Obwieszczenie Ministra Reform Rolnych z dnia 27 marca 1929 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 20 czerwca 1924 r. w sprawie uwłaszczenia b. czynszowników, b. wolnych ludzi i długoletnich dzierżawców w województwach: nowogródzkiem, poleskiem, wołyńskiem, okręgu administracyjnym wileńskim, oraz w powiatach: grodzieńskim, wołkowyskim, bielskim, białostockim i sokólskim województwa białostockiego.

Art. 1.

Z mocy ustawy niniejszej mogą nabyć na wła'­

s"ność użytkowane przez siebie w dniu z g łoszenia podania, przewidzianego w art. 8 niniejszej ustawy,

grunty w:raz ze znajdującemi się na nich zabudowaniami poza obrębem miast i miasteczek w granicach

ich z roku 1914, zaś dla miasta Wilna: w granicach

obecnych, w województwach nowogródzkiem, poleskiem, wileńskiem, wołyńskiem 'o raz powiatach

grodzieńskim, wołkowyskim, bielskim, białostockim

i so kólskim województwa białostockiego - bez

względu na to, czy grunty te stanow; ią własność pań­

stwową, komunalną, czy też prywatną

a) byli t. zw. wieczyści czynszownicy, zarówno ci, co do których postępowanie 00 wykupie posiadanych przez nich gruntów nie zostało do dnia we jścia: w życie niniejszej ustawy zakończone, jak te ż

i ci, którzy praw swoich wieczysto - czynszowych

dochod zili, ale uzyskali orzeczenie odmowne z prawem pięcioletniego dalsze go użytkowania na warunkach poprzednich;

b) byli t. zw. wolni ludzie, co do których postępowanie o wykupie posiadanyc.h przez nich ' gruntów nie zostało ukończone do dnia wejścia w życie

niniej·szej ustawy;

c) użytkownicy, jeżeli oni sami, lub też ci, od

których prawa nabyli, niezależnie od ich przynależ-

Mści stMlbwej, gruntów na.d:dałowych ptty tlwła­

sŻGzehiu włościan tlie óttzymali, żadnej nieruchomo-

ści ziemskiej na włuność nit! posiadali, a. użytkowali

dane grunty w granicach norm obszaru, określonego

w p. d), w b. gub. mińskiej przed 1864 r., w b. gub.

wileńskiej li grod.zien~kiej przed 4 c!enyća s1. st.

1882 r., w b. gub. wołyńskiej przed 23 marca st. st.

1888 r .j

d) długoletni

użytkujący

Art. 2.

Za czynszowników wieczystych będą uznani

z mocy ustawy nin.iejszej u żytkownicy gruntów, o ile

oni sami, lub ci, od których prawo do tych g.r untów

nabyli, posiadali te grun ty na prawie dZ1ie,rżawy wieczystej i posiadanie to zaczęło się przed 21 (9) czerW~fl. lS86 t.

Art. 3.

,

.

.~

,

:'·.

r

Za tak zwanych "wolnych ludzi" w r.ozumieniu

ustawy niniejsze j będą uznani użytkownicy, którzy

odpowiadają wymaganiom ustaw rosyjskich w przedmioci e Ewłas zczenia wolnych ludzi drugiej kategorji

i d zic rż awili posiadane grunty w b. gub. mińskiej

przed 1864 r ., w b. gub. wileńskiej i ,g rodzieńskiej

przed 16 czer wca (4 czerwca st. st.) 1882 r., a w

gub. wołyńskiej przed 3 kwietnia (23 marca) 1888 r.

v.

<.

,

,

,, .

..

.•

.,

ji.

e) nabywcy praw od osób; wskazanych w pp.

a), b), e) i d) niniej,s zego artykułu, o He prawa te na- o

byli w drodze cesji w trybie, w umowie określonym,

lub też przez wła.ściciela Wyraźnie lub milcząco

uznanej. Powyższe nabycie praw udowodnić możną· .

dokUmeiitami lub zeznAniami świadków.

Art. 5.

d żietżaw cy,

grunty,

nie przewyżsża jąc~ obszarem swym, licząc na jednego l;}ŻierZawc~ w wojewódżtwie wołyńskiem 27,31 ha

(25 dz. m. T.), w pozostałych miejscowościaoh 43,70

ha (40 dz . mi r.) , i odpowiadający przepisom, wart. 4

żawartym. Jeżeli grlintybyły dzierżawione wspólnie ptzez kilka osób, to oźnaczone wyżej normy dotyGzą nie wszy stkich wgpółdzietzawców łącznie,

lecz ka ż dego z nich zosobna.

Przy obliczeniu powierzchni gruntu, która daje

prawo korzystania t niniejszej ustawy, nil:! rtlogĄ być

wiiczone pa1s twiska, z któryc h korzystają dzierżaw­

cy w lasach właściciela.

ł

Nr. 24.

Dziennik Ustaw. Poz. ~54.

442

Art. 4.

Za długoletnich dżier żawców w r ozumieniu

ustawy niniejszej będą uznani

a) dzierżawcy, którzy sami lub których spadkodawcy ,objęli w po's iadanie dzierżawione grunty

przed 1 kWlietnia 1895 r. i do dnia dzisiejszego te

grunty tytułem dzierżawy użytkuj ą;

b) dzierżawcy , którzy mieli lub mają w umowach dt ierzawnych lub innych albo z tytułu aktów

przyrzeczenia kupna - sprzedaży zastrze żon e prawo

wykupu użytkowanych gruntów, ale z p,r awa tego

ńie skorzystali;

c) dzierżawcy, którzy posia dają grunty tytułem dzierżawy przynajmniej od l sierpnia 1914 r.;

d) dzierżaw cy i inni użytk ownicy, którzy sami

lub których spadkodawcy objęli w posiadanie dane

g,r unty przed 1 kwietnia 1905 r. na podstawie umów

chociażby ustnych, zawartych nawet pozornie wskute k niemożności nabycia tych gruntlilw na własność

z powodu obowiązujących wówczas przepisów ustawodaWstwa rosyjskli ego, zawierających ograniczenia

narodowościowe luD wyznaniowej

Upraw nienia, wynik ając e z ustawy nIn1eJszej,

nie przysługuj ą długoletnim dzierżawcom, którzy

a) nie są .obywatelami polskimi;

b) posiadają lub posia dali podwójne poddaństwo (obywatelstwo);

.

c) byli lub są karani za przestępstwa przeciwko Państwu Polskiemu, o ile orzecwno są­

downie karę pozbawienia . wolności nie

mniejszą, niż 2 laŁa lub karani sądownie za

przestępstwo dezer cji z Wojska Polskiego;

d) posiadali dzierżawną ziemię z przerwami

dł użs z e m i, niż rok; w przypadkach, za, słu­

gujących na uwz g lędn iertie, może komisja

uwłasz czeni owa, mimo istnienia określo­

nych wyżej przerw, przyznać petentowi prawo

uwłasz c z enia, w każdym jednak razie musi p rzyz n ać to prawo, jeżeli przerwy

nast ą piły nI e zal e żn ie od woli dzierżawcy

w okresie czasu od 1 sierpnia 1914 r. do

31 grudnia 1923 r.;

e) nie uiścili po dniu 21 lipca 1924 r. lubtiie

uiszczą z własnej winy lub na wezwanie reje.ntalne w przepisanym terininie tenuty

dzierżawnej, należnej od 21 lipca 1924 r.,

ustalonej W umowie, lub nie opłacą rocznie

z każdych 1,09 ha (ż każdej dziesięciny)

g,r untóworny<;:h i łąk kośnych sumy równającej się prz eciętnej cenie rynkowej za 100

klg. żyta w sie1l'pniu każdego toku, a za inne użytki 30% tej .sumy.

W razie sporu co do ceny żyta oznacz"a

ją starosta na żądanie jednej ze stron na

podstawie ceny żyta, stosowanej d.o ptit=!Hczenia oznaczonej w życie tenuty dzieTżaw­

nej majątków państwowyc h;

f) korzys tają z gruntów na zasadzie stosunku

służbowego z właścicielem majątku; płace­

nie tenuty odrob k iem nie uważa się za istrrieniestosunku służbowego ;

g) dzierż awią grunty łącznie z zakła,darni przemysłowemi lub han dlowemi, a należą do katego'rji, wymienionej wart. 4 Pl e);

h) posiadają własną ziemię i naldą do kategorji, wymienionej wart. 4 ; dzierżawcy ci

mo gą nabyć na p odstawae ustawy niniejszej

taką ilość · ziemi dzie rżawiortej, która łąoz­

nie t obszarem ziemi własnej nie przekracza n ormy, przewidzianej w cz. 1, 5 i 7 art.

50 ustawy Z dn ia 28 grudnia 19,25 r. o wykonaniu reforpiy rolnej (Dz. U. R. P. z t l 1926

Nr, 1, poz. 1).

ao

Art. 6.

Orzecznictwo w

sprawach, wynikających

z ustawy niniejszej j nAleży do komisji uwła,uczenio­

wej i do bkręgowych komisyj ziemskich.

. ,I

,

.'

,oj

•

Nr. 24.

Dziennik Ustaw. Poz. 254.

Art. 7.

Do składu komisji uwłaszczęniowej należą: komisarz ziemski lub jego zastępca, wyznaczony przez

prezesa okręgowego urzędu ziemskiego, jako przewodnic,z~cy, sędzia pokoju, delegowany prz~~ prezesa włascIwego sąodu okręgowego. przedstawIcIel wła­

ściwego terytorjalnie starostwa, obznajmiony ze sprawami rolnemi, wyznaczeni przez Ministra Reform

Rolnych na wniosek właściwego te,r ytorjalnie wojewody: jeden przedstawiciel więk,szej własności rolnej (powyżej 180 ha) i jeden przedstawiciel drobnych

d;derżawców, względnie ich zastępcy.

Komisja orzeka większością głosów; przy równympodziale przeważa głos przewodnicząceg'O; do

ważności uchwa'ł wymagana jest obecność przynajmniej trze,c h członków, a W tej liczbie komisarza

ziemskiego i sędziego pokoju.

Komisje uwłaszczeni'owe urzędują przy powiatowych urzędach ziemskich, działalność ich rozciąga

się na obszar działalności właściwego powiatowego

. urzędu ziemskiego.

Art. 8.

Osoby, pragnące 'skorzystać z Uipraw.nień niniejszej ustawy, powinny zw'rócić się z podaniem ustnem

lub pisemnem do miejscowej komisji uwłalszczenio­

wej do dnia 31 grudnia 1930 r.

Dotyczy to także osób, które nie skorzystały

z terminu, przewidzianego W poprzedniem, a ohecnie uchylonem brzmieniu art. 8 ustawy z dnia

20 czerwca 1924 r. (Dz. U. R. P. Nr. 63, p<i>Z. 617).

Do cZaJsu uprawomocnienia się ' orzeczenia

o uwłaszczeniu gruntÓw użytkowanych b. cZynszownicy, b. wolni ,l udzie i dzierżawcy długoletni winni

uiszczać opłaty dzierżawne na: z·asadach dotychczasowych.

Z wnioskiem o uwłaszczenie może również wy.stąpić właściciel gruntu lub też w odniesieniu do

gruntów państwowych władza, która gruntami te mi

zarządza:,

Art. 9.

Po otrzymaniu podania komisja uwłaszczenio­

w.a wdra:ża postępowanie i w tym celu wzywa użyt­

kownika i właściciela gJ;"untu.

Wezwania winny być doręczone 's tronom przynajmniej na 14 dni przed terminem, na który strony

są wezwa,ne, w trybie, ustalonym wart. 19 ustawy

z dnia 11 sierpnia 1923 r. o zakresie działania Ministra Reform Rolnych i ,o'r ganizacji urzędów i komisyj ~iemskich (Dz . U. R. P. Nr. 90, poz. 706).

Strony mają prawo składania dowodów, oraz

powoływania się na świadków i biegłych, niezależnie od tego komisja uwłaszczeniowa ma prawo

zbierania dowodów z urzędu.

W imieniu Skarbu Państwa przy uwłaszczeniu

na gruntach państwowych występuje ta władza, która gruntami temi zarządza.

.Art. 10.

W hiegu eałej sprawy, aż do czasu ' uprawomocnienia się wydanego :przez komisję uwłaszcze-

443

niową orzeczenia: mogą stro.ny zawrzeć układ polubowny, który podlega rozpoznanju komisji uwłaszcze­

niowej i w raz,ie zgodności z art. od 1 do 5 włącznie

ustawy niniejszej, zatwierdzeniu.

Uk!ad może być zawarty bądź na posiedzeniu

komisji uwłaszczeniowej w drodze sporządzenia p,r otokółu, bądź przed komisarzem żiemskim, bądź

wreszcie przed nota-rjuszem.

Art. 11.

Po rozpoznaniu dobrowolnego układu, względnie

po ukończeniu po,stępowania dowodowego i wysłu.

chaniu stron, komisja uwłaszczeniowa wydaje urno·

tywowane orzeczenie, które powinno zawierać

.

a) datę posiedzenia,

b) skł~d komisji, przez którą orzeczenie został.o wydane,

c) ustalenie przYQależności lub nieprzynależ­

ności petenta do jednej z kategorji osób,

uprawnionych do nabycia ziemi na mocy

ustawy niniejszej,

.

d) w .r azie przyznania petentowi 'PTawa do na,bycia g,r untu na własność - zatwierdzenie

lub uchylenie dobrowolnego układu, względ­

nie , określenie w,a runków nabycia, a mia:n?w~oie granic i obszaru gruntu z uwzględ­

Ulemem wymagań art. 12, dotyczącego ceny wykupu 'Oraz terminu i sposobu jej wy..

płaty (art. 14).

. J

, J

\

. .,

. r

Art. 12.

O ile układ polubowny do skutku nie dojdzie

lub nie zostanie zatwierdzony, komisja uwłaszcze­

niowa określi cenę nabycia gruntu i budynków. Cenę nabycia g.r untów stanowi

a) dla b. czynszowników (art. 2) suma -czynszu

roczneg'O w 1913 r. pomnożona przez 8;

b) dla wo<lnych ludzi (art. 3) oraz osób, oznac~onych w punkcie c) art. 1 usta wy niniejszej, suma rocznej tenuty dzierżawnej, która obow.iązywała użytkownika tej kategorji w dniu 16/4 czerwca 1903 L, pomnożo­

na przez 8; w ,r azie niemo<żności ustalenia

tenuty, która obowiązywała użytkownika

w dniu 16/4 czerwca 1903 L, za podstawę

do obliczenia przyjęta będzie tenuta takich

samych kategorji dzierżaw, pobierana

W tymże czasie za podobnej wartości grunty w najbliższej okolicy;

c) dla długoletnich drobnych dzierżawców,

wymienionych wart. 4 pod a), b), d) i e), suma rocznej tenuty dzie.rżawnej, która obowiązywała dzierżawcę w r. 1913, pomnożo­

na przez 8; w razie niemożności ustalenia

tej tenuty, za podstawę do obl,i czenia przyjęta będzie tenuta tej samej kategorji dzierżaw pobierana w tymże czasie za podobnej

wartości grunty w najbliższej okolicy.

Jeżeli d7ierżawcy, wymienieni wart. 4 pod b),

zapłacili wb~cicielowi zaliczkę na kupno użytko­

wanej ziemi, zaliczka ta winna być potrącona z ustalonej ceny;

.1

'.~

.•

•

Dziennik Ustaw. Paz. 254.

d) dIa dlugoIetnieh drobnyeh d zi erzawcow,

wymienionyeh wart. 4 pod c), suma roeznej tenuty dzierzawnej , kiora obowiqzywafa dzier zawe~ w roku 1913, pomnozona

przez 16 'I,; w razie niemoznosei ustaIenia tej . tenuty, za podstaw~ do ob1iezenia

p rzyj~ ta b~dzie tenuta takieh samyeh kategorji d zierza w, p obierana w tymie ezasie

za p odobnej wartosci grunty w najblizszej

okoliey.

Budynki, naIe zqe edo wlaseieieIa gruntow, Iub

materjal, wydany przez , wlaseieiela na pobudowanie budynkow, b~dq w 'razie niedojseia do porozumienia stron oszaeowa'ne przez komis j~ uwlaszezeniowq. Na zq danie strony zainte.r esowane j komisje

wzywajq rzeezoznawe6w na koszt strony.

Przeliezenie sum rublowyeh na walut~, majqcq obieg w kraju, b~dzie dokonywane wedlug rowni

100 rb. rowna: si~ 266 zlotyeh.

Powyzsze przeliezenie rubIi na dote uwaia si~

za przeIiezenie na zlote w zloerie, do ktorego ma

zastosQwanie art. 14 rozporzqdzenia Prezydenta

Rzeezy;,> ospoIitej z dnia: 5 listopada 1927 r. w sprawie zmiany ustro ju pieni~znego (Dz. U. RP. Nr. 97,

po z. 855). Ta sarna zasada ma za stosowanie przy

przeliezeniu ezynszu lub tenuty dzierzawnej, platnej w naturalja'eh , w formie odr obku i t. p., ktoryeh

w artose byla okresIona w rublaeh. Spqsob przelie zenia ezynszu lub te il uty dzieriawnej, pla tnej w natu raljaeh, w formie odrobku i t. p ., ktoryeh wartose

w rublaeh nie byla okreslona, ustali rozporzqdzenie Minish'a Reform Rolnyeh, wydane w porozumieni u z Ministrami Sprawiedliwosei i Rolnictwa.

Do ustalonej w sposob, w nir:iejszym artykule

przewidz ia ny, eeny n a bye ia kcmi s;a doliezae winna

za'legla"

tenut~

d zierzawna",

obliezonq zgodnie

z miej seowemi przepisami za ezas od dnia wejscia

w zyci c r oz porza.dzenia Kom isarza Generalnego

Ziem W seho dn ieh z dnia 19 lute go 1920 r. w przedmio cie w s tr zymania ek smisyj (wysiedlenia) dzierzawcow malorolnych (Dz. U. Z. C. Z. W. Nr. 14/58,

poz. 272), ezyli od dnia 25 lutego 1920 r. do we iscia

w zyei e ustawy z dnia 20 czerwca 1924 1". (Dz. U. R

P. Nr. 63, po z. 617), ezyli do dnia 21 lipca 1924 L

Art. 13.

Komrisja uwlaszezeniowa WIl1na dqiye do zlikwidowania wszelkich praw do korzystania z nieobj~­

tej uwlaszezeniem cz~sci majqtku dotyehczasowego

wlascici ela , wyplywaja"cyeh z tytulu prawn ego, uzasadniaja"ce go uwlas,z ezenie, a to na mocy dobrowolnego ukladu str on, Uklad taki, s twie r Gzony podp,isami stron i zatwierdzony orzeczeniem komisji

uwlaszczeniowej, rozstrzyga spraw~ ostatecznie .

ile ukla d dobrowolny do skutku nie dojdz:e,

komisja uwlaszczen iowa winna

1) W odniesieniu do czynszownikow, wolnyeh lu- ·

dzi i ,osob, oznaczonych w p . e) art. 1 oraz wyHczonych

wart. 4 pp . a). b) i d) dlu goletnieh d zi erzawcow, wydae oTze'czenie 0 uwlaszczeniu, nie uwzgle;dri,i<.;)Ctc

przy okresleniu uwlaszcz an e go obszaru i ceny wykupu przyslugujqcych u wl?szczanemu praw do kor zystania: z ni eob j~tej uwlaszczenie m cz~sci ma jq lku

o

Nr.24,

dotychezasowego wlas ciciela. W ~emie orzeczen':..;

komisja uwla szczeniowa us tali istnienie i rozm.iar

t y ch praw. Uwidoeznione w orzeezeniu komisji

u:vlaszczeniowej praw a uwlaszczonego do korzystanta z nie uwlaszezonej ez~sei maja.tku dotychcz as owego wlasciciela podlegajq zlikwidow aniu w try bie

i na zasadaeh, ustalonych dla likwidacji serwitutow,

z tern jednak zastrzeieniem co do dlugoletillich dzier-'

zawcow, wymienionych wart. 4 pp. aJ, b) i d), ze

uwlaszczona d zialka wra z z gruntami, stanowia.cemi ekwiwalent zlikwidowanyeh pra w do korzysta nia z nieuwlaszczonej ez~sci majqtku dotychczasowego wlasciciela, nie moze przekraczae norm, przewidzianych w ez. 1, 5 i 7 ad. 50 ustawy 0 wykonaniu reformy rdnej. Wartose ekw,i walentu za zlikwidowane serwituty, przewyzszajqce go te normy, ustalona b~d z\ie wedlug zasad, podanych wart. 12 p . e)

niniejsze j ustawy i po dlegni e po trqce niu z ceny nabycia, albo tez wyplacona b~dzie przez dotyehezasowego wlasciciela: w got owee.

2) Wodniesieniu do wymienionyeh wart. 4

p . c) dzierzawc ow komisja uwlaszczeniowa po ustaleniu istnienia i ro zmi:tru praw do korzystania przez

t ych dzierzawcow z nieobj~tej uwlaszc zeniem cz~sc.i

majaJku dotyc hc zasow ego wlasciciela winna ustal,i c

wadose korzystania z tych ptaw i 0 t~ wartose, nieprzekracza jqca" jednak 25% ogolnej eeny wykupu,

zmniejszye ostatniq, wzgl~dnie ostatnie raty nalez-

nosei za uwlas zezone gr unty, wobee czego odnosny

d zie r zawc a tracio stateeznie wyplywajqce z tytulu

u za sadniajqcego uwla szc zenie prawo do wszelk ie go '

korzystania z nieob j~ tej u wlaszczeniem c z~s ci majqtku dotychc zasowego wlasciciela.

Kcimisji uwlaszezeniowej sluzye b~dz ie prawo

stosowania przepisu, p oda ne go w ust~pie 1, w drod ze wyjqtku do takieh dz~erzawc ow, odpow,iadaja,,cych kategorji e) art. 4, dzierzaw ia"cych t. z w. "pustki", ktorym pozhaw ienie prawa korzystania z pastwiska uniemozliwialoby prowadzenie normalnego

g,ospodarstwa.

W ra'z,i e konieeznosci gospo dar'c zej komisja

uwlaszeze niowa moze w stos unku do wszystkich kate go rji osob , kor zys t aja"eych z niniejszej ustawy,

stw,ierdzie i ujawnie w cha ra kterze sluzebnose i prawo wodopoju, przejazdu i przep~du bydla.

Art. 14.

Jeieli u zytkownik , maj a"ey prawo na mocy

ustawy niniejszej nabycia gruntu na wlasnose, nie

jest w moznosci wyplaeie calej ceny szaeunkowej

jednorazowo, to na wniosek ' komisji uwlaszczeniowej przyznany mu b~dz.ie kredyt na zasadach art. 72

i 73 ustawy z dnia 28 gr udnia 1925 r. 0 wykonaniu

reformy rolnej (Dz . U . R. P. z r. 1926 Nr. 1, poz. 1)

w wysokos c i, umozlivviaj (lce j uiszcze nie jednorazowe ealej ceny sza~unkowej. \Y/yplata p ozyczki nasta.pi przez zloz enie jej sa" dowi dla wydania komu

z prawa nale zy.

Ad. 15.

Od orzeczen komi sji u w la~ zczen iowej sluzy

stronom w terminie miesi~cznym od dnia dor~cze-

Dziennik Ustaw. Poz. 254.

Nr. 24.

nia odpisu motywowanego orzeczenia prawo odwoArt. 20.

łania się do Okrę gowe j Komisji Ziemskiej.

Skarga odwoławcza wnies,i ona być winna do

Właściwy sąd wstrzyma ro z ważanie sprawy

komisji uwłaszczeniowej, która jest obowiązana

ek sm i sję, względnie samą eksmisję, z gruntów

przesłać ją wraz z aktami sprawy najpóźniej w cią­

w stosunku do osób, okreś lonych wart. 1 ustawy

gu 2 tygodni do Okr ęgowej Komisji Ziems kiej .

z dnia 21 września 1922 r. w przedmiocie ochrony

Pr zewo dniczącemu

komisji uwłasżc zem owej drobnych dzierżawców , b. czynszowników, oraz

pr zysłu gu je prawo odwołania się do Okręgowej Ko"wolnych ludzi " (D z. U. R . P. Nr. 90, poz . 822), oraz

misji Ziemskiej w terminie miesięcznym od dnia 'wy- . wszystkich b. czynszownik ów, b. wolnych ludzi

i osób , określonych w p. cj art. l, .nie mniej, niż n,.t

dania orzeczenia.

termin dwumie sięczny, lic ząc od dnia zawia domieni ,l

o tern strony pozwanej, a to celem umożliwienia t e j

Art. 16.

stronie do star'cze nia d owo du, iż nie podlega ona eksStronie służy prawo zaskarżenia orzeczenia misji do czas u ostatecznego rozpo znania sprawy

o uwłaszczeniu użytkowanych prze z nią gruntów.

Okręgowej Komisji Ziemskiej do Najwyższego Trybunału Admin,i stracyjnego w terminie 2-miesięcz­

Na żądanie użytkowników gruntów, którzy się

nym od dnia ąo ręczenia jej odpisu tego umotywowa- zgłosili do komisji uwłaszczeniowej o przyznanie im

nego orzeczenia.

praw do uwła szczenia na t yc hże gruntach, przewodnic zą cy komi's ji uwłaszczeniowej, względnie przewodniczący Okr ęgowe j Komisji Ziemskiej, winien

Art. 17.

najpóźniej w terminie czternastodniowym po otrzyPrawomocne orzeczenie komisji uwłaszczenio­ maniu odpowiedniej prośby rozważyć na podstawi 2

wej, ~zględnie orzeczenie Okrę gowe j Komisji Ziem- posia danych przez komisję danych, czy zgłaszający

skiej. o na byciu gruntu przez u żytk ownika po wy- się ma dostateczną pod stawę do roszczenia prawa

płaceniu szacunku w cał.ośoi a'l bo też po sporządze­

na uwłaszczenie z mocy ustawy niniej szej . W wyniu aktu zaciągnięcia pożyczk i Pań s twowego Ban- padk u powzięcia decyzji twierdzącej winien wydać

ku Rolnego na s płatę ceny nabycia i przekazaniu interesowanemu odpowiednie zaświadczenie, na któtej pożyczki w odp,owiedniej s umie na spłatę ceny rego mocy sąd wstrzyma rozważenie sprawy o eksnabycia, stanowi tytuł prawny nabycia i może być misję, względnie sa m ą eksmisję, do czasu osta teczzgłoszone przez użytkownika do wydziału hipote cz nego rozpoznania sprawy o uwła sz c z enie. Jednak

nego, względnie do zastę pcy starszego .notarjusza, ulegają zawieszeniu powództwa, oparte na nieuiszdla przepisania tytułu własności w k s,ięgach wieczy- czan iu opłat za czas do dnia wejścia w życie niniejstych z wpisaniem do ksiąg wieczystych praw rze- szej ustawy.

czowych, ustalonych w orzeczeniu na podstawie

Nie podle ga ją zawieszeniu powództwa, oparte

art. 13.

na wykroczeniach dzie rżawc ów przeciw przepisom

ar t. 3 ustawy z dnia 21 września 1922 r. (Dz. U. R. P.

Art. 18.

Nr. 90, poz. 822) .

°

Cena nahycia winna być z lożona do !lądu dla

wydania komu z prawa należy.

Zło ż enie ceny w sposób, wart. 17 wskazany

zwalnia: uwła szcz aną działkę od wszelkich obciążeń

hipotecznych i r zeczowych , zaś właściciel wobec

wszystkich wierzycieli hipotecznych i rzeczowych,

ujawnionych do dnia wejścia w życie ustawy niniejszej na majątku , z które go dzi ałka podlega uwła­

szczeniu, odpowiada: jedynie i w tym s tosun ku ,

w jakim pozo sta ła przy ,1im część majątkn ziemskie go znajduje się do ogólne go jes t obszaru pr zed uwłćt ­

szczeniem.

, Art. 19.

Na wniosek k omisji uwłaszczeniowej, względ­

Komi sj i Ziemskiej, wywołany pro ś ­

bą osób interesowanych, Ok ręgowy Urząd Ziemski

wnosi do ksiąg hipotecznych (gruntowych) odnoś­

nej nieruchomo śc i ziems kiej, względnie do wykazów zastępców starszych notarjuszy, ostrzeżenie

(a:dnotację) o wdrożenie postępowania uwłaszcze­

nioweg,o z tym skutkiem, że w dal szem postępowa­

niu uwzględniany będzie ten s tan prawriy ni eruchomośd , jaki stwierdzony był w księdze hipotec zne)

(gruntowejJ, jako prawnie obowiązujący w chwili

wniesienia ostrzeżenia (wpisu adnotacji).

nie

Art. 21.

Osoby, które uż ytkują grunty na zasadzie usta wy z dnia 21 września 1922 roku w p rze dmiocie

ochrony drobnych d zie rżawców rolnych, b. czynszowników, oraz "wolnych ludz!i" (Dz. U. R. P. Nr. 90,

poz. 822), znowelizowa,nej ustawą z dnia 31 listopada 1923 (D z. U. R. P . Nr. 112, poz. 894), o ile na

mocy wyroków są do wyc h będą podlegały ek smisji

z dniem 1 listopada 1924 r. jako nieodpowiadające

wymogom, zawartym wart. l , 2, 3 i 4 ustawy niniej szej (art. 20), winny dopuścić właścicieli gruntów

do dokonania obsiew ów ozimych na jesieni 1924 r .,

o ile one same nie są obowiąz ane dokonać tych obsiewów na mocy umów d z ierżawnych.

Okrę gowej

Art. 22.

Wła ścicie lo wi majątku, niepo siadającemu innej

nieruchomości ziemsk iej na obszarze Rzeczypospo-

litej Polskiej, któremu po zastosowaniu ustawy niniejszej pozo stawałby obszar ziemi nieuwłaszc zon ej

mniejszy, ni ż maksymalna norma, przewidziana

wart. 1 p . d) , służyć będzie prawo powiększenia pozostającego obszaru do tej że maksymalnej normy

drogą wykluczenia z uwła szcz enia odpowiedniego

Dziennik Ustaw. POl. 254.

Nr. 24.

----------------------------------------

obsza,r u w jednym kawałku, podług wyboru właści­

ciela. Notomiast dzierżawcy, całkowicie pozbawionemu tą drogą działki, która uwłaszczeniu podlega-

ła, bądź też otrzymującemu działkę zmniejsz,ouą,

uniemożliwiającą samodzielne gospodarstwo słu­

żyć będzie pie,rwszeństwo ustawowe przed wszystki-

0"

raęjonalne g o urządzeniil- rolne go na gruntach pozostawionych wła ścicielowi, lub te ż na gruntach uwła­

szczonych, podle g ają uwłaszczeniu na innych grunta ch tegoż właściciela pod warunkiem, że wyznaCZOne działki pod wz gl ę d e n1 w a rtości gospodarczej

będą odpowiadały działkom dotychczas użytkowa­

nym i na przeniesienie trwałych zabudowań uwła­

szczony wyra'zi ,swą zgodę.

Przenosz ą cym zahudowania na mocy niniejszego artykułu służy prawo do pomocy kredytowej narówni z uczestnikami scalenia.

mi innymi kandydatami do nabycia . obszaru, odpowiadająceg,o dzierżawionym przez nie go gruntom,

z zapa,s u ziemi, przeznaczonego na reformę rolną ·

w tym samym lub innych, możliwie najbliższych, powiatach te g oż województwa za cenę, odpowiadają­

cą przepisom ustawy niniejszej .

Komisja uwłaszczeniowa, orzekając o zwolnieniu od uwłaszcze n ia działki, będącej w użytkowaniu

Art. 24.

dzierżawcy, ws każ e jednocześnie w porozumieniu

z urzędami ziemskiemi odpowiedni obszar gruntu, '

Do spraw, wszczętych na mocy ustawy w spraw stosunku do którego pierwszeństwo nabycia mo- wie uwłaszczenia b. czynszowników , b . wolnych luże być wykonane i objęcie której przez dzierżawcę

dzi i długoletni ch dzierżawców w brzmieniu tej usta- '

jest faktycznie natychmiast możliwe .

wy z dnia 20 czerwca 1924 r., a niezakońcwnych

Dzierżawca nie może być eksmitowany z grundo dnia wejścia w żyo:ie niniejszej ushwy, mają zatu, d.opóki nie obejmie w posiadanie działki, wsk a - stosowanie w dalszem postępowaniu postanowienia

zanej mu przez komisję uwłaszczeniow ą. Przywilej niniejszej ustawy, o ile nie są sprzeczne z prawomocten wygasa z końcem nas tępne g o roku gosp odarcze- nem! orzE;czcniami, względnie z prawomocnemi wygo po tym, w którym komisja uwłaszc zeni owa ws ka - rok a mi sądowemi, które w tych sprawach już zozała odpowiednią działkę ,

stały wydane.

Przepis artykułu niniejszego nie m o że m i eć zastosowania do gruntów, podle g ających wykupowi na

Art. 25.

rzecz czynszownik ów, wolnych ludzi i osób, oznaczonych w p. c) art. 1, z wyj ątkiem wypadku, kiedy

Wykonan ie ust a wy niniejszej porucza się Mistan posiadania, art y kułem niniejs zym przewidzianistr

ewi

Reform Ro lnych w porozumieniu z Mininy, wytworz ył się dla właściciela wskutek ustalenia

strem Sprawiedliwości.

granicy wschodniej Państwa.

Art. 23.

Art. 26.

Osoby, których uwłaszczenie na dotychczas

gruntach qrzeciwiałoby się zasadom

użytkowanych

Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem jej

ogłoszenia:.

t

l

Warszawa.

Drukarnia Państwowa.

Tłoczono

z polecenia Ministra 5prawiedIlwośc:;l.

Konto czekowe Pocztowej Kasy Oszczędności N2 30130.

45797 P

Cena 40 gr.

OD ADMINISTRACJI: Prenumerata Dz. U. R. P. wyQosi kwartalnie 7 d. Urzędy j instytucje pa6lłwowe opl.ni"

naleliy najpóźniej na 2 tYllodnie przed rOl:poClęciem katdego kwartału.

ReklamacJe z powodu nieotrzymania PQszc1;el!ólnycI$ QUlJlerów Dz. U. R. P. D,Jeży woosić do właściwycIa urzęd.ów

pocztowyca uiezwłoczwe po otrzymaniu następl1e~o kolejnelio numeru.

6 zł.

Rrenumeratę uiszcuć

"

Dziennik Ustaw. Poz. 252, 253 i 254.

Nr. 24.

4) dokonywanie rozdziału majątku i oznaczanie obowiązków gmin miejskich w razie zmiany ich

granic, o ile nie nastąp.ił dobrowolny układ w tej

·mierze między zainteresowanemi gminami.

§ 2. Rozporz1dzenie niniejsze wchodzi w ży­

" cie z d:r1ie m ogłoszenia.

Minister Spraw Wewnętrznych

Sławoj Składkowski

253.

ROZPORZĄDZENIE

MINISTRA SPRAW

WEWNĘTRZNYCH

z dnia 27 marca 1929 r.

o zmianie granic gmin wiejskich Hawrylak i Obertyn

w powiecie horodeńskim, województwie stanisła­

wowskiem.

Na mocy art. 1 i 4 ustawy z dnia 22 września

1922 r. w przedmiocie zmiany granic orraz rozwią­

zywania i tworzenia gmin wiejskich na obszarze

b. zaborów rosyj skie go i austrjackiego (Dz. U. R. P.

Nr. 86, poz. 770) zarządzam co następuje

§ 1. Z gminy wiejskiej Hawrylak w powiecie ho·wdeńskim, województwie stanisławow. skiem wyłącza się parcele gruntowe

847/2-4, 848/2-27, 849, 850/il-21 , 851 /1-6, 852,

853/1-3, 854/1-5, 855/2-8, 859/2-6, 870/2-6,

1015/2-4 i wszystkie wymienione paifc ele włącza

się do gminy wiejskiej ' Obertyn w tymże. powiecie

i województwie.

§ 2. Rozporządzenie niniejsze wchodzi w ży­

CIe z dniem ogłoszenia.

Minister Spraw Wewnętrznych: Sławoj Składkowski

254.

OBWIESZCZENIE MINISTRA REFORM ROLNYCH

z dnia 27 marca 1929 r.

. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu . ustawy

z dnia 20 czerwca 1924 r. w sprawie uwłaszczenia

b. czynszowników, b. wolnych ludzi i długoletnich

dzierżawców w województwach

nowogródzkiem,

poleskiem, wołyńskiem, okręgu administracyjnym

wileńskim, oraz w powiatach: grodzieńskhn, wołko­

wyskim, bielskim, białostockim i sokólskim województwa białostockiego .

1928

Na podstawie art. 17 ustawy z dnia 19 grudnia

11".0 zmianie niektó,r ych przepisów ustawy

441

w sprawie uwłaszczenia b. czynszowników, b. wolnych ludzi i długoletnich dzierżawców w województwach: nowogródzkiem, poleskiem, w.ołyńskiem,

okręgu administracyjnym wileńskim oraz w pow,i atach: grodzieńskim, wołkowyskim, bielskim, biało­

stockim i sokólskim województwa białostockieg·o

(Dz. U. R. P. z r. 1929 Nr. 3, po z. 23) - ogłaszam

ustawę z dnia 20 czerwca 1924 r. w sprawie uwła­

szczenia b. czynszowników, b. wolnych ludzi i dłu­

g.oletnich dzierżawców w województwach: nOWQgródzkiem, poleskiem, wołyńskiem, okręgu admin~­

stracyjnym wileńskim oraz w powiatach: grodzień­

skim, wołkowyskim, bielskim, białostockim i sokó L

skim województwa białostockiego (Dz. U. R. P.

Nr. 63, poz. 617) w brzmieniu, zmienionem ustawą

z dnia 19 grudnia 1928 r. (Dz. U. R. P. z r. 1929

Nr. 3, poz. 23) .

Minister Reform Rolnych : Witold Staniewicz

Załącznik do obwieszczenia Ministra Reform Rolnych z dn. 27 mart a

1929 r. (poz. 254).

USTAWA

z dni.a: 20 czerwca 1924 r.

w sprawie uwłaszczenia b. czynszowników, b. wolnych ludzi i długoletnich dzierżawców w wojewódz- ,

twach: nowogródzkiem, poleskiem, wołyńskiem, wileńskiem, oraz w powiatach: grodzieńskim, wołko­

wyskim, bielskim, białostockim i sokólskim województwa białostockiego.