Konwencja w sprawie polskich robotników rolnych, podpisana w Warszawie dnia 24 listopada 1927 r. (zatwierdzona uchwałą Rady Ministrów z dnia 24 lutego 1928 r.).

§ 1.

§ 1.

Niemiecka

Centrala

R ob otnicza zawi::damia

w grudniu każdego reku Urząd Emigracyjny w War-

szawie , jakie przyp uszczalnie będ z ie zapotrzebowanie

polskich sezonowych robctn ików rolnych (mę żczyz n,

kobiet i chłcpców) na r r k przyszły w p cszczególnych

kraj ach niemieckich, w Prusiech. w p 8szczególnych

prcwincjach . pn.yczem określi' te powiaty w Polsce,

z !dórych byłoby pożądane otrzymać robotn:ków.

Die Dell tsche Arbeiter z enŁrale teilt im Dezember jeden Jahres dem Auswanderungsamt in Warschau mit, wieviel polnische WanderarbeiterManner, Frauen, Burschen - im nach sten Jahre voraussichtlich in den einzelnen deuts chen Landern , in

Preussen in den einzelnen Provinzen, beschiiftigt

werden sollen und be zeichnet dabei die Kreise in

POl en. aus denen die Bereitstellung der Arbeiter erwiin scht ist.

§ 2.

§ 2.

. Najpóźniej w trzy tygodnie po n 'l dej ś ciu zawiad omienia Niemieckiej Centrali R cbotn i'czej (§ 1)

U rząd Emigracyjny w Warszawie p edaje jej do wia ·

domo ś ei powiaty. z których prz<>widuje rekrutację,

oraz liczbę robctników. jaką może otrzymać z po~

szczególnych powiaiów.

Das Auswanderungsamt in Warschau gibt spate stens drei Wo chen n!lch der Mitteilung der Deutschen Arbeiterzentrale (§ 1) bekannt, welche Kreise

e s fUr die Anwerbung in Aussicht nimmt und wieviel

Arbeiter aus den einzelnen Kreisen bereitgestellt

werden konne.

Dziennik Ustaw. Poz. 366.

Nr. 44.

•

Załącznik

Der Vertreter der Deutschen Arbeiterzentrale

.

. .

.

....

begibt sich nach Polen, um polnische

beiter fur Deutschland ffu das Jahr 19

Kreisen

•

•

•

•

*'

•

•

•

•

.'

.

Wanderarin den

•

•

•

•

gemass § 4 Abs. 2. gemeinschaftlich mit den V ertre-

tern der polnischen staatlichen Arbeitsvermittlungs •

amter auszuwahlen und zu verpfiichten,

"den

..

Der Konsul.

Anlal1e 2.

2.

1928.

1928.

UD10wa O pracę dla za~ranicznych sezonowych robotników rolnych.

Arbeitsvertrag iiir ausHindische landwirtschaitliche

Wanderarbeiter.

(Ustalona przez Fachową Komisię Rolną i Leśną

Zakładzie Rzeszy dla Po średnictwa Pracy

i Ubezpieczenia Bezrobotnych),

(Aufgestellt vom Fachausschusse fur Land- und

Forstwirtschaft bei der ReichsanstaH fur Arbeitsvermittlung und ArbeitsJosenversicherung) . .

pr~y

I.

I.

Czas trwania umowy o pracę.

Pomiędzy podpisanym(ą)

Dauer des Arbeitsverhaltnisses.

Zwischen de.

unterzeichneten

. . .

. . . . . .

miejsce zamieszkania

.

..

poczta . .

Nr. telefonu .

'.

stacja kolejowa

powiat

prowincja

. .

jako pracodawcą dworu

.

.

. . "'

z jednej strony i podpisanymi

jako pracobiorcami z drugiej s trony zawarta zostaje,

nie ubliżając przepisom Tymczasowej Ordynac ji dla

Pracy Rolnej i obo wi ązuj ą cym dla da nego miejsca

pracy taryfom powiatowe j lub obwodowej , umowa

".

następująca.

Ni ż ej podpisani pracobiorcy, kobiety zamę żne

za zezwoleniem małżonków, osoby niepełnoletnie

za zezwoleniem rodziców lub opiekuna, przystępują

do pracy do wyżej wymienionego pra codawcy lub

jego prawnego nas t ępcy z dniem zobowiązani a i pozostaia. w stosunku służbowym do chwili ukończenia

\X1ohnort

Post . .

Fernruf Nr. .

"

Eizenbahnstation

Kreis

Prowinz . . . . .

aIs Arbeitgeber des Gutes

.. . .

.

einerseits und den Unterzeichneten aIs Arbeitnehmern anderseits wird unbeschadet der Bestimmungen der vorla ufigen Landarbeitsordnung und der fUr die Arb zitsstelle gii ltigen

Kreis- oder Bezirksłarife folgende Vereinbarung

getroffen.

Die endesunterzeichneten Arbeitnehmer, die

Ehefrauen mit Genehmigung ihrer Ehemanner, die

unmundigen Personen mit Zustimmung ihrer Eltern

oder ihres Vormundes treten vom Tage der Verpflichtung ab, so lange bis alIe landwirtschaftlichen

Arbeiten beendet sind, spatestens bis 15. Dezember

•

,

Dziennik Ustaw. Poz. 366.

wszy,;tkic h r obó t rolnych, na jpóźni ej do 15 grudnia

b. 1". Zobowiązują się oni wy k ony w ać wszelkie powierzone im przez pracodawcę lub je'go zastępcę

prace dniówko we i 04 sztuki. Pra codawca lub jego

zastępca roz st rzygają , które roboty mają być wykonywane od sztuki a które na dniówkę.

Pracobiorcy zapewniają, że są zupe łnie zdro wi

nie mają żadnych dolegliwo ś ci prze szk adzających

w pracy (kobiety, ż ę nie są w ci ąży) i że ob eznani

są z wszelkiemi zwykle wykonywanemi

robotami

rołne m i .

Pracobiorcy,

podleg ający

służbie

wo jskowej,

oświadczają, że, o ile im wiadomo, nie na l eży p rzewidy wać przerwy w umowie o pr a cę przez powoła­

nie ich do służby czynnej lub na ćwiczenia wo jskowe.

II.

Nr. 44.

laufenden J ahres, b ei dem vorgenannten Arbeitgeber

oder de ssen Rec ht snachfo lger in Arb ei t. Sie verpflicht en sich, a ll e ih ~12n \'om Arbeitg eber oder dessen

Vertreter iibertragcncn T age lohn- und Stiickarbeiten

a uszuWhre n. \V cIche A rb eiten im Tage- und welche

im Stiicklohn a usgeHihrt werden sollen, bestimmt

der Arb eitgeber oder desse n Vertr eter.

Die Arbeitnehmer versichern, vollstandig gę­

sund, ohne jegliches die Arbcit hindernde Gebre- ~

chen (w eibliche r:;icht sc bwanger) und mit allen iiblichen lanclwirtschaHlichen ArbeiŁen vertraut zu sein.

Die miliUirpflichtigen Arbeitnehmer erkliirep.,

das eine Unterb rechung des Arbeitsvertrags durch

Einberufung zum MiIitardiens Ł oder zu einer Waffenubung na'c h ,i hrer Kenntnis nieht zu erwarten ist.

II.

Czas pracy.

Cząs pracy i jego oblicz enie regulują się stosownie do taryf powiatowych lub obwodowych.

nach

Arbeitszeit.

Die Arbeitszeit und ihre Berechnung richtet sic h

den Bestinullungen der Kreistarife bzw. der

BezirksŁ ari fe.

Je ż eli

taryfa powiatowa nie isfnie;e albo czas

pracy i jego obiiczer. i , lIstalone nie są, to obowiązują

następujqce postanowienia

a) Na spożycie śnio.dania, obiadu i podwieczorku przeznacza się dziennie dwie gadziny,

których nie wlicza się do czasu pracy.

b) Do czasu pracy wlicza się czas zużyty na

drog ę z dworu do miejsca pracy i od miejsca

pracy do dworu.

e) W wypadkach nagłych pracobiorcy obowią­

zani są do wykonania pracy w godzina ch

nadliczbowych, które wynagradza się stosownie do przepisów działu III. Tylko pracodawcy lub ich zastępcy rozstrzygają, czy

zachodzi wypadek nagły.

Pozatem obowiązują przepisy ustawowe.

Oprócz niedziel i świąt ewangelickich, robotwyznania rzymko-katolickiego mają prawo

śv.r iętowania następujących świąt rzymsko-katolickich: Trzech Króli (6 stycznia), Bożego Ciała

(w czerwcu), Piotra i Pawła (29 czerwca), Wniebowzięcia: N. M. P. (15 sierpnia), Wszystkich Swiętych

(1 listopada), Niepokalanego Pocz ęcia N. M. P.

(8 grudnia), o ile właściwa dla danego miejsca pracy

k atolicka władza kościelna nie odłoży obchodu któregoś z tych świąt na następną niedzielę. Za p ~'ac ę

w wymienione święta katolickie otrzymują robotnicy

rzymsko-katoliccy płacę niedzielną.

nicy

Robotnikom, pragnącym brać udział

w niedziele i święta, należy to

żeństwie

ułatwić.

III.

w nabomożliwie

Płace.

aj Jeżeli dla danego miejsca pracy obowiązuje

umowa taryfowa, dotycząca sezonowych robotników rolnych, to również obcokrajowi

sezonowi robotnicy rolni pobierają takie

wynagrodzenie ogólne, jak niemieccy sezonowi robotnicy rolni.

•

Besteht kein Kreisfarif oder isf iiber die Arbeitszeit und ihre Berechnung nichts festgesetzt, so

gili folgendes

aj Zu Eir:mł:rr:e von Fruhstiick , Mittagbrot

und Vesp er werd en taglich zwei Stunden

(gcw ahrt, die in die Arbeitszeit nieht eingerechnet werden.

b) Eingerechne Ł in die Arbeitszeit werden die

Wege vom Hofc ·zur Arbeit und vQn der

Arbeit zum Hofe.

c) In dringenden Fiillen haben die Arbeitnehmer Dberstunden zu leisten, die gemiiss Ziffer III vergiitet wer den. Die Beurteilung,

ob ein drin gender F all vorliegt, steht allein

dem Arbeitgeber oder seinem Vertreter zu.

Im iibrigen gelten die gesetzlichen Bestimmungen.

Ausser an den Sonntagen und evangelischen

F eiertagen haben die romisch-katholischen Arbeitnehmer das Recht, an folgenden romisch-katholischen Fciertagen zu fci ern: Dreikonigstag (6. Januar), Fronleichnamsfest (im Juni), Peter und Paul

(29. Juni), Maria HimmeHahrt (15. August), Allerheiligen (1. November), Maria Empfangnis (8. Dezember), soweit nicht durch die fLir die Arbeitsstelle zustandige katholische Kirchenbehorde die Feier eines

dieser Festtage auf den darauffolgenden Sonntag

verlegt wird. Wird an diesen romisch-katholischen

Feiertagen gearbeitet, w erhalten die romisch-katholischen Arbeit nehmer Sonntagslohn.

Den Arb eitern ist auf Wunsch die Teilnahme

am Gottesdien s Ł an den Sonn- und F eiertagen nach

Moglichkeit zu erleichtern.

III. Lohne.

aj Soweit Wr die Arbeitsstelle ein fur Wanderarbeiter giiltiger Tarifvertrag besteht, erhalten auch die auslandis chen Wanderarbeiter jeweils das gleichp Gesamtengelt

wie dle deuŁschen Wanderarbeiter.

>

Nr. 44.

Dziennik Ustaw. Poz. 366.

b l Je żeli dla danego miej sca pracy ni ema obow iązuj ąc ej umowy taryfowej dla kr aj owych

r obotników sezonowych rolnych , to obcokra jowi sezono wi rob otnicy rolni otrzymuj ą

wynagrodze nie ogólne, kt ór e pobiera odpowi ednia kategoria robotnik ów niemieckich

przy wykonywaniu takich samych czyn-

707

bl Soweit fur die Arbeitsstelle ein fiir inlan.

dische Wanderarbeiter gultiger Tarifvertrag

nicht besteht, erhalten die ausla ndischen

Wanderarbeiter das Gesamtentgelt, das die

entsprechende Kategorie deutscher Arbeiter bei gleicher Tatigkeit erhalt.

n ości.

Tam, gdzie stawki od sz tuk i nie są ustalone

przez umowę z bio rową, nal eży je obliczyć w ten

sposób , ażeby przy ich st osowaniu robotnik prz y

normalnej wydaj no ś ci pracy z ar abiał przyna jmniej

30 % wi ę c~j , niż przy pracy d niówk owej.

Do godzin nadliczbowych i pracy w niedziele

stosują się postanowienia Tymczasowe) Ordyna cji

dla Pracy Rolnej, względ nie taryf powiatowyc h lub

obwodowych.

Wyplalq uskutecznia się w myśl zasad następu­

jqcych

Zarobki płatne są tygodniowo mianowicie w

. . . . ..

..

. . Trzy marki

niemieckie potr ą cane z zarobku tygodniowego w cią­

gu pierwszych 6-ciu tygodni i dwie mark i niemie ckie potrąc ane z zarob ku w ciągu następnych 9-ciu

tygodni, płatne b ędą dopiero przy zgodnem z obowiązującemi przepisami odej ś ciu robotnika i będą

mu wówczas wyp łaco ne. Za zgodne z obowiązuj ące­

mi przepisami odej ś cie uwa ż ańe b ędzie ró wn ież rozwiązanie umowy ' o pracę bez winy robotnika.

Przy niestawieniu się do pracy bez usprawiedliwienia i bez uzasadnienia pracodawca, oprócz potrącenia zarobku dziennego w gotówce, odpowiedniego do niewykonanej pracy, ma prawo poczynienia

odpowiedniego potrąc enia przy następnej 'N}TPłacie

,według każdorazowych cen targowych za dostarczo-

Wo keine tariftliche Regelung der Stucklohnsatze besteht, sind diese sa zu bemessen, dass der

Arbeitnehmer bei normaler Arbeitsleistung min destens 30 v. H. mehr aIs beim Tagelohn verdient.

Fur Dberstunden und Sonnta,g sarbeit ge.Iten die

Bestimmungen der vorlaufigen Landarbeitsordung

bzw. der Kreis- oder Bezirkstarife.

Die Auszahlung erlolgt nach lolgenden Grund...

só:tzen

Die Lohne sind wochentlich zahlbar, und zwar

am . .

..

. ' .

.

. Jedoch

werden je 3 Reichsmark des Lohnes der ersten 6

W oc hen und je 2 Reichsmark des Lohnes der fol.

genden 9 Wochen erst bei ordnungsmassigen Abgang

des Arbeiters fallig und ausgezahlt. Dem ordnungsmassigen Abgang steht es gleich, wenn das Arbeitsverhaltnis ohne Verschulden des Arbeitnehmers

gelost wird.

dozorców, ale mgdy przez samych dozorcow, starszych robotników lub przodowników.

Reklamacje w sprawie obrachunku płac winny

być o ile mo żnoś ci poczynione zaraz przy wypłacie

albo bezzwłocznie po niej j o ile one dotyczą ustale nia istotnie przepracowanych godzin roboczych lub

pracy akordowej, to mog ą być uwzględniane tylko

w przeciągu 14 dni po wypła cie .

. Przy wypłacie zarobk ów nie wolno czynić żad­

nych potrą ceń prócz: cz ęś ci zarobku, płMnej dopiero przy zgodnem z obowi ązują cemi przepisami odejściu robotnika, kar ewentualnie nałożony ch stosownie do przepisów działu VII, podatku od zarobku

ogólnego zgodnie z przepisami obowiązując emi Ol

oraz ciążących na pracobiorcy składe k na cele ubezpieczeń społecznych . Pracodawc'a w ywiesi w miesz kaniach robotników na widocznem miejscu w porozumieniu z przeds tawi cielstwem robotników o gło ­

szenie z wyszczególnieniem wys oko ści potrąceń,

Bei

unentschuldigtem

und unbegrundetem

F ernbleiben von der Arbcit ist der Arbeitgeber berechtigt, neben einer der nieht geleisteten Arbeit entsprehenden Kiirzung des Bartagelohns fUr die gewiihrten Naturalien einen enfsprechenden Abzug

zum jeweiligen Marktpreis bei der nachsten Lohnzahlung vorzunehmen.

Das Auslohnen hat nur durch die Arbeitge ber

oder deren Beamte im Beisein der Aufseher zu erfolgen, niemais aber durch Aufseher, Vorschnitter

oder Vorarbeiter allein.

Beanstandungen der Lohnabrechnung

sind

moglichst bei der Lohnzahlung oder unmittelbar

nacpher anzubringen; SO'weit sie sich auf die F estsetzung der tatsachlich geleisteten Stundenzahl oder

Akkordarbeit beziehen, konnen sie nur innerhalb 14

Tagen nach der Lohnzahlung beriicksichtigt werden.

Ausser dem erst bei ordnungsmii.ssigem Abgang

falligen Lohnteil, den etwa na ch Ziffer VII ordnungsmassig festgesetzten Strafen, dem gesetzlich vorgeschriebenen Steuerab zug *) "om Gesamtlohn und den

auf elen Arbeitnehmer entfallenden Beitragen fUr

Zwecke der Sozialversicherung durfen Abziige bei

den Lohnzahlungen nicht gemacht werden . Der

Arbeitgeber wird an sichtbarer Stelle in den Wohnraumen der Arbeiter im Einvernehmen mit der Betriebsvertretung einen Anschlag anbringen, aus dem

elie Hohe der vorzunehmenden Abziige fUr elie ein-

*) Polscy se'z onowi robotnicy rolni są nadal zwolnieni

od podatku dochodow ego, j eże li za pomocą t. zw. paszportu

emigracyjnego (o graniczonego termin em jed norocznym) lub

zaświadc ze nia wła d zy krajowej

(tłum ac zenie poświadczone

przez polski konsulat albo poselstwo) udowodnią, że miejsce

' zamieszkania mają w Polsce.

*) Polnische land wirtschaftliche Wanderarbeiter sind

von d er Loh nsteuer b is au! weiteres befreit,wenn sie ihren

Wohnsitz in P olen durch einen soge nannten Emigrationspass

(zeitIich au! ein Jahr be schrankt) oder eine Bescheinigun g der

'tIeimatbehiirde (beglaubigte Db ersetzung durch polnisches

Konsulat oder Gesandtschaft) nachweisen.

ną ordynarję.

I·

Wypłata

zawsze

powinna być

wykonywana

Iprzez pracodawc.ę lub jego urzędnik ów, w ~becności

..708

.

rf

\

"

r

{

Dzi.em)ik Ustaw. roz. 3 66.

które będą czynione przy wy pła tach dla posz czególnych kat egoryj robotników (m ężczyz n, ch ło pcó w , kobiet i t. p.).

Przy wy płatach otrzymują zagraniczni sezonowi robotnicy rolni te sa me obrachunki, jaki e przyję ­

te są dla miejscowych ro'botników tego samego

przedsiębiorstwa (ko~erty, kartki obrachunkowe).

IV. Ordynarja i mieszkanie.

Jako ordynarję otrzymuje każdy robotnik tygodniowo: 25 funtów kartofli, 7 litrów mleka zbie ranego (dziennie 1 litr) albo 3 30 litra niezb iera nego

(dziennie Y. litra), 7 funtów chleba, 2 funty krup

albo kaszki manny albo kaszy lub jarzyn s trączko­

wych, jeden funt m ą ki żytnie j albo % funta m ą ki

pszennej, Y.i funta tłu szcz u i Y:! funta soli. Zamian a

ordynarji na gotó w kę jest dopuszcz alna tylko za

zgodą obu stron zawierających um owę i po poprzedniem obopólnem porozumieniu się co do w ysokości sumy, przypadaj ą cej z tytułu zamiany; suma

ta winna być uis zczana jako zap łata tY1odn·:0\va.

Miarodajna dla okre ś lenia w ysok o ś ci wynagrodzenia

za zamianę ordynarji jest ur zę dowa maksy mal na cena producentów lub, je ż eli takiej ni ema, cena rynkowa najb l iższej mie jsc owo ś ci, w której od~ywają

się targi. Nie jest dozwolona z:J.miana na gotówkę

kartofli, mleka i chleba,

Pozate rn winny b y ć dostarczone: wspólne

mieszkan ie, nie w yw ołujące zarzutów, oddzielne dla

każdej płci, ze stoł a mi, sprzętami do siedzenia, naczyniami do mycia, z szafami zamyk anemi na klucz,

wspólne ognisko do goto wa nia i prania. wystarczający ' materjał opałowy, i oprócz tego dla ka ż dej osoby łóżko, siennik, po duszka i wełniana kołdra.

Mieszkania winny odpowiadać przepIsom higjenicznym.

Gotowaniem jed zen ia zajmuje się przez pracodawcę lub jego z as t ę pcę w yznaczon a kobieta, do

której równie ż należy utrzymyw an ie mieszkania

i sypialni w czystości oraz obie ranie kartofli. Na

czas potrzebny do te go, pracodawca zwalni a ją od

innych robót. Otrzymuje ona tę samą płacę jak

inne robotn ice, jak r ówn ie ż odpow ie dnie wyna gr o·

dzenie za niedziele i dni swią tec z ne . Liczba kucharek winna odpowiadać li czbie robotników.

V.

Koszty podróży.

Koszty podró ży od gra nicy do mle1sca pracy

oraz opłaty za le gitymac je p on osi pracodawca. Przy

zgodnem z obowi ązują ce m i przepisami zakończeniu

stosunku słu żbowego, n ale ż y się robotnikom be zpłatny bilet kolejowy do os tat niej nie mie ck ie j stacji

granicznej, przez któr ą robotnik p rz y jechał , ud a j ąc

się na miejsce pracy.

Je ż el i zachodz ą w ąt pliwo śc i

co do celu po dr ó ży po v"rotn ej , w inie n pracodawca,

podając miejsce poch odz eni a robotników, zwrócić

się do wła ściwego Ur zę du Krajowe go Niemieckiej

Centrali Robotniczej , celem ustalenia ostatniej niemieckiej stacji granicznej. Wrę c ź enie biletu kolejowego na powrót winno być zaznaczone przy

ostatoiem obliczeniu zarobku .

Nr. 44 •

zelnen Gruppen der Arbeiter (Miinner, Burschen,

Frauen usw.) ersichtlich ist.

Bei Lohnz a hl un1en erh alten die ausliindischen

Wan de r a rbe iter dies e.ben Abr ech nung en, wie sie Wr

die ein h eimische n Arbeiter des selben Betriebs iibEch

sind (Lohntiiten, Lohn zettel).

IV.

Naturalicn und Wohnung.

An Naturalien erhaH jec er Arbeiter fUr die

Woche: 25 Pid. Kartoffein, 7 Liter Magermilch

(t aglich 1 Liter) oder 3 Ye Liter VollmiI.;h (tiiglich

72 Liter), 7 P fd. Brot , 2 P Id. Gra u ' en oder G ries s

oder Griitze oder Hulsenfriichte, 1 P Id . Roggenmehl

oder ~~ P id. W eizel, mehl, y; Pfd. Fett und Y:! Pfd.

Salz. Eine Ab losung des Deputats in Bargeld ist nur

mit Zustimmung be icier Vertragsparteien und na ch

vo rh e rige r Einigung iib er die Hohe der Ablos ung und

nur aIs \\i ochenc f' t gelt zuliissig. Die Ablo sung in

bar erfolgt nach dem amtl iche n Erzeu ~ erhochs tpreis

ocier , wenn ein so!cher nicht b es teht, nach dem

Marktpreis des n achsten Marktorts. Eine Ablosung

von Kartoffein, Milch und Brot ist jedoch oich 2estattet.

F erner wird gewiihrt gemeinschaftliche, einwandfreie mit Tischen , Sitz- ut1d Waschgelegenheiten sowie verschliessbaren Schriinken ausgestattete Wohnung. nach Gechlechtern getrennt, g'cmein schaftliche Fe u erstelle

zum Kochen

und

Was chen , ausreichendes

Hzizungsmaterial u9 d

ausser de m fUr jede Perso n eine Bettstelle , Stronsa ck, Kopfkissen und wollene Decke . Die Unter~

kun fte soll en den hygienisc hen Vorschriften en tsprechen .

.

Das E ssen w ir d von einer vom Arbeitgeber

oder de s sen Vertreter zu bestimmenden weiblichen

Perso n gek ocht, die auch siimtliche Wohn- und

Schlaf riiume zure llllge n und das Schiilen der

Kartoffeln zu be son:! en h a t, wozu ihr vom Arbeitgeber die e rfor derli ~he freie Zeit gewahrt wird. Sie

erhiilt den Lohn der an de ren Arbeiterinnen und

auch fur Sonn- und F estta ge entsprechende Bezahlung. Die ZahI cier Kochinnen sol1 der Za hI der

Arbei t nehmer entsprechen.

V.

Reisekos!en.

Die Reiseko sten von der Gren ze bis zur

Arbeitsst ii tte sowie die Legitimie rungsge biihren

triig t der Arbeitgeber. Nach ordnungsmiis siger Beendigung de s Arbeitsverhaltnisses haben die Arbeiter An spruch au~ fr eien Fahrs<::hein b is zur letzten

deutschen Gr enzstation, iiber die die Einreise zum

Arbe i tsanŁr i Łt erfolgt ist. Be s tehen uber das Reiseziel fur die Riickr eis e Zweifel, s o ist bei der zust iindigen La nde sste lle der Deutschen Arbe ite rzen trale wegen Festsetzung der letz t en deutschen

Grenzstation unter Angabe der He imatsorte der

Leute vom Arbeitgeber anzufragen. Die Aus"

hiindigung einer Fah r brt e zur R iicl~r eise ist auf der

letzten LohnabrechnuD2 zu vermerkeo.

VI.

Narz~dzia

VI.

pracy.

Robotnicy obowiązani są zwrócić dostarczone

im prz ez pra c oda wcę narzę2zi a pracy oczyszczone

i nieuszko c'zo ne . Z" k aż de uszkodz enie narz ę dzi

pracy przez n i ewła śc i w e obcho2zenie się z niemi

lub za zagubienie narz ę dzi robotnicy winni zapłac i ć

gotówką .

VU.

709

Dzi2nnik Ustaw. Poz. 366.

Nr. 44.

ll,loralne pro wadzenie się, przedwczesne rozwictzanie umowy o p ra cę.

Każdy robo tn ik zobowiązu:e się doło żyć w szelkich sił, celem ścisłe g o wykoD cl.llia powierzon ych

mu robót, wykonywać zarz ą d ze n ia pracodawcy lub

jego zastępcy i zwł aszcza ściśle przestrzegać przepisów re gulaminu domowe go.

.

Kary pienię ż ne mo gą być na robótnika nało­

żone tylko na po ds tawi e poprze dnio w ydane go regulaminu pracy, wywieszonego na widocznem miejscu . Potr ą cenie k a ry winno n astąpi ć przy naj bli ż ­

szej wyp łacie , w przeciwn ym za ś razi e karę tę uwaza się za umo rzoną . Potrącon e kary mo gą b y ć zużyte tylko na korzyść robotników danego zakładu

pracy.

Je ż eli zachod zi ważna przyczyna, a w szczególności, je ~ eH jedna ze stron z awie ra jących umowę,

dopu ści się cz ynnej lub cię ż kiej zniewagi słownej,

lub też uczyni niemoral ne propozycje, w takim raiie druga strona upowa ż niona jes t do na t ychmias towego rozwi ąza n ia umowy. Za wa żną przyczynę

dla prac odawcy uwa ża się pozatern stałe odmawianie lub cię ż k i e zaniedbywanie p racy przez pracobiorcę, dla pracobiorcy odmawianie p rzez pracodawcę wypłat y umówionej pł a cy lub p owta rz aj ą ce

się niepunktualne wyp łaty i stałe. t. zn . mimo kilkakrotn yc h upomnień nieodmiennie złe pożyw i en i e

lub szkodz ą ce zdrowiu mieszkanie.

Udział

w ruchu zawodowo·związkowym nie

może być przycz yną zwolnienia z pracy.

- Pracodawca nie mo ż e wb r ew woli robotnika

zatrzymać paszportu i innych dokumentów.

•

W razie jeśli prace na roli s k ończą się prze d

15-ym grudnia r. b .. pracodawca zobowią z a ny jest

zawiadomić robotn ika o dniu zwolnienia z pracy

o tydzień przed tym terminem.

VIII.

Choroba, ubezpieczenie.

Każdy robotnik ma w

świadczeń wła ś ciwej kasy

razie ' choroby prawo do

chorych. W wypa dku

niezdolności do' pracy robotnik otrzymuje zamiast

ordynarji i zarobku przewidzia ne przepisami pienlęzne

świadczenia na wypadek choroby.

Jeżeli

robotnik w czasie choroby otrzymuje nadal ordynarję . przewidzian ą w dzial e IV, to wini en wartość

tejże zapłac i ć pracodawcy po każdorazowych cenach rynkowych.

Pracodawcy i pracobiorcy są prawnie ZObOW1ą­

iani do płacenia skład ek do kasy chorych w wymiarze, ustalonym: prze·p isami.

Arbeitsged ite.

Die Arbe ite r sind verpflichtet, die ihnen vom

A rbe it{ ebet '( eli e rerten Geratschaften sauber und

unbeschadi6t zurLickzu "'ebe n. Alle clurch ordnungswidrige B ~nu tzung e~tstandenenBeschadigungen

die ser Ge r3.tschaften oder ihnen abhanden gekommen e Gerate mLissen die Arbeiter bar bezahl en.

VII.

MoraHsches Ver b lten, vorzeitige Losung

d ~s Ver:ra;aes.

Jeci e r Arbe iter verpf1 ic:htet sich. alle ihm aufge tragenen Arbeiten nach besten Kraften auszufuh r en, den A no :-dnun gen des A rbeitgebers oder

de ss en Ve rtret ers Geh orsam zu leist en und auch besonde rs die Hauso1'dnung g en~u zu bea ch ten.

Geldst 1'afen k onn en R e ~ en einen Arbeiter nur

auf G rund e ine r vorher erlassen en. an sichtbarer

Stelle ausgeh ~l n g ten Arbei ts ordnung verhangt wel'den. De r Abzug des Stra fbetrags m uss bei der

na chsten Lohnz ahlung erfo lgen. andernfalls ' die

Strafe aIs er lass en gilt. Die abg ezo ~ enen Strafge !der durfen nur zu ~un s ten de r Arbeiterschaft des

Betriebs verwendet werde n.

Be i Vorlie 1e n e ln es wi ch tig en Grundes, insbe~

son de : e wenn ei ner der Vertragschliesse nden gegen

den anderen T a tli chkeiten ,-e:"ubt, grobe Beleidi gun gen a usspricht oder un sittliche Zumutungen

stelIt, ist der ander e Vertra gs chliessende zur soforti gen Lo sun g des Arbei tsverh iilt niss es be rechfigt.

AIs wichtiger Grund gilt ferne r Wr den Arbeitgeber

beharrliche Verweig~rung ode r grobe Vernachlassigung der Dienstleistung seit ens des Arbeitnehmers, fur 'd en A rbe itnehmer Ver sa~ ung des vereinbarten Lo hr. es und wie de rh 'J 1t unpuktliche Lohazahlun g sei tens des Arbeitgebers sowie anhaltend,

d. h . trot z mehrfache r Vor stell un gen un ve randert

schlech te Ko st oder gesundheitssch i dliche Wohnung.

Gewe rksc haftliche Betatigung ist kein Entlassun gsgrund

Der Pass und die sonsti gen P apiere des Arb eiters diirf eń ihm ń e-<el1 s,,; ), P-' Willen vom Arbeitgeber nicht vorenthalten werden. '

FalIs die landwirtschattilcnen Arbeiten bereits

vor dem 15 De zembe1' d. J . beendet we1'de n, ist der

Arb~itgeber ve~pflichte t . den Arbeitęrn den Tag

der Entla ss ung eine Woche vorher beka nntzugeben.

VIII.

Erk ranlmng, VersicheruD2 . .

Jeder ArbeiŁer hat im Kr a nkheitsfall Anspruch

auf die Le is Łun f en der zusiand ieen Krankenkasse.

Bei Arbe itsun b hi gk eit wtrd a n S telle der Naturaliea

und de s Ba 1'lohn s da s sa tzungsmassige Krankengeld

gezahlt. Wercle n im Krankheitsfalle die unter

Ziffer IV a ufgehihrten Na tu1'alien weiter verabfolgt,

so hat der Arbeitne hmer ih ren Wert na ch dem

jeweiligen Marktpreis an den Arbeitgeber zu zahlen.

Zur Zahlung der K nnk~nka:ssenbe itr ag e sind

die Arbeitgeb er und Arbe itnehmer in den dilrch die

Krankenkas sen sa tzung vorgeschriebenen Anteilen

gesetzlich verpflichtet.

Dziennik Ustaw. Poz. 366.

Przepisy higjen iczne i a chrotm e, a w szczególp rzeiJisy przy stasawaniu nawazów sztucz nych, istnieją,ee dla niemieckich rabatnik'ów roln yc h,

ma ją zastosawą.nie tak ż e dla zagranicznych sezanawych rabatników ralnych.

Die H ygiene- und S chutzvorschriften - in sb esondere die Vorschriften bei Ve'- ,\-end1jn1 kiins tIjchen Dlin ~ ers - , die fur deuŁsche I.andarbeiter

be stc hen, iinden a uch auł die aus;an dis chen Wand eraroeiter Anwehdung .

IX. Opieka i rozpatrywanie skarg.

IX. FiirsQrge und Beilegung von Bescbwerden.

Pełnamacnicy Niemieckiej Centrali Rabotniczej w Berlinie SW 11, Hafenplatz 4, którzy odpowiednio wylegitymują się, mają w ka ż de i chwili

prawo wej śc ia do mie s zkań i miejsc p racy robotników. Obowiązkiem ich jest wysłuchiwanie zażaleń

pracodawców i rabotników i dążenie da usunięcia

nieporozumień i przyczynienia się da zgadnego

ws półżycia robotników między sabą ora z rabatni ków z pracodawcą. W tym celu strony zawierając e

umowę winny im udzielać wszelkich niezbędnych infarmacyj i wyjaśnień.

Beal1ftragte der Deut schen Arbeiterzen trale,

Berlin SW 11, Hafenplatz 4, die sich ais solche auswei sen , so ll en jecIe rze it das Recht de s freien Zutritts

zu den Wo hn- und Arbeits stiitten der Arbeiter

haben. Sie sind ve rpflicbtet, Beschwerden der

Arbeitgeber und Arbeitnehmer entgegenzunehmen

und auf ihre AbsteJ:L:Dg Z :'H F orde :L:.ng des Einvernehmen s inne rhalb de r Arbe itnehmer sch a ft sovvie

zwisc hen ihr und de :ll Arl:.e ii(c ber hinzuwirken. Zu

die seEl Zwe cke soiJ ibnen van elen Vertragschlie ssen de n jede erfardediche Allskunft L:nd Aufkl arung ge ~ eben werden.

Be sc h w erden, die aus der Erfii!lllng d iescs Vertrags oder bei de r f-\w: W hrun~ der Arbeite nin.l Betr iebe zwisc'hen d 2 J1 Arbejtc ~ n t.:nu deL) Arbeit;Zeher

ader sei ne n Be a uftra1ten e ntslel-!en, sol len moglichsf

an Ort und Stelle beigelegt werden.

na ści

, Skargi, powsta jąc e na tle wykonywania nInIeJszej umow y albo przy w ykan y w a niu robót w zaldacizie pracy pomiędzy robotnik am i i pracoda wcą lub

jego pełnamocnik i em, : winny być a ile mażnaści załatwiane na miejscu pracy.

X.

Postępowanie

X. Austragung von · Str~itigkeiteD.

przy zatafl~ acb.

Dla wszelk ich sporów pr awnych, mogących

ewentualnie wv niknąć na tle niniej sz ego stasunku

sł uż bawego, jako są d właściwy jest są d pracy

w . .,

. . . . . . , a ile stas unek służ ­

bowy nie je s t oparty na umawie taryfawej, która

wyłącza w całośc i lub cz ęś c i awa są dawnict w a pracy przez ustanowienie sądu rozjemczego lub palubawn ego.

Miejscowaść i data: .

Podpis pracodawcy lub jego za s tępcy

cy (pracohiarców)

Fiir alle aus die sem A ['bei tsve rh altn is etwą

entstehenden Rechts s tre itigk e iten gilt aIs Gerichtsst and Ja s A rb ei ts :~ er i cht ; <-,

soweit das Arbejt sve!'h~i ltI~is sich nicht nach einem .

Tarifve rt rage bes ti mmt, dii :ch den die Arbeitsgerickt sbarkeit ganz oder lei!weise dur ch die Vereinbarung eines Schiedsgerich ts odere iner Giitestelle

au sg e schlo ss en isL

Ort und D a tum

Untersch rift des Arbeitsgebers oder des sen Stellvertrete rs

•

Eigenh andige Unterschrift oder Handzeichen des

(der) Arbeitnehmer

Niniejszem zaświadcza się, że wyż ej wymienionym roba tnikam .odczytana została umowa o pracę

w ich ję zy ku ojczystym, ż e Urnowa ta zoslała przez

nich wła i; ~iwie zrozumiana i za równo co do całej

tre ści jaka te ż ca d o w y sokoścSi wpis a nych zaliczek

prz y jęta przez podp isanie nazwiska lub znak ad·

Es wird be scheinigt, dass den vorstehend benannt en Arbeitern der Vert ra g in ihrer Heimatsprache v~rgele s en, van ihnen richtig verstanden

und durch Namer:sunterschrift h zw. Handzeichen

sowoh1 vollinh a tlich aIs auch in b~ z ug auf Hohe der

einge tragenen Lohnvarschlisse anerkannl worden isL

. . ..

.....

,

Własnor~czny podpis albo znak odręczny pracabior-

.,.,,-

..

rę czny.

dnia

.

1928.

'j

.,

, den .

'j

-j

,

Urzędnik kontraktujący.

Z.łącZQik

,

,

•

•

•

•

,

III

Verpf1ich t ungsbeamter.

3.

.

.

1928.

.

Anla!!_ 3.

Poświadczenie

umowy o pracę.

Arbeiłsvertrngsbes łitigu ni!.

(Na zasadzie § 8 palska-niemieckiego porozumienia z dnia 24 listopada 1927 r. w sprawie rekruhcji , pośrednic zenia i kontrak ta wania, jako też przejazdu palskic h sezanowych robatników rolnych).

Pracodawca

zamieszkały

.

(Gemass § 8 der polnisch-deutschen Vereinbarung

tiber die Anwerbung, Verm itU ung und Verpflichtung

sowie Beforderung der palnischen landwirt schaftlichen Wanderarb ei lE:r v om 24 N ovember 1927).

Der Arbeit gebe r

"

wClbnhaft

pll ien nilł. Usta,w. Pą1;.

Nr. 44.

:z;awarł w dniu

z robotnikiem

;

. .

. .,

. . . .

hat arp

.

.

,

, ,

llmowę o pracę Nr.

. . , która odpowiada UlllOwie o prac ę w jej obe cnie obo wiąw i ą cem b rzm ieniu,

uło żo nej przez Fac h rwą Ko m i s ję Rolną i Le ś ną przy

Zakładzie Rzeszy dla Po śred nictwa Pracy i Ube z-

pieczenia Bezrobotnych.

•

..

'i

•

ł

dnia

. 19

• •

Państwowy Urz ą d Pośre dnictwa

Pracy

(p ieczęć, pod pi s)

Niemiecka Centrala Robotnicza

(pieczęć, podpis)

366.

...

mit pem Arb ęit er

. .... .. ... ... .... .... .... .... ...

.. ..

,

711

;;

~

ei nen Arbeitsvertl'ag Nr . . . . abgeschlo ~s en, der

de m vom Fachausschusse fiir Land- und Forstwirtschaf t bei der Re ichsanstalt flir Arbeltsvermittlung

und Arbeits!o ~ enversicherung aufgestellten Arbeitsvertrag fUr ausL:i. ndische landwirtschaftliche Wanderarbeiter · in seiner wr Zeit giiltigen Fassung entspricht.

, den .

. 19 • •

Arbeitsvermittlungsamt

(S iegeI. {jn terschrift)

Deutsche ArbeiterzentraJe.

(SiegeJ. Unterschrift)

Anlage 4.

Zaświadcz enie.

Becheinigung;

(Na ~asadzie § 15 polsko-niemieckiego porozumienia z dnia 24 listopada 1927 r. w sprawie rekrutacji, pośredniczen ia i kontraktowania, jako też przejazdu polskich sezonowych robotników rolnych).

(Gemass § 15 der polnisch-deu tschen Vereinbarung

iiber die Anwer bung, Vermittlung und Verpflichtung

sowie Beforderung der polnischen Jandwirtschaftlichen W anderarbeiter vom 24 November 1927).

Pan

Pani

...

.,

który (a) wykaże się paszportem zaopatrzonym

w wizę niemiecką , jest upow a ż niony [a} do towarzyszenia polskim robotnikom, przyjętym w Polsce

przez Niemiec ką Centralę Robotniczą, do Urzędów

Granicznych Niemiecl::iej Centrali Robotnicze j i do

wstępu z tego tytułu do tychż e Urzędów.

Berlin. dnia .

Herr

Frau

...... .

. .. ..

·Fraulein

der (d ie ) sich durch einen Pass mit deutschen Sichtvermerk ausweist. ist bere ch tigt, die in Polen von

der Deutschen Arbeiterzentrale angenommenen

po lnische n Arbeiter zu den Grenz a młern der

Deu tsche n Arbeiterzentrale zu begleiten und hierbei

die Gren zamter zu betreten .

Berlin" den

Niemiecka Centrala Robotnicza

Die Deulsche Arbeiterzentrale

..

Dyrekto r

(pieczęć,

.

Der Direk/or

podpis)

(Si egeI. Unterschrift)

POR OZUMIENIE

VEREINBARUNG

w sprawie polskich robotników rolnych, którzy przy-

ober die polnischen Jandwirtschałtlichen Arbeiter,

die vor dem 31 Dezember 1925 nach Deutschland

gekommen und dort verblieben sind.

byli do Niemiec przed 31 grudnia 1925 r. i tamże

pozostali.

,

Celem w ykonania postanowień artykułu 4· polsko - niemiecki'ej konwencji w sprawie polskich robotników rolnych, zawierają Rządy Polski i Niemiecki

następu j ące porozumienie

Zur DurchfUhrung der Bestimmungen des ArtikeI 4 des polnisch-deutschen Vertrages iiber polnische landwirtschaftliche Arbe·i ter treffen die Polni'S'c he und die Deutsche Regierung nachstehende Vereinbarung

§ f.

§ t.

W latach od 1927 do 1931 ma włączyć się corocznre po ukończo nym sezonie p racy do ruchu sezonowego 4.500 p olskich robotników r olnych z pośród

tych , którzy w ' okresie między , 1 stycznia 1919 r.

a 3\ grudnia 1925 r. przybyli do Niemiec i tamże p ozostfl, li. w roku zaś 1932 reszta, jednak nie p onad

6.000, zmni'e jszone o 14%.

Von den polnischen landwirtschaftlichen Arbeitern. die in cler Ze'i t zwischen dem 1 Januar 1919 und

dem 31 Dezember 1925 nach Deutschland gekommen

und dort verhliebe n sind, sollen sich in den Jahren

1927 bis 1931 je 4.500. im Jahre 1932 der Rest, jedoch

nicht iiber 6.000 abziiglich 14 v. H., umd zwa r jeweils

nach Beendigung der Arbeitszeit in die Wanderbewegung einreihen.

,

i ""\

Dziennik Ustaw. Poz. 366.

7i2

Nadwyżka

do ruchu sewnowego, zaliczcna będzie na rachunek

liczby csób, które w myśl ust. 1 ma ją wrócić w ciągu

następnego roku.

Polnische landwirtschaftI:che Arbeiter, die sich

in einem Jahre iiber die Zah! von 4.500 hinaus in d:e

Wanderbewegungeinreihe n, werden auf die ZahI

der Personen, die nach Abs . 1 im nachsten Jahre

zuriickkehren sollen, angerechnet.

§ 2.

§ 2.

Rząd Polski może wskazać m;oby, które wyjęte

z włączenia się do ruchu sezc)llowego. O.gólna

hczbó' tych csób nie może zasadniczo wynosić [ocznie

ponad 14% liczby polskich robotników rolnych, którzy ,w myśl § 1 mają włączyć się do· ruchu sezcnowego. Jeśli w iednym reku nie osiągnie się 14%, to reszta może być wskazana w latach następnych ponad

11%. Nie wlicza się r obotni'ka do 14% także i wtedy,

jeżeli robotnik ten, 1UŻ wyłączony w jednem z poprzednich lat, z·osłał zaproponowany ponownie do

włączenia się do ruchu sezonowego.

Die Polnische Re·~j ~rung kann Person en benennen, die von der Eim e:h ung in die Wanderbewegang aus1esch los scn se in soL en. Die Zahl dieser

Personen darf insgesamt und grundsatzlich in jedem

Jahre "14 v. H. der po,l nischcn landw:rtschaftlichen

Arbeiter, die nach § 1 fUr die Einre:hung in die Wanderbewegung in Betracht kommen, nicht iibersteigel1:.

Werden in einem Jahre 14, v. H. nicht erreicht, so

kann der Rest in den nachsten Jahren ausserhalb der

14 v. H. benannt werden. Eine Einrechnung in die

14 v. H. findet auch dann nicht statt, wenn ein Arbeiter, der bereits in einem friiheren Jahre von der Einre ihung in die \'V a nderbewe gung ausgeschlossen worden ist, erne.ut fUr die Einreihung vorgeschlagen wird.

§ 3.

§ 3. .

ponad 4.500 tych polskich robotni·

ków rclnych, którzy w ciągu jednego reku włączą się

będą

..

Zaopatrzenie

polskich

robotników

rolnych

w Niemczech w paszporty powinno być możliwie uła­

twione i przyśpieszone.

W tym celu Niemiecka Centrala Robotnicza

zbierze potrzebne dane, dotyczące poszczególnych robotników, zapomocą kwest;onarjuszy, których dostarczą jej właściwe konsulaty po.Jskie.

Die Ausstattung der PO~'lischen Jandwirtschaftlichen Arbeiter in Deut'3ch!and mit Pass en soll moglichst erleichtert und beschleunigt werden.

Zu diesem Zwecke wi'r d die Deutsche Arbeiterzentrale durch Fragebogen, die ihr von den zustandigen polnischen Konsulaten zur VerfUgung gestellt werden, die erforderlichen F e ststellungen beziig iich der einzelnen Arbeiter treffen.

§ 4.

§ 4.

Niemiecka Centrala Robotnicza prześle właści­

wym polskim konsulatom do 1 kwietnia każdego roku

7.000 wypełnic nych kwestj cnarj uszy, a z tej liczby

d o 1 marca. co najmn:ej 3.500. Na podstawie tych

kwe 2.tionarjuszy konsulaty polskie podadzą Niemieckiej Centrali! Robotniczej, najpóźniej 1 sierpnia każ­

dego roku, nazwiska co najmniej 5.300 polskich rohotników rolnych. którzy albo za c:patrzeni są w paszporty, lub też paszporty otrzymają zawczasu przed

rozpoczęciem powrotu.

Die Deutsche ArbeiterzentraJe wird den 2:Ustandigen polnischen Konsulaten ~ s zum 1. April

jeden Jahres 7.080 ausgeWllte Fragebogen, davon

bis zum L Marz mindestens 3.500, iibersenden, Die

Konsulate werden der Deutschen Arbe'iterzentrale

auf Grund der Fragebogen bis spatestens zum 1. August jeden Jahres mindestens 5300 polnische landwirtschaftliche Arbeiter namhaft machen, die entwede'r .mit Passen ver sehen sin d oder Pa,s se rechtzeitj.g vor Beginn de,r Wanderung erhalten werden.

§ 5.

§ 5.

Niemiecka Centrala Robotnicza poda do wiadomości polskich konsulatów. na jpóźniej do 1 września

każdegu reku, nazwiska 5.300 takich p olskich robotników rolnych, którzy m a ją wrócić do Polski na okres

zimowy.

Na wyka7.ach tych umieści się przedewszystkiem

polskich r cbctników rolnych, którzy w danym roku

po uk011czeniu ckresu r obót mają zamiar powrctu na

. zimę do P olski oraz tych r obotników, których pracodawcy zam: erzają zw(;1 nić w danym roku.

r

Nr. 44.

Die Deutsche ArbeiterzentraJe wird den poIni schen Konsula ten spa testens bis zum 1. Septern ber jeden J ahres 5.300 solcher polnischer landwirtschaftlicher Arbeiter mitteilen, die fiir die

Riickkehr nach Polen iiber die Winterzeit in Betra'c ht kommen,

In diese Listen werden vor alIem die poJni's chen landwirtschaftlichen Arbeiter aufgenomrnen,

welche die Absicht haben, in dem betreffenden

Jahre' nach Be endigung der Arbeitszeit iiber den

Winte,r nach Polen zuriickzuckehren, sowie die Arbeiter, welche die Arbeitgeber in dem betreffenden

J ahre zu entlassen beabsichtigen.

Dziennik Ustaw. Poz. 366.

Nr. 44.

§ 6.

§ 6.

Konsulaty polskie podawać będą Niemieckiej

Centrali Robotniczej stopniowo najpóźniej do 15 listopada każdego roku, nazwiska polskich robotników

rolnych, którzy w danym roku nie mają wejść do ruchu sezonowego.

Die polnischen Konsulate werden der Deutschen

Arbeiterzentrale laufend bis spatestens zum 15. November jeden Jahres die Namen der polnischen

landwirtschaftlichen Arbeiter mitteilen, die sich in

dem betreffenden Jahre nicht in die Wanderhewegung einreihen soHen.

§ 7.

§ 7.

Polscy robotnicy rolni, którzy w myśl § 2 nie

sowe zaświadczenie uprawni1ające (vorlaufiger Befreiungsschein), które ka ż d orazowo uprawnia ich na

przeciąg jednego r ekli do pracy w rolnictwie.

.

W 1933 r. polscy roba tnicy rolni, którzy nie zo_stali objęci ruchem sezonowym, otrzymają zaświad­

czenia uprawniające (Befreiungscheine) do pracy

w rolnictwie.

Polnischen landwirtschaftlichen Arbeitern, die

sich gemass § 2 nieht in dle Wanderbewegung einreihen, san ein vorlaufiger Bef,reiungsschein erteilt

werden, der sie jeweils auf ein Jahr zur Beschaftigung in der Landwirtschaft berechtigt.

Im J Ahre 19:33 erhalten die polnischen lan..!wirtschaftlichen Arbeiter, die von der Wanderbewegung nicht erfasst worden sind, Beheiungsscheine

fur die Beschafti~ung in der Landwirtschaft.

§ 8.

§ 8.

wejdą do ruchu sezonowego, winni otrzym ać tymcza-

..

Rząd Niemiecki wywrze· wpływ na Niemiecką

Centralę Robotniczą, ażeby ci robotnicy rolni, kt órzy

na pbdstawie niniejszego . porozumienia powróc ą do

.rolski, mieli pierw szeństwo przy przyjmowaniu do

t>racy na wiosnę VI charakterze robotników sezono-

wych, chyba że w poszczególnym wypadku przema-

~wiać będą przeciwko temu ważne powody.

Die Deutsche Regierung wird aufdie Deutsche

Arbeiterzen trale einwirken, dass die polnischen

landwirtsc haftlichen Arbeiter, die auf Grund dieser

Vereinbarung na ch Polen zuruckkehren, im Fruhjahr

zur Arbeitsaufnahme aIs Wanderarbeiter bevorzugt werden, es sei denn, dass im Einzelfalle wichtige Grunde dagegen sprechen;

§ 9.

§ 9.

Postanowienia § 3 mają odpowiednie zastosowanie do p olskich rabotników rolnych, którzy przed

l stycznia 1919 r. przybyli do Niemiec i tamże pozostali. Kwestjonarjusze , które, wnosząc z ich treści,

dotyczą takich robotników, Niemiecka Centrala Robotnicza prześle konsulatom polskim osobno w dwóch

egzemplarzach.

Die Bestimmungen des § 3 fin den auf polnische

landwirtschaftliche Arbeiter, die vo,r dem 1. Januar

1919 nach Deutschland gekommen und dort verblieben sind, entsprechende Anwendung. · Die Deutsche

Arbeiterzentrale wird den polnischen Konsulaten

die Fragebogen, nach deren lnhalt es sich um solehe

Arbeiter handelt, gesondert und in doppelter Ausfertigung ubersenden.

Die DeuŁsche Arbelterzentrale wird Arbeitern,

fur die eiu polnisches Konsulat auf Grand dieser

FragebClgen einen entsprechenden Antrag stellt, ei~

nen vorlaufigen Beheiungsschein aushandigen. Dieser Befreiungsschein wird auf ein Jahr erteilt und

n6tigenfalls noch um ein weiteres Jahr verlan6ert,

falls sic h nicht heraussteIlt, dass der Arbeiter ;icht

zu den in Abs. 1. angefiihrten Person en geh6rt.

Niemiecka Centrala R obotnicza wyda tymczaso-we zaświadczenie uprawniające robotnikom,co do

których konsulat polski na podstawie tych kwestjonariuszy zgłosi odpowiedni wniosek. Zaświadczenie

to udzielane będzie na rok. a w razie p otrzeby przedłużone będzie jeszcze na rok, chyba że s ię okaż e , że

robotnik nie należy do osób, wymienionych w ust. 1.

§ 10.

Liczba polskich robotników r olnych , którzy pomiędzy l stycznia 1919 r. a 31 grudnia 1925 r. przybyli do Niemiec i' tamż<; pCilZostali, i którzy w roku

przej ściowym 1927 włączą się do ruchu sezcnmwego

bez jakiegokolwiek oddziaływania władz niemieckich

lub innych czynników, dolicza się do liczby robotników, którzy mają wrócić w 1928 r. na podstawie niniejszego p er ozumienia. W ciągu tych dwóch lat włą­

czy się więc do ruchu sezonowego ogółem 9.000 robotników. Liczba robotników, którzy mają być umieszczeni w wykazie, zaproponowanym na 1928 r., bę­

dzie odpowiednio podwyższona lub zmniejszona.

Rząd Niemiecki oświadcza,

Niemiecka Centrala Robotnicza

że

spowoduje, aby

§ 10.

Die Zah! der polnischen landwirtschaftlichJn

Arbeiter, die in der Zeit zwischen dem 1. Januar

1919 und dem 31. Dezember 1925 nach DeutschIand

gekommen und dort verblieben sind, und die sich

im Dbergangsjahre 1927 in die Wanderbewegung

ohne. jede Elnwirkung der deutschen Beh6rden oder

sonstiger Stellen einreihen werden, wird mit der Zahl

der Arbeiter, die im Jahre 1928 auf Grund dieser

Vereinbarung zuruckkehren soIlen, zusammengerechnet. In diesen beiden Jahren werden sich demnach insgesamt 9.000 Arbeiter in die Wanderbewegung einreihen. Die Zahl der in die Vorschlagsliste

des J ahres 1928 aUfZl!lllehmenden Arbeiter wird

entsprechend erh6ht oder vermindert.

Die Deutsche Regierung erkiart, dass sie die

Deutsche Arbeiterzentrale veranlasilen wird,

a)

Dziennik Ustaw. Poz. 366 i 367.

powiadomiła naŁyehmiast

pracodawców, że

polscy robotnicy rolni, którzy przed 1 stycznlil. 1919 f. przybyli dó Niemiec i tamże pozostali, m og~ w myśl konwehcji i nadal

w Niemczech pozostać,

13) ódclzi'tłływała stale na praeodawców, by następu j ące grupy polskich robotników :rolnych były nadal zatrudniane na miejscu pracy w ciągu półrocza zimowego 1927/28,

1. prżybyli przed 1 stycznia 1919 r. do

Nieniiec i tamże ,pozostali,

2.

ożenieńi

z obywatelkami niemieck,iemi,

3. którzy posiada ją liczne rodziny,

4. którzy pobierają rentę wypadkową albo

inwa lidzką luro też ci, co do których postępowanie rentowe jest w toku.

Sporządz<ono w Warszawie dnia 24 listopada

1927 w d~óch tekstach oryginalnych i to każdy w ję­

zyku palskim i hiefui'eckitn, z których każdy Rząd

oŁrżyhllije jeden. Teksty polski ,i niemiecki co do treści

~ą zgodne i autentyczne.

I

!

~

It~) br. Witold Prądzyński

(-) Stanisław G~W'rOl1Ski

Nr. 44.

a) den Arbeitgebern sofort mitzuteilen, dass

die polnischen landwirtschaftlichen Arbeiter, die vot ,dem L JatllHtt 1~11» na ch

Deulschlahd gekottlmen tlnti d0rt verbłi~­

ben sind, nach dem Verhage in Deutschland weiter verhleiben kennen,

b) auf die Arbeitgeber nachhaltig dahin eintuwirken, folgende gruppen polnischer landwirtschaftlicher Arbeiter im WinterhaIbjahr 1927/28 auf cler ArbeitssteIIe weiter Z'U

bescąiiftigen;

,,, ,

1. ,die vor dem 1. Januar 1919 na ch

Deutschland .gekommen uncldoH verblieben sind,

2. die deutsche Staatsangeh6rige ,g eheiratet haben,

3. die kinderreiche Familien hesitzłm,

4. die im Genuss einer tJnfall- oder Inwali..

denrente sind, oder beiclenen ein Rentenverfahren schwebt.

Geschehen in Wal1scłl.au am 24 November 1927

in zwei Urschriften, und zwar jede in polnischer und

in deut.~~ h er Sprache! ~Oh denen j~d.ę R~g~'eiug( ~i­

ne erhaJt. ber pollllsthe lind det' detit$cł1'e '!I ort- ,

laut stilnmeh ihhaltlićh iiberein tihd haben gleiehe

Geltuhg.

(-} Rcuscher

1(-) Dr. O. Weigert

Zaznajomiwszy się z powyższemi: Konwencją, Protokółem końcowym i Porozumieniami, uznaliśmy

zarówno W całości 'jak i każde I': zawartych w hich pestanowienl oświadczamy,

ile są przyjęte, ratyfikowane i potwierdzbne i przyrzekamy, że będą niezmiennie zathówywah~.

Na dowód czego wydaliśmy Akt niriiejsży, opatrzony pieczęcią Rzeczypóspelitej P01~kiej.

j~ i uznajemy za sł~szne

VII Warsżawie, dnia 4 kwietnia 1928 r.

(-) l. Mościcki

Przez Prezydenta Rzeczypospolitej

Prezes Rady Ministrów

(-) J. Pils udski

Minister Sp:raw Żagranicznych

(-) August Zaleski

367.

OśWIADCZENIE

RZĄDOWE

z dnia 6 czerWca. 1929 t.

W sprawIe wymiEmy dokumentów ratyfikacyjnych: 1. Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a ltzes~ą Niemiecką w sprawie polskich robotników rolnych, wraz z Protokółem kOJ\cowym, oz. Porol:umlenia

W sprawie rekrutacji, pośredniczenia i kontraktowania l jako leż przejazdu polskich sezonowythfbbothlków rolnych, i 3. Porozumienia w sprawie polskich robotników rolnych, klćrzy . przybtli . dó NH~­

mieć przed j1 grudnia 1925 roku i tamże pozostali, podpisanych w ·W arszawie dńia 2ł lisŁopalla

1927 roku.

Podaje się niniejszem do wiadomości , że dnia 27 maja 1929 roku dokonana została w Berlinie

wymiana dokumentów ratyfikacyjnych: 1. Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Rzeszą Niefuiedtą

w sprawie polskich robotników rolnych, wraz z Protokółem końcowym, 2. P()rozumienia w sprawie rełt;ru­

tacjł; pbśrednicitmia i kontraktowania, jako też przejazdu polskich sezonowych robothików rolnychł i 3\ Porozumiehia vi sprawie polskich n'Jbotników rolnych, którzy przybyli do Niemiec przed 31 grudnia 1925 roku

• tamże pozostali, podpisanych w Warszawie dnia 24 listopada 1927 roku;

M.inister Spraw Za2ranic:tIiych: Alłgust tł2ł"etki

§ 3.

§ 3.

P clskie Ministerstwo Pracy i Opiek i Społecznej

i Niemi ecka Cen trala Robctnicza uz g :: dniają, w dwa

tygcdni'e po upływie term:nu, ustalon ego w § 2, m;tateczną liczbę robot l ików, podleg a jących rekrutacji,

podział między powiaty, jak ró w meż te c hn~czl1e

!:;zczegóły na okres do połowy kwietnia . W ten sam

sposób po s tępować si ę będ zie w wypadkach później­

szych zapotrzebowań robotników.

Przy zapotrzebowaniu imiennie wskazanych robotników obowiązuje § 6.

Das polnische Ministerium fUr Arbeit und soziaJe Fiirsorge und die Deutsche ArbeiterzenŁrale

vereinba,ren zwei W ochen nac h Abla uf der im § 2

festgesetzten Frist die endgiiltige Anwerbeziffer. die

Verteilung auf die Kreise sowie auch die technischen

Einzelheiten fUr die Zeit bis Mitte April. Falls spater weitere Arbeiter bereitgestellt werden so.J1en,

wkd entsprechend verfahren.

Bei Anforderung nament1ich bezeichneter Arbeiter giIt § 6.

§ 4.

,§ 4.

Zgodnie z porozumieniem (§ 3) prze syłać bę­

dzie N:emiecka Central a Robotn i'c za właściwym P olskim Pa;1stwowym Ur zę d e m Po śre'dnictwa Pracy

każdor a zowo otrzymywane zgłoszenia poszczegómych

pracodawców. P aństwowe Urzędy P oś r ~ dnictwa Pracy w cdp0wiednich o głoszeniach p o dad z ą zawczasu

do wiadomo ś ci ludno ści rolnej dni i mie J sco w oŚC I ko ntraktowania w Urzędach P c: średnictwa Pracy luh

w miejscow ościach, ust alcnych pr ze z te Urzędy w porozumieniu z Niem : ecką Centralą Robotniczą.

Entsprechend der Vercinbarung (§ 3) wird die

Deut sc he ArbeiterzentraJe die bei ihr jeweils vorliegenden Bedarfsanmeldungen der einzelnen Arbejtgeber an die zustandigen polnischen staatlichen Ar- .

beitsvermittlungsamter senden. Die Tage und O{te

der Verpf1ichtung in den Arbeitsvermittlungsamtern

oder in den von ihnen im Einvernehmen mit der

Deutschen Arbeiterzentrale fest gese t zten Orten werden rechŁzeitig durch die Arbeitsvermittlungsamter

in geeign eten Bekanntmachungen ZUT Kenntnis der

Landbe volkerung gebrachL

Die Deutsche Arbeiterzentrale ist sodann .beręcht igt, ihre Beamten in geniigender Zahl zuden

ArbeitsvermittJungsamtern zu senden, um mit der

Anwerbung gemeinsc haftlich mit den Vertretern der

Arbeitsvermittlungsamter unter Vorbehalt der §§ 5

und 7 dieser Vereinbarung zu beginnen. Die Anwerbung erfolgt unter den von den Vertretern der

Arbeitsvermittlungsamter elllpfohlenen Arbeitern

und an den festgesetzten Tagen und Orten.

Nie miecka Centrala R obotn icza

jest wówczas

upowa żn iona wysłać w d05 tatecznej liczbie ur zędn i­

ków do Urzędów P ośredni:: t wa Prc cy, aby z zastrzeżeniem przepisów §§ 5 i 7 niniej szego p cwzu mj:e nia,

r o zpoczęli rekrutację wraz z przed stawicielami Urzę­

dów Pośrednictwa Prac y. Rekrut acj a do konywa się

z pośród r obotnikow , poleconych przez przedstawicieli polskich Urzędów P ośre dnictwa Pracy, w usta-

lone dni i w ustalonych miejscowosciach.

§ 5.

§ 5.

Urzędnicy Niemieck ie j Centrali Robotnicz e j,

którzy mają być wysłani do P olski do Urzędów Pośrednictwa Pracy celem rekrutacji r obotników . otrzymują od właściwych polski'ch Konsulatow zaświadcze­

nie wedłu g załączonego wzoru .

Niemiecka Centr ala Robotnic za prze ś le zawczasu Urzęd :J wi Em;gracyjnemu w Warszawie Imienne

listy tych urzędników .

-

Die Beamten der De ułsc hen Arbeiterzentrale,

die zur Anwerbun g von Arbeilern nach Polen zu den

Arbe itsvermittlungsamtern entsandt werden sollen,

erhalten von den zust a ridigen polnischen Konsulaten

eine Beschei niJ ung nach anliege ndem Muster.

Die Deulsche Arbelterzentrale wird die Namenslisten dles Pf Beamten rechl zei Lig dem Auswanderungsamt im Warschau einsenden.

§ 6.

§ 6.

Polskie Państw owe Urzędy Po ś rednictwa Pracy zawiadomią robotników, których przy zapotrzebowaniu imiennie wskażą Urzędy Graniczne Niemieckiej Centrali R obotnicze j, z p o wołani'em się na zeszłoroczną um owę o pracę . niezwł ocznie po nadej ś c iu

um cwy o pracę, o zgłoszonych co do nich zapotrzebowaniach i spow o du j ą zakontrakt owanie ich na podstawie przeznaczonej dla ni'ch umowy o pracę. Ci

imiennie wskazani robotnicy nie b€'dą wyłączeni od

zapo ś redniczeni a, o ile wyiazdowi ich nie sprzeciwiają się ustawowe przeszkody.

Do imiennie ws kazanych rob otników, którzy nic

chcą zak on trakt ować się ponownie na miej sce pracy

im proponowane, stosują się ogólne przepisy o rekrutacji.

Zapotrzebowanie imienI):ie wskazanych robotników, zamieszkałych poza obrębem uzgodnionych po-

Die p olnische n staatlichen Arbeitsvermittlungsamter werden Arbeiter, welche die Grenzamter der

Deutschen Arbeiterzentrale bei Arbeiteranforderungen unter Bezug auł den vorjahrigen Arbeitsvertrag

namentlich bezeichnen, iiber ihre Anforderung alsbald nach Ein gang des Arbeitsvertrags in Kenntnis

setzen unci die Verpflichtung auf den Wr sie be·s timmten Vertrag herbeiHihren. Diese namentlichbenannten Arbeiter werden von der Vermittlung nicht

ausge schlossen we r den, falls ihrer Ausreise keine

gesetzlichen Hinderni3se entgegenstehen.

Auf ,namentlich angeforderte Arbeiter, die sich

nicht wie der fur die in Frage kommencie Arbeitsstelle anwerben lassen wolIen , finden die allgemeinen

Bestimmungen iiber die Anwerbung Anwendung.

Nament1ich bezeichnete ArbeiŁer, die ausserhalb der vereinbM'tel1 Kreise wohneo, werden bei

...

"

).

Dzieo.nik Ustaw. Poz. 366.

702 •

wiatów, będą zgłaszane we właściwym dla ich miejsca zamieszkania: Państwowym Urzędzie Pośrednic­

twa Pracy, przy równoczesnem zawiadomieniu Urzę­

du Emigracyjnego w Warszawie. Urząd Emigtacyjny zawiado i o swojej decyzji' w naj krótszej drodze

właściwe polskie władze oraz Niemiecką Centralę

Robotniczą.

§ 7.

Przedstawienie i wybór robotników (§§ 4 i .'5)

odbywają s ię według ich kwalifikacji fizycznej i zawodowej, oraz z uwzględnieniem , czy· nadają się do

utworzenia i. ednej grupy robotniczej.

Wyboru robotników do Niemiec dokonywają

Centrali Robotniczej.

urzędnicy Niemieckiej

Nr. 44.

dem fi.ir ihren Wohnsitz zusta ndigen pol nischen staatHchen Arbeitsvermittlungsamt unter gleic hzeitiger

Benaehrichtigung des Auswanderungsamts in Warschau angefordert. Das Auswanderungsamt wird seine

Entscheidung auf schnellstem Wege den zus hin digen

polnischen Behorden und der Deutschen Arbeiterzentra'1e mitteille n.

§ 7.

Die Vorstellung und die Auswahl der Leute

(§§ 4 und 5) erfolgt nach ihrer korperlichen und fach-

lichen Eignung und unter Berlicksichtigung des

Zusammenpassens der Arb eiter, die in einer Arbeitsgruppe vereinigt werden sollen.

Die AusiWahlder Leute fi.ir Deutschland treffen

die Beamten dei' Deutschen Arbeiterzentrale.

§ 8.

§ 8.

Zakontraktowani'e robotników odbywa się na

podstawie umowy o pracę dla zagranicznych sezonowych rohotników rolnych, ułożonej przez Fachową

K0misję R olną i Leśn~ przy Zakładzie Rzeszy dla

Pośrednictwa Pracy i Ubezpieozenia Bezrobotnyeh,

która to umowa w swojem ohecnem brzmieniu dołą­

czona jest do, niniejszej umowy. Rząd Niemiecki bę­

dzie działał w tym kierunku, aby Rząd Polski dość

wcześnie miał sposobność do zajęcia stanowiska

w rame ważniejszych zmian w umowie o pracę na niekorzyść robotników. Rząd Niemiecki jest ponadto gotów !przedłożyć Fachowej Komisdi Rolnej i Leśnej przy

Zakł.adzie Rzeszy dla Pośrednictwa Pracy i Ube:zpiE>r

czema Bezrobotnych ewentualne propozycje Rządu

Polskiego w sprawie zmi·an w umowIe o pracę.

Die Verpflichtung der Arbeiter erfolgt auf den

Arbeitsvertrag Hir auslandische landwirtschaftliche

Wal1derarbeiter, der von dem Fa'c hausschuss fik

Land- und F O'rstwirŁschaft bei der Reichsanstalt fi.ir

ArbeitsvermiUlung und Arbeitslosenversicherung

aufgestellt wir d und in seiner gegenwartigen Fassung

dem Abkommen beiliegt. Die Deutsche Regierung

wird dahin wirken, das·s die polnische Regierung vor

wichtigeren Abanderungen des Arbeitsvertrags zuungunsten de'r Arbeitęr rechtzeitig Gelegenheitzur

Stelhmg erh;i:lt. Die Deutsche Regierung ist ferner

bereit, etwai~e Anregungender Polnischen Regierung liber Anderungen des Arbeitsvertrags dem

Fachausschus'S fi.ir Land- und FOTstwirtschaft bei der

Reichsanstalt fi.ir Arbeitsvermittlung und Arbeitslosenversicherung vo'r zulegen.

Andere Arbeitsvertrage mit polnischen landwir·tschaHlkhen Wanderarbeitern sind na ch den deutschen gesetzlichen Bestimmungen insowe1t unwirksam,

a.}s sie von dem in Abs. 1 genannten Arbeitsvertrage

zuungunsten der Arbeiter abweichen. An die Stelle

unwirksamer Vereinbarungen treten na ch den deutschen gesetz1ichen Bestimmungen die entsprechenden Besnmmungen des in Abs. 1 genannten Arbeitsvedrags.

Der Arbeiter darf qen Arbeitsvertrag nur in

Anwesenheit eines Beamten, der vom Leiter des betreffen~en p.olnischen staatlichen Arbeitsvermittlungsąwłs da+u beauftragt ist, und nach Kenntnis der

Vex:tłagsbedi:pgungen unterzeichnen.

Diese Bestim~ung giU nieht fiir die Ausnahmefalle der Umver~liclitungj dabei s01'1 jedoch in den Arbeits- und

LoJ;lllhedingungen keine Verschlechterung eintreten.

D,\ę DeuŁsche Arbeiterzentrale wird bei Umverpflich.

tungen in dęn G.1,"enzamter~ die Gt.:tinde dem Auswander·ungsa·m;t in Warschau, bei Umverpflichtungen im

Inl~nd dem zustandigen polnischen Konsulat mitteilen.

Die Arbe.itsvertrage werden in vier Stticken

ausgefertigt. :Ę:in Stuck erhiilt der Arbeitgeber, das

zwęitę die Deutsche Ar.b eiterzentrale, das dritte das

zustandige polni·s che staa'tliche A'rbeiŁsvermittlungs­

am\ UJ;lq. ą,as viertę eine Person, die aus der -Mitte

der Ąrb.e~tęrg~1M>I~e durc.h da~ Arbeitsvermittlung~­

amt bestimmt wird.

Inne umowy o pracę z polskimi sezonowymi rer

botnikami rolnymi są w myśl ustawowych ptzep~sów

niemieckich o tyle nieważne, o ile odbiegają nei. niekorzyść l'lobotnika od umowy o pracę, wymienronej

w ust. 1. W miejsce nieważnych punktów umów wchodzą W myśl niemieckich przepisów ustawowych odpowiednie postanowienia umowy o pracę, wymienionej w ust. 1.

Robotnik może podpisać umowę o pracę jedynie

w obecności urzędnika, upoważnionego przez kierow~ika właści'Wego polskiego Państwowego Urzędu Po-

średnictwa Pracy i po zapoznaniu się z warunkami

umowy. Postanowienie to nie stosuje się do wy·jątko­

wych wypadków ponownego zakontraktowania robotników (UmverpHi'chtung), przyczem jednak w warunkach pracy i płacy nie może nastąpić pogorszenie.

Niemiecka Centrala Robotnicza przy ponownych zakontraktowaniach w Urzędach Granicznych pod~ ich

powody Urzędowi Emigracyjnemu w Warszawie, przy

ponownych zakontraktowaniach w Niemczech, wła­

ściwemu polskiemu konsulatowi.

Umowy o pracę sporządza się w 4 eg'z emplarzach. Jeden egzemplarz otrzymuje pracodawca, d{ugi Niemiecka Centrala Robotnicza, trzeci właściWy

polski Patlstwowy Urząd Pośred~ictwa Pracy,

a czwarty egzemplarz otrzymuje osoba, wyz~aczona

przez polski Urząd Pośrednictwa.Pracyz ip.oŚ!ród daoej ilruPy robotoików.

Dziennik Ustaw. Poz. 366.

Nr. 44.

Każdy robotnik wymien i~ ny we wspólnej umowię o pracę, otrzyma przy" zakontraktowaniu pisemne

po$wia dczenie o zawarciu umowy o pracę według załączonego wzoru.

.

.

J edem Arheiter, der im Gesamtvertrage verzeichnet ist, wird hi der Anwerbung eine schriftliche

Arbeitsvertrags bestatigung nach anliegendem Must er ·ausgehandigt.

§ 9.

§ 9.

Jeieli Urząd Emigracyjny w Warszawie i Ni'e miecka Centrala Rob otnicza uznają zgodnie, że p racodawca wykroczył w sposób jaskrawy przeciwko postanowieniom umowy o prac ę, ob o wiązującej przy zatrudnianiu zagranicznych sezonowych robotników rol'n ych (§ 8), wówczas można mu odmówić zapośredni­

czenia robotników.

Sind das Auswanderungsamt in Warschau und

die Deutsc he Arbeiterzenlrale daruber einig, dass ein

Arbeitgeber in grober Weis e gegen die Bestimmungen des Hir die Beschiiftigung a!.lsliindischer landwirtschaftlicher W a nderarbeiter geltenden Arbeitsvert ra gs (§ 8) verstossen ha t , so ka nn von der Vermittlun.!J von · Arbeitern an ihn AbsŁand genommen

werden.

§ 10.

Robotnicy otrzymują stosownie dlO obowiązują­

cych przepisów paszportowych, w trybie przyśpieszo­

nym, bezpłatnie t. zw. p aszport emi'g racyj ny sezcnowy, uprawniający ich do jednorazowego wyjazdu

~ Po!ski w okresie jego ważności.

Robotnicy, posiadający taki paszport i poświad­

<;:?:enie o zawarciu umo\oV-y IQ pracę (§ 8 ust. 5), będą,

stm~ownie do ob owiązujących w danym czasie niemieckich przepisów, zwolnieni od wizy na wjazd do

Niemiec, oraz na wyjazd z Ni'emiec podczas ostatnich dwóch miesięcy roku ~alendarz, owego.

Wizy i inne za świadczenia wymagane dla podr(>żydo Polski poza ostatniemi dwoma miesiącami

roku kalendarzowego, oraz dla wjazdu ponownego

W~i~~u fIOku, będą udzielane bezpłatnie.

§ 11.

T~rminy wyjazdu do Niemiec i stacje wyja:zdo-

we bępą kOillunikowane r obotnikom przy rekrutac ji.

rpl~ki~ Państwowe Urzędy Pośrednictwa Pracy bę­

~ą ~kłąnłflły zakontraktowanych robotników, aby wyj~chąH w Q:?:naczonym terminie. O ileby w wyjątko­

wych wypadkach p oszczególni robotnicy odmówili

Wyj Sl-zdu, wówczas Przedstawicielowi' Niemieckie-j

~eQtrali Robotniczej będą poleceni do wyboru inni

PPflP'Wi~4ąi robotnicy.

,

§ 10.

Die Arbeite'r erhalten nach Mass'g abe der geltenden polnischen Passvorschrifte n in beschleunigtern Verfahren e inen gebiihrenfreien sogenannten

Saisonauswanderungspass , der sie zur einmaligen

Ausreise aus Polen w iibend seine,r Gultigkeitsdauer

berech ligi.

.

Die Arbeiter, die sich im Besitz eines solchen

Passes und de r Arbeitsvertragsbestiitigung (~8

Abs. 5) befinden, soHen nach Massgabe der jeweils

gelt enden de utschen Bestimmungen fur die Einreise

nach De ulschland und wahrend der beiden letzten

Monale des Kalenderjahres fUr die Ausreise aus

Deutschland vom Sichtvermerkszwange

befreit

werden.

Die fur die Rei se nach Polen ausserhalb der

letzten zwei Monate des Kal enderjahres und die fUr

elie W ie dereil~re is e innei·halb des laufenden Kalenderjahres erforderlichen Sichtvermerke oder sonstigen Vermerke werden gebuhrenfrei erteilt.

§ 11.

Die Abfahrt szeiten und die Abfahrtsstationen

werden den Arbeitern bei der Anwerbung mitgete·ilt.

Die polnischen staa tlic h en Arbeitsvermittlungsamter

werden die verpflichteten Arbeiter anhalten, zur

festgeselzten Zeit abzureisen. Lelmen in Ausnahmefii:l1en einzelne Arbeiter die Abreis c ab, sa si.nd dem

Vertrete r · der D eutschen Arbeiterzent'r ale entsprechende andere Arbeiter zur Auswahl vorzustellen.

§ 12.

§ 12.

Koszty prze jazdu rob otników od niemi'ecki.ej

do miejsca pracy ponosi pracodaw,::a. -fo samo dotyczy strawnego, o ile robotnicy nie za-

Die Kosten fUr die Beforderungder Arbełter

von der cl e ClŁsche n Grenzstation bis zur Arbeits,s telle

t ragt der Arbeitgeber. Das gl eiche gilt hinsichtlic h

der Zehrgelder, soweit die A'r beiter nieht selbst LebensmitŁel mitbringen.

słacjl ~raąicznei

ł>i~rai~ zę ~pbą ~ywności.

§ 13.

§ 13.

Tytułem ij:osztów za pośrednictwo Niemiecka

Centra1a R0potnicza uiszcza Urzędowi Emigracyjnew Warszawie 1,20 marek niemieckich za każde­

go przyjętego robotnika.

Die Deutsche Arbeiterzentra.1e ęntrichtę t aIs

Vermittlun gsgebLlhr fUr jede,n von ihr angenofi1II1enen Arbeiter 1,2!l Reichsma'l"k an das Auswanderungsamt in Warschau.

mu

II

, DZIennik Ustaw. Poz. 366.

.

~,

Nr. 44.

§ 14.

§ 14.

Robotnice w wi'e ku pon iżej 25 lat w zasadzie

nie powinne być umieszczane p o jeJyńczo w mietscach

pracy.

Niemiecka Centrala R obotnicza zakomunikuje

niemieckim st cwarzyszen ~:,m opieki nad dziewcz ętami,

wyznaczonym na podstawie później sz ych poroz e" mjeń,

liczbę oraz miejsca pracy takich robotnic p olskich.

Arbeiterinnen im AIterunter 25 Jahren sollen

nic ht einzeln in Arbeitsstellen untergebracht werden.

Die Deutsche Arbeiterzentrale wird den deutschen MadchenfUrsorgevereinen, die auf Grund spiit erer Vereinbarungen bestimmt werden, die Zahl und

die Arbeltsstellen solcher polnischer Arbeiterinnen

bekannt geben.

§ 15.

§ 15.

Osoby, którym polski Urząd Emigracyjny poleci towarzyszy ć zak cntrakt owanym rolSotnikom cl0

Urzędów Granicznych Niemieckiej Centrali Kooomiczej, otrzymują zaświadczenia Niemieckiej Centrali

Robotniczej według załącz cnego wzoru.

Urząd Emigracyjny w Wars~awie prześle zawczasu Niemi'eckiej Centrali Robotniczej w Berlinie

listy imienne tych osób.

Personen, durch die olas poJnische Auswande-'

rungsamt die angeworbenen Arbeiter in die Gren1:~

amter der Deutschen Arbeiterzentrale begleiten Jassen will, erhalten eine Bescheinigung derDeutschen

Arbeiterzenhale na ch ą,nlie ge ndem Muster.

D as Auswanderungsamt in Warschau wird di~o

Namenslisten dieser Per's onen rechtzeitig der Deutschen Arbeiterzentrale in Berlin einsenden.

§ 16.

§ 16,

Niemiecka Centrala Robctnicza doł eży starań,

aby polscy sezonowi r obo tn icy rolni, którzy przed zak'Ol1czeniem sezonu robót, bez własnej winy, utracili

pracę, zostali umieszczeni winnem mieiscu pracy,

na które pracodawca o trzymał p ozwclenie zatrudniania za2ranicznego ·sezenowego robotnika rolnego.

Die Deutsche ATbeiterzentrale wird berriiihL

sein, polnische landwirtschaftliche Wanderarbeiter,

die vor Beendigung der Arbeitszeit ohne ihr Verschulden arbeitsJos werden, in einer anderen ArbeitsstelIe unterzubringen, die fiir ausliindische land- .

wirtschaftliche Wanderarbeiter 2enehmi2t iit.

§ 17.

§ 17.

Powrót z Ni'e miec do kraju polskich sezonowych

robotników rolnych winien się odbywać w sposób

uporządkowany. Wyjazd powinien się odbywać moż­

liwie w specj a lnych pociągach i w sposób, odpowiadający interesom robotnika.

Die Riickkehr der polnischen landwirtschaftlichen Wanderarbeite r aus Deutschland in ihre Heimat

solI sich in geordneten Bahnen vollziehen. Die Abb eforderung solI mogIichst in Sonderziigen und in

einer den In teressen der Arbeiter entsprechenden

Weise vor sich geheh.

.

Die De utsc he Arbeiterzentrale wird moglichSt

rechtzeitig den vorau ssic htlichen Beginn der Riickwanderung, die EisenbahnJinien sowie die Grenziibergangsstellen, iiber die der Riicktransport in Ausslcht genommen ist, dem Auswanderungsamt in Warschau mitteilen; sie wird sic h dariiber hinaus bemiihen, dem Auswanderungsamt auch die hauptsachlichsten Ubergangs- und Sammelpunk te fUr die

Transp orte bekanntzugeben.

Das Auswanderungsamt in Warschau wird an

den betreffenden Grenziibergangsstellen zur Aufnah.

me der eintreHenden Arbeiter Vorkehrungen treffen.

Niemiecka Centrala Robotnicza zawiadomi motliwie. zawczasu Urząd Emigracyjny w Warszawie

o przypuszczalnem rozpoczęciu się powrotu, o Hnjach

kolejowych i: przej ści ach granicznych, przez które

przewidziany jest powrót; dołoży ponadto starań,

aby podać do wiad omości Urz ę du Emigracy jnego najgłówniejsze punkty przejściowe i zborne transportów.

Urząd

Emigracyjny w Warszawie poczyni

granicznych stacjach prz ejściowych

przygotowania do przyjęcia przybywających robotników.

.

W odnośnych

'I

....

grunds~ tzlich

00

§ 18.

§ 18.

Kwest je wątpliwe natury technicznej, mogące

ewentualnie powstać przy wykonaniu niniejszego porozumienia, regulowane b ędą pomiędzy Urzęde m

Emigracyjnym w Warszawie a Ni e~iecką Centralą

Robotniczą w drodze bezpośredniego kontaktu.

Zweifelsfragen technischer Art, die sich hei der

Durchfiihrung dieser Vereinbarung etwa ergeben,

werden durch unmittelbare Fiihlung zwischen dem

Auswanderungsamt in Warschau und der Deutschen

Arbeiterzentrale geregelt.

Sporządzono w Warszawie dnia 24 listopada

1927 r. w dwóch oryginalnych tekstach i to każdy

W języku polskim i niemieckim, z których

każdy

Geschehen in Warschau am 24. November 1927.

in zwei Urschriften, und zwar jede in polnischer und

in deutscher Sprache. von denen jede Re2ierun~ eine

..

I

I

r.~

'I·

Rząd otrzymuje jeden.

Teksty polski i

w treści swej są zgqdne i autentyczne.

niemie.:ki

erhalt. Der polnische und der delltsche Wortlaut

stimmen inhaitlich uberein und haben gleiche

GeltuP2.

(-) Rauscher

(-) Dr. O. Weigert

.( -) Dr, Witold Prądzyński

(-l Stanisław Gawrol ;ski

..

\

11~NIK

p

-

u S. l' A.

"

Ip

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

NQ 44.

25 czerwca

Rok 1929.

T R E Ś Ć

KONWENCJI\

Poz.: 366-w sprawie polskich robotników roln ych, podpisana w Warszawie, dnia 24 listopada 1927 r. •

367-0świadczenie

693

rządowe

z dnia 6 czerwca 1929 r. w sprawie wymiany dokumentów ratyfikacyjnych: lo Konwencji między Rzecząpo spo litą Pol s ką a Rze szą Niemiecką w sprawie polskich robotników rolnych, wraz z Protokółem końcowym, 2. P orozumienia w sprawie rekrutacji, pośredni­

czenia i kontraktowania, jako też przejazdu polskich sezonowych robotników roln ych, i 3. Porozumienia w sprawie polskich robotników rolnych, którzy przybyli do Niemiec przed 31 grudnia

1925 roku i tamże pozostali, podpisanych w Warszawie dnia 24 listopada 1927 roku •

714

ROZPORZf\DZENII\ MINISTRÓW

Poz.: 368-Spraw Wewnętrznych i Ministra Pracy i Opieki Społeczn ej z dnia 15 maja 1929 ro w sprawie

opustu od cen, oznaczonych w taksie aptekarskiej za lekarstwa, w ydawane na koszt kas chorych

i wydawania tych lekarstw o

369-Pracy i Opieki Społecznej z dnia 15 czerwca 1929 roku w sprawie zmiany zakresu terytorjalnego

działania okrę go wych urzędów ubezpie c zeń z siedzibą w Warszawie i Lwowie o .

370-Poczt i Telegrafów z dnia 21 czerwca 1929 ro w sprawie uzupełnienia taryfy pocztowej.

715

715

715

OBWIESZCZENIE PREZYDENT 1\ RZECZYPOSPOLITEJ

371-z dnia 7 czerwca 1929 r. o sprostowaniu omyłek w wykazie nieruchomych majątków państwo­

wych, przeznaczonych do sprzedaży, s tanowi ący m załącznik do rozporz ą dzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 30 grudnia 1924 ro o sprzedaży niektórych nieruchomych majątków pań­

stwowych

Poz.

716

366.

KONWENCJA

W

sprawie pols~ich robotników rolnych, podpisana w Warszawie, dnia 24 listopada 1927 r.

(Zatwierdzona

uchwałą

Rady Ministrów z dn. 24 lutego 1928 r.)

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ,

M Y,

I G N Ą. C Y M O Ś C I C K I,

PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ,

Wszem wobec i każdemu zosobna, komu o tern wiedzieć należy, wiadomem czynimy

Dnia dwudziestego czwartego listopada tysiąc dziewięćset dwudziestego siódmego roku podpisana

Warszawie między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Rzeszy Niemieckiej konwencja

w sprawie polskich robotników rolnych z Protokółem końcowym, Porozamieniem w sprawie rekrutacji,

pośredniczenia i kontraktowania, jako też przejazdu polskich sezonowych robotników rolnych, i Porozumieniem w sprawie polskich robotników rolnych, którzy przybyli do Niemiec przed 31 grudnia 1925 r. i tamże

pozostali, o następującem brzmieniu dosłownem

.

7.Ostała w

..

Dziennik UJlaw. Poz. ~66.

KONWENCJA

VĘRTRĄG

w spra le polskich robotników rolnych.

fiber polnische landwirtschaitUche Arbeiter.

Powodowani chęc i ą uregulowania kwestji pol~

skich robotników rolnyc h w Niemczech, zamianowali

swymi Pełnomocnikami

nłsehen landwirlschaftlichen Arbelter in Deutschland

zu rege ln, haben zu ihren Bevollmachtigten emannt

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej

Dęr Prasjdęnt dęr- P ą lnischen Repuhlik

Pana Dr. Witołda PRĄDZYNSKIEGO, Członka Ko~

. misji Koeyfikacyjnei Rzeczypospolitej Polskie j i

Hann Dr. Witold PRĄDZYNSKI, Mitglie.d der Kadi,.

fikationskommi'ssion der Polnischen Republik,

und

Pana

Stanisława

urzędu

GAWRONSKIEG O,

Emigracyjnego;

Dyrektora

Prezydent Rzes~ Niemieckiej

Herm Stanisław GAWRONSKI, Direktor des Auswanderungsamte s;

der Deuts'c he Reichspra sident: '

Herm U1rich RĄUSCHER, den deutschen Gesandten

in Warschau, und

PanalJr. Oskar WEIGERT, Kierownika Departamentu w Ministerstwie Pracy Rzeszy Niemieckiej.

Herm Dr. Oskar WEIGERT, Mini'S,t erialdirigenten

im Reichsarbe:itsminisłerium.

Pełnomocnicy po zbadaniu pełnomocnictw,

uznanych za dobre i sporządzone w sposób należyty,

ustalili co następuje

Die BevoHmachHgten haben nach Priifung ihrer

Vollmachten, die sie in guter und ,gehoriger Form befunden haben, nachstehendes vereinbart

Posła

Wychodząc

z założenia, że dla zatrudniania

obywateli obcych miarodajny . jest jego

stan gospodarczy, zwł aszcza stan rynku pracy, ukła ­

dające się Strony regulują w sposób na' slępujący

tl'ekrutację, zapośredll1czanie i kontrakto wanie polskich rob otników rolnych, jako też wyjaz d ich, wjazd

li powrót oraz ubezpieczenie sp ołeczne tychże

W państwie

,.

Von dem Wunsche geleitet, die F rag e der pol-

Niemieckiego w

Pana Ulrich RAUSCHER,

War,s zawie i

,

Nr. 44.

Von dem Gruudsatz ausgehend. dass fur die BeschaHigung ausHindischer StaatsangehOriger in einem

Staate seine wirtschaftliche Lage, insbesondere die

Lage des Arbeitsmarkts ma,s sgebend ist, regein die

vertrag'schliessenden Teile die Anwerbung, VermitHuug und V erpfl ichtungder polnischen landwirtschaftlichen Arbelte'r sowie der en Aus-, Ein- und

Riickwanderung und der en Sozialversiehęrung wie

fol gt: .

Dział

I.

A b s c h n i t t l.

Artykuł

1.

Artikel 1.

Rekrutacją, zapo średn iczaniem i kontra'ktowaniem polskich sezonowych robotników rolnych zaj mują się z r amienia Polski wyłącznie Pa ńs twowe

Urzędy Po średnictwa Pracy, z 'r amienia Niemiec wyłąc znie powoła ne do te go czynniki.

Kontraktowame robotników dokonywa się na

podstawie ściśl e okI eslonej umowy o pracę.

Rządy ukł adających się stron zawierają w sprawie technicznego wykonania pn:episów ustępów 1

i 2, jak równi eż w sprawie przejazdu robotników odrębne porozumienie, które mo ż e być zmienione za

zgodą obu Rządów.

Bei der Anwerbung, Vermittlung und Verpf1ich- •

tun g polnischer landwirtschaftlicher Wanderarbeiter

sind polnischerseits ausschliesslich die staatlichen

Arbeitsvermittlungsiimter , deutscherseits ausschliesslich die damit beauftra'g ten Stellen hitig.

Die Verpf1icht.ung der Arbeiter e rf()l gt auf

Grund eine·s bestimmten Arbeitsvertrags.

'Ober die technische DurchWhrung der Bestimmungen ,der Absa tze 1 uud 2 sowie iiber die Beforderung der Arbeiter treffen die Regierungen der ver.tragschliessenden Teile eine besondere Vereinbarung,

eli e in beiderseitigem Einverstandnis abgeandert

werden kann.

Artykuł 2.

Artikel 2.

Układające się Strony są zgo dne co do te ~ o, że

'wychodźtwo polskich robotników rolnych będzie posiadało charakter r uchu sezo nowego, o ile konwencja

niniejsza nie postanawia inaczej.~

Die vertragschliessenden Teile sind dariiber

einig, dass die W anderung der polnischen landwirtschaftlichen Arbeiter den Chara~kter der Saisonwanderung besitzen wird, soweit dieser Vertrag nicht anderes bestimmt.

Artykuł

3.

Układiijąee się SUoriy są żgodne co do tego; że

ci polscy robotnicy rolni, którzy przybyli do Niemiec

prze,d 1 stycznia 1919 i tam pozostali, mają prawo

pozosŁania w Niemczech vi ćharakterze robotników

rolnych i otrzymania zaświadczenia uprawniającego

{B~f'r~iut1gsscłteid) Eta Wykauywahia t~j czynności.

Artykuł

4.

Ukła,da.jące się Strony wychodzą z założenia,

ź\! ~bl§cy robóltlicy rolni, którzy przybyli de Niemiec

w okresie pomiędzy

1 ,s tycznia 1919 i d1 grudnia

do rUchu sezono-

19~5 i tam pezostali, włączą się

we~o na następujących zasadach

1.

Włączanie się

do ruchu sezónd\vego winno

odbywać się stopniowo, w możliwie równych

kwotach rocznych i równomiernie z poszczegÓ.}nych niemIeckich obwodów, w których

robotnicy są zatrudnieni.

2. Wyjęte ~ włączania się do ruchu sezonowego będą osoby, dla których wyjazd byłby

połączgny ze szczególną uciążliwością.

W sprawie techniczne,go przeprowadzenia postanowień niniejszego artykułu, Rządy układającycl1

się

Stron zawierają odrębne porozumienie.

Arty-kuł 5.

Pohcy robotniCy rolni nie będą whrew swej

woJi , powo.dowani, do powrotu do Polski poza przewiazilifieftl.i w Iiitiie.jśzej kOIiwencji wy,p adkami, z za8trze~enieńi mo'ćy obowiązujących przepisów o odmoWie pr~w? pobytu i wydaleniu, odnoszących się

doW,szystkićli cudźoziemćów.

Artykuł 6.

Układające się Strortyóbowiązują :się udzielać

.p,?łł,ki~ robotnikom rolnym uła>Łwień przy wyjeździe,

wjeździe i powroeie.

Artykuł 7.

,

, Pó}.sćyrbhoŁfi1cJ rolni korzystają w Rżeszy Nie-

nnecki~j ż taJde~ 'samej opieki co robotnicy nie-

mieccy w zakresie ochrony pracy, organizacji ża­

Wbd(hv~1 opieki społecznej, t~gulowania warunków

piaty, włączając w to postępowanie rozjemcze i są­

'downictwo !pracy, o ile ustawodawstwo niemieckie

nie zawiera innych ogólnie obowiązujących przepisów dla o:bywa>ŁeH obcych.

Arlykuł S.

,

695

Dziennik Ustaw. Poz; ' 366.

Nr. 44.

Rzą:d NH~htiecki użyje swego wpływu,ażeby

tiH~sfkti.hia polsltićl1 sezaMwych robotników rolnych

Artikel 3.

Die vertragschliessenden Tei1e sinddariiher

einig, dass die pol nischen lad w~r t sc h a flli chen A r b eiter, die vor dem 1 Januar 1919 na ch Deutschland gekommen unddort verhlie ben sind, da s Recht haben,

aIs landwirtschaftliche A rbeiter in Deutschland zu

verbleiben und fUr diese Tiitigkeit einen B'e freiungsseheitt zu erha.It~n.

Artikel 4.

Die 'vertrag schlie ssenden Teile gehen davon

aus, dass sich die polnischen ladwirtschaftlichen Arbeiter, die in der Ze iI zwischen dem 1 J a nuar 1919

und dem 31 De zemb e r 1925 nac h Deutschiancl gekommen und dort ve rbli eben sill€i, liach fol ge n~ e n

GrluHlsiitzen in aie Wan derbe wegung einreihen

werden

L Die Einreih u ng in die Wanderbewegung solI

sic h a llmiihlich , w o m 6 ~,li ch in gie ichen

J ahre srat en nnd in gl eichmiissiger Verteilun g auf die Bescha ftigu ngsbezirke in Deutschland, voHzieh en,

2. Von der Einreihung in die Wanderbewegung

sol1en s olche Pers onen a usgeschlossen sein,

fUr die sie eine besondere Hiirte bedeuten

wiirde.

'Ober die technische Dur chfUhrung der Bestimmtingen dieses Artikels treffen die ~egierungen der

vertragschliessenden T eHe eine besendere Vereinbarung.

Artihl

5,

Die p olnischeli landwirtschaHlichen Arbeiter

sollen zur Riickkehr na ch Polen in anderen aIs den

in diesem Vertrage vorges ehene n Fiillen vorbęhaltlich

der f tir alle kusliihder gelt enden Bestimmuhgeh tibh

die Versagung der A ufenthalt serlaubnis und die Ausweisutig gecg en ihretl Willeh nicht verartlasśt werde'n.

Artikel 6.

Die vertra'g schliessehdeh Tei,}e verpflichten

sich, den polni~ chen landwirŁschaftlichęn . Arbeitern .

' beider Aus-, Ein- und Riickwahdemng Rrleichterungen zu gewahren.

ArtikeJ 7.

Di~ polnischen landwirtschaftHche'n ArbeHer geniesseh im DeuŁschen Reich hinsichtlich ci!:!s Arbeitsschutzes, der gewerkschaftlichen Betatigung, der

6ffentlich'e n Fiirsorge und der Regelung der Arbeitsb'e dingungen einschliesslich d~s Schlichtungswesens

und ,der ArbeiŁ'S geti chtsbarkeit den gleichen SchuŁz

wie die deutschen Arbeiter, so\V1:!it tlichtdie d'eutscl\e

GeseŁzg ebung aHgemein etwas anderes fUr ausHindische Staatsangehodge bestimmt.

Artikel S.

Die Deutsche Regterung wird ihren Einfluss

dahin ~eltend inachen, dal>s ,d ie Wi)hntingen der pał-

Dziennik Ustaw. Poz. 366.

były poą względem moralnym i zdrowotnym bez za-

rzutu.

Artykuł

9.

Polskich sezonowych

robobików rolnych

zwalnia się od uiszczania składek z tytułu ubezpieczenia bęzrobotnych.

Artykuł

10.

Polscy robotnicy rolni zwo,l nieni są od poda tku

zarobkowego w myśl obowiązujących każdorazoWo

polsko - niem~eckich porozumień w sprawie uniknięcia po-dwójnego opodatkowania, o ile robotnicy

ci dowiodą, że mają miejsce zamieszkania w Polsce.

Posiadanie miejsca 'zamie'Szkania w Polsce udowadnia się

a) albo na podstawie paszportu z napisem

,/paszport emigracyjny sezonowy" albo

h) przez zaświadczenie o posiadaniu miejsca

zamieszkania (zaświadczenie o posiadaaiu

mieszkania rodzinnego), wystawione przez

polskie wła'dze krajowe, którego tłumacze­

nie niemieckie uwierzytelnione zostanie

przez polskie urzędy konsularne w Niemczech .

~(

~

~

~'

.

'

D z i a ł II.

j'

Nr. 44.

nischen landwirtschaftlichen Wanderarbeiter in sit- ,

tlicher und gesundheitHcher Beziehung einwandfrei sind.

Artikel 9.

Die ipolnischen landwirtschaftlichen Wanderarbeiter werden von der Beitragspflicht zur Arbeitslosenversicherung befreit.

Artikel 10.

Die polnischen landwirtschaftlichen Arbeiter

sind nach Massgabe der jeweils geltenden polnischde ut schen Vereinbarungen zur Vermeidung der Doppelbesteuerung von der Lohnsteuerpflicht befreit,

wenn 'sie nachweisen, dass sie ihren W ohnsitz in Polen haben.

Der Wohnsitz in Polen wir d nachgewie.sen

a) entweder durch einen Pass mit dem Vermerk

"pa'Szp'ort emigracyjny sezonowy" (SaJsonauswanderungspass) oder

'

b) durch eine Wohnsitzb escheinigung (Bescheinigung tiber die F amilienwohnun,g), die von

der polnische n Heimatbehorde ausgestellt

und derendeutsche ubersetzung von eine'm

polnischen Konsulat in Deutschland bei1aubigt ist.

A b s ,c h n i t t II.

~

Artykuł

r

,

r

,

~

.

•

11.

Polscy robotnicy rolni i pozostali po nich człon ­

kowie rodzin, zrównani są z obywatelami niemieckimi i pozostałymi po nich członkami rodzin w prawach do świadczeń, przypadających z tytułu niemieckiego ubezpieczenia od choroby i ubezpieczenia

od nieszczęśliwych wypadków.

Artykuł

12.

Artikel 11.

Die polnischen landwirtschaftlichen Arbeiter

und ihre Hinterbliebenen werden den deutschen

Staatsangehorigen und ihren Hinterbliebenen ftir die

Leistungen aus der de u Łschen Kranken- und Unfallversicherung gleichgestellt.

Artikel 12.

Przy stosowaniu § 203, Nr. 1 § 586 i § 614 OrBeider Anwendun;g ,d es § 203, des § 586 Nr.!

dynacji Ubezpieczeniowej Rzeszy, pozo'Stawanie ' und des § 614 der Reichsversicherungsordnung gilt

w Polsce z rodziną we wspólnem gospodarstwie do- f tir einen polnischen landwirtschaftlichen Arbeiter,

mowem polskiego robotnika rolnego, nie posiadają­ der nicht im Besitz eines Befreiungsscheines ist, die

cego zaświadczenia uprawniającego, uwa ża się za hiiusliche Gemeinschaft, in der er mit seinen Angenieprzerwane, dopóki robotnik ten zgodnie z prze- horigen in Polen lebt, aIs nicht unterbrochen, solange

pisami niernieckiemi przebywa w Niemczech.

sich der Arbeiter im Einklang mit den deutschen Votschriften in Deutschland aufhiilt.

Jako zaświadczenie uprawnia,jące w rozumieAis Befreiungsschein im Sinne dieses Abniu niniej'Szej konwencji uważa się również tak zwa- schnitts ist auch der soienannte vorliiufi2e Befreine tymczasowe zaświadczenia uprawniające (vorHiu- un2sschein anzusehen.

figer Beheiungsschein).

Artykuł

13.

Przy sto'Sowaniu do polskich rob ptników: rolnych przepisów niemieckich o kapitalizacji roszczeń

z tytułu niemieckiego ubezpieczenia od nieszczęśii­

wych wypadków, pobyt w Polsce nie jest uważany

za pobyt zagranicą.

Artikel 13.

Bei der Anwendung der deutschen Vorschriften

tiber die Abfindung von Ansprtichen aus der deutschen Unfallversicherung auf polnische landwirtschaftliche Arbeiter gilt der Aufenthalt in Polen nicht

aIs Aufenthalt im Ausland.

Dziennik Ustaw. Poz. 366.

Nr. 44.

Artykuł 14.

Artil~eI 14.

Polscy robotnicy rolni, . którzy posiadają zaświadczenia uprawniające, nie pod l e ga , ą na podstawie § 1233 Ordynac ji Ubezpieczen ~ o-vv ej Rzeszy

Polnisc he lan dwirtsc haftliche Arbeitef mit Befreiun gssc he in sin d n:c ht auf Grund des § 1233 der

Reichsv ers icherungsordnung von der deutschen Invalide nversicherung befreit. Sie konnen innerhalb von

se chs Monaten na ch Aushiindigung des Befreiungsscheins dem Versicherungstrager der de'utschen Invalidenvers cherung, bei dem sie zuletzt versichert war en, erk ;aren, dass sie Beitr age fUr so.Jche Wochen

nachentrichkn wOllen, in den en sie wahrend der letzten zwei ~ ahre vor Aushandigung des Befreiungsscheins ei,ne der deut ó.chen Invalidcnvers:cherung unterliegende , aber nach § 1233 der Reichsversicher un2:so rdnung vers:cherungsfreie Beschiiftigung a·usgelibt haben. Wird d~ ese Erklarung rechtzeitig abgegeben, so ko nne n die Beitrage flir das vor:etzte

J ahr vor der Aushandigun,g des Befreiungsscheins

binnen einem Jahre und die B ci triige flir das letzte

J a hr vor der Au shiindigung des Befreiungsscheins

binnen zwei Jahren nac h der Aushiindig ung des Befreiungscheins entric hlet werden . Die Beitrage gelten aIs Pb chtbe itr ag e. Die Nac hentrichtung jst unstc..Uh.'ltt, sn' · n ~; der Arbeiter invaiide im Sinne des

§ 1255 Aos. 2 der L_~.::hsversicherungsordnung ist.

zwolnieniu od niemieckiego ube zpie czenia inwalidzkiego. W ciągu sześciu miesięcy po otrzymaniu zaświadczenia

uprawnia jąc ego

mo gą

oni

zło żyć

oświadczenie w inst ytucj i n i emiec kic~ o ubezp ieczenia na wypadek inwalidztwa, w której ostatnio byli

ubezpieczeni, że chcą uiścić dodatkow o składki za

te tygodnie, podczas których w ciągu ostatn~ch dwóch

lat przed wręczeniem im zaświadczenia uprawn :.::tj ą­

cego zatrudnieni byli w zawodzie, który podle1a niemieckiemu ubezpieczeniu ' inwalidzkiemu, lecz który

to zawód zwol niony był od obowią z ku ubezp ieczeniowego w myśl § 1233 Ordynacji Ubezpie cze niowe j

Rzeszy. Jeśli oświ.::tdczenie to będzie zgłoszone we

właściwym terminie, to składki za przedosta tni rok

przed wręczeniem za św iadczenia upra wn i a;ąceg o,

mogą być wpłacone w c iąg u roku po wręczeniu tego

zaświadczenia, składki zaś za os tatni rok w ciągu

dwóch lat po wręczeniu tego zaświadczenia . Skład k i

te liczą się jako składki przymusowe. Powyższe

wpłacanie dodatkowych składek jest niedopu s7.czalne, dOtpóki roąotnik jest inwalidą w roz umieniu

ust. 2 § 1255 Ordynacji Ubezpieczen iowe j Rze5zy.

Jeśli przed wej ś c i em w życ : e ninie jsze j konwencji wbrew przepisowi § 1233 Ordynacji Ubezpieczeniowej Rzeszy pobrano od polskiego robotnika

rolnego składki na ubezpieczenie od inwalidztwa, to

instytucja ubezpieczeniowa nie może zak w E'>tjonować tych składek na zasadzie le g oż przepisu Robotnik mo~e żądać do 31 grudnia 1923 zwrotu skła­

dek, uiszczonych za czas od 1 stycznia 1924.

Artykuł

15.

Jeżeli polscy robotnicy rolni lub pozostali po

nich członkowie rodzin uzyskają na podsta wie artykułu 14 uprawnienia z tytułu ubezpieczenia na wypadek inwalidztwa, w takim razie przy stosowaniu

niemieckich przepisów o spoczywaniu roszczeń z tytułu niemieckiego ubezpieczenia na wypadek inwalidztwa, zrównani będą w prawa ch z obywatelami

Rzeszy i pozostałymi po nich członkami rod zi n. Przy

stosowaniu niemieckich przepisów o kapitalizacji

rpszczeń · z tytułu niemieckiego ubezpieczenia na wypadek inwalidztwa. pobyt ich w Polsce nie będzie

uważany za pobyt za g ranicą.

Postanowienia artykułu 12 obowi ą zu ją odpowiednio przy stosowaniu §§ 1302 i 1303 Ordynacji

Ubezpieczeniowej Rzeszy.

Artykuł

16.

Z chwilą wprowadzenia w Polsce na całym jej

obszarze ubez,p ieczenia na wypadek inw alidzt wa

dla robotników rolnych i p oz o s t ałych po nich człon­

ków rodzin, układa·ją ce się Strony nawiążą rokowania, aby w drodze porozumien ia zabezpieczyć korzystanie z dobrodziejstw ubezpiecz en ia inwalidzkiego

podczas pracy w Niemczech również i tym polskim

robotnikom sezonowym, którzy nie otrzymują zaświadczenia uprawniającego.

,I

.,

,

1

A

.J

~,

·1

S in dvor Inkr afttreten d:eses Vertrags fUr einen

polni sche n land wirtschaftlicben Arbe ~ ter Beitrage

zur Inv a Ldenvel" sic herun .~ ent;':e 6 en der Vorschrift des

§ 1233 d er Re ichsversicherungsor dnung entr:chtet

worde n, so kann der Versicherungs trager die Beitrage auf Grund dl e ser Vorschrift nicht beanstanden.

Der Arbc iter kann d ie fUr die Zeit sei t dem 1 Januar

1924 entrichteten Beitrage bis wrn 31 Dezember 1928

zuriickf ordern.

),

Artikel 15.

Soweit polnis che land wirts chaftliche Arbeiter

oder ihre Hinterbliebenen auf Grund des Artike1s

14 Ans.priiche aus der deut schen lnvalidenversichemng erwerben, werden sie bei der Anwendung der

deut sche n Vor sc hriften iiber das Ruhen von Anspriiche n aus der deutscben l nvalide n\er si cherung den

deut scben Staatsangehorige n und ihren Hinterbliebe nen gleic hgestellt. Bei der Anwendung der deut~

schen Vorchriften iiber die Abfindung von Anspriiche n aus der deuls chen ln validenve rsicherung wird

der Aufentbalt in Polen nich l aIs Aulenthall iin Ausland angesehen.

Die Bestimmung des Artikel 12 gilt enŁspre­

chend bei Anwendung der §§ 1302 und 1303 der

Reichsversicherungsordnung.

Artikel 16.

Die vertragschlie sse~de n Teile werden, s0bald

Po1en fiir sein ganzes Gebiet eine lnvaliden- und

Hinterb liebenenversicberung flir landwirtschaftliche

Arbeiter ge>chaffen haben wird, in Verhandlungen

trete n, um durch Dbere inkommen Vorsorge zu tref4

fen, das s auch dic polniscben Wanderarbe'iter, die

keinen Befreiun~ss chein erhaJten, wi:ihrend ihrer BeschiiftigunQ in De ul sc hlanddie Vorteile einer Invalidenversicherung geniessf;n.

\

Dt:ienni~ Ustaw,

Artykuł

17.

Przj stosowaniu do ,polskich robotn ik ów rolnych niemieckiego ube zpieczenia od choroby, nieszczęśliwych wypadkó w i na wypadek inwa li dztwa,

polskie władz> administracyjne i instytucje ubezpie czeniowe udz i elać będ ą pomocy administracyjne j nie mieckim władzom adm inistracyjnym i instytucjom

ubezpieczeniowym. Wydatki, związa ne z pom ocą administrac yjną, zwracane będą tylko w zakresie, ohowiązującym w pols kich ubez,p iec zeniach społecznych.

Najwyżs ze w ładze administracyjne układają­

cych się Stron roz s trz yga'ją w obopólnem porozu mieniu spory, które powstaną w sprawie stosowania

ust. 1.

Artykuł

18.

o

zakończeniu po s tępowania w sprawie nieszczęśliwe go wypadku, który do tk nął polskiego robotnika r01lnego, urz ą d niemie cki, przepro wadza jqcy

dochodzenia, powinien zawi a domić niezwłocznie

konsula t polski, wła ~ ciwy dla siedziby te ~ o urz ę du.

. Konsul a ty pol skie mo gą naró wni z zainier esowanymi zapo z nać się z to kiem dochodze nia oraz

Z dalszym biegiem sprawy.

Artykuł

19.

Pos'tanowienia wykonawcze do tego dz ia łu bę­

wydane samodzielnie przez k ażdą z uk ła da j ą ­

cych się Stron, o ile okażą się potrzebne w zakresie

jej dzi:ałania i to przez najwyż s zą władzę administracyjną albo przez n i ą do t ego wyznaczony urząd.

dą

Przepisy, wy dane w myśl powyższe go , powin• ny być zakoI?unikowane odnośnym urzędom drugiej

układającej się

strony.

Artykuł 20.

Na1wyższe władze

administr a cyjne obu ukła ­

dających się Stron por ozumieją się co do t ego w ia.

ki sposób moż liwie naJjp ro ś c i ej i naj tanie j z obszaru

jednej z układ ających się Stron do obszaru drugie j

będą mo gły być uskuteczniane wypłaty i do r ęczania

z tytułu stosowa nia do polskich robotników ro lnyc h

'niemiec.kiego ube zpieczenIa od chor oby, ni esz cz ęś li­

wych wypadków i na wypadek inwalidztwa.

Nr.,

poz. 366,

,,4,

Artikel 17.

Bel der Durchftihrung der deuhchen Krllllken-.

UnfaH- und Inval idenversicherung der p<llnischen

landwidsc;haftlichen Arbeiter werdęn dia polnischen

VerwaHungsbehorden una Versicherungstri;igęr den

deulschen Verwaltungs behorden ttnd Versicher"nŚj;­

t rii ~ ern VerwaltungshiHe leisten. Die mit der Vęr,.

waltungshilfe verbundenen Ausla,gen werden nur in

dem glei chen Umfang wie in der polnischen SQ~ia.l­

versicherung vergi.itet.

Die obersten Verwaltungsbehorden dę-r Y~Ttrąg.,.

schliessenden TeiIe entscheirden ' im beidenieitigętl

Ein vernehme n die Streitigkeiten, dię !lich iiber 'di,

Anwendung des Abs. 1 ergeben.

Artikel 18.

Von dem Abschluss einer Untersuchun!!, dię

sich auf den U nfall ein es polnischen landwirtschaHli~

chen A rbe iters be zie ht,soH die darnit befasste clęu..

t sch e Stelle dem fur ihren Sitz zushindigen polnischęn

Konsulat unverziiglich Nachrich t geben.

Die pol nischen Konsulate konnen in dem glej •

chen Umfan g wie di e Beteiligten. selbst Einłicht in

die Untersuchungsverhandlungen und.in die weiteren

Verhandlungen nehmen.

Artikel 19.

Die Bestimmungen zur Ausfiihrung dieses Ab ..

schniUs werden vo n jeciem der verŁrag.schliessen,dęn

Teile, soweit sie fiir seinen Bereich erforderlich sin-d.

selbstiindig, und zwar durch die obersŁe Ve·rwa1tun~8"

b ehorde oder die von ihr zu bestimmende Behord••

getroHe n.

Die hiernach getroffenen Bestimmungęn sO'llen

den entsprechenden Behorden des anderen vertragschliessenden Tei:1es mitgeteilt werden.

Artikel .20.

Die obersten Verwailtungsbehorden der vertra~­

schliessend en T eile werden sich dariiber versHincllgen, in welcher Weise Zahlungcn und Zustellungen

zur Durchfiihrtmg der deutschen Kranken-, Unfallund Invaliden ve rsic herung der polnischen landwirtschaftlich en Arbe iter aus dem Gebiete des ein~n

verlragschliesse nden Teiles in das des anderen moglichst einfach und mit moglichst geringen Kosten

bewirkt werden konnen.

Artykuł 21.

Artikel 21.

Najwyższą władzą administracYiną w rozumienIu niniejszego działu jest po stronie polskiej Minister Pracy i Opieki Spo łecznej , po stronie niemieckiei" Minister Pracy Rzeszy.

Obers'te Verwaltungsbehorde im Sinne dieses

Absch ni tts ist auf polnischer Seite der Minister fUr

Aroe it und .soziale Fiirsorge, auf deuts·cher Seite der

Reichsarbeitsminister.

Artykuł 22.

Artikel 22.

Przy wykonywaniu prze.p isów niniejszego działu instytucje ubezpieczeniowe i w ładz e obu układa ­

jących się Stron komunikują się z sobą bezpo ś rednio.

•

Bei der Durchfi.1hrung der' VorschriHen dieses

Absch ni tts verkehren die Versicherungstriiger und

Behorden der verhagschliessenden Teile, miteinander unmittelbar.

D~iennj~ Ustaw. poz. 366.

Nr. 44.

Artykuł 23.

Artikel 23.

Dz ia ł ten ma za stosowanie do nieszczęśliwych

wyp adków , któ re wydarzyły się lub wvd,ą.rzą .s~ę po

31 grudnia 1926, a do wypadków za$ z ~be:<:pieq;~niil­

od ch oroby lub na wypadek inw~li,dztwą.J które wydą.rzą się po 31 grudnia 1927.

W wypadkach przęwid;<>;iaąycb w Nr. ' ~ pst. 1

§ 615 lub Nr. 1 § 1314 Ordynacji Ubezpieczenio wej

Rze szy, r en ty należne polskim robotnikom rolnym

z tyt u łu da wniej szy ch nieszczęśHwyen wypadków

lub in ny ch dawnie,3zych wypadków ubezpiecbeniowych, nie s poc z y wają po 31 grudnia 1927, dopóki

upra wnióny przebywa w Polsce.

Artykuł

Der A:bschnitt gilt fiir UnHille, die sich nach

dęm 31 Dezember 1926 erejgnet haben oder erei'g nen

werdęn, und fiir V e rsicherungsfii.1le der Kranken-

uRd Invalidenver sicherung, die sich nach dem 31 Dezęmhęr 1927 ereignen.

Renten aus friiheren UnHillen ocler friiheren

sonstigen Versicherungsfallen polnischer landwirtschaftlicher Arbeiter ruhen in den Fiillen des § 615

Abs. 1 Nr. 3 oder des § 1314 Nr. 1 der Reichsversicherungsordnung na ch dem 31 Dezember 1927 nicht,

solange der Berechtigte sic h in Pole n ilufhiilt.

24.

ArHkel 24.

W r azi e wypowiedzenia niniejsz;.ej umowy postano wienia niniej sz ego d ziału, pomimo wypowiedzenia umow y, po z o s tają nadal w mocy w stosunku

do ro s zczeń w wypadkac h ubezpieczeniowych, które w ydarzyły się po terminach, ' ozna czonych w ust. 1

art. :(3 lecz prz Ej wygaś nięci e m term inu ważności

nini e; szc! k ow.\·e n c jl

Ust. 2 art. 23 o bowiązuje równię,ź po upływie

terminu wa żnośc i niniej szej konwencji w <.Ciągu roku

bez ogra nic zenia, . n as tępnie zaś obowiązuje nadal

w stos unku do połowy renty.

Im Fal1e der Kiindigung dieses Vertrags gelten

die Vorschriften die ses Abschnitts Hir die Anspriiche ans Versicherungsfiille n, die sich nach den im

Artikel 23 Abs. 1 bezeichneten Zeitpunkten, aber

vor dem Ausserkrafttreten des Vertrags ereignet haben, t rotz der Kiindigung weiter.

D z i a ł III.

A b s c h n i t t III.

Art yk uł

25.

Artikel 25.

Kon w enc ja niniej sza po zost a je w mocy do 31

grudnia 1923 i mi : c zą co bt'; dzie p rz e dłużana każdora­

zowo na ro k na s t ępn y, o ile jej nie wypowie jedna

z układających się S tr on.

To sam o s Ło suje się do porozumień odrębnych

(artykuły 1 i 4) .

Każda z układających się Stron może wypowie

dzieć kon we ncję lub porozumienia odrębne najpóź­

niej 1 lipc a na 31 grudnia każde g o ro,ku . Wraz z wypow iedzenie m konwencji uważają się również za

wypo wi e dziane porozumienia odrębne. W razie 'Wypowiedzenia przez jedną z układających się Stron

jedneg o z p oro zumień odrębnych, druga układają­

ca s ię Str ona może do 15 lipca danego roku wypop

wied zieć ko nw encję.

Artykuł

Arti k el 23 Abs . 2 gilt auch nach dem Ausserkrafttreten des Vertrags ein Jahr lang unbeschriinkt,

von dann ab Hir die Half te der Rente weiter.

Dieser Vertrag soll bis zum 31 Dezember 1928

in Kraft bleibe n un d gilt s tillsch\veigend jewe il s um

ein J ahr verliingert, w enn e r nic ht vo n einem der

vertragschliessenden Te il e gekiin digt wird.

Das gle~ che gilt Hir dic beson deren Vereinbarungen (ArtikeJ 1 und 4).

Jeder der vertra gsc hliessenden Teile kann den

Vertrag oder die besonderen Vereinb a rungen spiitestens am 1 JuIi zum 31 Dezember jeden Jahre s kLindigen . Mit der Kundigung des Vertrags gelten auch

die besonderen Vereinbarun ge n ais gekLindigt. Falls

einer der vertra gschli e ss enden T e ile e ine der be sonderen Ver einb arungen kundigt, kan n der andere ver~

trag schliess e n de T eil bis Z UlU 15 J uli des betre He nden Jahres den Vertrag kii ndige n.

26.

Konwencja niniejsza winna być moźli v! ie rychło

ratyfikow ana. Dokumenty ratyfikacyjne mają być

wymienione w Berlinie. Konwencja wchodzi w ży­

cie w 15 dni po wymianie dokumentów ratyfikacyjnych.

Jednoc z e ś nie z niniejszą konwencją wchodzą

w życie p or ozu mienia odrębne.

.

Spor ządzono w Warszawie dnia 24 listopada

1927 w d wóch te ks tac h oryginalnych i to każdy w ję­

zyku polskim i niemieckim, z' których każda z ukła­

daj ących s ię Stron otrzymu je jeden. Teksty polski

i niem iecki w treści swej są zgodne i autentyczne.

Artikel 26.

Dieser Vertra g solI baldmoglichst ratifizic rt

werden. nie RaŁifikati on surkund e n sollen in Berlin

ausgetauscht werden. Der Vertrag tritt 15 Tage

nach Austausch der Ratifikationsurkunden in Kraft.

Mit diesem Vertrage heten die besonderen Vereinbarun gen in Kraft .

Ge schehen im W arsc hau am 24 N ovemb er 1927

in zwei Urschriften, und zwar jecie in po lnischer und

in deutscher Sprache, v on denen je cier vert ragschliessende TeB eine e rh a lt. Der p oinisc he und

der deutsche Wort lau t stimmen inhalt lich iiberein

und h a ben gleiche Geltung.

(-) Dr. Witold Prądzyński

(-) Rauscher

(-) Stanisław Gawroński

(-) Dr. O. Wei,gert

,

l

ł

Dz:enn~k

700

Ustaw. Poz. 366.

PROTOKóŁ KorKOWY.

SCHLUSE:·PROTOKOLL.

Przy podpisywaniu zawartej w dniu dzisiejszym

pomiędzy R z ecząpospolitą Pol ską a Rzeszą Niemie cką konwencji w sprawie polskic h robotnik ów rolnych, istn ia ła pomiędzy Stronami, zawierającemi

konwencję, zgoda co do następujących pos tanowień

L Do działu II, artykułów 11 -

Nr. · 44.

24.

Bei Unter zeichnung des heute zwischen der

Polnischen Republik und dem Dedschen Re:ch ab··

gesch lOS sen en Vertrags iiber polnische landwirtsc h :.ttliche Arbeiter be sŁa nd zw;schen den Vertragschiiessen den T eilen Einvers tandnis iiber folgendes

I.

Zu Abschnitt II, Arli!iel 11 bis 24.

I '

,

~.

r

Zawierające konwencję Strony o świa dczają, że

uregulowanie ubezpieczenia spo łe cznqo po lskich robotników rolnych w dzia le II w arty kułach 11 do 24

te : że konwencji, nie przesądzają w n~cz em ich stanowis ka w rokowaniach co do ukła du o wzajemności

w ubezpieczeniach społecznych.

'.

II.

Die vertra 0s chliessenden T ei l e erk Hiren, da ss

dur ch die Re g e j ~ng der Sozialver sie henng der polnis ch en land v/ irtsc haftlichen Arbe iter in dem Abscln itt II Artikel 11 bis 24 d :eses Vertra gs ihrer

St c~! ung in den Verhan dl ungen liber ein Gege nse:tigke:t sabkomm er>. in der Sozialver sic herung in keiner

Weise vor;;egriHen wird.

II.

Do artykułu 26.

Zawieraj ąc e konwencję Strony oświadczają, że

ich R zą dy aż do ratyfikac ji stosować będą tymczasowo postanowienia k onwe ncji od dnia jej podpisani.:t.

Zu Arti~;el 26.

Die vertra ~sc hlie s senden TeiJe erkI aren, da ss

ihre Re '~ierun g en die Bt> stimmung en des Vertrags

vom T a1 e der Un ter ze:c hnung bis z~r Ratiiizierung

vOLau fi1 .s.nwenden wer a en.

Warsza wa, dnia 24 list opada 1927.

Warsch :lU, den 24 November 1927.

(-) Dr. Witold Prądzy ński

(-) R ausch er

(-) Stanisiew G cwro r.sk.i

(-) Dr. O. Weigert

POROZUMIENIE

VERE!NBARUNG

w spr awie rekrutacji, po~reddczen:a i kortraktowania, jako też przejazdu polskich sezonowych robot:lików rolnych.

iibe.r die Anw'-? rbung, Vermitt lung und VerpWchtung

sowie Bef(;raerung dnr p oln !'chen landwirtschaftlichen \Vanderarbeiter.

Celem wykonania artykułu 1 konwencji p olskoni emieckiej w sp rawie pol skich r cbetn ików rolnych,

Rzad y Polski i Niemiecki zawierają na stępując e por ozumlellle

Zur Allsfi.ihrung des Artikel 1 des polnischdellt sc hen Vertr a es iiber polnisc he Iandwirtsc haftliche Arbe iter treHen die Polnisc he und die DeutsC!le

Regierung nac hs tehende Vereinbarung

Załącznik

705 ""

Dziennik Ustaw. Poz. 365.

Nr. 44.

Anlal1e 1.

1.

Zaświadczenie.

Bescheinigung.

(Na zasadzie § 5 porozumienIa z dnia 24 listopada

1927 r. w sprawie rekrut a cji, p06redniczenia i kontraktowania, jako te ż prze jazdu polskich sezonowych

rob otników rolnych).

(Gemass § 5 der Vereinbarung ub er Anwerbung,

Vermittlung und VerpHichtung sowie BeforderunlZ

der polnischen landwirtschaftIichen Wanderarbeiter

vom 24 November 1927).

Przedstawiciel Niemieckiej Centrali

czej p.

Herr

;.

Robotni-

udaje się do Polski, aby zgodnie z przepisami ust. 2

§ 4 wraz z Ip rzedstawicielami polskich Państwowych

Urzędów Po ś rednictwa Pracy dokonać r ekrutacji

i zapośredniczenia p olskich robotników sezonowych

dla Niemiec na rok 19 . . . w powiatach,

.,

dnia

•

*'

-~"!

Konsul.