnru - sąd orzekający zleci przeprowadzenie dowodu jednemu ze swych sę­

dziów (sędzia wyznaczony), lub sądowi grodzkiemu

(sąd wezwany).

§ 2. Przeprowadzenie

dowodu

zagranicą,

możliw.ie z zachowaniem przepisów niniejuego kodeksu, sąd orzekający zarządzi w drodze właściwej.

Art. 260. § 1. W postanowieniu o przeprowadzeniu dowodu. sąd oznaczy fakty podlegające

stwierdzeniu, środek dowodowy i - stosownie do

okoliczności - sędziego lub sąd, prze;z; który dowód

ma być przeprowadzony, a nadto, o ile to jest możli­

we. ozas i miejsce przeprowadzenia dowodu. Wyznaczając sędziego, sąd może mu pozostawić oznaczenie

terminu.

§ 2. Od dopuszczenia lub odmowy dopuszczenia dowodu niema zażalenia.

Art. 261. § 1. Jeżeli czas i miejsce przeprowadzenia dowodu nie są wskazane w postanowieniu, strony będą o nich osobno zawiadomione.

§ 2. Nieprzybycie stron na termin, wyznaczony do przeprowadzenia dowodu, nie wstrzymuje

czynności są.dowej, chyba że obecność stron lub jednej

z nioh okaŻie się. stosownie do okoliczności', konieczną.

Art. ~62.

§ 1. Protokół, zawierający przebieg

p o stępowania dowodowego,

podpisują oprócz sę­

dziego i protokólanta ' także osoby przesłuchane

i strony obecne.

§ 2. Odmowę lub niemożność podpisania

stwierdza się w protokóle.

Art. 263. § 1. Sędzia wyznaczony i sąd wezwany mają w zakresie postępowania dowodowego

prawa pr~ewodniczącego i prawa sąąu or~ekają­

l;egO.

§ 2. Nieprąwidłowo~ci w ich czynnościach

strony mo,gą wytknąć nie późIli,ę i, jak na najbliższej

rozprawie przed sądem orzekającym.

Art. 264.

wtórzenie lub

wego.

Nr. 83.

Sąd orzekający może zarz ą dzić

uzupełnienie postępowania

podowodo-

Art. 265. § 1. N a koszty przeprowadzenia dowodu obowiązana jest początkowo złożyć zaliczkę

strona, która powołała się na dowód; jeżeli zaś obie

powołały ten sam dowód. lub sąd z urzędu dowód

zarządził. wówczas należną kwotę powinny złożyć

obie strony w równych częściach lub w innym stosunku według uzn a nia sądu .

§ 2. Sąd oznaczy zaliczkę i termin jej złożenia.

Art. 266. § 1. Sąd nie jest związany swem

postanowieniem dowodowem. Może je stosownie do

okoliczności uchylić, uzupełnić lub zmienić.

§ 2. Sąd może bez rozprawy zmienić lub uzupełnić swe postanowienie, o ile chodzi o nowe fakty - za zgodą stron, o ile zaś chodzi o przesłucha­

nie nowych świadków - na wniosek choćby jednej

strony.

§ 3. Sędzia wyznaczony i sąd wezwany mogą

uzupełnić na wniosek strony postanowienie sądu

orzekającego przez przesłuchanie nowych świadków

na fakty, wskazane w tern postanowieniu.

Art. 267. § 1. Jeżeli przeprowadzenie dowodu napotyka przeszkody, mogące trwać czas nieokreślony, albo jeżeli dowód ma być przeprowadzony zagranicą, sąd może na wniosek jednej ze stron

oznaczyć termin do przeprowadzenia dowodu. Jeże­

li w terminie dowodu nie przeprowadzono, sprawa

toczyć się będzie dalej bez tego dowodu.

§ 2. Po upływie zakreślonego terminu, dowód ten może być jeszcze przeprowadzony tylko

wówczas, jeżeli postępowanie przez to się nie przeciągnie.

Art. 268. Zachowanie- szczegółowych przepisów: o postęoowaniu dowodowem nie jest konieczne,

ilekroQ ustawy przewidują uprawdopodobnienie zamiast dowodu. .

O dddał 2.

Dokumenty.

Art. 269. Dokumenty, sporządzone przez wła­

dze, urzędy i osoby zaufani'a pubHcznego w zakresie

ich działania, stanowią dowód tego, co uczestniczące

w czynności osohy oświadczyły lub co zostało urzę­

downie z,a,świ1a,clczone.

Art. 270. Dukumenty publiczne, sporządzone

przez władze lub urzędy państw obcych, powinny

być w razię sporu co do ich autentyczności uwierzytelnione przez właściwego posła lub konsula polskiego zagranicą albo przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych, o ile traktaty nie stanowią inaczej.

Art, 271. Dokument prywatny stanowi dowód tegQ, że ~awarte w nim oświadczenie pochodzi

od osoby, która go podpisała.

Dowód orzeciwny co 00 oświad­

w dokumenc ie publicznym lub prywatnym nie jest wyłączony, jednak pomiędzy uc;>;estpikami czynności stwierdzoąei dokumentem dowód

Art. 272.

C:ień, 1;łożonych

Nr. S3.

Dziennik Ustaw. Poz, 651.

ze świadków nie będzie dopuszczony przeciwko

osnowie lub ponad osnowę dokumentu.

Art. 273. Dowód z dokumentu nie może być

dopus~zony, jeżeli obie strony. temu się sprzeciwiają.

Art. 274. Dokument, prz,e dslawi,o ny prz·ę:z jedną z-ę .tTOn, może służyć jako ,dowód n a k crzyś ć

przeciwnika, choćby strona, która dokument przedstawiła, zrzekła się go następnie.

Art. 275. § 1. Strona, powołująca się na dokument, po>winna go złnżyć sądo'w l. w oryginale, chyba że strona przeciwna poprzestanie na odpisie,

a sąd nie zażąda oryginału.

§ 2. Jeżeli tylko cz.ęść dokumentu ma zwią­

zek ze sprawą, sąd po przejrzeniu go, może okazać

stronie przeciwnęj tylko odpowiednie ustępy z dokumentu.

Art. 276. § 1. Każda strona na żądanie drugiej lub sądu, obowiązana jest przedstawić znajdują­

cy się w jej posiadaniu dokument, stanowiący dowód okoliczności spornej między stronami.

§ 2. Stronie wolno odmówić przedstawienia

dokumentu, jeżeli ujawnienie jego treści może narazić ją samą lub jej bliskich, wskazanych w przepisie

Q prawie świadka do odmowy zeznań, na odpowiedzialność karną lub hańbę, albo pociągnąć za sobą

wykroczenie_ przeciwko tajemnicy urzędowej lub

istotnej tajemnicy ,zawodowej. Wszelako i w tych

przypadkach stronie nie wolno odmówić przedstawienia dokumentu, jeżeli obowiązana jest do tego

z mocy prawa cywilnego lub gdy dokument wystawiony jest We wspólnym intere sie obu stron.

Art. 277. Sąd może - stosownie do okoliczności uznać twierdzenie strony co do treści dokumentu za prawdziwe, jeżeli strona przeciwna bezpodstawnie odmawia przedstawienia dokumentu,

kltóry znajduje się w jej posiadaniu, llU!b który w myśl

przepisów prawa p osiadać ,p owi:n na., albo gdy' dokument został przez nią ukryty lub zniszczony.

Art. 278. § 1. Jeżeli dokument znajduje się

w aktach władzy, urzędu lub osoby zaufania publicznego, wystarczy przedstawierrie uwierzytelnionego przez nie odpisu lub wyciągu z dokumentu.

~ 2. Gdy sąd uzna za konieczne przejrzenłe

oryginału dokumentu, może zarządzić dostarczenie

tegoż na rozprawę albo przejrzenie go na miejscu

,p rzez sędziego lub przez cały skład sądu.

.

Art. 279. Osoba trzecia, na wniosek strony,

ma obowiązek przedstawić w oznaczonym przez sąd

terminie znajdujący się w j,ej posiadaniu dokument

na dowód okoliczności spornej m i ędzy stronami., · j eżeli dokument ten należy ,do stron lub należy do

jednej z nich i osoby trzeciej ,albo> stanowi korespondencję, będącą :w związku z działalnośdą tej osoby

w charakterze pełnomocnika, komisanta, agenta lub

pośrednika w stosunku do którejkolwiek ZJe stron..

Art. 280. Sąd stosownie do okoliczności, po

wysłuchaniu osoby trzeciej, postanowi albo oddalić

wniosek strony, albo nakazać osobie tr~eciej przedstawienie dokumentu, albo wyznaczyć stronie termin do wytoczenia przeciwko osobie . trieciej ,skargi

o wydanie dokumentu, gdy orzeczenie o· obowiązku

wydania zależy od uprzedniego ustalenia spornych

okoliczności. W ostatnim przypadku sąd może za wiesić postępowanie.

Art. 281. Strona, żądająca od przeciwnika

lub od osoby trzeciej przedstawienia dokumentu, powinna szczegółow o oz naczyć ten dokument i w razie potrzeby upraw dop odobnić, że dokument znajduje się w ich posiadaniu.

Art. 282. § 1. W sprawach, dotyc zącyc h

przedsiębiorstwa handlowego lub przemysłowego,

w razie powołan i a się jednej ze stron na ks:ęgi i dokumenty przedsięb io rstwa, księgi te i dokumenty

powinny być przedstawione sądowi, jeżeli sąd uzna

wyciąg z nich za niewystarczający.

§ 2. Gdy zachodzi istotna trudność w dostarczeniu ksiąg do sądu, sąd może przejrzeć je na mi i~j­

SoGu lub zlecić sędziemu rch przejrz.enie i p oczynienie n iJe'Zbędnych wyciągów.

Art. 283. Jeżeli strona zaprzecza prawdziwości dokumentu, pr.z edstawionego przez stronę

drugą albo zarzuca niezgodność z prawdą urzędo­

wych zaświadczeń zawartych 'W dokumencie publkznym; obowiązana jest fałsz udowodnić. Jeżeli jednak

spór dotyczy prawdziwości dokumelltu prywa tnego,

pochodzącego od innej osoby, a nie od strony zaprzeczającej, prawdziwość dokumentu udowodnić

powinna strona, która chce z niego skorzystać.

Art. 284. F ałszu dowodzić można wszelkiemi

środkami dowodowemi. W szczególności badanie

pra~dziwości dokumentu odbywa się przez porówname z ud ziałem lub bez udziału biegłych charakteru pisma na zakwestjonowanym dokumencie z charakterem pisma tej same j osoby na innych dokumentach, niewątpliwie prawdzivvych; w razie potrzE~by,

sąd może też wziąć pod u wagę charakter pisma strony, ustalony w cbecności sądu przez podyktowanie

jej szeregu wyrazów.

Art. 285. Strona, ,która fałsz lekkomyślnie

zarzuciła, ulegnie karze grzywny do tysiąca złotych.

Grzywna może b y ć zw i ększona do wysokości l /lO

cz' ę . śd warto, ś ci neczy lub sumy poszukiwanej z dokumentu, jeż eli wartość lub suma przewyższa tysiąc złotych, a są d uzna, że zarzut był uczyniony

w złej wierze. Wymierzając grzywnę sąd orzeknie

równocześnie, na przypadek Iliemożności jej 1; cią­

gnięcia, karę zastępczego aresztu według swego

uznania, jednak nie ponad dwa miesiące.

Art. 286. Sąd może zażądać,aby dokument

w języku obcym był przełożony przez tłumacza

przysięgłego.

Art. 287.

S'l'd oc.eni na ' podstawi:e okoliczno-

ści poszcz,e,g ólne'g o przypadku, czy i' o ile dokument

zachowuje moc dowodową pomimo . przekreśleń,

podskrobań lub innych uszkodzeń.

o d d z i a ł 3.

Zeznania świadków.

Art. 288. Dowód z·e świadków może by(; d opuszczony tylko wówczas, jeżeli strona dokł adni e

oznaczyła fakty, które mają być zeznaniami stwierdzone i wskazała świa,dków tak, aby welwanie ich

do sądu było możliwe.

Dziennik Ustaw. Poż . 651.

Nr. . 83.

Art. 289. Dowód ze świadków nie moze być

dopuszczony, jeżeli obie strony temu się sprzeci-

dek nie będzie usunięty lub zwolniony od zeznawania, p rzewodniczący lub jeden z sędziów odbierze od

wiają ·

świadka przysięgę.

Art. 290. Dowód ze świadków jest dopuszczalny nawet w przypadkach, gdy prawo wymaga

do,wodu na pi śmie, jeżeli dokument został zagubiony, zniszc zony lub zabrany posiadaczowi, albo z poW (:<" 1 ok o liczno' ści szcz,e gólnych nie mógł być sporzą­

dzotly.

Art. 291. Świadkami nie mogą być

1) osoby, niezdolne do spostrzegania lub do

komunikowania swych spostrzeżeń j

2) duchowni co do faktów, powierzonych im

na spowiedzi lub pod tajemnicą duchowną;

.

3) wojskowi i urzędnicy publiczni, nie zwolnieni od zachowania tajemnicy urzędowej, o ileby zeznanie ich miało być połączone z jej naruszeniem.

Art. 292. § 1. Nikt nie ma prawa odmówić

zeznań w charakterze świadka, z wyj ątkiem mał­

: żonków stron, ich wstępnych, zstępnych i rodzeń­

stwa, powinowatych w tym samym stopniu oraz

osób, pozostających ~ Ef stronami w stosunku przysposobienia, chyba że chodzi o udowodnienie praw

stanu. Prawo odmowy zeznań ze strony małżonków

i powinowatych trwa i po ustaniu małżeństwa. '

§ 2.- Świadek może . odmówić odpowiedzi na

zadane mu pytania, gdyby zeznanie mogło narazić

go lub jego bliskich, wymienionych w paragrafie poprzedzającym , na odp owie,dz i alność karną, hańbę lub

dotkliwą i bezpośrednią sZKodę ' majątkową, albo

gdyby zeznanie miało być połączone z pogwałce ­

' n ~em istotnej tajie mni'c y zawodowej.

Art. 293. Sąd. wzywając świadka, wymieni

w wezwaniu imię, nazwisko i zamieszkanie wezwanego, miej,s ce i czas przeslu'chania, naz,w iska stron

i przedmiot sprawy oraz zwięzłą osnowę przepisów

o karach za pogwałcenie obowiązków świadka

i o wynagrodzeniu za stawiennictwo w sądzie.

Art. 294. W razie potrzeby przesłuchania

Prezydenta Rzeczypospolitej sąd zwraca się do

niego pisemnie o wyznaczenie miejsca i czasu orzesłuchania.

Art. 295. Przesłuchanie osób, dotknięty<::h

chorobą lub kalectwem, odbywa się w ich mieszkaniu, jeżeli opuś cić go nie mogą.

Art. 296. Kolejność przesłuchania świadków

oznacza przewodniczący. Świadkowie, którzy nie

z;łożyl i jeszcze zeznań, nie m e,gą być obecni przy

przesłuch a n i u inn ych ś wi'adk Ów.

Art. 297. § 1. Do przesłuch ania świadka, nie

władaj ą cego dosta tecznie językiem polskim, s ą d mo-

Art. 299. § 1. Świadek składa . przysięgę według roty następującej

"Przysięgam Panu Bogu Wszechmogącemu

jI Wszechwiedzącemu, że bę d ę mówił szczerą prawdę, niczego nie ukryw a jąc z t ego, co mi jest wi.adomem. Tak mi, Panie Boże, dopomóż".

.

§ 2. Osoby wyznające religję chrześcijańską

że przyb ra ć tłumacza .

§ 2. Do tłumaczów mają odpowiednie zastosowanie przepisy o bie głych . Aplikant lub urzędnik

sądowy może pełnić obo wi ą zki tłumacza bez sldadania osobnej pr zy się gi , lecz z powołaniem się na

przysięgę służbową .

Art. 298. Przed p rzesłuchaniem zadaje się

świ a dkowi pytani a, dotyczące jego osoby (imię, nazwiskc, wiek , wy znanie, zaj ę cie), oraz stosunku do

stron, tudzież u przedza się go o prawie odmowy ze znań i o karalności zeznań fałszywych. Jeżeli . świ a -

przysięgają przed krzyżem.

§ 3. Os oby wyznające religję mOJzeszową,

trzymają prawą r.ękę na torze - 2 ks. Mojżesza . 20

rozdz. 7 wiersz.

Art. 300. . § 1. Do form zapewnienia przez

świadków, należących do wyznań niewymienionych

w artykule poprzedzającym, że zeznają prawdę, niczego nie ukrywając, mają zastosowanie przepisy

obowiązujące w postępowaniu karnem.

§ 2. Przepisy, dotyczące przysięgi i jej skutków prawnych mają odpowiednie zastosowanie do

zapewn :'en!a zastępującego przysięgę.

Art. 301. Nie składają przysięgi, ani zapewnienia, świadkowie za zgodą obu stron, jako też

małoletni do lat czternastu oraz osoby, skazane wyrokiem prawomocnym za fałszywe zeznanie lub

krzywoprzysięst wo.

§ 1. Świadek składa przysięgę, pona głos jej rotę,

przyczem wszyscy, nie wyłączaiac sędziów, ' stoją.

§ 2. Niemi piśmienni składają przysięgę przez

podpisanie roty. Niemi' niepiśm~enni i głusi niepiśmienni przysię g ają przy pomocy biegł-e, go .

§ 3. Przed odebraniem przys i ęgi sąd uprze'dza świadka o zn aczeniu tego aktu i odpowiedzialności za nieprawdziwe zeznanie .

Art. 303. W razie powtórnego przesłuchania

świadka, przyppmina mu się poprzednio złożoną

przysięgę lub zapewnienie ją zastępujące.

.

Art. 304. § 1. Świadek składa zeznanie ustnie, zaczynając od odpowiedzi na pytanie przewodniczącego co i z jakiego źrodła jest mu wiadome

o przedmiocie przesłuchania, poczem sędziowie

i strony mogą w tymże przedmiocie zadawać pytania .

§ 2. Głusi oraz niemi składają zeznania przy

zastosowaniu sposobu, \vskazanego dla złożenia

przez nich przysięgi .

Art. 305. Świadkowie , których zeznania przecz ą sobie nawzajem, mogą być konfrontowani.

Art. 306. § 1. Zeznanie świadka , po zapisaniu

do protokółu, będzie mu odczytane i, stosownie do

o koliczn o ś ci , na podstawie jego uwag uzupełnione

lub sprostowane.

§ 2. Świadek może oddalić się z sądu niE;

wcześn iej , jak po uzyskaniu na to zezwolenia prze ~

Art. 302.

wtarzając za sędzią lub odczytując

wodniczącego .

Art. 307. § 1. Na wniosek strony, sąd może

nakazać świadkowi przedstawienie dokumentu, znajdującego się w jego posiadaniu i mającego związek

z iego zezrianiem.

· Nr.S3.

Dziennik Ustaw. Poz. 651.

§ 2. Świadek może odmówić przedstawienia

·.dokumentu z tych samych pcwodów, z jakich świad­

kowi wolno odmówić zeznania, a nadto z tego po- ~o~u, . iż posiada dokument w imieniu osoby trzeCIe).

Art. 308. § 1. Za nieusprawiedliwione niestawiennictwo sąd skaże świadka na grzywnę d Cl dwustu złotych, poczem wezwie go powtórnie, a w razie

ponownego niestawiennictwa, skaże go na grzywnę

do p i ęciuset złotych : może 'zarządzić przymusowe

sprowadzenie.

'

§ 2. Świadek w ciągu tygodnia od daty dorę­

.czenia mu postanowienia, skazującego go na grzywnę, może usprawiedliwić swe niestawiennictwo; za

okoliczność, usprawiedliwiaj ą cą niestawiennictwo,

,'poczytuje się w każdym razie zamieszkiwanie świad­

ka poza" okręgiem sądu wzywaj ąc e,go , O' ile odl egło ść

•odsiedziby tegoż sądu przenosi pięćdziesiąt kilometrów. W przypadku usrprawiedhwienia niestawiennictwa sąd zwolni świadka od grzywny i od przymusowego sprowadzenia.

Art. 309. § 1. Za nieitzasadnioną odmowę zeznań, przysięgi lub zapewnienia, albo przedstawienia

dokumentu s:;,d, po wysłuchaniu obecnych stron co

do zasad/ności odmowy, skaże świ'a,dka na grzywnę do

pięciuset złotych.

§ 2. Niezależnie od powyższej

grzywny, sąd

razie odmowy zeznań, przysięgi lub zapewnienia, nakazać aresztowanie świadka na czas

nieprzekraczający tygodnia. Sąd uchyli areszt, jeże­

li świadek zł e'ży zeznania, przys ięgę lub zapewnie!lie, albo jeżeli sprawę w danej instancji ukończono.

Art. 310. § 1. Świadek ma prawo żądać zwrotu wydatków koniecznych, związanych ze stawiennictwem do sądu" a nadto wynagrodzenia za stratę

zarobku. Pod rygorem utraty należn oś -::i powinien

zgłosić żądanie to niezwłocznie po wykonaniu swego obowiązku. Przewodniczący może przyznać

swiadkowi zaliczkę na koszty podróży i na utrzymanie w miejscu przesłuchania.

§ 2. Od postanowień w tym przedmiocie niema zazalenia.

d d z i a ł 4.

może, w

o

Opinia

biegłych.

Art. 311. § 1. W przypadkach, wymaga.i.ących

specjalnych , sąd, po wy"łuchan i u wniosków stron co do liczby biegłych i ich wyboru, może wezwać jednego lub kilku biegłych , celem zasię­

gnięcia ich opinji.

§ 2. Sąd orzekający może sędziemu wyznaczonemu lub sądowi wezwanemu pozostawić prawo

wyboru biegłych.

§ 3. Sąd oznaczy, czy opinja ma być przedstawiona ustnie, czy na piśmie.

Art. 312. § 1. Osoba, wyznaczona na biegł e ­

go, może nie przyjąć włożonego na nią obowiąz ku

z przyczyn, jakie uprawniają świadka do odmowy

zeznań, a ,nadto z powodu przeszkody, która jej

uniemożliwia wydanie opinji.

§ 2. Stronie wolno zażądać wyłączenia biegłego z przyczyn, z jakich można żądać wyłączenia

wiadomości

sędżiego.

1099

§ 3. Po rozpoczęciu czynności' biegłego, strona może aż do ich ukończenia żądać wyłączenia biegłego tylko wtedy, jeżzli upra.wdopodobn" że przyczyna wyłączenia nie była jej przedtem znana lub

dopiero później powstała.

Art. 313. § 1. Biegły składa przed rozpoczę­

ciem czynności przysięgę według roty następującej

"Przysięgam Panu Bogu Wszec.hm o gącemu

i Wszechwiedzącemu, że powierzone mi obowiązki

biegłego wykonam z cał ą sumiennością i bezstronnoscią. Tak mi : Panie Boże, dopomóż " .

§ 2. Osohy wyznające religję chrześcijańską

przysięgają przed krzyżem .

§ 3. Osoby wyznające religję mOIzeszową

trzymają prawą rękę na torze - .2 ks. Mojżesza

20 ro.zdz. 7 wiers'z.

§ 4. Pozatem mają odpowiednie zastosowanie przepisy co do odbierania przysięgi od świadków .

Art. 314. § 1. Do 'form' "zapewnienia przez

biegłych, należących do wyznań niewymienionych

w artykule popn,edzającym, że obowiązki b ieg łego

wykonają z całą sumiennością i bezstronnością, mają ' zastosowanie przepisy obowiązujące w postępo­

waniu karnem.

§ 2. Przepisy, dotyczące przysięgi i jej skutków prawnych, mają odpowiednie zastosowanie do

zapewnienia zastępującego przysięgę . ,

Art. 315. § 1. Biegły nie składa przysięgi lub

zapewnienia ją zastępującego, gdy obie strony wyrażą na to swą zgodę.

§ 2. Biegły sądowy stały składa przysięgę lub

zapewnienie tylko przy ob ję ciu stanowiska. W poszczególnych sprawach przypomina mu ~ię złożoną

przysięgę lub zapewnienie.

Art. 316. Sąd może okazać biegłem\! akta

sprawy i przedmiot o g lę dzin oraz zarządzić, ażeby

brał udział w przesłuchaniu świadków .

Art. 317• . § 1. Opinja biegłych powinna być

op atrzona uzasadnieniem, ch yha że istota r l ecz y tego nie wymaga.

§ 2. Biegli mogą złożyć opinję łączną.

§ 3. Jeżeli bie~ły nie może r.a razie udzieli";

wyczerpującej opinji, ' sąd wyznacza termin doja tkowy do przedstawienia opinji .

Art. 318. § 1. Gdy sąd uzna opinję wydaną

na piś m ie za niewysia rczaj ącą, może zażądać od biegłych wyj aśnień ustn ych.

§ 2 W razie potrzeby sąd może zażądać dodatkowej opinji od tych samych lub od innych biegłych .

Art. 319. Za nieusprawiedliwione niestawiennictwo, za odmowę złożenia przysięgi lub zapewnienia ją zastępuj ącego alba odmowę złoż,enia, bądź

opóźnienie w złożen i u OP!'ll i i. sąd skaże bi' egłegc; na

grzywnę do pięciuset złotych.

Art. 320. § 1. Biegły ma prawo żądać wyna.g rodzenia za sta wien n'dwo do sądu i wykonaną

pracę. Pod rygorem utraty należności, powinien żąc

danie . to zgłosić przed zamknięciem rozprawy, bezpośrednio poprzedzającej rozstrzygnięcie sprawy.

§ 2. Przewodnicz ą cy może przyznać biegłe­

mu zaliczkę na pokrycie wydatków.

Dziennik Ustaw. Poz. 651.

Art. 321.

Do wezwania i przesłuchania bie-

gł ych

m ają zastosowanie

odpowiednie pq;episy

o świ a dkach, jeżeli przepisy niniejszego oddziału nie

st anowią inaczej, wszakże przepis o przymusowem

sprowadzeniu nie będzie względem biegłego 8Ło&0-

wany.

o d d z i a ł 5.

oględziny.

Art. 322. Sąd może zarządzić oględziny, bez

udziału lub z udziałem biegłych, a stosownie do okoliczno ś ci i w połączeniu z przesłuchaniem świadków.

A rt. 323. Przepisy o obowiązku przedstawienia dokumentu, znajdującego się u przeciwnika, mają odpowiednie zaslosowanie

do przedstawienia

przedmiotu oględzin.

Art. 324. § 1.

Jeżeli przedmiot oględzin

zn a jduje się w posiadaniu osoby trzeciej, a oględzi­

ny mają być dokomt ne w miejscu, gdzie się przedmiot znajduje, osoba ta powinna być wezwana na

termin oględzin i obowiązana jest uł atwić dostęp do

przedmiotu.

§ 2. Gdy osoba ta wezwana jest nadto w charakterze świadka, sąd może ją zobowiązać do przyniesienia przedmiotu, jeżeli natura przedmiotu na to

pozwala i nie jest to połączone ze znacznemi kosztami.

Art. 325. § 1. Osoba trzecia w ciągu dni

trzech od doręczenia jej wezwania może z ważnych

przyczyn żądać od sądu wzywającego zaniechania

oględzin.

§ 2. Przed rozpoznaniem żądania osoby trzeciej. sąd nie przystCllPi do oględzin.

Art. 326. Osoba trzecia wezwana na termin

oględzin ma prawo żądać · wynagrodzenia narówni

ze świadkiem, a nadto zwrotu wydatków połączą­

nych z dostarczeniem przedmiotu o l~lędzin.

Art. 327. Za wyikroC'zlenae przec.iw:ko nak:a zom,

ski'el"owanym do osoby trzeciej, sąd może ją skazać

na grzywnę do pięciuset złotych, a oględziny mogą

być dok onane przymusowo.

Art. 328. Og!tędzj~ny osoby odbyć ,s,i'ę mo~ą tylko za jej zgodą.

Art. 329. Do prmoJkółu 'o,gl,ędz.iln mogą być

dołączone plany, !ysunki lub fotograf je.

Odd 'ział

6.

Przesłuchanie stron.

,

Art. 330. § 1. Jeżeli po wyc~erpaniu środków dow'O~ow:yoh ,l ub w ich brćlJku, poz os,tały. ni'ewyj,aśnio nemi faJkty sporne, 1stot'l1 e dla rozs,trzygnięda

sprawy, sąd może dla wyświ'etlenia tyoh faktów zarządzić dowód: z przesłuchania stron, z wyjątkiem

przypadków, w których dowód ze ś,wiadków n1e jest

dopuszc.zalny.

§ 2. Stlron.a może być przCls.łuchan,a, clhocilaż­

by .8ltwIlia '~ruga iI1lie stawńtla ,się na P Olsie dz erule , wy'Znaczone ,do PTJZeSlł'Ulcha:nrua, IUJb oc1mówHa zezn,ań.

.

§ 3. Przed pr~stąpiile:11Ii.em do ipf'~e,słu.chalO.ia,

sąd uprzed~i!!trony, że p owinny zaznać prawdę i że,

S1t'o's ow'l1i!e do ok ohc zności , m o,że być na,kaza11le

sbwJierdzen!i e iCih zeznań pl'zy;s'ię,ią.

Nr. 83.

Art. 331. W spra,w ac,h osób, ~najduóąC)71ch się

pod 'oipJie1ką, !kurat elą lub m!adlzo.rem ,S',\!dowy,m, ja,k o

też w .sprawaic h ,c:Nuin~ków upadłych, od uz:na:nia

Sll\Idu zależy przesłuchanń e bądź Is ame~ ,srtrO'~y" bą.dź

jej zastępcy ustawowego, kuratora, nadzorcy sądo­

we,go, lub zarządcy upadła.ści b<\ldź obojga.

W S!pniw ach slpółek 'z o's ohi!stą odpow~edzialnośdą

Wlspólnrków można prlzesłuchać ij ednego lub kcrwku

wspÓi1Iliilków, osobiśC'i:e oldpow,ie,dZlialIDy;ch.

Art. 332. J eż elń 'z przycz)'ln n:a tury faokty;c!z n.e,j lub prawnej na oJk oHczności slP0a-ne przesłuchać

mo' ż;na jedruą tylko .stronę, .sąd oce:n!i, czy mimo, to

należy prz elsłu ohać tę shonę, ozy dowód ten pom~­

nąć w Z'U[)ełnoś c~.

Art. 333. § L J eż,eli przesłucha'l1rne SitrOill ni'e

dało dostatecZID,elg o wyIlJ~ku pod wz,g.lę,dem wyświe­

. 'tJlie,nń.a fa'kbu Sipomego, S1'lid mo,źe prze'8łu.ahać pod

pn:y;sńęg ą wedłtl1g siwego wyboru jedmą Ize stfroiIll.

która był!a prze s łuchana hez p:nz Y1S1i,ę gi.

§ 2" Przesłuchani e ,j,e,dnejze s tron pod przysli:ęg ą ,c o do '!pewnego f,ruktu, nie wyklUJc.za ta.k,ieg()li;

przel słUichania drug:ie'j sh'oniY co do i~IlinegQ faikit u spo.rnego.

A rt. 334. OdpolwieodJn10 do fakotu,kitóry ma ,być

wyŚlwlie ebny, przesliuchanń e s!j;ro:n y pod przY1silęgą

mOŻle być o,gran1ozo'Oie ,do poslz czególnych twi' e.rc1zeń

sltrony, wyJdzti'e,lol!lych z jej ' niiez. aprZ)'isiężonycih

ze~nań.

Art. 335. Zez:nal!lia, Zł oiżo'ue przez sltrony, 'CihQlć­

bypo,d przys,j,ę g ą , s ą.d ocen i we,dł u.g swe g o ipr~ekODoa­

mia na ,podiS'taw:i e WIS Ze,c hs.trunneg o rOlzważe[lJia 'z ebr.ane go ma.ter.jału.

Art. 336. Do prz,e słuch anJiJa , przysi'ę g i stron

~ uprz.edzenda o 'k a r aLnoś ci fa łs, zYTWych ' zeznań pod

prz)11s:ię, g ą, ma,ją za S'tos owa'naeodpo wiednie pr:ziepisy

o śwliJa dkach, ws;z,a kże przepisy ośr odkach przymusowych nie będą wZlgl ę.dem stron ,~to,sowa'lJJe.

R o z ,d z' ~ a ł III.

Zabe~pieczenie dowodów.

Art. 337. W oJno prz e siłuch ać świadk,ów ,i clo!kOlnać ogl,ę.d zin bez ud z,i a łu lub 'z u działem bie,gły,c1h

I!liawet pl"zed wyto,czenń,em pow6dzihva w celu zabeZlp'iecze'O~ a dowodu w nas,t'ę'P'ują cych przYIPacLkach

1) ,g dy z aochOIdzi obawa, że przeprbwadzentte

dowo,dów ;stalnie 1S'~ę nli e,w ykQnalnlem lub 'z byt utruddnionem;

2) gidy za,c hodzi pOIŁ.rzeba U1Srt:ale.ni'a w,a,d albo

wogoÓle właśc.i.wO'ści t'!zeczy lub TOIbót.

Art. 338. Poocla!l1Jie o zabezlP'ieczenrue dowodu

wllio~i . ~ ię do są;du ,grodzkli ego, 'W ,które,g'Ookręgu znajduje sliJę 'p;r'z,e,dmiot ,oględzliln ,lub miesizlkają ś,wia.d­

okowie.

Art. 339. J eŻ2li pOltrzebazabez.pieczeDlva dowodu z:ac.hodzli VI teku .sp r,a w y , podan:ie o zabezpieo,zen~e pOWiimlno być sk:ilerowane Id o .sądu, 'w Ik tórym

slprawa 's ię ,t o:czy; atoLi w przyp·adkach nie,oierplią­

cychzwłoki m oż e być JSk[ero,w ane ,d o IWlłaściwe' go

s<\Idu ,grocLzlki'ego.

Art. 340. Po,daIliie po:wiln.no zawierać

1) o'Zillia,c zenli e prz,e dwDlitka, jeżeli ,j es,t 'Zll,a'l1y;

2) wska zanlie fąktów, -na k,t óre dowód ma być

przeprowadzony, wymieni!enie świadkóworaoz prz0dmiotu .oględzin, a w razie potrzeby i: hiegłychj

DZiennik Ustaw. Poz. 651.

Nr. 83.

3} pr.zyc zyny, usp raw,ieÓll'i:wiające żą,danie z·abezpiieczenlia elo'wodu.

Art. 341. Za bezpiiJec'zelnńe dowo,du m o'że być

bez wezlW'a,n.iaprzediwln'i,ka ,dopuSZtCZoin e tyLko

w Ip r,zY1pad'ka,C'h szczególnie n:iecierp'i,ąc Y'oh z,wło'k i,

tud z·ież gdy pflzec.i:w,r~i'k lnie może być ,w,s.k a zany lub

jes't nieznany z miej sc a pobyt u.

Arf. 342. Od poS'Łanow,ieruia Isądu , dop usz,c zającego zabezpieczen ie dowodu, niema zażalenia.

Art. 343. § 1. Sąd wzywa ,in't.eresolW'anych nla

termin, wyZlnacZ!oln y do przepro'W,a dze:n:ia do w odu;

j:ednak w przypa dkach szczeg.ól111ie niederpiącyc h

2'Jwłoki, przeprowadzen.ie d owodu mOiże b yć r'O iZipOiczę>le nawet p nzed do, ręcz enie m we z,w ania prz.ecitWlnik o w,i.

§ 2. P O'z:a tem, do postępowarnria w prz edmiod!e

pr,zeprowadze.lliia dowodu, mają z,asto,sowalnie przepisy o prze.słuchau,i,u śW1adJków, o glę d z,inach ~ opinJ~

biIe głych.

Art. 344. § 1. Strony mają pr.awo ws,ka'lywać

W' toku iSlpr.awy przed s'1!dem nr zekającym uchyb:ienia, popeł n:ione pr,zy zabez:piecz,enl'u dowodu.

§ 2. Sąd oil."ze,kający mo·że i z urz,ę du '!laka'zać

uzupeł:~ie,U\ie lub p owtórz,enli'e p oprlze,dn.ile go pOSltę­

powama,

Art. 345.

Źądający 'zla hezp.i e c:z.e ntt'a ponosli po-

czątkowo kOisizit y po, s ltępowania w p rz edmiocie zabezpiecze~,ia .dowo.du, co ni e przesą dza późniejszego

rozstrzygU!ęc~a o kosz,t ach prze z są,d orzekający.

D z~ a ł IV.

Or.z,e czenia sądowe.

R 'o z ,d z i ał L

Wyroki.

zamk,n lięciu roz,pr.a.wy s!ąd

UIZlna, że sp.rawa jest dOiS:tateCZlD'i'e wyjaśntio:n.a ,do sbnowe'ze'g o rozslh'zY0n.ięc ia stosunku :sporneg,o, wydaje

wyrok. Zasąd z.eruj,u ros zczel1lia nie sŁoi na przes z,kodzie o,ko:libc zlność, że sŁa ło sięo:u,o wyma gaIue m w toku slpr,awy.

Art. 347. § 1. Na wlll'iols ek pow oda, iSąd może

wydać w yrok częściowy , jeżeli .dostatecznń e wyjaś­

niona jeslt do , r,oz.strzygIUii'ę cia Lyllko CiZęŚĆ żąda nia lub

Dliektór:e z żądań pOZiWU; to 'samo dotyczy powództwa wZla jemnego.

§ 2. Na tej samej podstawll,e sąd może wydać

wyro'k częśdowy, ro zstrzygają c co do c ałości żąd a ­

nlia pozwu głównego lub wza jemnego,.

Art. 346. Gdy po

Art. 348. § 1. S ąd, uzna i ąc r oszczenie za usprawred:l'iw ione 'w ·zals a.dz,i e, mo,że wyd a ć wyrok wstę p­

ny tytllw co d o .samej z a.s.a dy, c o do sporne j zaś wysokoś ci żądan'i'a zarządzić bądź dalszą r o.zpr awę,

bą# ,jej o-clroczeillii'e.

§ 2 . W ra ziie ,za,f/Ządze n:ia d als.zej r Olzpr,awy,

wyro,k co do wyso,koiśC!i żądwl1Jia, ja,k równie ż rozstrzygnięciecodok oszLów może Iz apa ść dopier o po

up r aw omo1cni en1i'U ' si'ę w yro·ku ws tęipneg'o.

§ 3 , Od zarz,ądzenia dals'z,ej rozipr'a wy lub odrOClzeni'a ni.ema środka odwo ławcZ'ego .

Art. 349. Sądruie ma p rawa wyrokować co do

r.zeczy, ,która n ie był,a przedmiotem żądania, ani za~

sąd z ać pOinad żądanie.

1101

Art. 350. Jeże li w spraw:i(:o szk00y i s:traty lub o doc.hody sąd UiZln a, że ś ci:słe udowotdnl;:enie

wys()lko,~.cli żądania jeSit Illlem olżli.w e lub n-a,der ut rudn/io:ne, wówczas m 01ż'e w wyroku z asądzli!Ć odpowiedn.ią sumę 'W.edług siwej o,c'.my,oparrt:e;j In a ,ro'z ,waż e­

ni,u w szys:tkicholw1ic z,no'ś C!i sprawy.

Art. 351. W rprzypadikac.h prawem p r z.ewid,z:ianych Isąd s' losuje nomny p rawazwyczlajowego skutkiem :p owola'll,ia slię ,s trony, 'o He n o,rmy te s ą s:ąrdo­

wi znane .lub izostały W' toku posl1:ę poiwa:nlia s/tw!~eI'J­

dz on e .

Art. 352. § 1. Jeżeli zacho'dzi potrzeba sto_o

s Olwania prawa obcegoI' sąd z,asię g n:i e 'op~nj;i Mi n/j··

s'ura Sprawii ecLlii,wo śC'i, o iil e prawo to :nlje jest sąd ow<

znane , albo ,n ie ,zostało Is,twierdzo\n e 'W t o,ku p ostę ..

powania.

§ 2. To samo id oty1c zy srLw'ierldz,eiTIii.a wzaj.emno"

ści 'W ,s t'osu<nlku do ohcego pań stw a.

.Art. 353. Wyrok moż,e być 'wYldany jedynri,~

przez '~Jędlz iów, przed któ,r ymi odbyła si,ę rOZlp rawa

poprzedz'aj a,ca bezpośrednii-o 'Wy.dan~e wyroku.

Art. 354. § 1. Wymk wydany będz'ie po niejawlnej nar.adizli e sę dÓów. Nara da obe.jmujedy.Sikusi'ę oraz Ig łos'o,wan,ie nadmająClem zapaść o~ze cz e ­

niem sądu.

§ 2. Przew odnliczący 'zhieragłosy s·ędzi:ów wcdług [ch st:anszeńs:tw,a siłużbowe go , poczyn,a jąc od

[JIajmł od:sz.ego, s.amZ:aś gło.suje ostatni. Spraw ozda wca, jeżeli jest wy,zna cz'o:uy, głosuj,e pierw.szy. Wyrok zapada więks,zością .głosÓlw; w braku wlilększośd',

przeważa zdanie Fzewodniczącego. S ędzia, który

pr zy gło sowaniu rnie zlg odzi\ł się z wli,ęks zo:ścńą , moż,,~

zło żyć swoje zdanie ·odrębne z Ulza.s,adnieln'i em.

§ 3, Se:ntenqję wy.r'oku podpilsuóą wszyscy s'ę­

d Zli ow'ie ,

Art. 355. SenltenCija wyroku pow,inlna zawii,erać wY'mien1ienlie sądu; na.z.wislk a s'ę,dzi6w, prGto/k ólanta i prokur,atom, jeże,M brał udział w Is pr,aw,i:e; datę i miejs'ce rozpozn.aniasprawy li wyda,n ia wyroku;

wymien'i.e nli e ,Sltron 1 oznaczenie przedmio,t u sprawy,

wreszcie r o zs ttzyg!nięde s,ądu o żądaniach stron .

Art. 356. § 1. PrzewodJniczący o,głasza sente'n,cję wyroku publiczn ie przez jej odczytan.ie. Ogł o ­

szeni'a nie W'strzY1muje nieobecność s1ron.

§ 2 , Wyr ok z uzasadnieniem powirnien być

w C,j:ąigU dwóch tygo dni sporządzony na pliśmiIE!.

Spo' rządzenie uza s adnienia na leży do s:ę dziego spraW'o'z,dawcy, a gdyby nie był wyznaczolny - do sę­

dzie go , ,k ,tóremu przewodniczący rozprawy to poruczy,

Art. 357. § 1. W sprawiJe z,awiłej, .sąd może

odr o.czyć wydan,ie wyroku na czas do dwóch tygodni, co przewodni'czący ogłas,za publliczlnie.

§ 2 . W tym przypadku nie nas'tąpii oig ło s z e niie

sente,u,c,jti, lecz wydan.y będz/ie wyrok z uzasa.dll'il~:­

niem na piśmie.

Art. 358. Wyrok ·z uzasadnieniem po nad ,t o,

co obejmuje sentencja, zawiera powody ro'Z.st rzyg'llIi(;cia, a mianowicie ustalenie jego podstawy faktyc znej

przez wskazanie faktów, które sąd uznał za udow odni<Jne, i, dowodów, n~ jakich się oparł , oraz wyj aśni e­

ni'e po dstawy pr,a wnej wyroku z przytoczen iem p rze pisów prawa.

..- - --

_

. _ ._ ..

Art. 359. Wyrok POdPlisuj ą s'ędlzio,wie, M,o r,z y

brali udz:iiał w jego wydaniu. Gdyby kt.óryk olwiek

z sę.dz,iów · nie mó gł podpisać wy,r oku, prlzewod~li'"

czący lub n.a,j s tanszy .służbą sę.dzcia za zmacza na wywku pnzyCZ)'1I1ę braku podp:lsu.

Art. 360. Wyrok obow'i ąz.u~e ,sąd nd tC'h wi!M

ogłoszenia s,entenc,j,i, a gdy o-głoslzen,ia nie było, OId

ohwruLi podpi sania wyroku z uz'a sadnli enaern.

Art. 361. § 1. Wyp~s wywku z uzasadn.iend'em

z urz,ędu do-ręczony stronom.

§ 2. Sekretarz s ądu podp:lSuje wypi,s y wyroków, .jak r,ów;n,1 eż o-clpisy całego wyroku lub tyl.ko

jego s:entencji, które mogą być wydawane na żądanie

li nakosZlt s'trOtly.

pow~!JIien być

Ro : zdz , iał

II.

Natychmiastowa wykonalność wyroków.

Art. 362. Na wn1iosek powoda, sąd nada wyprlZy jego wydaniu rygor natychmiast owej

wyk onaltn ośtCli: , w całości lub w części w następują­

cych pI'lzypa,dikach

1) jeżeli z,asądz'a żądanlie pozwu w całośC!i lub

W C1Jęś,c,i n,a podstawie uznania ze s,t rony pozwanego;

2)jeżelii zaisądz,a a lli m e-nt y lub wynagrodzen,ie

l"o.kow~

!Za

Nr. 83.

Dziennik Ustaw. Poz. 651.

_ - - ---'-- - - -- - - -- - - -- - - - - - - - - -- -,---

pracę;

3)jeż,eli opóźrui,en.ie un-iemożiuwiłoby lub znacz:rui,e utrudinóło wy:konanie wyroku, a,l bo n,arazliło powoda na s-traty;

4) jeżeli wyrok jest zaoczny;

5) .j,eżel:i WY;WK zapadł w sprawie. która według przepr.,sów kodek,s u może być rozpoznana przez

wydział handlowy;

6) jleżelli wymk zapadł w .sprawie 'z wekslu,

czeku ,l ub dokumentu pubJi;oz.oego.

Art. 363. § 1. Sąd może uzależnlić natychmiastową wykon a:lność wymku od złożen.ia przez_powoda stosownego zabezpieczenia.

§ 2. ZabeZlpie,c zenie może pol.eg ać też na

Wlst.rzyma<niu 'wyda.nia ipo'w odowli sum piien1i ę żnyc,h

po lic,h wyeglZelk wow;a,n iu od pozwanego lub na

wstrzyma.n1vu spnzeda,ży Izajętego mająt.ku ruch ome go.

Sprzedaż nileruc,homo, ś . cli wstrzymuje się z urzędu do

cżasuuprawomocnlie,nia Stilę wyroku.

§ 3. Zabez,pieczenie musi być w każdym r.az,i e

ncikaz,an'e w pl.'lz)'iPacliku, przewidzianym w punkcie

tnz,edm aI'ltykułu potprzedza,jącego.

Art. 364. § . 1. Na'tychmiastowa wYlkonalność

nie będzi'e ,j ednak wyr'z eczona nawet z-az,ahezpieczeIlIi,em, ,jeżelii wis,k ute,k wykonanti,a wyroku moź,e wyniknąć dla pozwanego niep oweto,w ana $,z koda. Przepis tm nie ma zastosowania do wyre:ków- za,sądzają­

cych a Hmen_ty lub wynagrodzmie za pracę.

§ 2. Natychmiastowa wykonalnośc ,nie będz.ie

rróW1n~eż

wyrzeczocr1a nawet za zabezpieczeniem

w Stpfawach przeciwkO' Skarbowi Pańs,twa ora:z przedsli,ębiop$ltwom pap'gtwowym, zastępolWacr1yIi1 przez Pr,okuratorję Gene.r a lną.

Art. 365. Rygor natychmiastowej w]'lkon,alnoŚC1 ma moc obowl ląlzUjją.cą od chwliM o,g łoszen~ia wyroku lub od clhwill~ wydalnlia wyTOlku, ,j.eżeM sąd odroczył jego wydaDli,e.

R011d lział

UL

Wyroki zaoczne.

Art. 366. § 1. Na wlIlJiosek powoda będzt1'e wydany prz,eciwlko pozwanemu wyrok zaoczmy, jeżelii

pOIZw.any 'm e .stawrrł saę Dla pos'i edzenie, wY'zna:cz'o ne

n'a r OlZipraW'ę, albo mimo stawli eni a sJi'ę nie bierz,e

udiziiału w rozpra w,ie.

§ 2. W tym przy,padku przyjmuje ,się .z a prawdz ~weośw:iadcze'n:i.a faktyczlne przytoczo,ne w po

zwi'e, o ,il e ln ie są ,s p.r zec.zn,e z dowodami, .znajtdując,emi .się w ak,t ach sprawy.

- Art. 367. § 1. Wyrok, wydany w nieobec:tHk

śCti pozwanego, nie hę a.z,; e .z aocZlly, j,e. żelti po'z wa.ny

żądał :przeprowa.dzenaa rozprawy w sIWej rri.eobecn,o ścli, ,a lbo Sikładałjuż w slPr,awie IWyjaśnienia ust!indJe

lub na p~śmie.

§ 2. Sąd obowiązany jest ro,zważyć o:świadc,że­

[ltia f:a k,t yczne ,i WIlI;lo skii strony ni,eistawającej, Zlnajdujące s~ę

aktaCth sprawy.

Art. 368. W przypadkach braku dOWio·du .doręc,zentia s'l!d mO'że w ciągu dwóch tygodinU wydać

wywk z.aoczny dopiero po nadej ś,c.iu tego dowodu.

Art. 369. J eże!i w przypadku spółuczestriic~­

twa jednolitego jedni spółuczestnicy spoom dział~ją

w Sipraw:ie, a ~Illillii ł'1ie działatą, wyrok ,z,aocZłIly za~

paść ruie mnże.

Art. 370. § 1. POIz wany, przedw,ko ,któremu

zapadł wyrok zaoczny, może założyć SiPrzecitW w cią­

gu dwóch tygodni od .doręcz,enli,a mu wyroku.

§ 2. W piśmie, z,awierając.em :s 'Pnzedw, pozwany powinien przyt o czyć zarzu ty pl'zeoiv.lIko żą­

daniu pozwu o,r az fakty ,i Id owody na kh ' uz,as'a.dni'eni e.

'.

§ 3. Sprz e CliJW, nie ,odpowi,ada.jący temu wymaganiu, alh o wnli es'io.ny po tenminie, będZlie rp-rZe'z. sąd

bez rOZlprawy odrzuc ony.

Art. 371. Po p r zyjęcliu sprz.e ciwu, pI'Izewodmczący wyz.naciz a termiirn ro'zprawy oraz zar, ządza .do,r-ęC'z:enie sprzeciwu !powodowi.

Art. 372. § 1. Przy 's amem założeniu 'slpnze'd,wu, jak również póź1 ui'ej .do czasu wydani'a przezs1ąd

nowe go wyr oiku, poziwa.n.y może żądać za,wi-eszenlia

na,danego wyrokowi zaocznemu rygoru nat'ychmiaSit ow e,j 'wyk'ona,]n o ści.

§ 2. Wnios'ek ten sąd r,ozlstrzygcr1ie bez zwłoki.

§ 3. Ocli sądu za;}e ży z,arządzi ć wraz z zawi,e~

Sizeni em wykonaln'O'śd ś,rodki zabe!z,piec,zenia, i8ltOsowniedo prz,e pi só.w poprzedz,a,jącego roz:dzli~łu.

Art. 373. Po pono.wnem rozpoz.n:alnliu 's pra'wy

sąd wydaje wyro.k , kiórym albo u.trzy;rnuje w mo·c y

wyro;k za o,c zny aJho uoh)'ila go ~ oIlzeka o źądamwu

p O'zwu.

Art. 374. KOIs!zty rozpt"awy zao1cznej i sl'T'z ed~wU plon os i pozwany, c,hoćby illa,s,tęlP'n~e wyrok zaQCZlny 'został uchyl'o ny.

Art. 375. Wy;roki z,aocz'll'e m ogą być lzredagowane w tS,krócoin e!j formie.

. __

w

R Q zd da ł IV.

Sprosłiow,ame, uzupełnienie

i

wykładn~a

. :. ., --- - ~

:.

wyrokciw.

Art. 376. § 1. Sąd moż e -na pOSliedze:ruiu :niejaWnem spro,s tować w wyroku niedo,kładnoś,c,j" omył­

ki pti:saT1slkie, rachunkowe lub Im ne OC.zywi~ slte omybki.

Nr. 83.

Dziennik · Ustaw. Poz. 651.

§ 2. Sąd może, w razie poŁrzeby, zażądać wylub zarządzić rozprawę.

'," 33. Spnostow;al1ij,e wyro'ku umiesl~cza Sl1ę . na

oryg'iill,illę, a na żądanie ,s tron także na wypiJs,ach wyroku.

.

Art. 377. Strona mo,że w ciągu dwóch tygodni

od , doręczen!ia wyroku zgłos'ić WTIli os1ek o jego uzupełnieni' e, jeżeli są.d nie ,or' z,ekł o całości jej żądar1ia

l\lb co do natychmiastowei wykonalności wyroku. Sąd

może przedrozst nz yg'l1li ędem wnaoslku o uzupełni e­

n!ięwyroku w ~azie 'p o,t rzeby zażąda,ć wyjaŚln'ień s,t ron

lub z,arz,ądzli,ć l'Qzprawę.

,

Art. 378. Sąd, który wydał wYrolk, rozstrzyga

l1ja ~wn,i!osek strony wątpLiwości co do wykładni tego wyr'o ku, ,j akie mogłybYSlię n,astręczyć pr1zy jego

jaśni~ń shon

wy~ona!1iiu.

. ',' Art. 379. Orzeczenie uzupełlniające wyrok zapa,da w pos!tad wyroJku, jeżeLi U'zupełlllńe'lllie nie dotyczy wyłącz,nlie koszIŁów lub natyohmiasrŁowej wykonalności.

Art. 380. Wniosek o s:pro,s,t owanie, uzupełn,ie­

nie lub wykła-d!mi'ę wyroku 'Ulie ma wpływu 'rua bieg

teiniinu do założenia środka odwoławcze6·o od wyroku.

o

R o zd zi a ł V.

P1ostanowien!ia sądu.

Art. 381. Sąd w)'ldaje Is weor1zeczenie w postad po,s Lanowie1nia, jeżeli w myśl przep1isló w n,iruiejsz,ego ko·dek,s u ,nie z,apada wyrok.

Art. 382. § L Sąd wydaje poslta1no,wien:ie

o 'u:mo rz e rui u pO'Sltępowaruia, jeżeH powód cofnął po,z ew, lub j.eże i, wydanie wyroku stało s,ię z innych

przyczyn zbędne.

.

§ 2. Postano.wienie o umorzeniu plo stęp8wania

może z.apaść bez rozprawy, jeżeli powód cofnął pozew wpiJśmie pro,ce,s owem.

Art. 383. § 1. Pcsłanowienie, wydane na podstawie rozpr,awy, d oręcza si'ę stl"'onom tylko wówczas,

gdy służy im zażalenie od postanow:enia lub prawo

żądania e'gzle kucji.

§ 2 . Postanowrienit:a wydan'e bez rOlz prawy doTęcZla Sl1ę obu stronom.

Art. 384. Po,S'tan'D'wienu,a nie ko,ńczące postę­

powaJllia (Ip rzedstwnow'cze) mogą być uClh ylane i zmieniane ws,kutek zmiany okoHc~nośc'i sprawy.

Art. 385. Do posltlanoWlień należy stosować ,o dpowi'Cdll1lj'o pTZepisy o wyrokach, o Ue ko,deks nie

stanowli inar. zej.

Art. 386. OSIobnego uz,asadind:enlia na piśmie

wymagają tyl,ko postanowienia, od których służy zażalenie, jeżeli nie zostały wydane zgodnie z wnioskiem obu stron.

R o z dz 'i a ł VI.

Prawomocność orzeczeń sądowych.

Art. 387. Orzeczenie sądu Sltaje S!i'ę prawom'o'c nem, jeżelii sItroIn om nie służy środek odwoławczy,

albo jeżel:i po wydaniu orze,cz'e nia stl"'ony w oświad­

czoeniu, skierowanem do sądu, zrzekły ,si'ę środka odwoła,wozego.

Art. 388. Orzeczeni'e prawomocne obowiązuje

nietylko sl-rony i sąd; który je wydał, a:le również inne

, sądy oraz urzędy Rzeczy.pospolitej.

Art. 389. Wyrok pria womoclny ma powagę rzeozy OS:a,clZlollej tyliko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiłoprzedmioŁ TO'zs.frzyg nięda,

na,dto tyl,ko między temisamemiis>Łronami, jezel;

z ustaw ditllaczej nlie wynilka.

Dd a ł V.

Postępowanie przed sądami grodzkiemi.

Art. 390. § 1. Przepisy o po'stępowaniu w są­

daoh okręgowych sto·suje się w sądach groclz.ki.ch ze

zmianami, przewi:dzianemil w niniejszym dziale.

§ 2. Przepils y o prawac.h li ohow:iąz,kach prze"

wodnicza,cego or,a z sądu s,tosuje sli/ę w sądzie grodż·

kim do sędZ1ieg/o tegoż ,srądu.

Art. 391. § 1. Strona, ,działająca bez adwoka·

ta, może ustruie zigłoslić pOIWÓdztwo, jako też wlni'o,s ki

po~a roZ/prawą do prolł:ok6łu sądroweg'o.

§ 2. Sąd, sŁo'S'o wn:i e do okolicznośai,ZiwróC'i,

powodowi uwagę bądź ,Ilia niedJopu.szlczalność po·'

wód'ZJtwaz przycz)'ln fonmaInych, bądź na oczywistą

jego bezz.asadność.

.

§ 3. Stronńe, działającej bez adwokata!, sąd

w raZ1ie po/t rzeby udz.i e lii wls k,azówek (} te,nminach

czynno' ści pl"'oces'o wych, a z,właszcza o terminie ape··

tac'iii lub :zażalen'ia.

Art. 392. Pozew o wydanie luh odebranie

przedmiotu Inajmu w termtiniie, w k,tórym najem wy'

gasa, mo.żllla wruieść do .sądu jeszcze przed tym terminem.

.

.

Art. 393. § 1. Zarządz,ającdoręczenie pozwu,

s,C\!d wyzlllla,C'zy j'ednocześnie tenniln rozprawy tak, aby

mr. ę,dzy dOPf;ciz ellliem, a dni'e m rozprawy u,p-łynęło

nie mniej niż trzy dni.

§ 2. Jeżeli pozwany chce wskazać poprtednika, m0Ź e tn z~łos;ć ustnie do protokółu s ądow ~go

Art. 394. W dniach,zgóryO'znaczonych i podanych (1(> puhlicz,nej wiadomośc.i, 'sąd grodzikli rezpoznaje sprawy, o kt6ryc.h rozs,tl"izyg.nlięcie strony

z: głasza.ją s&ę w sądz:ie bez wezwa'ni,a.

Pow6dztwo,

jako też powództwo wzajemne zgłas'za ,slię wówczas

do protokółu rozprawy.

.

Art. 395. § 1. SądgrodZlkii może na wniosek

pozwalnego przekazaćStp~awę sądowi okręgowemu,

jeżeli po'zwany wytoczył przeciwlko powodowi przed

sądem o, krę· gowym powództwo, wpływające na rosz,c'zen,j,e powa.da bądź dlatego, że ma z niem śc,i!sły

związek, bądź dlatego, że ~ię n'adaje do pótrącenia.

§ 2. Jeżeli pozwany zamierza dopiero wytO!czyć powództwo, sąd gr.odZlki wyznaczy mu w tym

celu term:n tl'zydnio,w y.

Art. 396. § 1. Z pośr'ód wymków,ogłoszonych

na 'posiedze,ruiu, sąd gTodzlki dOl'ęcz.a tylko wyrokii

zaocZ/ne ,oraz wyroki w sprawaclh, w których wysltępuje Prokuratonja Generalna.

Po,zatem wyrok

z uz,asadlnien~'em powńn'ien być sporządzony napiś­

mi'e w ciągu dwóch tygodni, o ile strona tego zażą­

dała przed up,ływem tygodnia od ogłoszenia wyroku.

O sporządzeniu uzasadn :enia sąd zawiadomi stronVi

od daty tego zawiadom:enia biegni'e termin do zgł;>szenia wn:oslku o- uzupełnien i e wyroku

.

§ 2. PostanO'wien~a doręcza się stronom z wyjątk,jem p.oSltanowień o,głoszonych naposJedzeniu.: na

które strona była należyoie wezwana.

.

Dziennik Ustaw. Poz. 651.

Art. 397. POiWódzlt woo ochronę zakłócone-g,o

lub przy,w r,ócen!ie utraconego posl,aclan-ia musli być

wytoczo1ne w c.i.ągu mi'e si.ąca" }Ji:c,zą,c ,od dnia, w ,k,ió rym powód dowiedz:i.ał sli'ę ozakł.ócellliu lub uhade

posi a daniia, nie późl1Jiej jedna,k , jak przed upływem

sześCliu mie: s,ięcy nd ch'W~łi 'zakłócen,i ' a lub utraty

p osóa,da'nlia.

Art. 398. W sprawa,c h o o'chronę Il ub przywróce u,;e po's,: aclania sąd bada jedynd,e os<tatn~ stan

sip okojneg o posia'daruia ,i fakt 'ruaruszeruia, nie ro Z!po'z. r, a.j ąc samego pra wa, a,nidohrej wli a,r y po,zwanego.

W wyroku sąd mo'że stos o'wm;ie do okolri:c.znm\ci wyd'ać odpowńe dn.i e .zarzą:dz, e nlia .

\V'yrok In[le t,amuj e

doahodz:eruia samego prawa w odręhnym pr.ocesie.

Art. 399. § 1. Niezaleimie

od

orz'e kanli'a

w spr,aw.a ch cy'W:iJ,nych , iPrzek,azanycih sądom gro dz­

kliim, sądy te :są właściwe do przeprowadzeni,a pojedJnantia ,S!tro,n .

§ 2. Przed wytoczenńem powódz,t wa, bez

wZ\ględJu na r'zeCZOl\vą właściwoś ć ,są,du, mo' żlllazwr,ó­

clilć Sl~'ę do sądu grodZIkiego', w którego okr.~ g u przed w:nEik ma m iejs.ce zamr,'e,s zkani,a, o zawezl'vv a'TIlie go

do pojednania. W wezwa ruiu należy 'zw~lęźl e oz:n aC'zyć sprawę, nli e mo żma g,o doręczyć poza o,kręg:iem

tego sądu grodzkiegO'.

§ 3. . Z posii edzenli a Spiiis uje Isię p~otokół, a jeżeli closz.ło ,dO' u gody, ,os,nowę jej wciąg a się do protokółu. Stmny pod'piisują prot o kół, a gdyby go podpiisać uie mo'gły, n:iemożno,ść tę sŁwierdzli sąd.

§ 4. Jeżeli wzywającY 'wie stawlj ił sii'ę na pos,iedz en.ie, sąd na źąidanme prz'e'o1w,nóka włoży .na :TI:iego obowiązek zwroŁuk osztów , wywołanyc.h próbą

pojednanwa.

D zi a ł VI.

środld odwoławcze.

R o z ,dz i a ł L

Apelacja.

Art. 400. § 1. Od wyroku sądu okr:ęg,owego

służy ska'r,gado ,s8.du apelacyj,nego w terminie dwut ygodl1ii'owym od dOlrę·cze,llij'a wyroku skarżą.cemu..

§ 2. Skargę apeI.acyjną wnosli s+ę do sądu

okr'ęgowegO'.

Art. 401. P ,ozwa,n y, przeciwko któr,emu zapadł wymk zaoczny, może z ałożyć ap ela,clję" jeżeli

nie wnO'si sprzeciwu.

Art. 492. Skarga apelacyjna p owinna cz~nić

zad ość ogóLnym wymagainńom, przep1isa1nym dla pnlsm

Ip rO'cesowych, a nadto ma zawii'emć

'1) O'z,l1'a oz·e,n ie zaska rż on.eg,o wyroku ze 'Wsikazanliem, czy apelacja ,skie r owana jes,t przeoiwlko Clałemu 'w yrokowi1,czy ,p rzedwlko jegoczęśdj

2) zWLęzłe wyłożenie podstaw apefac,j,i ze

w,skaza:nńem w razti.e polrz.eby na.wych faktów i dowodów, nieprz:ytoClzonyah pr'zed są.dem o,kr,ęgowym;

3) w,ruio,s ek o zmianę lu.b o tlJchylenue wyroku

fWl1iio 'sek ,apela, cy~lny) z ,wyraźnem ozna,c zeni'em żą­

d ane j zmiany.

Art. 403. § 1. Prz,ewo.dniczą'cy w rsądziie 'okrę­

giowym wydaó,e w razie potrzeby zar,z·ądzeuia co dO'

UJs'U!ni<ęda w It ermi:nie tygodni,owym braków s!ka1"g!i

ape1'a,cy:j:ne,j; iZlw ra,ca ją apelu:jącemu w r,az,ie ILoh 'llIieusun, rę.cia, ,j ak rówlniie' ż ,wt.edy, gdy skarig a je,s't spóźniona.

Nr. 83.

§ 2. J eŻe'Ii skarga odpowiada wymagani'O,m fOlrmal:nym, przewo d nicz ący za:rz ądz,i jej doręczenie

stron,i e prze ciwnej.

Art. 404, § 1. W c :ągu dwóch tygodni od doręc'zenli'a ,s!ka r gii apelacy,jne.j strona przeciwna mo'źe

wnieść d o s ądu o k rę gowego odp owiedź Ina slkal1g' ę,

l ub z a łożyć ,skar:g ę apei a syjn.ą wzajemną, którą mO'że po ł ą c zyć z o dpowi e dzi ą.

Prze pis a~tylkułu poprzedza jąceg o m a odpowiedl1li e za stos owanie.

§ 2. S k arga apelac yjn a w za jemna traci moc

w 11azie cnfni,ęoia apelacji głównej .lub ,jej bdrz:U!celIl/ia z powo,dóv{ fo'r mal,n yc,h.

Art. 4115. Po Uipły'Wlie termimu In a 'wlllile s,ie!l1li e

odpow!ie dz,i rua Slka r,g ę ap elac yjną lub apelacJli wza:jemnej albo po za rz ą dze n.iu >ich Jo,r'ęczenia, sąd okrę­

.go'v\ry n:ie z włoc zmie pr.zec1s ta w iJa .sądo,w~apela,cy:j:ne­

.mu akta splrawy.

Art. 4116. J e żdi przew O'dnkz,ący w sąthie apela,cyjluym dos tr zei e , że sk a r,g a nl'e od,powli a.da wymag a'Th~om formaln ym, s kii eru je ją na pO'Siiedzen,ieuiejawne. Na posied'ze nli u t ern ,sąd st o.s owiIl'ie do oiko,1 '!ic z'110ŚCil m oź esa m wyda ć o,dp owiednie ,p o,s,talTIowien,i,e alh o 'z a rz ą.dzić zw ro,t s k a r gi wraz z aktami s.prawy SądOWii okrę g O'wemu celem pos.tąpienua według

przepiis ów ,ko d eksu.

Art. 407. Pr z ewoclnVczący w sądzrie apelacy\jnym skie f1u.je s prawę do roz pozn;a.t1~,a 111a posii edzeniu !l1iie,jaw,nem: 1) 1e ż eli apelacjazarzU'ca mueważ­

ność pos tęp o wan ia; 2) jeżelii obie strony w jak'i emkoIwriek pi,śmiezrzekły się ,p rzeprowadzenlia rozp~awy . j e d na k ,o d uzna'm a s ą du zależy wyznaczenl:e rozlpra wy,

Art. 408. P,rzewodn[ czący wyz,nacza rterm~n

ro'z,prawy i sędzli!e g o ,sprawozdawcę.

Art. 409. § 1. Rozprawa przed sądem apelacyjnym odbędzie się bez wz',ględu na nile s't awiennlidwo

jedn ej lub obu stron.

§ 2. Wydany wyrok nie jest w żadnym razie

zaoczny,

Art. 410. W postępowaniu apelacy;jnem nlic

można rO'z;szerz'ać żądar.ia p ozwu, ani występować

rz nowemi ro,sz,c.zeniamL.

Jednak w ,Taz!ie zlmi1aruy

O'ko bcznośoi

m o~na

żądać

zamia,s t piier1wotnegO'

przedmiotu sporu jego warłOŚCli.

.

Art. 411. S ąd apelacyjny może pom~nąć ;ll,0'we faklt y i dowody, jeżeld s't rona mogła je przytO'czyć w po, s1ępowaniu przed sądem okręgowym, ,c hyha że możność lub potrzeba powołantia Slilę na nliie

'WYllii,kła p'óźn~ej.

T a'k .s.amo są,d postąvi z faktami

li. ,dowodami, ,uieprzylO'czonemi w pils maoh apelacyijnych, a powołanemi ,dopiero na ro,zlprawli e.

Art. 412. § L JeżeU w slądz,ie okręgowym

jedna ze ,s tron byłia przesłuchana pod pI1zys,i'ę,gą, są,d

apelacyjny nie może na ten sam fak,! prz'esłUlchać pod

przys,; e ć~ stl'o,n y przeciwnej.

§ 2. JeżeLi sitrona w sądzri'e okręgo.wym uchymiła sli!ę od 'zez:nal1lia pod przysa.ęgą, sąd apelacYliny

Toz w a ży powody t a kiego zachowani.a s:ię ,s,trony ~ odpowiedruio do QlkO'lii!cwości oceni, czy strO'na la może być przes~uc,hana pod pnzysięgą w p,O'stępowan~u

apelacyj,n em.

A rt. 413. § 1. RO'zprawa ro'z poczyna IStilęOrd

~praW'oZldaniia S ędlZlireg'O', IMóry w zwtiązku z podst:a-

Nr. 83.

Dziennik Ustaw. Poz. 651.

waJmii ~ WirriO'stkami apelacyjru emi przeds.tawia dotycthczasowy przebieg sprawy li stresz.cza, lub odozytuge

zaJskarżony wyrok ,j ako też podaje ,iSltotną treść

pism ~pelac)lljnych.

§ 2. Zkolei głos z 1łibi'erają strony: pierwszy

głos należy dO' apelujące g o, a jeżeLi ohie sltr,ony z.a łożyły apelację do powoda.

Art. 414. Skar,g a apelacyjna może być cO~IlIilę­

ta p~smem, którego odp'~s doręcza sJę sŁro,n,ie przeCibwlIlej, lub usLntie na r·oz,pra Wlie. W r azńe co.fni'ęcia

skarrgJi, s<lJd apela,cyjny umal'za postępowanie apelacyjne li orzeka o :koszitach, jak w Ip rzypadku co.fna·ę­

Ciia pOZlWlU.

Art. 415. § 1. Sąd apelacyjrny rozpoznaje

'Slpl1aw<ę w granńcach wIli~ o sk ów apelacyjnych i zatwierdza lub zmienlia albo uchyla wyrok są:du okrę­

.g owego w całośCIi llu b w części.

§ 2. Sąd ~pelacyjnry może uCihylirć ,w ywk w całości Il ub wcz'ęści, jeżeli po' s ,ł,ępowanrie przed sądem

okręgO'wy:m dotlmięote je st IlIieważnością, a1bo jeżdi

sąrd okrę g,owy nie rozpoz nał ist oty sp'r awy.

Pr,zyczyny uchyle,nua ISą!d iapelalC)T~ny biene z urzędu pod

rozwagę·

Art. 416. Nieważność zaclh o dZli

l) jeżelii dmga Ip rocesu cyWliil,uego była rniedo'!PUsz:c.zaLnra ;

2) jeż'eH strona nie miała Z!dolnoścli procesowej,

należytego zasrtęprsl twa lub br:a,k było 1,1poważnien:ia

do prowadze'ruia Srprawy;

3) ,jeżeli o to rs amo rOSlzcze,IlIie mi'ę,dzy temi samemi Istronami toczy się sprawa wcześn,iej ws'zczęta;

4) jeżelii 's prarw a oruż był.a prawolIllocnlie rozstrzygniięta;

5) jeżell ,s:kład sądu orzekającego był Is przeczn'Y z plt"zepli:sa:mii prawa;

6) jeżeLi brał udzliał ~ędzria wył<l!czony IZ mocy

ustawy;

7) ,jeżdi strona była pOz1bra Włona moż.nO'śd

obrony swych praw:.

Art. 417, SC\ld apela,cyj.ny lIlia Wlnios,ek s!trony

bierze po,et rozW'arg'ę ' rów;ruileż rbe postanowienia sądu

oklięgowego, które mli,e po!dle g ały za.SlkarżęUiiu w drodze zażaleni'a, a miały wpływ rn,arozstr.zygnlilęClie

powetowana SZfkord a - wlstl.'!zymać wyko'name aż do

l11PrawomoClnienia :s~ę wyroku.

§ 2. Zabezp.iecz.enie może polegać też na

wsilrzymaniu w)'ldania p'owodow[~ sum pii:enń'ężnych

po ,lICh wyeg,zekwowa'llIiu o,d pozwanego lUib na w,s tn:ym a'rri u sprzedaży .z.ajęte'go majątku ruchome go.

Art. 421. Wyrok :sC\ldu apela<CY1jnle g,o wie ma

natychmiastowej W')'Ikonalnośoi: l) w sprawach

o prawo'ść rodu ~ o ustalen.ie 'Slta,IltU cywlid,ne~~o;

2) w spra waClh o rozwdązarne 'Illb o llin~,ewa ż.n ,i e'!:lie

małżeńs, twa; 3) 'w ~pra,waci11 ptzedw1ko SkarbOWIi

Państwa oraz przedsiębiors twom p ań' s , two,wy m , zastępowanym przez Prc.kuT1łitorję Generalmą. N acHa

sprzedaż m reruchomoś ci wstrzymuje s,ię z urzędu do

czasu upr,awnmoonien..ia s~ę wyroku.

Art. 422. W razie z'ffi.iany wykonamegO' już wyroku sądu o,krę,goweg o sąd apelacyJny może na wnios'ek pozwa'Il'ego, zgl,oszony przed za.mk,niędem rozprawy, orzec w ,s wym wyroku bezosotbnego procesu codo ~wlrotu lub przywrócenia do poprziednie:go

stanu.

.Art. 423. P.o rOZlstrzyglnrvęciu s!prawy i lPodonęczenriu :stronom orzeczenia s'fdapelacyj,n y zwra <:a akta .sądowi okręgowemu.

.

Art. 424. Przepisy o postępO'waniu pr,zed :są­

dem okrę g owym mają odpowli ednie zastosowanie do

pos1tępowan1ia apela:cyjnego, jeżeli niema szczególnyc.h pTZepdls ów o apelacji.

Art. 425. PrZ'episy rui,rnejszego rozdzliału stosure się oclrpO'wliedl1JIo w postępowaniu z apelacji od

wyroku sądu gwdZik:i'e go do ,są,du okręgowego, jednak z :na,Sltępują<:emi zmianami

1) nlieważność zacrho(hi l'ówn:ież, jeżeli sąd

gro'dZlkli orzekł w sprawie należącej bez wzgl,ędu na

wartość przedmiotu Is po,r u do właśdwośai Isądu okrę­

gowego;

2) w przypa·dlkach, ,g dy wyro'ku s'ię n.ie dorę­

,cza, 1łipeJrac.ja służy stroruie tytko wtedy, gdy we wła­

śdwym fermi'nie zażądała sporzą.dzenia wyroku

z uza,s adnlien:i'e m na piśmie; telimin do 'a pelacqli hiegnie od dnia zawriadomieniia strony, że wyro.k IZ uzasaclnieni'e m został iS'porz.ądzony.

R o z d z li a ł II.

Zażalenie.

spławy.

Art. 418. Są!d apelacyjny orzeka 'n iety1ko ma

(po,ds,t'aWlie pl"z.ewodu apelacyjnego, lecz także na

podis'tawve pr'zewndu w sądzie okręgowym, o .ile 'c o

do wy;n:~ków postępowa,ni'a w t ym sądZlie ' TI,ie za.szla

Zlmiana w postępowaniu przed sądem apelacyjnym,

Art. 419. §1. Sąd apelacyjny, jeżeli uchyla

za,Slkar'żony wyrok, a pozwu nie odrzuca , odsyła

sprawę sądowli o,kręgowemu do ponownego rozpoz,nanJi'a.

§ 2. Sąd apelacy,jmy jednak ro'z p ozna s,prawę,

cl hoóbyzaohodzi~ły przyc z yny uchylenia wyroku, jeżelris,tan sprawy 'n ie wymaga odesłanva jej dO' sądu

obę'g ow eg.o.

Art. 420. § 1. Wyrok rs,ądu apelacyjnegn, o ile

·k odek.s ~naczej nie stanowi, ,jest natychmi a st wykonalmy, je,dna.k Isąd apelac)'liny mo'że uZiależ.nilćjego

W'Y'kona'nie Q·d złożenia przez powoda slto,s ownego

zabeZipiecze nia , a nawet - ,jeżeM wskutek wykonama wyroku mo,głaby w)llIT,iJknąć dla poziw anego nie-

Art. 426. § 1. Od postanowień sądu okręgo­

wego ,jako też od zarządzeń przewodniczące go , o ide

kodeks nie zawliera odmiennego przepi,su, służy zaiJalenri,e do sądu apelac)'ijnego w terminae tygodniowym.

§ 2. Od postanowienia, zawa'l'l tego w wyroku.

można założyć zażalenie bądź odrębncre, bądź w apelacjli od wyroku ,

Art.427: § 1. JeżeIIi nrema odmiennego przepILSU , zażalenie nie wstrzymuje an,i postęp owani a

w sprawie, ani wykQnan1a zaskarżone go p os tano·

wieIllia.

§ 2, Jednalk są,d o'kręgowy może wstrzymać

wyko.narne pos,ta.nowienii'a aż do rozsŁrzygmięcia zażalenia. Od tego 'p os,tanowienia 'nile m a śro.drka odwO'ławczego.

Art. 428. § 1. Przepi,s y o apelacj,j mai ą odpowiednie zals to,sowan:ie do z,ażalenia z tą zmianą,

iŻe ,n iema zażalenia wza,jemne.g o li że sąd okręgowy

Dziennik Ustaw. Poz. 651.

przedstawiia akta s ą d o wi apelacyjnemu .niezwłocz­

nie po do'rę.czeniu za ża l en,i a Sitr onń e przedwnej, odpowiedź zaś na zażalenie wn os i si ę w terminie tygodniowym wprost do s<\Jdu apelacyjnego.

§ 2. Są,d ,a pelacyjny rozpoznaje ,zażale,ruie na

posi'edzeniu nieja wnem; przed roz:sŁ.rzy,g,n:ięciem może za, żądać wYljaśn,ień, a w raz,ie potrzeby zarząd~ić

przepr,owadzenie dowodów lub wylz naczyć rozprawę .

Art. 429. Z ażale,nie od orzeczen.ia co do natychmiJasItowej wykona l ności wyroku sąd apelacyjny

rozstrzyg,nlie ,nie z wł o.cznie p o n adej ś c:llu ak~ z sądu

o,krę g owego.

Art. 430. Przep~sy arty.k ułó1w poprzedzających

stosuje si'ę od powi ednio do zażalenia od pos,t anowi et1!Ia sądu grodzkiego do Isądu okręgoweg o.

Ro 'z d zi a ł III.

Kasacja.

Art. 431. § 1. Od wyroków .d:rugń ej ilnstancd!i

służy ska.r:ga kasacyjna do Sądu Najwyżs'ze g o.

§ 2. Z wyro,kami zrównane są postanowienia

dru~łe~ l~nsta,nCijń, kończące postępowanie.

Art. 432.

§ 1.

W Is prawach o rosZ!czen1a ma-

jątikowe s,karga kasacyana służy tylko wówczas, gdy

wartość

przedlmi,01u zask a rż e,nia przenosi pięćset

Co Ido oznaczenia tej wa'rto ś cri stosuje sli'ę

odpoWiiJednio przepi:sy o war,tości przedmiotu sporu.

§ 2. Skarlga kasacyjna '!liie służy w sprawach

.o oahronę ,zakł6conego lub przywrócenie utraconego posiadania.

Art. 433. Skargę kasacyjną oprzeć można na

naslępuj<\Jcych r:>ods,tawach

1) !lia narusze,nlilu p'r awa materialne,go przez

błęd!lią ó'e g'o wyikłacLnię lub nie właścIwe zastosowanie;

2) na pogwałceniu istotnych przepisów postę­

powania, jeżeli uchybienia te mo,gły wpłynąć stanowczo na wy,n :~k sprawy.

Art. 434. Skarga kasacyjna powinna czyniić

zad ość ogblnym warunkom pis ma procesowego tudZlież zawierać oznaczenii e zaskarżo1nego wyroku,

przytoczenie podstaw ka,s acyj,nych oraz nioh uzasadn:ien.ie, ,ja,k o też wniiosek o uc,hylen,ie lub zmianę wyroku w oałości, bC\idź w częśc,i . W sprawach o roszcze nia majątJknwe należy po'dać także wartość

złotych.

prz'ed:m~()ltu zaskar,żenia.

Art. 435. § 1. S.kargę kasacyjną wno'Sii się

do są:du, 'k tóry wydał zaskarżony wyrok. S.karga

winna być wnies,i'Ona w termirn:ie miesięc,znym od do.ręc-zenlia wyro,ku strnnie ska'rlżącej.

§ 2. Do sikarg'i należy dołą.czyć dowód w pła­

cenia przepisanej kaucji, ' bez której s.karlg a jest niedopus'z,cz'a lna. Strona zwo.}nj,ona o,d opłat sądowych

n~ e składa kaucj!i.

Art. 436. § .1. Są:d drugiej 'i!listanc.ji odrz1!d

na .p os~ e,dzen!iu lIliiejawnem 'ską,rgę kasacyjną wnae. s,io!ną po upływie przep~sanego terminu hlJb z li.rnnyc~

prr-zyczyn medopuszc,zalną, ja,ko -też skargę, kitórej

bra'kóiw sotrona nie uzupetn~ła w wyznaczonym terminie.

§ 2. Od postanowli enia, 0,drzucają1cego ska~ę

ka,sacYJiną, s}.uży zażaleni e do Sądu Najwyższego'

w te1'lminie tygodniowym od doręczenia posrŁa­

nowa.en'ia~.

Nr. 83.

Art. 437. Strona przeciwna może wnieść o.dp owi'edź na s,ka rg ę w tennilll; e dwutygodniowymo,d

d o ręcze l11ia jej sik arg,ikasacyjnej. Po upływie termi!-

nu na wnies<i en:ie odpowi'cdzli lub po zar!ząrdzeniu ' d<i- ·

rę czenia odpowiedz:i sąd drugiej .instancji na e, zwłocz­

nie przedmawli skar,g ę [ odpowń edź z aktami obu instancyj Są:dowli Najwyż:szemu.

Art. 438. Sąd Najwyższy na pO Siiedz'e niu n~ e­

jawnem odrzuca skargę kasacyjną, jeżeli ulegała od- '

rzuceniu prze,z sąd clrug:ej instancji, bą,dź też zwraca ją temuż sądowli ceJem uS Uinię oia dO ;;ltrzeżonych

braków. Sąd Najwyższy mo,że rozpoznać równieź

na posie.dzenau niejawnem sprawę, jeżelii skarga

oparta jest wyłącznie na po g wałce,niu pflZep,isów

postępowania ,l ub jeżeli . oblie strony zrzekły sa.ę

rozprawy.

Art. 439. § 1. Poza przypadkami wymieniomemi w artykule poprzedzającym wyznaczonabę- .

dzi e rozprawa. Zawciadomienie o term:llIie rozprawy wysyła slię ,s tron om jedynie na ich żądanie, wyrażone na piśmie, i tylko do miej,scazamńes!z,kacia

w,s kazanego w Warszawlie.

§ 2. SędZlia spra,w ozdawca przedstawli ana

rozpra wie zWlięźle s,t an sprawy ze szc,zegól.nem

uW Zlględnicniem podstaw ~ wn/i osków kasacyjnych.

§ 3. Ro.zp'rawa odbywa s,ię w grani,c ach skar'gi

kasa.cyjnej, jednak s,trony mogą przytac.zać nowe

uzasadnienie podstaw kasacyjnych .

Art. 440. Postępowanie przed Sądem Najwyż- '

szym ulega za,wii esze,niu jedynie na zgodny wniosek

obu stron.

Art. 441. Sąd Najwyższy rozp oznaje spraw'ę

w granicach skargi kasacyjnej, jednak bierze z urzę­

du pod rozwa g ę, czy wyrok zaskarżony nlie zapadł

z pogwałceniem 'Lstotnych przeplisów postępowania

lub czy nie sprzedwia si-ę porządkowł pub lkznemu.

Art. 442. § 1. Sąd Najwyższy or/z·eka po wysłuchRiniu wnio,s ków prokuratora.

§ 2. Prokurator przedstawia swoje wnlios k'i

u$lt,n ie po sprawozdaniu .sędzliego, a na rozprawie po

głosaclh stron.

.

Art. 443. Sąd Najwyższy oddala s;kargę, jeżeli

nie ma usprawii edl.iwionych podstaw kasacyjnych,

aLbo jeżeH wywk Izaskarżony pomimo bl-ędnego uzasadnie nia w wYJ11ii,ku ostatecznym odpowria,da prawu.

Art. 444. Sąd Najwyższy w miarę uwz,:::lędnie­

n~ a s kargli uchyla wyrok zaskariony w całośCi lub

w części i odsyła sprawę do ponownego roz,pozna!liia s~dowli, k,t6ry wydał wyrok lub innemu sądowi

rÓWlnorz,ędnemu. W rame odesłani,a sprawy temu

samemu sądOWI!, sąd ten rozpozna ją w riJnnym s:kłil- ·

Idz:ie \Sędziów.

Art. 445. Sąd, któremu spr/a wa ~o:stała odesła:­

na, związan'Y jest wykładnią prawa, zawartą w orze- ,

aeniIU Sądu Najwyższego. Nie mo,żua opiierać s,kar.gli kasacy jnej na wyrok, wydany po ponownem roz,pOZlnan~u .sprawy., na podstawach sprzecz,n ych z wykładnią prawną U!staloną przez Są;d Najwyższy.

Art • .446. § 1. Jeżeli Sąd Najwyżs,zy uznał, .

że niema pogwałcenia istotnych przepisów postępo­

wRinia, a z.a oho,dz,i naruslz en.ie prawa mater~alnego',

może na wll1.i'o sek .jednej ze stron orzec co do istoty

.s.prRiwy z,a mia,s t ode'słan:ia sprawy do !ponownego

Nr. · S3.

DZIennik Ustaw. Poz. 651.

Przy wydaniu wyroku Sąd Najwyższy

stanem fak,tycznym usrŁalonym w za,1s kaf\Żonym wywku.

'

§ 2. Co do 'istoty sprawy pwkuratoJ' WiniOSkbw ,n ie przedstawia.

Art. 447. Uchylając wyrok, Sąd Najwyższy

i1lłoże również, zamiast odesłania SiPrawy sądowri

d1-ugiej instancji, ziI1Jieść całe postępowanie, jeżeli pozew ulegał odrzuceniu ,przez niższe instancje.

Art. 448. § 1. JeżeLi niema szczegb.Inych

'. przepilsów o pOlstępOWa:DI~U przed Sądem Najwyż­

. szym, sltosuje s,ię odpowiednio przepisy o apelaCljliJ,

a co do zażalenia na o,dr'zucel1!ie skallgii kasacyjnej

or~z na odmowę zwrotu kaucji kasacyjnej stosuje

'} się odpowiednio przepisy o zażaieniu.

§ 2. Orzeczeń Sądu Najwyższego nie doręcz'a

się stronom z wyiątk:'em w sprawach, w których

uczestniczy Prokurator:ja Generalna.

T y t u ł IV.

iOZipoz,na.nia.

jestz,w~ązany

W zDiowienie postępowania.

Art. 449.

Na zasadzie przepisów n'iniejszego

za-

tytułu mo,żna żą,dać wznowienia postępowania,

kończonego wyrokiem prawomocnym.

Art. 450. Można żądać wznowienula postępo­

wania i uchylenia wyroku z powodu nieważności

l) jeżel,i orzekał s'ędzia wyłączony z mocy us,t awy, a strona 'przed uprawomocnien,iem się wyroku

'nie mogła domagać si,ę wyłączeni a;

2) jeżeLi stro.na ws,kutek naruszenia przep~sów

·prawa, poz'baWliona była możności dzi,ałania lub n'ie

majaJc z,dolno'śC'i procesowej, nie była należycie 'zastąpiona; jednak nie można żądać wz.nowienia, jeże \;~ brak : zastę:p~ltwa zarzucarw przed uprawomoc~ieTIli'em się wyro,ku albo jeżeM s,trona potwier,dz.iła

. dokonane czynności procesowe.

:.

Art. 451. N:ema skargi o wznowienie oid wyToków Sądu Najwyższego z powodu nieważno,ści.

Art. 452. § 1. Można również żądać wzno·,. Wiienia na tej podstawie

1) że wyrok został opar,t y nadokumenc.ie podrobionym bądź sfałszo'wanym, lub na s,kazującym

wyroku karnym, nas-Łępnde uchylonym;

2) że wyrok został uzyskany przez czyn karalny.

§ 2. Można rbwnież żądać Wlznow'i enia w raZlie późnlie,j.sze g o wykryda prawomocnego orzeczenia dotyczące g o te go szme go stosunku prawnego,

bąd 7 takich nowych oko " iczrności faktycZ'nych lub

śr 0 dków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ

-i'stotny .na wynik sprawy, a z któryc,h strona nie mogła s, kor:zys' tać w poprzed n.iem postępowaniu

Art. 453. Można żądać wznowienia z powodu

czynu :karalnego jedynie wóvvcza s, gdy czyn został

usta,lo.ny prawomocnym wyrok iem s,kazu.; ącym , chyba że posłę,powalnie ,karne nie może być wszczęte

lu.b że zostało umorzone z i.nnyclh przyczyn, ni,ż brak

,dowodów.

Art. 454. Sąd, który wydał za,skarżony wyrok, jest właśdwy do wZlnowie'TItia postępowania

z przyczyn ruieważności. Gdy zas;karżolno wyroki

różnych in,stancyi, jest wła ś ciwy sąd iinstanc,j,i wyż­

szej. Do wznowieniia na ,i,nmej podstawie jest właści­

wy sąd, ,wtóry ostatni orzekał co do~stoty sprawy.

Ąrt. 455. § 1. Skargę 'o Wlznowienie w n osi . się

w terminrie miesięcznym, lri:cząc: .

l) VI pr.z ypadku udziału sędz~e.go wyłączcnego o,d dJn.ia" w którym strolna dowiedziała ,się o przyczynie wyłączenia;

.

2) w przypadku, jeżeLi sltrona pozharWliona była

możnośc;i działanlia lub nie była należycie z astąpio'­

na - o,d dncia, w kt,órym zaskarżony wyrolk doręczo­

no ,s'tro'n ie albo jej zas,tęlPcy us,t awowemu;

3) w przypadku czynu karalnego lub uchyleni'a

wyroku skazującego - od dnia uprawom ocniępaa

się wyroku lub p ostanowienia, z,apad.łego w postępo­

wa~ukarnem;

d

.

4) w przypadkach późniejszego Wyik'rY1c;''a orzeczenia, albo nowych faktów ,i dowodów - od ,dnia,

w krtórym strona dowliedz!\ała silę o nich.

§ 2. Bie,g terminu rozpoczyna się n1'e wClZeśniej,

i'Cł1k od dnia upra womoc,ni:enia sięzaskarż01ncgo wyroku.

Art. 456. Po upływlie lat dZiiesięcriu od uprawomocnie,nia się wyroku nie można żC\!dać w~nowie­

n:ia z wyjąbki em przypadku, ,jeżeli strona pozbawalo na była możno'ś-CJi dz,iała.ruią lub nie była należyc~e

zastąpiona.

Art. 457.

S:ka liga o wz\nowienie powii,nna czy-

nić zadość warunkom poz,wu, tudzaeż zawierać oznaczen'ie . za,skar:żonelgo wyro,k u, po,dstawę wZinowieni·a

i jej uzasadniePJie, oko,Iiczlnośoi srlwlierdza,jące zacho-

wan,i e terrmi!nu do wln.ie sienia skar;gi, wreszcie WIl!iOsek o uchylenie lub zmianę zas,karżonego wyroku.

Art. 458. § 1. Sąd zJba;da na pos.ie,dzeniu al,iejawnem, czy s,karga jest wniesiona w rtermilnie i czy

op~era siilę na ustawowej podstawie wiz nowj en:i a. Na

żądanie sądu ,SIkarżący upraw,dopodobni okolricznoś ai,

stw,ierdzające zach owanie terminu luh dopuszlC:~al­

ność wznowrienria. W braku jednego z warunków

us,Ławowych Isąd skar g ę odrzuci, w prz.eaiw:nym razie wyznaczy rozprawę.

§ 2. S~d rówlnież s,ka'rgę odrzucm na rOlzipra~

~ie, jeżeM okaże się brak ustawowej pod s'i ó.wy

wznowlienia albo nriezachowa\nie terrtnrin,u.

Art. 459. § 1. Sąd postanowi po rozważeniu

stanu rzeczy, czy naprzód r o zstrzygnąć tylko o dopuszczalności wznowienia, czy też pcłaczyć badanie

dopm. zczalr o ści z rozpoznaniem sprawy.

§ 2. Ud

postanowienia,

dopuszczającego

wznowienie, niema zażalenia .

Art. 460. Jeżeli Sąd Najwyższy jest właściwy

do rozstrzy,enięcia o wznowieniu, wyda tylk () postanowienie o dopuszczalności wznowienia, n ltomiast

roz p oznanie sprawy przekaże sądowi dr ugiej instancji.

Art. 461. Sędzia, którego udział lub zachowanie się w procesie poprzednim jest rodstawą

skargi, jest wyłączony od orzekania w posil: powaniu

ze skargi o wznowienie .

Art. 462. Do postępowania ze skargi o wznowienie stosuje się odpc wiednio pozapr:zep 'sami niniejszego tytułu inne pr ze pisy kodeksu.

Art. 463. Wniesi e nie skargi o wznow :enie nie

tamuje wykonania z a skar żo nego wyroku. Jedn a k

sąd może na wnios e k strony wstrz:V!1l a ć w/ konanie

wyroku w razie uprawdopodobnienia, te s:"'arż ..,c::-

Dziennik Ustaw. Poz. 651.

mu grozi nj~j)owetowaDa s:.::kod ... chyba że strona

przec iwn a złoży odpowiednie zabezpieczenie.

Art. 464. Dalsze wznowienie iest niedopusz-,

czalne

od

prawomocne/.1o

orzeczenia,

zapadłe~o

wskutek skaqfi o wznowienie.

Tytuł

V.

Postępowania odrębn~.

Rozdział

I.

nakazowe.

Art. 465. Powód może żądać w pozwie, aby

sąd wydał przeciwko pozwanemu nakaz zapłaty

wierzytelności pi eni ężnej , albo uiszczenia innych

Postępowanie

rzeczy zamiennych, jeżeli żądanie p ozwu jest uzasadnione w całości clołączonemi do pozwu dokumentami, bądż p'uhli'C.z<nemi.iponz ądzon-em; pnzez Wlła­

dze lub urzędy polskie, bądź prywatnemi, na których podpisy uwierzytelnione są ·przez sąd lub notariusza w Polsce.

Art. 466. § 1. Powód mate. równie:i; żądać

wydania naka7..U zapła ty przeciwko każdemu zobo·

wiązanem u z wekslu lub czeku,

j eże li roszczenie

opiera ~ię na wckslu lub czeku, mającym wszelkie

warunki ważno.sci i nie nasuwającym podejrzenia

co do jego prawdziwości.

§ 2. Do pozwu należy dołączyć weksel lub

czek oraz wszystkie dokumenty potrzebne do uza·

sadnienia roszczenia.

'

§ 3. Nakaz na rzecz osoby, która z wekslu

lub. cze~u ni~ jest bezpo ś rednio uprawnioną, wydać

mozna ,~dYDl~ wtedy, gdy przej$cie prawa na nią

udowodDlone Jest dokumentami, wymienionemi war:.

łykule popr~edzającym.

Art. 467. Jeżeli z samego dokumentu, wekslu

lub czeku wynika, że przeciwko roszczeniu mó głby

b yć podniesiony zarzut przedawnien ia, nakaz wydać

można jedynie wówczas, gdy powód udowodni w po'

1.wie przerwanie lub wslnzymanie biegu prz edaw~

nienia -dokumentami pubUc!l;nemi lub uwiel"1zytelnioneml.

Art. 468. Jeżeli nie można wydać nakazu, a

pozew nadaje się do zwykł ego postępowania w t ym

samym sąd.z:ie, wówczas zastosować należy odpo wiednie przepisy kodeksu; w razie przeciwnym nal eży pozew odrzucić.

Art. 469. § 1. Nakaz wydaje sąd w osobie

jednego sędziego b ez rozprawy i b ez wezwania pozwanego , któremu doręcza się pozew wraz z nakazem i odpisami dokumentów.

§ 2. Sąd orzeka nakazem, że pozwany ma

w cią!o!u tygodnia, a gdy chodzi o roszczen ie z wekslu lub czeku, w ciągu dni trzech, od doręczenia, zaspoI;:oić roszczenie w całości wraz z kosztami, a lbo

wnieść w tymże terminie zarzuty.

Art. 470. § 1. Nakaz od chwili wydania stan owi tytuł zabezpieczenia, a jeżeli był wydany na

podstawi e wekslu lub czeku staje się nadto natychmiast wykonalnym z upływem terminu udzielone~o

do zaspokojenia roszczenia.

§ 2. Sąd na wniosek pozwanego mo że ograniczyć

zabezpieczenie wedlug swego uznania,

a w razie wniesienia zarzutów wstrzymać wykonanie nakazu.

Nr. 83.

§ 3. Nakaz p rawomocny ma sk utki wyroku

prawomocnego.

Art. 471. § 1. Pis mo, obejmujące zarzuty,

należy wnie ść do sądu, który wydał nakaz.

§ 2. Pismo powinno .zawilO"rać wszys tkie te

zarzuty, które w postępowaniu przed s:tdem okr~'

gowym należy pod pnepisanym r ygorem zgłosić

przed wdaniem s ię w spór co do is toty sprawy.

Fakty i dowody mogą b yć przytaczane aż do za mknięcia rozprawy, jak w zwyk ł em postępowaniu.

§ 3. Przewodniczący zarzą d zi doręczenie pisma powodowi z jednoczesnem wyznaczeniem termi~

nu rozprawy.

§ 4. Pismo spóźnione sąd odrzuci bez rozprawy.

Art. 472. Sąd po prz eprowadzeniu rozprawy

orzeknie wyrokiem, że nakaz utrzymuje w mocy,

albo że go uchyla w całości lub w części i w tym zakresie żądania powoda oddala.

Art. 473. JeŻ2li pozwany cofnął zarzuty, są d

orzeknie pos tanowieniem, że nakaz pozostaje w mo cy. W tym przypadku co do kos7.lów stosuje się odpowiednio przepisy o kosz tach, przewidziane w razie cofnięcia pozwu.

Art. 474. W b ra ku przepisów szczególnych,

.g to s~je się w p os t ępowaniu !Jl.akazowem iprzep i'Sy niniejszego kodeksu, jednak do pozwu nie można dołą ­

czać odpisów zamiast ory~inałów, od wydania nakazu nie słu żą środk i odwoł awc ze z wyjątkiem zaża­

lenia od orzeczenia o kosztach i powództwo wzajemne jest niedopuszczalne.

Art. 475. W razie uwz ględnienia zażalenia od

odmowy wydania nakazu, sąd drugie j instancji odsyła sprawę sądowi pierwszej instan cji do ponowne go rozpoznania.

R o z d z i a ł II.

Postępowanie upominawcze.

Art. 476. Powód w p ozwie, ,którym d ochodzi

w ·sądzie grodzkim od swego d ł użnika osobistego sumY lpieniężnej do wysok osci tysiąc·a zlotych, może żą­

dać, aby sąd wydał prze ciwko pozwanemu nakaz

zap ł aty.

Art. 417. § 1. Sąd wydaje nakaz bez rozprawy i bez wezwania pozwanego, któremu dorę~

cza się pozew wraz z nakazem.

§ 2. Nakazem sąd orzek a, że pozwany ma

w ciągu dwóch tygodni od doręczenia zaspokoić

r oszczen-ie w całości wra-z ·z koszlami, aJbo wnieść

w tym terminie sprzeciw.

Art. 478. § 1. Spmeciw moie być wnies.io ny

w dowolnej formie pod jakąkolwiek nazwą - na

piśmi e lub us tn ie do protokółu sądowego, nawet bez

przytoczenia pods taw, faktów i dowodów.

~ 2. Osnowa przepi:;u nin ie jszego powinna

być podana pozwanemu wraz z nakazem.

Art. 479. Sąd bez rozprawy odrzuci sprzeciw

spóźn ion y. Pozwany może postawić wniosek o przywrócenie terminu, jeże li kode};:s na to zezwala.

Wniosek uwzgl ędn iony ma skutki sprzeciwu, wniesionego we wła ś ciwym czasie.

Art. 480. § 1. Je żeli sprzeciw wniesiono we

właiciwym c:nsie, nukaz traci moc, nawet idyby

Dziennik Ustaw. Poz. 651.

Nr. 83.

sprzeciw dotyczył tylko CZęSCl roszczenia, albo Q.ył

zgłoszony przez któregokolwiek z pozwanych o to

samoro·sz,cz eni\e.

§ 2. Sprzeciw, zgłoszony co do jednego lub

niektórych tylko roszczeń, objętych wspólnym pozwem, uchyla nakaz jedynie co do nich.

Art. 481. Sąd zarządzi doręczenie sprzeciwu

powodowi z jednoczesnem wyznaczeniem Łp.rminu

rozprawy.

Art. 482. § 1. Sąd odmówi wydania nakazu

1) jeżeli roszczenie nie nadaje się do doch0

dzenia w drodze postępowania upominawczego lub

wogóle procesu cywil nego;

2) jeżeli z samej osn owy p ozwu wynika, że rO,szczenie lest oc'zywiśc:ie bezz,a s.a dne;

3) jeżeli zaspokojenie roszczenia zawisłe jest

od świadczenia wzajemnego;

4) jeżeli miejsce pobytu pozwanego nie jest

znane, albo gdyby doręczenie mu n akazu nie mogło

nastąpić w kraju.

§ 2. Okoliczności powyższe stanowią przeszkodę do wydania nakazu, j e żeli zachodzą choćby

co do części roszczenia lub przeciwko jednemu z kilku współpozw any ch.

.

Art. 483. § 1. Sąd zawi.adamia powoda o odmowie wydania nakazu. Od odmowy niema zaża­

lenia; natomiast powód może w ciągu miesiąca żą­

da. ć skierowania sprawy do zwykłego postępowania.

§ 2. Powód nie traci prawa wytoczenia ponownego powództwa, jeżeli nie skorzystał z tego

terminu.

Art. 484. Nakaz prawomocny ma skutki prawomocnego wyroku.

Art. 485, W postępowaniu upominawczemw

braku przepisów szcze~ólnych stosuje się przepisy

niniejszego kodeksu .

4

KSIĘGA TRZECIA

Sąd

poluuowny.

Rozdział

I.

Zapis na sąd polubowny.

Art. 486, . § 1. Str ony w gr.anicach swejzdo,l ności do samod z.i eln ego 'z G<!: o w'i ą:z ywani'3. się mogą zawrzeć umowę o c dd a nie sporu p od ro zs trzygnięcie sądu polubownego [zapi s na s ą d polubowny).

§ 2. D op ó ki str ony obow~ązu,j e la ka um owa,

nie można żądać rozpozr..ania sp oru prze z sąd pań­

stwcwy.

Art. 487. § 1. Zapis nil sąd polubowny musi

być sporządzony na p iś mi e i p odpisany przez obi~ '

strony. W zapisie o zna c zy ć IJ.:1 J e ż y clo kłac1 n i e prze dm iot sporu, bądź stosun ek prawny, z kt órego spór

wynikł lub wyniknąć może.

§ 2. Zmia ny i uzupełni e nia w zapisie wymagają tej samej fo rmy.

Art, 488. § 1. Sędziego polubownego (arbitra) wyznaczyć można bądź w samym zapisie, bądź

po jego sporządzeniu .

§ 2. Każda strona wyzn ac:(:a jednego sędzie ~

go, a wyznaczeni sędzio 'wie wyb ; orą przewodniczą­

cego sądu polubownego (superarbitra), o ile zapis

inaczej nie stanowi.

Art. 489. § 1. Sędzią polubownym może byc

każda o's o,[; a ti'zy czrua, uieo.g raniczona w z doJ.ności

do działania, umiejąca czytać i pisać.

§ 2. Sędzią polubownym nie może być sędzia

państwowy.

Art. 490. § 1. Strona, która wyznaczyła sę­

dziego polubownego, zawiadomi o tern przeciwnika,

wzywając go, aby w c iągu tygodnia również wyzna czył sę dzieg o polubownego i zawiad.omił ją

swym

wyborze. § 2. Zawia domienia dokonywa się przez notarjusza lub listem poleconym.

§ 3. Jeżeii wyznaczenie sędziego polubownego należy według z~.pisu do osoby trzeciej, może j ą

o. t.o wezwać każda strona; w tym przypadku stosuje się również powyższy termin oraz sposób wezwania i zawiadomienia.

Art. 491. Każdą ze stron wiaże ,do.konan,e

przez nią wyznaczenie sędziego polubownego od

chwili otrzymania przez przeciwnika o tern, zawiadomienia.

°

Art, 492. § 1. Jeżeli wezwany nie wyzn aczył

w termin iesę dzie ,go po,lubowlIlego, albo gdy , sędziowie

nie zgodzili się na wybór przewodniczącego, sąd pańl ­

stwowy wyznaczy na wniosek strony s ędziego polubownego lub przewodniczącego, o ile zapis inaCZ E!j

nie stanowi.

§ 2. Od wyznaczenia sędziego polubowne~o

i przewodnicz ą ce go niema zażalenia.

Art. 493. § 1. Stron a może wyłączyć sędziE: ­

go polubownego z tych samych przyczyn, które UZ3.sadniają wyłączenie sędziego państwowego i w tym

samym czasie. Jedn ak prawo wyłączenia sędziego

polubownego przez stronę, która go wyznaczyła, słu­

ży jej tylko wtedy, gdy o przyczynie wyłączenia dowiedziała się dopiero po ustanowieniu sędziego.

§ 2. Zapis na są d polubowny nie może zawierać zastrzeżeń sprzecznych z przepisem tego artykułu.

Art. 494. Z ważnych przyczyn sędzia polubowny może się zwolnić od przyj ę t e go obowiązku.

Art. 495. Sąd państwowy na wniosek strOtiY

wezwie opieszałego sędziego polubownego do spet~

nienia czynności w przecią gu zakreślone g o t.erminu,

a następ n ie usunie sędziego, jeżeli tenże mimo wezwania nie spełni swych czynno ści . Od tego zarzą­

dzenia niema zażalenia.

Art. 496. Strona może żądać ustanowienia innego sędziego polubownego, gdy sędzia , nie wyznaczony w samym zapisie, umarł, zo s t a ł w yłą czony,

utracił warunki niezbędne do peł n ienia czynności

sędziego polubownego, a lbo z im}ych ważnyc h przyczyn nie może nadal pełnić swych cz ynności, gCi y

z\'JOiln:tl: si'ę od pIT)"ję tegoobowią zku, Wresz cie gd f

został z powodu opieszałości usunięty.

Art. 497, Sędzia polubowny ma prawo dCl

wynagrodzenia za swe czynności; le ż e li co do w ynagrodzenia niema umowy ze stronami , s ą d paJ'. stwowy oznaczy je na wniosek sędziego.

Art. 498, § 1. Zapis traci moc w przypadkach następujących

Dziennik Ustaw. Poz. 651.

l) gdy upłynął czas, w ciągu którego sąd polubowny obowiązany był wydać wyrok, albo gdy wygaśnięcie zapisu wynika z innych jego postanowień;

2) w razie pisemnej umowy rozwiązującej;

3) gdy sąd polubowny nadmiernie zwleka

z wydaniem wyroku;

4) gdy strony nie mogą się zgodzić na sędzie­

go , którego w myśl za:pisu w6pólnie wy.znaczyć poWll1ny;

5) jeżeli sędzia, wyznaczony w zapisie, nie

przy:)ął tego ob o'W'ią' z,ku IUlb z powodu usumięci.a ,g o

bądź

z jakiejkolwiek innej przyczyny swych czyn-

ności nadal pełnić nie może;

6) jeżeli przy wydanIu wyroku nie można osią­

gnąć jednom.-vślności lub większości głosów.

§ 2. Sąd państwowy na wmiosek ,j,ednej

ze

stron po przeprowadzeniu rozpr.awy orzekn.ie postanowieniem co do . wygaśnięcia zapisu.

Art. 499. Jeżeli zapis obe jmuje wszystkie

spory z pewnego stosunku prawnego, a przyczyna

wygaśnięcia zapisu nie wyłącza sądu polubownego

co do daiszych sporów, jakie z tego stosunku wyniknąć . mogą, sąd p aństwowy odpowiednio ograniczy

posŁanow,i enie swe o wyg. aśnięciu z,apiJsu do ,danego

przypadku.

Art. 500. Rozstrzyganie wniosków, zgłos~o­

nych w myśl przepisów poprzedzających, należy

w sądzie okręgowym do jednego sędziego. W sprawach tych zastępstwo przez adwokatów me jest

obowiązkowe .

R o z d z i a ł II.

Postępowanie przed sądem polubownym.

Art. SOL § 1. Strony mogą określić same

tryb postępowania przed sądem polubownym.

§ 2. Je żeli strony tei!o nie uczyniły do chwili

rprz yjęcia obowią;ziku pr·z ez sędzi,ów polubownych,

sąd polubowny według swego uznania określi tryb

postępowania .

Art. 502. § 1. Sąd polubowny może przesłu­

c.hać strony, świadków i biegłych, jednak nie może

odbierać od nich przysięgi, ani stosować środków

przymusowych.

... .. § . 2. O wykonanie czynności, której sąd polubowny nie je;;t mocen przedsięwziąć, sąd ten zwraca się do sądu grodzkiego, w którego okręgu czynność ma być wykonana.

§ 3. O terminie swej czynności sąd grodzki

zawiadomi strony lub ich pełnomocników oraz sąd

/polubowny, którego członkowie mogą :niezależnie

od- stron wziąć udział w przepro-waclzeniu dowodu

i zadawać pytania.

Art. 503. O ile zapis inaczej nie stanowi, sąd

polubowny może rozpo zna ć sprawę po wysłuchaniu

jednej tylko strony, jeżeli druga strona nie składa

wyjaśnień.

Art. 504. Wyrok sądu polubownego zapada

bezwzględną większością głosów,chyba że zapis

~mac;z1ej s't ia,oowli.

JeżeH sąd polubowny składa s' i,ę

tylko z dwóch sędziów, jednomyślność jest konieczn.a.

Art. 505.

·p ówinien

Wyrok sądu polubownego zawierać

Nr. 83.

1) oznaczenie zapisu na sąd polubowny;

2) miejsce i datę viydania wyroku;

3) imiona i nazwiska stron i sędziów;

4) rozstrzygnięcie o ządaniach stron;

5) powody, któremi kierował się sąd przy wydaniu wyroku, chyba że zapis uwalnia od ich przytaczania.

< .. ..

Art. 506. § 1. Wyrok podpisują wszyscy sę­

dziowie polubowni.

§ 2. Jeżeli którykolwiek z sędziów odmÓwi

podpisu lub nie może podpisać wyroku, pozostali ~a­

znaczają to na samym wyroku.

Wyrok, podpisany

przez większość sędz~ów, ma taką sarną moc, jak

podpisany przez wszystkich.

Art. 507. § 1. Sąd polubowny dorę<::zy . obu

stronom odpisy wyroku, podpisane przez s'ldziów

tak jak oryginał, za dowodem doręczenia na piśmie.

Zapis nie może zawierać zastrzeżenia sprzecinej!o

z tym artykułem.

§ 2. Sąd po,l ubowny ,złoży w sądzie państwQ­

wym orygin.ał wyroku bądź ug'o dy, wr,a z iZ dO'wodami doręczenia, zapisem i innemi dokumentami. ..

Art. 508. § 1. Od wyroku sądu polubowne:.

go niema odwołania.

§ 2. Wyrok sądu polubownej!o ma moc prawną narówni z wyrokiem sądu państwowego. Takież

sarno znaczenie ma ugoda, zawarta przed sądem

polubownym, jeżeli ją podpisały strony i wszyscy sę­

dziowie polubowni.

Art. 509. Sąd państwowy wyda na wniosek

strony postanowienie o wykonalności wyroku lub

ugody i zaopatrzy je odpowiednią klauzulą, jeżeli ze

złożonych w sądzie akt sąpu polubownego nie wynika, że wyrok lub ugoda treścią swą ubliźa porząd­

kowi publicznemu lub dobrym obyczajom. W postępowaniu tern zastępstwo stron przez adwokatów

nie jest obówiązkowe.

R D z ci. z' l' a ł III.

Skarga o uchylenie wyroku.

Art. 510. § 1. Strona mO'że żądać uchylenia wyroku sądu polubownego w przypadkach następujących

1) lie,żelli nie było 'z apisu na 'Sąd P oll ub o'wnYj albo ,g.d'yzapi,s był ni,eważny lub str-ac,ił moc;

2) jeżeli stronę pozbawiono możności obrony

swych praw przed sądem polubownym;

.

3) jeżeli nie zachowano· przepisów o postępowa­

niu przed sądem polubownym, przewidzianych w zapisie lub w ustawie; dotyczy to zwłaszcza przepisów

o składzie sądu, głosowaniu, wyłączeniu sędziów

i o wyroku;

4) jeżeli rozstrzygnięcie o żądaniach stron jest

niezrozumiałe,

zawiera s-przeczności. przekracza

granice zapisu, albo treścią swą ubliża porządkowi

publicznemu lub dobrym pbyczaiom ;

5) jeżeH zachodzą .pr:zyc.zyny, k,tóre 's.fi,nowią

podstawę skal1gi o wznowienie po'stępO'wania wmyśl

pl1zepisów niniej szego kodeksu.

§ 2 . Zap~s nie mo,że 'zawi:erać 'za'Sirzeżęń

'Sipl1zecznycih z przepisami tego artykułu.

Dziennik Ustaw. Poz. 651 i 652.

Nr. 83.

Art. 511. § 1. Ska1""gę o uCihyleruie wywku s'ą­

du polubownego wniJeść należy do sądu pańs1two'we­

go w ciągu miesiąca old ,doręczeni.a wyroku.

§ 2. W ralz ie Oiparc.ia s,kangi na przyc'zynaClh,

któ're ' s:Łan,owią podstawę skargi o wznowi'e nlie postępowania, It ermin liczy s i ę według przepisów

o wznowieniu.

Art. 512. Postępowanie ze skargi o uchylenie

wyroku sądu POhlbown,ego odbywas1ię według pl1zepi'Sów o postępowaniu z po,z wu.

R o !Z d IZ 'I a ł IV.

Przepisy ogólne.

w niniejszej księdze mówi

się' o sądzie państwowym , rozumie si ię ten sąd pań­

stwowy, który byłby właściwy do rozpoznania sporu

między stronami, o ileby strony nie zapisały s~ na

sąd ' polubowny.

Art. 514. Przepisy niniejszej księgi mają odpowiednie zastosowanie do sądów polubownych.

ustanowionych w rozporządzeniach ostatniej woli

lub w ' aktach fundacyjnych, jak również - o ile

ustawy szczególne inaczej nie stanowią - do stałych sądów polubownych, powołanych do życia postanowieniami statutów lub regulaminów instytucyj

publicznych lub społecznych , Jednak postanowienia te nie mogą uchybiać tym przepisomninieiszei

księgi, które są dla stron bezwzględnie obowiązują­

ce. T ak ustanowione sądy polubowne nie maja równieżprawa odbierania przysięgi od stron, świadków

i biegłych, ani też prawa stosowania środków przymusowych.

Art. 513.

Ilekroć

Przepisy końcowe.

j .'

Art. 515. Wykonanie kodeksu postępowania

cywilnego porucza się Ministrowi Sprawiedliwości,

, ' Art. 516. Rozlporządzen,ie n2nięjsz,e wchodzi

w życie równocześnie z przepisami wprowadzające­

mi kodeks postępowania cywilnego - z dniem

1 stycznia 1933 , r.

Prezydent Rzeczypospolitej: l. Mościcki

Prezes Radv Ministrów i Minister

,

Spraw Wojskowych: J. Piłsudski

Minister: J. Beck

Minister Spraw Wewnętrznych: Sławoj Składkowski

M~iriis,ter Spraw Za:granicZnych: August Zaleski

Ki'e rownik MinisterstW'a Ska1rbu: Ignacy Matuszewski

Minister Sprawiedliwości: St_ Car

Mtnils ter Wyznań Rel~gi:jnych i Oświecenia Publicznego

.

Sł. . Czerwiński

Minister Rolnictwa: Leon J. Połczyński

Minister Przemysłu i Handlu: E. Kwiatkowski

Minister Komunikacji: Kiihn

Minister Robót PubE,c znych: Matakiewicz

Minister Pracy i Opieki Społecznej: A. Prystor

Minister Reform Rolnych: Witold Staniewicz

Minister Poczt i Telegrafów: Boerner

1111

652.

ROZPORZĄDZENIE

PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ .

z dn1!a 29 HsrbOipada 1930 r.

Przepisy wprowadzające Kodeks Postępowania

Cywilnego.

Na podstawie art. 44 ust. 5 KOll1ls.tytucji postanawiam co następuje

R o z d z i' a ł I.

Przepisy ogólne.

Art. I.

Z dnilem wejścia w życie kodeksu postępowani.a

cywUlnego tracą moc dotychczasowe przepisy o postępo.waniu przed sądami powszechnemi w sp~rny (;h

sprawach cywilnych, Ullormowanem w.k cd.eks:e postępowania cywilnego i w rozporządzemu n1iOleJs.zZJl~.

W szczególn o ści tracą moc zzastrzeżenranu,

zawarŁ emi w artykułach XVII § l, 2, 3 i 7, XX,"

i XXXI, obowiązujące dotychczas w tym zakresle

przepisy wraz z póżniejszemi ich zmianami, i uzupełniami, a mianowicie

1) przepisy ogólne, księg~ pierws~a,. d:ug~

i trzecia, tytuły I, II i III rozdZIału II kSIęgI. pIątej

ustawy postępowania cywilnego z dnia 20 lIstopada 1864 r. (T. XVI cz. I Zwodu praw), jako też prz~­

pisy przechodnie z dnia 18 lipca 1917 r. (Dziennik,

Urzęd owy D z,partamentu SprawiedHwości Tymczasowej Rady Stanu Królestwa Polskiego Nr. l, poz. 5);

2) norma illrysdykcyjna wraz z ustawą zaprowadzającą tudzież procedura cywilna wraz z ustawą zaprowadzającą z dnia 1 sierpnia 1895 r. (Dz. u.

p , austr. Nr. 110 - 113);

3) księgi: pierwsza, druga, trzecia, czwarta

i pią,Ła, T Oizdzi'ał pie1rws'z:y i drugi Ik!s ięg'i 'S lz:ós1tea, księ­

ga siódma i dziesiąta ustawy o po'stępowaniu cywilnem wraz z ustawą zaprowadzającą z dnia 3D'

stycznia 1877 r. (Dz. U. Rzeszy 1877 r. str. 244) or~z

ustawa o ustroju sądownictwa z dnia 27 styczma

1877 r. (Oz,. U. Rzeszy 1877 r. str. 41 i 1898 r. str. 371)

wraz 'z ustawą wYlkonawczą (Zb. u. prusko 1878 r. str.

230').

Art. II.

Pozostają w mocy postanowienia ustaw i p:rze- .

pisów . wym!le nionych w artykule . poprzedzaj ącym,

o ile dotyczą spraw innych niż sporne, w szczególności zaś postanowienia wymienione w rozdział ach

II, III i IV niniejszego rozporządzenia.

Art. III.

Pozostają rÓwnież w mocy zawarte w ustawach

i przepisach szczególnych postanowienia <? właści­

wości sądu; o postępowaniu, jako też o sądach po.1ubownych, dotyczące zarówno spraw sQornych Jak

i egzekucyjnych, upadłościowych i innych, a w szcze~

gólności

.

1) przepisy, w myśl których sądy powIOny zawiadami: ać inne władze lub ich organ.a o wni,esien,iu

pozwu lub o in,nych oko!itcZIIl.ośdach ujalwni!onych

w toku spTawy;

~

3 grudnia

\t ·ł1NIKBSJ

.

RZECZYPOSPOLITEJ · POLSKIEJ

NQ 83.

Rok 1930.

T R E Ś Ć

ROZPORZI\DZENIl\ PREZYDENTl\ RZECZYPOSPOLITEJ

Poz.: 651-z dnia 29 listopada 1930 r. Kodeks Postępowania Cywilnego

• • • • • • • •

652-zdnia 29 listopada 1930 r. PrzepIsy wprowadzające Kodeks Postępowania Cywilnego

651.

•

ROZPORZĄDZENIE .

PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ

'z dnia 29 :JiJs,t oipada1930 r.

Kodeks Postępowania Cywilhego.

Na podstawie art. 44 ust. 5 Konstytucji post:anaWliam co na.<stępl1lie

TYTUŁ WSTĘPNY.

Przepisy ogólne.