Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 września 1928 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 marca 1928 roku o położnych.

§ 2. Roz porządzenie niniejsze wchodzi u

z dniem ob:oszenia.

§ 2. Osoby, posiadające d yplomy Z ukot1czenia zagranicznej szkoł y położnych, względnie nie posiadające

obywatelstwa polskiego, winny uzyskać uprzedl110 pozwolenie Minis tra Spraw Wewnętrznych na wykonywanie czynności położnych na obszarze Państwa Polskiego.

W wypadkach nieposiadania obywatelstwa polskiego p ozwolenia na wykonywanie czynności położ­

nych udzielane będą jedynie na określ ony przeClą g cz~­

su po stwierdzeniu, że właś ciwe p at'ts two obce stosuJe

w tym wzgl ę d zie zasadę wzajemności.

Pozwolenie Ministra Spraw Wewnętrznych na wykonywanie czynnoś ci położnych służy jako dowód dla

rej estracji.

§ 3. Szcze gółowe obowiązki położnych określa instrukcja dla położ nych, wydana przez Ministra Spraw

Wewnętrznych .

Grupa uposażema

. 1 XIV- XlII-XII

Starszy palacz

a) dowód obywatelstwa polskiego, oraz

b) dyplom Z ukot1czenia jednej ze szkół położnych,

znaj dujących się na obszarze P a11stwa Polskiego.

Przy rej estracj i położ na winna wskazać dokładny

adres zamieszlu nia oraz zawi 3d o m ić powiatową wła­

dzę administracji ogólnej o ka ż dorazowej zmianie adresu.

życie

Prezes Rady Ministrów: K. Bartel

Minister Skarbu: G. Czechowicz

Minister E c '.::: ót Pt:blicznych : }/i oraczeJVski

20.

Rozporządzenie

Ministra Spraw Wewnętrznych

z dnia 25 wrześ nia 1928 r.

w sprawie wykonania roz porządzenia Prezydenta

Rzeczypospolitej z dnia 16 marca 1928 roku o położnych.

Na podstawie art. 18 rozporządzenia Prezydenta

R zeczypospoli tej z dnia 16 mar ca 1928 r. o położnych

(Dz .

R. P. Nr. 34, poz. 316) postanawiam co na-

.u.

stępuJe

I. Praktyka położnicza.

§ l. Osoby, pragnące wykonywać czyn ności położ­

nych, winny zarejestrować s ię u powiatowej władzy administracji o~ólnej, przedkładając

§ 4. Położn a może być pozbawiona prawa wykonywania czynnoś ci czaSOW(i) lub stale w wypadkach

a) uchylenia się od odbycia kursów przeszkolenia

w razie stwierdzenia niedostatecznej znaj omości

zawodu,

b) kiedy zostanie stwierdzone, że położne dotknię­

te są ni e doł ęs twem, chorobą lub nałogiem , wy klu czającemi możność ponoszenia odpowiedzialnoś ci za pra cę zawodową lub zagrażającemi zdrowiu ludzkiemu.

W razie stwierdzenia niedostatecznej znajomości

zawodu powiatowa władza administracji ogólnej zobowiąże położną i wyznaczy jej najbliższy termin do odbycia uzupełniającego kursu przeszkolenia pod rygorem

wzbronienia wykonywania czynnoś ci położnych. Zak~z

wykonywania zawodu traci moc Z chwilą przedłożema

przez poło ż ną dowodu odbycia kursu przeszkolenia.

Stwierdzenie istnienia niedołęstwa, choroby lub nałogu może być dokonane jedynie w drodze badania przez

urzędową komisję lekarską.

§ 5. Urzędowa komisja lekarska, powołana do

stwierdzenia istnienia niedołęstwa, choroby lub nałogu

poło żnych, powoduj ącego niemo żność ponosze~i~ odpowiedzialności za pracę zawodową lub zagraza!ącego

zdrowiu ludzkiemu, składa się z lekarzy, urzędujących

przy właś ciwej wojewódzkiej władzy administracji ~gól­

nej , oraz lekarza powiatowego, urzędującego w miejscu

siedziby właściwego urzę du wojewódzkiego. Urzędowa

komisja lekarska przeprowadza badanie położny~h jedynie na wniosek lekarza powiatowego, urzęduj ące go

przy powiatowej władzy administracji ogólnej, właś ciwe;

dla miejsca zamieszkania położnych.

O terminie i miejscu urzędowania komisji Wll11en

zawiadomić położną lekarz powiatowy na 14 dni przed

obowiązkowem jej stawiennictwem. W razie niestawiekomisję wojewódzka władza admininia się poło żnej

na

,

Dziennik Ustaw. Poz. 20.

Nr. 2.

stracji ogólnej może zawiesić położną w wykonywaniu

czynności aż do jej zbadania.

II. Szkoły położnych.

§ 6. Szkoły położnych mogą być

l) p ań stwowe,

2) komunalne,

3) prywatne.

Szkoły poło ż nych państwowe są zakładane i prowawadzone przez Państwo, szkoły komunalne - p rz~z

związki komunalne, szkoły zaś prywatne - przez osoby

prawne i fizyczne.

Zało żenie i prowadzenie szkół położnych komunalnych i prywatnych wymaga zezwolenia Ministra Spraw

Wewnętrznych.

§ 7. Minister Spraw Wewnętrznych będzie udzielał zezwoleń na założenie i prowadzenie szkół położnych

komunalnych i prywatnych jedynie wówczas, gdy 0r:e

odpowiada ć b ę dą przepisom art. 7 ust. l rozp:Jfządzema

Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 marca 1928 r.

,

o położnych (Dz. U. R. P. Nr. 34, P,?z. 316).

Osoby, ubiegające się o uzyskanIe pozwolema ,na

otwarcie i prowadzenie prywatnej szkoły położnych, W1l1ny przedłożyć do zatwierdzenia projekt statutu, regulaminu szkoły i planu nauki.

§ 8. Szkoły, prowadzone z naruszeniem obowiązu­

przepisów, ulegną zamknięciu.

jących

§ 9. Szkoła położnych odpowiadal: winna następu­

jącym warunkom

a) c;zkoła położnych może być prowadzona jedyn~e

przy szpitalu publicznym, względnie zakładL I,e

położni czym, p Cisi.dającym 40 łóżek p ołożt11czych ;

b) szkoła poło żnych winna zabezpieczyć dos : at ?c~­

ny materjał położniczy i ginekologiczny (khniczny i polikliniczny) oraz w zakresie chorób

wenerycznych i d ziecięcych, niezbędny dla wypełnienia programu nauczania. Ponadto szkoła

położnych winna być zaopatrzon~ w dostatec~­

ny materjał pomocy naukowych (Jak urządzema

laboratoryjne, tablice, modele i t. d.);

c) szkoła położnych może być p~owadz,?na tylk?

przy takim zakładzie, względme oddZIale szp~­

tala, który posiada wśród personelu wykwahf!..

kowane pielęgniarki;

d) szkoła położnych winna, być prowadzon~ przy

takich zakładach położmczych, względme oddziałach poło ż ni czych szpitala publicznego, które

posiadają urządzony według wymogów naukI oddział osesków;

e) szkoła położnych może być założona i prowadzona tylko przy tych zakładach położniczy~h, które

odpowiadają pod względem zabudowama, urzą­

dzenia wewnętrznego i higjeny przepisom, obowiązującym pod tym względem szpitale publiczne, i są utrzymywane na poziomie współcze­

snych wymogów położnictwa.

§ 10. Personel szkoły położnych winien składać się

c dyrektora szkoły, najmniej 3 asystentów (wykładow-

43

ców), oraz najmniej 3-ch położnych, pozostających wyna etacie szkoły.

łącznie

§ 11. Dyrektorem szkoły położ nych może być tylko lekarz p ołożnik-ginekolog, który był co najmniej p~z~z

6 lat asystentem pańs twowej szkoły p ołożnych lub khmki p Jbżniczo-ginekol ogicznej lub ot:dynatorem szpitalA

publicznego. Stanowisko dyrekto~a szko,łY'położn;:ch może 'być nadane tylko na podstaWIe wymkow pubhcznego

konkursu.

Dyrektora szko ły położnych komunalnej i prywa~­

nej zatwierdza wojewoda, a w m. sto Warszawie -MInister Spraw Wewnętrznych.

§ 12. Dyrektor szkoły położnych reprezentuje szkołę

nazewnątrz i jest odpowiedzialny za całokształt spraw naucza:lia, administracji i gospodarstwa. Do jego obowiąz­

bw nal eży staranie się o uzyskanie odpowiedniego zes połu asystentów (wykładowców) i położn~ch d,rogą rozpisania konkursów, ułożenie planu nauki, zajęć praktycznych, dyżurów, egzaminów, ogłaszanie o rozpocz~­

ciu kursów i p rzyjmowaniu uczenic oraz inne czynnośC1,

Z prowadzeniem szkoły położnych związane . D yrekt,?r

szkoły p obżnych obowiązany jest składać sprawozdama

na żądanie władzy nadzorczej oraz być obecnym przy

dokonywanych Z jej ramienia inspekcjach.

W razie nieobecności dyrektora szkoły położnych

zastępuje go jeden Z wykładowców, przez dyrektora szkoły poło żnych wyznaczony, na którego przechod zą czasowo wszelkie uprawnienia i obowiązki dyrektora.

§ 13. Obowiązki asystentów j położnych szkolnych winny być okreś lone w regulaminie szkoły.

§ 14. Przy każdej szkole położnych winna być,czyn­

na rada pedagogiczna, która jest organem pomocmczym

dyrektora szkoły w zakresie spraw szkolenia.

§ 15. Okres nauczania w szkołach położnych trwa

dwa lata ' i dzieli się na 4 semestry. Rok szkolny rozpoczyna się 1 października każdego roku kalendar~ow ego

i trwa do sierpnia następnego roku. Semestry pIerwszy

i trzeci trwają po cztery miesięce, a dru~i i czwarty po

sześć mIeS ięcy.

§ 16. Nauczanie w szkołach położnych dzieli SIę

na: A) teoretyczne i B) praktyczne.

A. Nauczanie teoretycine obejmować winno nastę­

pujące przedmioty

l) anatomja i fizjologja,

2) pa~ologja ogólna ze szczególnem uwzględnieniem

narządów rodnych,

3) higjena ogólna ze szczególne m uwzględnieniem

narządów rvdnych,

4) bakterjologja ogólna,

5) choroby zakaźne,

6) dezynfekcja i dezynsekcja,

7) ogólne pojęcie O ś rodkach leczniczych, używa­

nych w położnictwie 1 ich dawkowaniu,

8) piel ęgniarstwo,

9) dietetyka,

10) ciąża, poród i połóg prawidłowy,

11) dora ź na pomoc,

12) nauka o osesku,

..

Dziennik Ustaw. Poz. 20 .

. 44

13) Cląza, poród i połóg nieprawidłowy,

14) choroby weneryczne i prostytucja,

15) ogólne wiadomości o psychozach w związkt

z cią~ą i porodem,

16) alkoholizm,

l7) prawa i obowiązki położnych.

B. Nauczanie praktyczne obejmuje następujące

działy;

1) praca na sali chorych, 2) praca na oddziale osesków, 3) praca na sali operflcyjnej, 4) praca na sali porodowej, 5) porządek i gospodarstwo zakładowe (oddziałowe) i 6) praca w przychoqniach dla ciężarnych i karmiących.

Ogólna liczba godzin teoretycznego i praktycznego

nauczania, jak również lic~ba godzin, przypadających na

poszczególne przedmioty, winpa być uwzględniona w statucie szkoły łącznie Z planem nauki, Z tern jednak, aby

ogólna liczba godzin dziennego nauczania nie przekraczała 8 godzin.

§ 17. Szczegółowy plan nauki i rozkład godzin opra-

4

f

"1

"'

C9Wtlje dyrektor szkołY przy zachowaniu następujących

zasad;

A. w zakresie nauczania teęretycznęgo

1. w semęstr:;e pierwszym uczenice winny zapoznać się z podstawowerni wiadomo§!;iami o budowie

i czynnościach organizmu, Q najw;ł2;niejszych odchyleniach patologicznych w tym ~akresie, g podstawami higjeny ogólnej, z ogólnemi pojęciami o chorobach zakaź­

nych z uwzględnieniem ogóhwch wiadQmości z bakterjologji (oraz o l'itosowaniu saczępionek i surowic), tudzież

z dezynfekcji i dezynsekcji. Ponadto winny uczenice

ętrZymać wiadomoiki o środkach leczniczych, używa­

nych w PQłożnictwie, i ich dawkowaniu, wiadomości

ogólne Z zakres\.! dietetyki oraz wiadomości ogólne z zasad pielęgniarstwa;

2. w semestrze drugim plan nauki winien prz;ewidywać szczegółowe l:;apoznanie uczenic z przebiegiem

prawidłowych: ciąty, porodu i połogu z ogólnym zarysem patologji i higjeny narząd6w płciowych kobiecych

oraz z nauką O normalnym rozwoju, karmieniu i pielę­

gnowaniu oseska;

3. w semestrze trzecim nauka powinna być poświę­

cona wyłącznie zaznajomieniu uczenie Z wszelkiemi odchyleniami od normalnego przebiegu ciąży, porodu i po~gU;

.

4. w semestrze czwartym uczenice winny otrzymać

niezbędne w ich pracy zawodowej wiadomości z zakre~u ch<>rób węnerycznych, psychjatrji, alkohologji, walki

Z prostytucją, etyki położnej oraZ ustawodawstwa i przepisów dla położnych;

B. w zakresie nauczania praktycznego

plan nauczania winien być w ten sposób ułożony,

aby, począwszy od drugiego semestru, uczenica zapoznała

~i~ Z; pracą pielęgniarsko-położniczą na salach chorych,

na oddziale Qsesków, na sali porodowej i operacyjnej oraz

Z; porządkiem i gospodarstwem zakładowem (oddziało­

wem), wreszcie w trzecim i czwartym semestrze uczenice winny przystąpić do samodzielnego przyjmowania

porodów, których każda uczenica winna przyjąć najmniej

15, zapoznać się z jaknajwiększą liczbą przebiegów porodów nieprawidłowych oraz część czasu poświęcić na

Nr. 2.

pracę w przychodniach i poradniach dla ciężarnych

i karmiących.

W razie zmniejszenia okresu nauczania uczenicę

obowiązuje przyjęcie najmniej 12 porodów w ciągu kursu.

.

§ 18. Podczas pobytu uczenicy w szkole podlega

ona przepisom regulaminu nąuki i pracy w szkole i zakładzie położniczym, przy którym szkoła istnieje.

Przepisy te winny być uwzględnione w regulaminie

szkoły, dołączonym do statutu.

Dyrektor szkoły może skreślić uczenicę Z listy uczenic szkoły tylko na podstawie decyzji rady pedagogicznej szkoły po stwierdzeniu naruszenia przepisów prze;?;

uczenicę, względnie postępowania, niezgodnego Z zasadami etyki przyszłej położnej.

§ 19. Minister Spraw Wewnętrznych może zezwolić na zmniejszenie okresu nauczania w szkołach położ­

nych, jednak nie więcej, niż do 12 miesięcy.

§ 20. W wypadkach, gdy okres nauki wynosić bę­

dzie roniej, niż dwa lata, winien on być rozdzielony na

dwa lub trzy semestry nauczania, przyczem postanowienia §§ 13 -17 niniejszego ro zp or2ądze nia winny znaleźć zastosowanie proporcjonalnie do okresu nauczania,

z tern jednak, że przy rocznym okresie nauczania ju:t

w pierwszym okresie winna uczenica zapoznać się teoretycznie i praktycznie Z przebiegiem normalnych cią­

ży, porodu i połQgu.

§ 21. Po ukończeniu państwowej lub komunalnei

szkoły położnych uczenice winny przys tąpić do egzaminu końcowego. Do egz;aminu końcowego mogą być dQpuszczone uczenice, które kończą szkołę z wynikiem zadawalającym co do przebiegu ich prac w zakresie teoretycznym i praktycznym i nie opuściły takiej liczby

godzin, króraby mogła wpłynąć na powyższy wynik, oraz

przyjęły najmniej 15, względnie 12 porodów samodzielnie. Egzamin końcowy odhywa się Z udziałem delegata

władzy nadzorczej, jako przewodniczącego.

§ 22. Komisja egzaminacyjna (§ 21) ocenia kwalifikacje ucz;enic, składających egzamin końcowy według

czterech stopni: dobry Z odznaczeniem, dobry, dostateczny i niedostateczny. Uczenice, które złożyły egzamin

końcowy ze stopniem dobrym Z; odznaczeniem, dobrym

lub dostatecz;nym, UZYSkują dyplom Z wyszczególnieniem

uzyskanej oceny. Co do uczenic, które złożyły końcowy

egzamin ze stopniem niedostatecznym, komisja egzaminacyjna orzeka, w jakim terminie uczenica mo'Ze

e~zamin powtórzyć i czy , powtórzenie egz;aminu uzależ­

mone będzie od powtórzenia kursu w całości, względnie

częściowo.

Przy wręczaniu dyplomu uczenicy dyrektor odbiera od niej ślubowanie według następującej formuły

"Uroczyście ślubuję, że ciężarnym, rodzącym i położnicom, które mojej pomocy zawezwą, bez względu

na ich stosunki majątkowe i na wynagrodzenie, nieść

ją będę jednakowo "rzetelnie i według najlepszej swoje;

wiedzy i że przytem wszystkie obowiązki, jakie ciążą

na położnej w myśl obowiązujących przepisów, spełniać

będę punktualnie i sumiennie."

§ 23. Absolwentki prywatnych szkół położnych mogą uzyskać

prawo wykonywania zawodu położnych po

Dziennik' Ustaw. Poz. 20 i 21.

Nr. 2.

złożeniu egzaminu w jednej

ny~h,

względnie

przed

z państwowyh szkół położ­

specjalną

komisją

egzamina-

CYJUą·

. W skład specjalnej komisji egzaminacyjnej wchodZIlekarz, urzędujący przy wojewódzkiej władzy administracii ogólnej, jako przewodniczący, dyrektor jednej

Z państwowych szkół ,1ołożnycl1 oraz dyrektor i jeden

Z wykładowców prywatnej szkoły położnych, dla której

uczenie powołuje się komisję. Specjalną' komisię egzaminacyjną powołuje wojewoda w wypadku zgłoszenia

do egzaminu najmniej 20 kandydatek.

Do czynności specjalnej komisii egzaminacyjnej

znajdują zastosowanie postanowienia § 22 nmie)szego

Ol

rozporządzenia.

4.5

§ 29. Kurs przeszkolenia trwa dni trzydzieści i 0bejmuje sto godzin nauki teoretycznej i sto godzin zajęć praktycznych oraz ponadto cztery dyżury dwudziestoczterogodzinne.

Plan nauki na kursie przeszkolenia układa dyrektor

szkoły położnych przy przestrzeganiu następujących

zasad

l. w zakresie teorji: sześćdziesiąt godzin należy poświęcić powtórzeniu wiadomości o przebiegu prawidło­

wych i nieprawidłowych ciąży, porodu i połogu, 20 godzin powtórzeniu wiadomoś ci z higjeny noworodka

i ogólnej i 20 godzin powtórzeniu wiadomości Z zakresu aseptyki, antyseptyki, dezynfekcji, dezynsekcji, walki

z chorobami epidemIcznemi, wenerycznemi, prostytucją

i alkoholizmem oraz przypomnieniu przepisów dla położnych;

III. Przeszkolenie

położnych.

§ 24. Położne obowiązane są do odbywania w okres~ch I?ięciolefnich uzupełniających kursów przeszkolema. PIerwszy kurs przeszkolenia położna winna odbyć

po upływie pi ęciu lat od chwili ukoń~zenia szkoły poloinych.

§ 25. Obowiązek odbycia kursów przeszkalają­

cych (§ 24) dotyczy wszystkich położnych, z wyjątkiem

położnych, które

a) ukończyły 60-ty rok życia

b) pozostają w służbie przy zakładach położni­

czych, klinikach i szpitalach i

c) pozostają j~ko położne przy szkołach położ­

nych.

Położne, wys?;czególnione w punktach b) i c) niniejszego paragrafu, obowiązane są do odbycia kursu przeszkolenia po upływie S-ciu lat od chwili rozwiązania stosunku służbowego.

2. w zakresie zajęć praktycznych plan kursu winien

uwzględnić wszystkie fazy pracy zakładowej: izba przyjęć, oddział ciężarnych, oddział położnic, oddział osesków, sala porodowa oraz poradnie dla ciężarnych i karmiących, żłobki i t. p.

Uczestniczki kursu należy jaknajczęś ciej wzywać do

asystowania przy porodach niet1rawidłowych.

.

Liczba uczestniczek kursu l.rinna odpowiadać ilości materjału klinicznego i poliklinicznego szkoły w tym

stosunku, aby każda uczestniczka mogła w czasie kursu

przyjąć samodzielnie najmniej dwa porody.

O ukończeniu kursu przeszkolenia powiatowa wła­

dza administracji ogólnej czyni adnotację w dyplomie

położne;.

IV. Postanowienia

końcowe.

§ 30. Postanowienia, zawarte w § § 4 i 5 oraz

w §§ 24 -29 niniejszego rozporządzenia, mają zastosowanie również do położnych, które zostały zarejestrowane przez władze administracji ogólnej przed wejściem

w życie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia

16 marca 1928 r. o położnych (Dz. U . R. P. Nr. 34,

poz. 316).

§ 26. Położna może być zwolniona z obowiązku

odbycia kursu przeszkolenia w następujących wypadkach

§ 31. W razie naruszenia przepisów niniejszego rozl. o ile 'Stan zdrowia położnej, względnie przeszkody . porządzenia w stosunku do winnych mają zastosowanie

sankcje karne, przewidziane wart. 17 rozporządzenia

materialne lub familijne na to nie pozwalają;

2. o ile położna wykaże się nienagannością pracy Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 marca 1928 r.

i wybitną liczbą porcdów, stwierdzoną na podstawie jej o położnych (Dz. U. R. P. N r. 34, poz. 316).

dziennika urzędowego.

§ 32. Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie

3. o ile położna nie może bez szkody dla insty- z dniem ogłoszenia.

tucji, względnie miejscowej ludności odbyć przeszkolenia w oznaczonym terminie.

Minister Spraw Wewnętrznych: Sławoj Składkowski

O zwolnieniu z obowiązku odbycia kursu przeszkolenia orzeka właściwa wojewódzka władza administracji

ogólnej.

21.

§ 27. Powiatowa władza administracji ogólnej może zobowiązać położną do odbycia uzupełniającego kursu

przeszkolenia poza terminem, określonym w § 24, w wypadkach

a) zaprzestania wykonywania zawodu dłużej, niż

przez 1 rok;

b) stwierdzenia niedostatecznej znajomości zawodu.

§ 28. Kursy przeszkolenia odbywać się winny corocznie w midiącach letnich przy szkołach położnych

państwowych i samorządowych.

Rozporządzenie

Ministra Pracy i

Opie~

Społecznej

z d~a 22 grudnia 1928 r.

o zmianie niektórych postanowień rozporządzenia

Ministra Pracy i Opieki Społecznej z dnia

23 grudnia 1927 r. w sprawie wykonania rozporzą­

dzenia Prezydenta Rzeczypospolitej o emigracji.

Na mocy ust. 2 art. 47 i art. 76 rozporządzenia

Prezydenta Rzecz) p03politej z dnia 11 października 1927 r.

1',

"

"

D ziennik Ustaw. Poz. 19 i 20.

Nr. 2.

--------------------------------------------------------------- (Dz. U. R. P. Nr. 116, poz. 924) zarządza Slę co następuje

§ l. § 1 u s tę:p III punkt a) i d) rozporządzenia Rady Mi r: is:rów z dni a 3 czerwca 1927 r. w sprawie zaliczenia poszczególnych grup funkcjonariuszów o specjalnych kwalifikacjach w dziale Ministerstwa Robót Publ ic~­

nych do kategorji funkcjcnarjuszów ni ższych, ustalema

ich tytułów, oraz zas::eregowania ich do grup uposaże­

n ia (D z. U. R. P. Nr. 56, pcz. 494) otrzymuje brzmienie

następuj ące

nadzorujących i kierujących

b czp0Śred!l io pogłębia rkami lub statkami

a) Fankcjonarjuszów

Stanowd,o sIeżlovi e i tytuł

do ni ego pr:yw::;zany

Grupa uposa że­

nia

K apitan po głę b i arki l

K apitan statku

J

S:ernik . . . .

Zas t ęp ca sternika

Po kłado"vy . . .

XI-

X

XII- XI

XIII- XII

XV-XIV-XIII

d) Funkcjonarjuszów ob sługu jących

na po głębiarkach lub statkach

St, nov: i: ko służbowe i tytu ł

GO nie go p rzywiązany

I

kotły

parowe