Rozporządzenie Ministra Komunikacji z dnia 26 listopada 1928 r. wydane w porozumieniu z Ministrami Spraw Wojskowych, Spraw Wewnętrznych oraz Przemysłu i Handlu o sygnalizacji lotniczej i o lotniczych znakach naziemnych.

§ 12. Rozpor ządzenie lllllle)Sze wchodzi w

życie

2 dniem ogłoszenia.

Minister Komunikacji: Kiihn

Minister Spraw W wnętrznych: Sławąj Składkowski

Minister Spraw Wojskowych: J. Piłsudski

9.

Rozporządzenie Ministra Komunikacji

z dnia 26 listopada 1928 r.

wydane w porozumieniu z Ministrami Spr<lw

Wojskowych, Spraw Wewnętrznych oraz Przemysłu i Handlu o sygnalizacji lotniczej i o lotniczych

znakach naziemnych.

'

,

Na podstawie art. 36 ro zporządzenia Prezydenta

Rzeczypospolitej z dnia 14 marca 1928 r. o prawie 10,t niczem (Dz. U. R. P . Nr. 31, poz. 294) zarządza się

co 'następuje

I. Stałe sygnały optyczne na statkach powietrznych.

§ l.Wyraz "widzialny", stosowany w rozporządzeniu

niniej szem do świateł, oznacza światło, które można

widzieć w noc ciemną i przy przezroczystem powietrzu.

Kąty widzialno ści wskazywane w rozporządzeniu

r.ini jszem a przedstawione na poniżgzym schemacie,

OU dVSZą się do statku powietfZnego w normalnem położeniu lotu prostolinijnego i poziomego.

,

Widok szematyczny w płaszczy źni e świateł samolotu.

Nr. 1.

szczyznami pionowe mi, tworzące mi kąt 110°,

z których jedna będzie równcl egła do pł aszczy­

zny pionowej, przechodzącej przez oś p Jdłuż­

ną statku.

Każde Z tych świateł powinno być

widzialne na odległoś ć co najmniej 5 km. Światło

zielone jedmk nie ma być widoczne Z lewej strony ani światło czerwone Z prawej strony samolotu.

c) W tyle samolotu możliwie najdal ej bi ałe świa­

tło, zwrócone ku tył ow i i widzialne na odległoś ć

co najmniej pięciu kilometrów pomiędzy bobmi kąta 140°, dzielące go się na dwie równe

części przez pionową płaszczyznę symetrji sa7

molotu.

d) Gdyby w celu wykonania postanowie ń niniej, szego paragrafu światła p ojedyńcze należało

zastąpić kilkoma światłami, pole widzenia każdego

Z tych świateł winno być ograniczone w ten sposób, żeby było widoczne tylko jedno światło.'

§ 4. Przepisy, odnoszące się do świateł na samolotach stosuje się do sterowców Z następującemi zrriianami

'

,'

a) ilość świ;::teł powinna być zdwojona z przodu

i ,w tyle na linji pionowej, z boków poziomo

na linji równoległej do osi sterowca;

b) każda para świateł powinna być widoczna je~

dnocześnie.

Odległość między dwoma światłami każdej

powinna wynosić nie mniej, niż 2 metry.

pary

I

§ 5. Sterowiec h()lowany po\-;inien być zaopatrzony w św iatła, wskazane w § 4, i oprócz tego w świ atła,

wskazane w § 7 dla sterowców unieruchomionych.

QQ-tfI

~).

..

,~

.

,"

..

I.

•

(.

łj

:~c.M.~Mt

II

O'

-I

\\

~. cI-W~ ,'.o~ ~~ !l.utM,\ł.A H\IM~

'

\

-=\\1..

~

\\\\~

,

,

vi \\~" " '~ , 0 i:Ab

)?"'J\t~\".;'~~C:~~~'

~~ 'd! "~'~'~ ~\>It~ ~~\

. .AlA" t-d\! -==~

..

~~,,, ,.~ĄM !fJ'W."fl

,

~W

I

~~=

J,1Jf/

' ...'l)i

~l' ""',

~ ;/

~~MJ'/~

'Ą'

,

",'

u~

""'horll

§ 2. Przep isy o światłach obo wiązują bez wzglę­

du na stan atmosferyczny od zachodu do wschodu słoń­

przez cały ten czas nie wolno używać oprócz świateł,

wymienionych w niriiejszem ro zporządzeniu, żadnyc h

innych świateł, które by mogły być uważane jako świa­

tła sygnałowe, przepisane dla żeglugi powietrznej; te

ostatnie światła nie powinny być oślepiające.

ca;

§ 3. ' Samolot zarówno w locie, jak i przy poruszaniu się własne mi środkami na ziemi lub na wodzie powinien być zaopatrzony w następujące światła

a) Na przodzie światło białe, widzialne pod ką­

tem 220°, symetryczne względem pionowej pła­

szczyzny symetrji samolotu. Światło to powinno być widzialne na odległość co najmniej

8 km.

b) ,Z prawej strony-światło zielone, z lewej strony - światło czerwone. Światła te mają być tak

umieszczone, aby każde Z nich rzucało bez przerwy promienie ku przodowi, między dwiema pła-

§ 6. Statek powietrzny, unoszący się bezwładnie

na powierzchni wody, to jest nie będący zdolnym do

pormzania się według prż;episów obowiązujących dla

uniknięcia nie bezpieczeństwa zderzenia na morzu, powinien być zaopatrzony w światła przednie i tylne,

przewidziane w §§ 3 i 4 tego rozporządzenia oraz w dwa

czerwone światła, umieszczone jedno nad drugie m,

w od ległości co najmniej 2 m. w ten sposob, aby były

widzialne we wszystkich kierunkach na odległość co

najmniej 3 km.

Jeże li jednakże statek taki porusza się przy pomocy zewnętrznych, niezależnych od niego środków lokomocji, powinie n on b yć zaopatrzony w światła boczne.

§ 7. Sterowiec, który z jakiejkolwiek przyczyny

unosi się be zwładnie (w powietrzu) lub na którym silniki zostały wstrzymane rozmyś lnie, powinien oprócz

świateł, wymienionyh w § 4, ukazywać w sposób bardzo widoczny dwa czerwone światła, umieszczone jedno nad drugiem w odl egłości co najmniej 2 m. i widzialne we wszystkich kierunkach na odległos ć co naj~

mniej 3 km. W d zień sterowiec holowany, którym z jakiejkolwiek przyczyny ki e rować nie można, powinien ukazywać w sposób bardzo widoczny dwie kule lub przedmioty czarne o śre dnicy 60 cm., umieszczone jeden nad

drugim w odległości co najmniej 2 m'.

Sterowiec, będący na uwięzi lub w ruchu, z motorami rozmyś lnie zatrzymanemi, powinien w dzień ukazywać w sposób bardo wid<Dczny kulę lub czarny przed~

miot, mający 60 cm. ś rednicy i ma być uważany przez

.inne statki powietrzne za bezwładny.

Nr. 1.

Dziennik Ustaw. Poz. 9.

§ 8. Balon wolny powinien być zaopatrzony w jaskrawe białe świ 2 tło, umieszczone poniżej łodzi w odległoś ci co mjmnicj 5 m. widzialne we w3zystkich kierunbch z odleg~i)ś ci co najmniej trzech kilometrów.

§ 13. Jeśli w nocy jedno Z wymienionych w §§ 3,

4, 8 i 9 świateł zgaś nie, statek p0wietrzny powinien

§ 9. Balon n3 uwi ęzi powinien posiadać zamiast

bi l łego światła wymienionego w § 8 na jego miejscu

trzy światła, umieszczone pionowo w odległości co najmniej 4 m. jedno od drugiego, koloru następującego

światło w ś rodku powinno być białe , dwa pozostałe czerwone; wszystkie trzy św iatła powinny być widzialne

we wszystkich kierunkach Z odległości co najmniej

§ 14. Postanowienia §§ 3 - 13 nie wykluczają

stosowania przepisów specjalnych, wydanych przez wła­

dze wojskowe o używaniu świateł dodatkowych na stąt;

kach powietrznych wojskowych pojedyńczych lub latających w grupach.

Również postanowienia te nie stoją na przeszkodzie używaniu przez właścicieli statków powietrznych

prywatnych specjalnych sygnałów rozpoznawczych" jednakże sygnały takie mogą być używane na zasadzie specjalnego zezwolenia udzielonego przez Ministerstwo Komunikacji i muszą być wpisane do rejestru statków po.

wietrznych i do ksiąg pokładowych.

3-ch km.

Ponadto na linie powinny być umieszczone w odległości co 300 metrów, począwszy od łodzi, światła po

trzy w grupie Z zachowaniem przepisu ust. 1 tego paragrafu o rozmieszczeniu ś wiateł w każdej grupie. Przed miot, do którego balon jest przymocowany na ziemi,

powinien być również zaopatr~ony w grupę podobnych

świateł, wskazujących położenie tego przedmiotu.

W dzień lina zamiast świateł wyżej wymienionych,

powinna być zaopatrzona w rozmieszczone w odleglości co 100 metrów począwszy od łodzi rękawy kierunkowe, o średnicy co najmniej 0,20 m. i dł ugości

2 m. Z materji w pasy na przemian białe i czerwone

szerokości 0,50 in.

§ 10. Sterowiec, uwiązany przy samej ZIemI, powinien posiadać przednie i tylne światła, wskazane

w § 4.

Jeśli sterowiec jest uwiązany daleko od ziemi, lina

i przedmiot, do którego jest przytwierdzony, powinny

być czy to we dnie, czy w nocy oznaczone w sposób

wskazany w § 9.

Przepisów tych nie stosuje się do kotwic żeglar­

skich albo pływaków, używanych przez sterowce do zatrzymywania się na morzu.

§ 11. Samolot, zatrzymujący się na ziemi lub na

wodzie, o ile nie zarzuci kotwicy lub nie zostanie uwią­

zany, powinien być zaopatrzony ~ światła, wskazane

w § 3.

§ 12. Dla ut1iknięcia zderzeń ze statkami wodnemi

a) Samolot długoś ci poniżej 50 m., na kotwicy

lub uwiązany na wodzie, powinien być zaopatrzony Z przodu w najwidoczniejszem miejscu

w białe światła widz lane zewsząd Z odległości

co najmniej 2 km.

b) Samolot długości 50 m. lub większej, na kotwicy, lub uwiązany na wodzie, powinien mier jedno światło z przodu, wy::ej w punkcie a) wska. zanę, i drugie z tyłu lub blisko tyłu co najmniej

o 5 m. poniżej przedniego światła.

Przez "długość" samolotu rozumie się całko­

witą , odl egłoś ć między jego dwoma końcami.

c) Samolot, mający 50 m. rozpiętości lub wię­

cej, stojący na kotwicy lub uwiązany na wodzie,

powinien posiadać oprócz świateł, wskazanych

w punkcie a) wzgl. w punkcie b) ponadto na każ­

dym końcu dolnego skrzydła światło umieszczone w sposób wskazany w punkcie a) niniejszego

paragrafu.

Przez "rozpiętość" samolotu rozumie się jego

największą szerokość.

•

natychmiast lądować, skJro tylko będzie mógł to uczynić bez narażenia się na niebezp ie czeńs two.

II.

Sygnały

optyczne na lotniskach.

§ 15. Na lotniskach, otwartych w nocy, mają zastosowanie następujące sygnały świetlne

.

Granice lotniska powinny być oznaczone tapomocą lamp czerwonych, rozstawionych w odległościach od

50 do -100 mtr. mię d zy sobą. Lampy te, w szcz,ególności w sferze wolnych przelotów winny być umieszczone

w ten sposób, by nie stwarzać w tych miejscach swoją

konstrukcją przeszkód dla lądowania.

Kierunek lądowania powinien być wskazany zapomocą oświetlonego białem światłem sygnału ria ziemi

w kształcie litery T lub też, w braku odpowiednich urzą­

dzeń świetlnych, przez trzy światła lub rozpalone ogniska, rozmieszczone w formie trójkąta r6wnoramie'n nego, którego podstawa winna wynosić 200 m., a wysokość

400 m.

Ognisko (światło) wierzchołkowe trójkąta winno

być zwrócone ku wiatrowi.

Lądujący statek powietrzny powinien kierować się wzdłuż linji środkowej, idą­

cej od podstawy trójkąta ku jego wierzchołkowi.

Linj a, łącząca dwa ogniska (światła) u podstawy,

jest linją, w której samolot powinien starać się dotknąć

kołami ziemi, ognisko ( światło) zaś wierzchołkowe oznacza granicę, której lądującemu statkowi nie wolno przekroczyć.

W portach lotniczych wodnych czerwone lampy

granice WOdOWIska, powmny być umIeszczone na pływakach.

Zawiadowca portu winien posiadać w swojem rozporządzeniu dostateczną ilość przenośnych lamp czerwonych dla og: ani :zania na lotnisku miejsc, które Z tych

czy innych przyczyn nie · nadają s ię do lądowania.

Samo miejsce lądowania winno być oświetlone

specja1nemi nieoś1epiającemi lotnika reflektorami, bądi

też posiadać urządzenie t. zw. linji świetlnej.

oznaczające

Nr. 1.

§ 16. Wszelkie przedmioty, stojące w odległości

do 1 km. od krańców IQtniska i wyższe niż 20 m. powinny być w porze nocnej zaopatrzone w światła czerwone, wyraźnie widoczne, umieszczone na najwyż­

szych punktach tych przedmiotów. "

O ile niektóre Z tych przedmiotów stwarzają specjalne nie b ezpie czeństw0 dla ruchu lotniczego, winny

one poza światłami czerw0nemi otrzymać światła białe,

sł użą ce do ośvvietlenia tych przeszkód i skierowane w ten

sposób, by w żadnym wyp~dku nie oślepić lotnika.

Sprawa znakowania linij elektrycznych przebiegaj ących w pobliiu lotnisk wogóle, w szczególności zaś

lotnisk przeznaczcnych do nocnych lotó,v, będzie ujęta

w specj alnych przepisach wykonawczych, dotyczących

istniejących i budowanych linij elektrycznych W pobliżu

lotn isk i stałych dróg powietrznych.

iII. lnne sygnały.

§ 17. Każdy statek powietrzny obowiązany jest

przed odlotem zaopatrzyć się w 5 rakiet czerwonych

i 5 ' ~ielonych, oraz w przyrząd do wyrzucania tych

rJkiet.

Pozatern każdy statek w miarę możnoSci powinien

być wyekwipowany w takie urządzenia sygnałowe, któreby umożliwiały nadawanie wszystkich sygnałów, przewidzianych w niniejszym rozdziale.

Statek powietrzny, zamierzający lądować

na lotnisku, posiadające m personel służbowy, powinien przed . rozpoczęciem lądowania nadawać przerywane sygna!y.

Sygnały te mogą być nadawane tapomocą latartt

lub reflektorów, niewchodzących jednak w układ świateł

przewidzianych w §§ 3 i 4 niniejszego rozporząd zenia

albo t eż zapomocą przyrządów dźwiękowych.

W obydwu wypadkach statek powietrzny może posłu3iwać się międzynarodowym kluczem Morse'a, nadając swój sygnał wywoławczy.

Sygnał wywoławczy, używany w tych wyp'adkach,

składa się z litery, stanowią cej znak przynależności

p aństwowej statku i ostatniej litery znaku rejestracyjnego.

Zezwolenie na lądowanie powinno być dane z lotniska przez po\'vtótzenie tego samego sygnału wywoław­

czego nadanego światłem koloru zielonego, po którym

wi'lien na~) tąpjĆ szereg przerywanych sygnałów świetl­

nych tego samego koloru.

§ 18.

nocą

{

{

§ 19. Rakieta czerwona lub światło czerwófie rta

ziemi oznaci;a, że statkowi powietrznemu lądować nie

wolno.

§ 20. Statek powietrzny, zmuszony nagle lądo­

wać nocą, powinien przed rozpoczęciem lądowania rzucić zaporpocą swych świateł nawiga,=yjnych szereg

krótkich i przerywanych. sygnałów świetlnych.

§ 21. Celem wydania statkowi powietrZńemu rozkazu lądowania używać należy następująćych śygnałów

a) W d zień, trzy rź;ucone co 10 sekund pociski,

których wybuchy wytworzą każdy obłek dymu

czarnego lub żółtego; '

b) w nocy, trzy rzucone co 10 sekund pociski; których wybuchy wytworzą światła lub gwiazdy

czerwone.

\

"',

Opró(z tego, celem zapobieżenia lądowaniu innego statku powietrznego poza upatrzonym, należy skie"

rGwać ną niego zapomocą reflektora przerywany snop

światła Ijiałego.

§ 22. Biały krzyż (na śniegu czarny), wyłożony

na środku strefy lądowań, ozhacza, że lądowanie jest

wzbronione.

§ 23. Jeżeli statek powietrzny, znajdujący się w niebezpieczeństwie, żąda ratunku, powinien stosować w tym

celu razem lub oddzielnie niżej wymienione sygnały

a1atmowe

a) sygnał międzynarodowy S. O. S., dawany za""

pomocą aparatów optycznych lub radjotechnicznych;

b) sygnał alarmowy, dawany zapomocą chorągie"

wek N. C. klucza międzynarodowego;

c) sygnał dystansowy, utworzony Z kwadratowej

chorągiewki Z kulą lub czemś podobne m bądź

nad nią bądź pod nią;

d) nieustanny dźwięk, wydawany zapomocą Jakiegokolwiek przyrządu dźwiękowego;

e) sygnał skbdający się z szeregu wypuszczonych w krótkich odstępach czasu białych rakiet

Very.

Gdy statek powietrzny zamierza podae do wiadomości, iż znajduj e s ię w niebezpiecze!l.stwie, bądź w trakcie lądowania (wodowania) przymusowego, bądź tei

nagle przerwał swój lot, lecz nie uw aża za konieczne żą­

dać natychmiastowej pomocy używając sygnału SOS,

winien on nadawać radjote1egraficznie lub radjote1efonicznie międzynarodowy sygnał alarmowy PAN.

§ 24. Dla zawiadomienia statku, że znajduje si~

w bliskości strefy zakazanej i powinien zmienić kierunek drogi, należy stosować niżej wymienione sygnały

a) w dzień, trzy rzucOne co 10 sekund pociski,

których wybuchy wytworzą każdy obłok białe­

go dymu, wsluzuj ące kierunek, w którym statek powietrz.ny dążyć powinien;

b) w nocy, trzy rZ\1cóne co 10 sekund pociski, kt6,

rych wybuchy wytworzą ognie względnie gwiazdy

białe, wskazujące kierunek, w którym statek powietrzny dążyć powinien.

\

§ 25. a) W razie gdyby mgła lub opary uczyniły

lotnisko niewidzialnem, należy lotniska dawać sygnały

zapomotą balonów sygnałowych, służących jako pły­

waki powietrzne, biały ch rakiet lub reflektorów;

b) w rai;ie mgły, opadu ś niegu lub ulewy zarówno

VI dzień jak w nocy statek powietrzny, znajdujący się na wodzie, powanien dawać następujące

sygnały dźwiękowe

.

1) jeśli statek nie jest ani na kotwicy, ani na

uwię~i, sygnał w odstępach najwyżej dwuminutowych, składający się Z dwóch dźwięków,

trwających około 5 sekund, w ods tępach czasu około jednej sekundy;

2) jeśli statek jest na kotwicy lub na · uwięzi,

częste dźwięki dzwonu lub gongu dostatecznie silne, trwające około 5 sekund, W odstę­

pach czasu n :ljwyie j 1 minuty.

.

§ 26. Dla samolotów kołujących po lotnisku źnak,

dany czerwoną tarczą, oznacza, ie samoloty wiany

Nt. t.

Dziennik Ustaw POz. I} i 10.

\

pr~erwać kółowafiie;

znak dany białą tarCZą ot;nllcza,

że mogą one w dalSzym ciągu kołować.

Znak białą tarC2;ą, dany samolotowi, znajdującemu

Sygtlalizaćja

kierunków

§ 30. Przekroczenie przepisów niniejszego roz;po-

wifittu~

r2 ą clzenia podlega katom określonym wart. 72 rozpo-

§ 27. Kierunek wiatru na lotniskach powinie!1 być

~%hac~óny w rtastępujący sposób

a) zapomocą rękawa lotniczego, lub strzały oświe­

tlonej VI nocy, umieszczonych na słupach lub

na hangarach w miejscu wyraźnie widzialnem.

ze wszystkich stron lotniska; wysokość takiego urządzenia nie powinna być mniejszą od 6 m.

Wymiary rękawa :vinny być następujące: dłu­

gość 2 m. promień 0,20 m., materja w pasy białe i czerwone naprzerrtian, szerokości 0,50 m.;

b) zapomocą Wyłożonej na ziemi litery T (wymiary podane ha rysunku poniżej) koloru białego, na śniegu czarnego.

Trzon litery T winien być zwrócony w kierunku pod wiatr i wskazuje kierunek lądowania; na

lotnisku mbze być wyłożone tylko jedno l;

c) na lotniskach nie posiadających urządzeń, wspomnianych w punktach a) i b), zapomocą dymu,

unoszącego się nad rozpalone m w tym celu

ogniskiem;

d) jeżeli wiatru niema, litera T (i sttz;ała, o ile znajduje się na danem lotnisku) powinna wskazywać wyznaczóny kierunek lądowania.

~

§ 29. Zawiadow(;;y portów i organa służby bezpiepublicznego są Gbowiątani skla lać Ministerstwu Komunikacji drogą służbową raporty o wykroczeniach przeciw przepisom niniejsf;€go rozporządzenia.

czeństwa

się na linji startu, oznacza, że samolot moie Startować.

IV.

17

rzą, ! Zenia PreZydenta Rzeczypospolitej Z dnia 14 marca

1928 r. 0 prawie lotniczem (D z. U, R. P. Nr. 31, poz.294).

~ 31. Rozpo~ządzenie ttiniejsze wchodzi W .życie

z dfl1em ogłOS Zenia .

Minister Komunikacji: Kiihn

Minister Spraw Wojskowych: J. Piłsudski

Minister Spraw Wewnętrznych: Sławoj Składkowski

Minister Przemysłu i Handlu: E. Kwiatkowski

10.

Rozporządzenie . Ministra Komunikacji

z dnia 26 listopada 1928 r.

wydane w porozumieniu z Ministrami : Spraw

Wojskowych, S praw Wewnętrznych oraz Przemysłu i Handlu o przepisach bczpieczel'istwa ruchu statków powietrznych.

Na podstawie art. 8 us tęp a) i art. 36 rozporządze­

nia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 14 marca 1928 r.

o prawie lotnicf;em (Dz. U. R. P. Nr. 31, poz. 294) zarządĄa się co następuje

.

Rozdział

~

1 m.

l.

Prz;episy ogólne.

§ l. Przepisy niniejszego rozporządzenia mają zastosg'Wani~ do

.,

...,....

statków powietrznych, wpisanych do pol"

skiego rejestru państwowego, oraz do obcych statków

poWiettZrtych, korzystających z prawa przylotu do Polski i ptz;dotu przez Po lskę na mocy umów międz;ynaro­

dowych lub pozwolenia Ministra Komunikacji b<!di

Ministra Spraw Wojskowych, wydanego w porozumieniu i Ministrem Spraw Zagranicznych.

§ 2. Jakć "ruch statków powietrznych", według

niniejszego ro~pol'z;ąd~enia uważa się ich start, lądowa­

nie, kołowanie (rulowanie) oraz lot ponad lotniskami.

lądem i wodą.

KIERUNEK

WIATRU

...

~ .~--_

7,S m.

)

Prtepisy końćowe.

§ 28. Sygnały świ@tlnEi ~.e statków powiefUfiych

oraz Z ziemi mogą być wykonywane i nadawane jedy·

nie przez osoby, upoważnione do tego, mianowicie

na ~tatkach powietrznych przez dowódcę statku lub

członka załogi, przez niego upoważnionego, na lotniskach zaś użytku publicznego, przez zawiadowców

portów/ a we wszystkich innych wypadkach prZe~ or-.

gana służby bezpieczeństwa publictnegQ.

§ 3. Przed rozpoczęciem ruchu przez statek powietrzny,zawIadowca portu lotniczego powinien upewhić się, czy balast, ładuttek, bagaż pasażerów i inne

ptzedmioty ruchome, znajdujące się na statku, są . należycie umocowane i czy nie zagraża niebezpieczellstwo

ićh wypadnięcia lub takie przesunięcie, któreby tamo·

wały sWobodę ruchów załogi statku W czasie lotu albo

było uciążliwem dla podróżnych.

§ 4. Podróżni na statkach powietrznych powmm

podczas lotu

a) przypasać się do siedzenia,

b ) stosować się do wskazówek poleceń dowódcy

statku.

'-