Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 stycznia 1928 r. o stanie wojennym.

Art. 5. Czasowe zawieszenie prawa wolności ,_

Na podstawie art. 44 ust. 6 Konstytucji i usta- osobistej:'

wy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o upoważnieniu Prezy1) nadaje władzy administracyjnej prawo bez

denta RzęC2:ypospolitej do wY9- aw <1,nia rozporządzeń polecenia władz sądowych

z mocą ulłtawy (Dz. U. R. .p.Nr. 78,poz. 443) posta. a) osoby, zagrażające obronie Państwa, jego

n4lwiam CQ następuje:' ,

bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu, poddać rewizji osobistej i aresztowaniu

.

Art. 1. Stan wojenny może być wprowadzony

z prawem przytrzymania w areszdedo

Wc czasie wojny na obszarze, objętym działaniami wodni 14, a w sprawach, należących do orzeczjennemi, t. zn. .

nictwa karno.:a:dminisŁracyjnego, zarządzić

".

al na obszarze wojennym,

jako środek zapobiegawczy zaaresztowanie

b) na rejonach umocnionych i ' r i a c z a s nie dłuższy, niż 3 miesiące;

e) na obszarąch warownych wraz z rejonami

b) osoby te przytrzymać n,a okres nie dłuższy,

tychże.

.

'

niż 3 miesiące, w miejscach, nieprzeznad:oGranice obszaru, obj~tego działaniami wojennenych dla osób, skazanych lub aresztowanych

mi, ustala, zmienia i znosi Raąa Ministrów na wnioz' powodu prze stępstw, przy poddaniu ograsek Ministra Spraw Wojskowych W drodze rozporząniczeniom .koniecznym ze w~ględu na cel

dzeń!... ogłaszanych w Dzienniku Ustaw Rzeczypospoprzytrzymania (internowanie);

litej ł'olskiej.

"

c) oSjJbom tym nakazać zamieszkanie na okres

Wewnętrzny podział obszaru wojennego pod

n!ędłuiszy niż 6 niiesięcy na oznaczonym

'Względem wojskowo-operacyjnym i wojskowo-admiobszarze lub w pewnej miejscowości, z czem

nistracyjnym (obszar operacyjny i etapowy) nałączy się zakaz opuszczania obszę.ru tak'

leży do kompetencji Naczelnego Wodza i upoważniooznaczonego i obowiązek stosowania się do

. Dych pl'~ęz niegowładil wojskowych.

innych ograniczeń, które władza wprowadzi

(konfinowanie);

.

Art. 2. Wprowadzenie stanu woiellneg o nale'd) osoby te wydalić z obszaru, objętego stanem

~y dQ Naczelnego Wodza.

wojennym, lub z jego części z zakazem po ..

W rozporządzeniu Naczelnego Wodzą, wprowrotu.

wadzającem stan wojenny, ma być oznaczony obszar,

M

na jakim stan wojenny będzie obowiązywać, oraz .

. iejsce przytrzymania i zamieszkania, wskaza..

mają być wskazane skutki prawne, jakie wpro- ne na zasadzie p.b) i c), może być położone na obszawadzenie stanu wojennego dla ludności za sobą po- ue stanu wojennego lub poza nim.

.

In.ternowanie wolno zarządzić tylko wówczas,

ciąga (art. 5 - 9).

jeśli cel zabezpieczenia nie da się. osiągnąć przez konArt. 3. Rozporządzenie Naczelnego Wodza, finowanie, albo jeśli konfinowany narusza obowiązki

wprowad1;ające lub uchylające &tun wojenny, powin- ~ z konfinowania wynikające. Wydalonego wolno konno być ogłoszone w Dzienniku Ro;;:por~·ądzeń Naczel-' finować lub internować, a konfinowanego internować

nego Wodza i równocześnie obwieszczone w sposób, także wówczas, jeśli z okoliczności później ujawniozapewniający jego rozpowszechnienie w miejscu za- . nych lub z następnego zachowania się odnośnej oso..tosowama.

by wynika, że wydane zarządzenie nie jest wystarO ile nie jest wskazany termin inny, stan wo- czające.

'

ienny wchodzi w życie lub ustaje na obszarze- każde~

Internowanie lub konfinowanie na okres do

,g o powiatu z chwilą obwieszczenia w miejscowości,dni 30 może zarządzić powiatowa władza administrastanowiącej siedzibę powiatowej władzy administra- cji ogólnej, -na okres zaś dłuższy-wojewódzka władza

~ji o g ó l n e j . '

,

administracji ogólnej; powiatowa władza administra.

ł

cji ogólnej powinna w ciągu 10 dni po wydaniu decyArt. 4. Wprowadzenie stanu wojennegO' po- zji - przekazać akta sprawy wojewódzkiej władzy

/Woduje CZasowe zawieszenie następujących praw administracji ogólnej, która zadecyduje o dalszem

~bywatelskich

trwaniu internowania lub konfinowania, albo o zwol1) wolności osobistej (art. 97 Ko~stytucji),

nieniu od tych zarządzeń w ten sposób, aby intereso.

2) nietykaluQści mieszkania (art. 100 Konsty- wany był ' powiadomiony o decyzji przed upływem

Łucji),

..

wspommanego 30-dniowego terminu;

.

3) wolności prasy (art. 105 Konstytucji),

2) powoduje, że względem osób, oskarżonycn

4) tajemnicy korespondenćji (art. 106 Konstytu(obwinionych) o popełnienie na obszarze

cji) oraż

·

$ta.nu wojennego zbrodni lub występku,bę5) prawa koalicji, zgromadzania się i zawiązydzie sto$owane jako środek zapobiegawczy

wania stowarzyszeń (art. 108 Konstytucji).

zaare sztowanie, które wolno uchylić tylko

Zawieszenie powyższych praw obywatelskich

za kaucją lub poręczeni e m, jeżeli pj:okurator.

\powoduje z mocy samego prawa skutki, określone

na to się zgCl.dza.

o stanie wojennym.

Dziennik Ustaw. Poz. 54

'w sprawach o wykroczenia wolno stosować

wszelkie środki zapobiegawcze na tych samych zasadach, które według ustaw postępów~nia karnego

mają zastosowanie w sprawach o zbrodnie.

#

Art. 6. W razie czasowego zawieszenia prawa nietykalności mieszkania władze administracyj,ne mogą bez polecenia władz sądowych zarządzić

uosób, zagrażających obronie Pańshva, jego bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu rewizję domową i zajęcie papierów lub przedmiotów, pozostających w związku z prowadzonem dochodzeniem.

Art. 7. Czasowe zawieszenie prawa wolności

prasy nadaje władzy administracyjnej prawo

a) wprowadzać cenżurę prewencyjną dla druków i innych wytworów, przeznaczonych do

'rozpowszechniania, lub też wyznaczać termin do składania obowiązkowych egzemplarzy druków - do 6 godzin, innych , wydawnictw - do 7 dni przed puszczeniem ich

wbhl~;

.

'

h) konfiskować i zawieszać druki i inne wytwory, przeznaczone do rozpowszechniania" jeśli zagrażają one obronie Państwa, jego bezpieczellstwu lub porządkowi public;1:nemu;

c) odbierać im debit pocztowy i ograniczać ich

rozpowszechnianie;

'd) uzależniać powstawanie nowych czasopism

od uprzedniego zezwolenia władzy;

e) czasowo wstrzymywać wykonywanie przemysłów i zajęć, które przez powielanie

utworów literackich lub artystycznych, albo

przez ich rozszerzanie, zagrażają obronie

Państwa, jego bezpieczeństwu lub porządko­

Wi publicznemu; ,

f) zakazywać plakatowania, wystawiania na

wli dok publiczI;ly, kolportowania lub innego

rozszerzania druków i innych wytworów,

przeznaczonych do rozpowszechniania, bez

,specjalnego zezwolenia władzy.

Art. 8. Czasowe zawieszenie prawa ta.jemnicy

korespondencji nadaje władzy administracyjnej praWo zarządzić bez pozwolenia władz sądowych

a) otwieranie i przeglądanie przesyłek pocztowych, jako też kontrolę treści telegramów

i rozmów telefonicznych

bl zatrzymywanie, zajęcie i konfiskatę w całości lub w części przesyłek pocztowych

oraz telegramów, lub też przerywanie rozmów telefonicznych, zagr ażających obronie

Państwa, jego bezpieczeństwu lub porząd­

kowi publicznemu.

Art. 9. Czasowe zawieszenie prawa koalicji,

zgromadzania się i zawiązywania stowarzyszeń pociąga za sobą następujące skutki

.

a)dła utworzenia nowych stowarzyszeń i związ­

ków oraz ich oddziałów, oprócz zwykłych

wymagań, potrzebne jest zezwolenie, władzy

administracyjnej;

.

bl władza administracyjna może zawiesić działalność tych stowarzyszeń i związków oraz

ich oddziałów, które zagrażają obronie Pań­

stwa, jego bezpieczeństwu lub porządkowi

publicznemuj

Nr. 8.

c) władza

administracyjna może działalność

stowarzyszeń i związków oraz ich oddziałów

uzależnić od szczególnych warunków;

d) władza administracyjna może

wejrzeć

w akta stowarzyszeń i związków oraz ich

oddziałów;

e) władza administracyjna , może nakazać

uprzednie zawiadamianie. władzy o posiedzeniach i zebraniach stowarzyszeń i związ­

ków oraz ich oddziałów, jak rówilieź

o wszelkich niepublicznych zgromadzeniac.h

i zebraniach,otaz może wysyłać swych

przedstawicieli na te · posiedzenia, zebrania

i zgromadzenia, celem ich kontrolij

,

f) władza administracyjna może wstrzymąĆ

wykonanie uchwał stowarzyszeń i związków

oraz ic,h oddziałów;

/

'gl zgromadzenia publiczne dla wszystkich przy"

stępne, czy to w zamkniętych lokalach,

czy pod odkrytem niebem, jak również pochody, zabawy publiczne, uroczystości i t. p.,

nie mogą odbywać się bez uprzedniego pisemnego zezwolenia władzy administracyjnej;

h) władza administracyjna ma prawo zakazy...

wania zmów, zrzeszeń i wszelkich czynności

agitacyjnych, mogących zagrażać obronie

Państwa, jego bezpieczeństwu lub porząd­

kowi publicznemu. . .

Art. lO. W miejscowościach, w których ze'

wzglGdu na działania wojenne władze administracyjne nie funkcjonują, uprawnienia władz administracyj;'

nych przechodzą na władzę wojskowe, wyznaczone

przez Naczelnego Wodza.

Art. 11.

Naczelnemu Wodzowi przysługuje

prawo wydawania rozporządzeń i zarządzeń z mocą

obowiązującą dla całego obszaru, objętego staneJil

wojennym, lub jego części w sprawach~ .

,

a) obrony Państwa,jego bezpieczeństwa lut)

porządku publicznego, o ile nie są one umoI'..

mowane innemi przepisami rozporządzenia

niniejszegoj

bl bezpieczeństwa siły zbrojnej;

c} osobistych i rzeczowych - świadczeń wojen' nych, przymusowego wycQfywania ludności

i mienia, oraz odstępowarua na cele obrony

Państwa zwierząt pociągowych, wozów, pojazd6w mechanicznych i rowerów;

d) 'wzmocnienia służby bezpieczeństwa i powołania do jej pełnienia jako świadczenia osobistego także ludności miejscowej pod nadzorem organów samorządowych gminnydi

i wiejskich oraz pod dozorem technicznym

władz wojskowych; zarządzenie to, niezależ­

nie od odpowiedzialności cywilnej i karnej

(art. 14) poszczególnych osób, czy to z pośród

organów samorządu za zaniedbanienadzotu

lub niewy~onanie zarządzeń władz i organów administracyjnych, czy to z pośród lud.

ności za niewykonanie nakazów, wydanych

przez te władze lub przez władze samorzą­

dowe, albo za nienależyte ,spełnienie służby

bezpieczeństwa, - powoduje odpowiedzial..

ność gminy lub wsi za szkody i straty, wyni..

Nr. 8.

Dziennik Ustaw. Poz. 54.

winno być 'ogłoszone w sposób, przewidziany wart. 3

kłe z zaniedbania tych obowiązków przez

ich organa samorządowe lub ich mieszkań­ ust. 1 rozporządzenia niniejszeg'O, i podane do wi a ~

ców, jak również wynikłe ze zbrodni, choć- ' domości właściwym władzom sądowym.

W wypadkach, przewidzianych w ust. 2 art y"

by popełnionej poza ich terytorjum, jeśli

zbrodniarz w gminie .lub wsi choćby tylko kułu niniejszego, sąd doraźny orzeka, niezależnie od

przygotowywał się do zbrodni, albo przed , przewidzianych yv ustawach kar dodatkowych

czynem lub po czynie ukrywał się,alu d nOść

1) karę śmierci lub w nader ważnych okolicz ..

miejscowa zaniedbała o tern donieść w porę

' nościach łagodzących karębeztermiąowe­

władzy policyjnej.

go ciężkiego więzienia, jeśli przestępstwo

Niezależnie od prawa poszkodowanego dochow postępowaniu zwyczajnem jest zagrożone

dzenia odszkodowania na zwykłej drodze sądowej,

co najmniej karą ciężkiego więzienia lub

wojewódzka władza administracji ogólnej może

więzienia powyżej jednego roku;

stwierdzić odpowiedzialność gminy lub wsi i nakazać

2) ciężkie więzienie do lat 10, jeżeli przestęp.;

gminie lub wsi wyrównanie szkód i strat oraz wystwo w postępowaniu zwyczajnem zagroto~

egtekwować je w trybie ,administracyjnym na rzecz

,ne jest inną karą pozbawienia wolności.

poszkodowanego. Gmina lub wieś ma prawo żądania

Sądy doraźne, wprowadzone na podstawie art y"

zwrotu wyrównanych szkód i strat od odnośnych Kułu niniejszego, czy to przez Naczelnego Wodza"

przestępców oraz osób, winnych zaniedbania oboczy też przez władze, zwyczajnie ustawą do tego powiązków, przewidzianych w ustępie niniejszym;

wołane, wchodzą w życie w terminie, wskazanym

e) regulowania zaopatrzenia ludności obszaru w ust. 2 art. 3 l"ozporządzenia niniejszego. '

,

wojennego w artykuły pierwszej potrzeby;

Sądy doraźne, wprowadzone na podstawie art y ..

f) warunków zdrowotnych na obszarze wo- kułu niniejszego, trwają mimo uchylenia stanu wo"

jennym;

,

jennego do czasu uchylenia ich przez Radę Minig) wycofania władz, urzędów, instytucyj pań­ strów; w czasie trwania stanu wojennego, Rada Mistwowych oraz mienia państwowego;

nistrów może uchylić powyższe sądy doraźne . na

,

h) niszczenia i usuwania wszystkiego, co mo- wniosek Naczelnego Wodza, przedstawiony jej za po ..

głoby uŁrudnićdziałanie wojenne lub pomaśrednictwemMinistra Spraw Wojskowych.

gać nieprzyjacielowi, albo ułatwiać jego zaArt. 13• . Jeśli na obszarze, na którym obowią­

dania.

zuje

stan

wojenny, są wprowadzone lub mają być

Uprawnienia, wyszczególnione w artykule niwprowadzone

sądy doraźne, Rada Min.istrów może

lliejszym, może Naczelny Wódz przelewać na władze

upoważnić Ministra Sprawiedliwości do wydania roz,w ojskowe lub cywilne.

, ,

W sprawach, wymienionych w artykule niniej- porządzenia, że w stosunku do przestępstw, popeł­

szym, przysługuje Naczelnemu Wodzowi prawo za- nionych na obszarze, na którym wprowadzono stan

wieszania na czas , trwania stanu wojennego zarzą­ wojenny, w czasie istnienia tego stanu dozwoIone jest

'stosowanie postępowania doraźnego bez zachowania

d,żeń centralnych władz państwowych, o ile wykonanie takich zarządzeń mOgłoby utrudnić , lub też wy- ograniczeń co do terminów, zakreślonych dla przesłuchania oskarżonych (obwinionych), trwania dochowrzeć wpływ ujemny na działania wojenne.

, " Rozporządzenia Naczelnego Wodza powinny dzeń, złożenia wniosku co do stawienia oskarżonego

przed sądem d.oraźnym, wyznaczenia rozprawy głów ...

RYć ogłaszane w Dzienniku Rozporządzeń Naczelnenej

i czasu jej trwania.

go Wodza i równocześnie obwieszczone w sposób,

.

Rozporządzenie

Ministra

Sprawiedliwości,

'zapewnhijący ich rozpowszechnienie w miejscu zaprzewidziane w ustępie poprzednim, powinno być

stosowania. '

ogłoszone w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej PolArt. 12. Wprowadzenie stanu wojennego sta- skiej; ust. 2 art. 3 rozporządzenia niniejszego ma odnowi dostateczną podstaw ę do wprowadzenia na powiednie zastosowanie.

obszarze ,wojennym sądów doraźnych dla przeArt. 14. Za przekroczenie nakazów i zakazów

stępstw,

podlegających

sądownictwu

doraźnemu

w myśl odpowiednich ustaw, a popełnionych na tym rozporządzenia niniejszego lub też rozporządzeń i zarządzeń na podstawie rozporządzenia niniejszego wyobszarze.

danych,

o ile, za ten czyn wedle innych ustaw nie grozi

Poza przestępstwami, które w myśl obowiązu­

kara surowsza, - wymierza się karę grzywny od 30

jących przepisów podlegają sądownictwu doraźnemu,

do 3.000 złu tych lub aresztu do 6 miesięcy, albo obie

iIlożna na obszarze stanu wojennego poddać temu są­

downictwu nadto inne przestęp stwa, zagrożone karą kary łącznie.

Władza orzekająca oznaczy w orzeczeniu, n,a

śruierci, lub też zagrożone karą pozbawienia wolno-"

wypadek

niemożności ściągnięcia grzywny, karę zaści, jeżeli władza wprowadzająca sądy doraźne uzna

stępczego aresztu według słusznego uznania, jedna'I~

:te przestępstwa za szczególnie niebezpieczne ' dla

nie ponad 3 miesiące.

obrony Państwa.

'

Na obszarze, na którym wprowadzono stan woArt. , 15. Do orzekania o czynach karalnych"

jenny, prawo wprowadzenia sądów d oraźnych dla z art. 14 rozporządzenia niniejszego powołane są po ..

przestępstw, wskazanych w ust. 1 i 2 artykułu niniejwialowe władze administracji ogólnej bez względu na

szego, ' przysł.uguje również Naczelnemu Wodzowi, przepisy inny ch ustaw lub rozporządzeń, ogranicza",

niezależnie od uprawnień zwyczajnie ustawą do tego

jące je co do wysokości wymierzanej kary.

powołanych władz. Rozp'orządzenie Naczelnego WoOd orzeczenia powiatowej władzyadministra­

dza, wprowadzające lub. ' uchylające sądy doraźne, cji ogólnej można w ciągu dni 3 od dnia zawiadomie~

'

, I

- Dziennik Ustaw. Poz. 54,

nia ,skazanego ustnie lub pisemnie Q orzeczeniu

wnieść na r ę ce tej władzy odwołanie się do właści­

wego s ąd u okręgowego, który rozstrzyga prawo~oc­

nie przy odpowiedniem zastosowaniu przepisów, dotyczących 'Odw o łań od wyroków ' sądów powiatowych

(pokoju). Sąd 'Okręgowy nie 1110źe jednak uchylić

orzeczenia z przekazaniem sprawy do ponownego

rozpoznania przez władzę administracyjp.ą.

' Odw o łanie nie , wstrzymuje wykonania kary.

Powiatowa lub wojewódzka władza administracji

ogólnej może jedp.ak na prośb ę skazanego lub z urzę­

du ws trzymać lub przerwać wykonanie kary pozbawienia wolności. O ile, mimo wniesienia odwołania,

powiatowa władza administracji ogólnej nie wstrzymała wykonania takiej kary, prze syła ona bezzwłocz~

nie akta wojewódzkiej władzy administracji ogólnej,

która decyduje prawomocnie o wstrzymaniu lub

przerwie kary i najpóźniej szóstego dnia po otrzymaniu aktów kienlje je do sądu okręgowego celem rozpatrzenia odwołania.

' ' ,

Jeśli istnieje uzasadniona obawa, że oskarżo­

ny (obwiniony) nie stanie przed władzą administra.cyjną lub sądem , albo też uchyli się od kary, albo zatr;le ślady lub dowody ' przestępstwa, można zarzą­

dzić jako środek zapobiegawczy areszt , (areszt śledczy}.'

' ,

O ile nie ma zastosowania art. 5 p. a), decyzję

co do środka zapobiegawczego poweźmie na żądanie

władzy administracyjnej najbliżS2:ysąd powiatowy

(pokoju).

'Art. 16. Po wprowadzeniu stanu wojennego

wszystkie cywilne władze państwowe, których siedziba urzędowania znajduje się na obszarze, objętym

stanem wojennym, pozostają na miejscu, pełniąc swe

funkcje nadal w zakresie swojej kompetencji.

'

Wycofanie tych władz, z wyjątkiem władz'

i urzędów kolejowych, przeprowadza odnośny wojewoda na zarza;dzenie Naczelnego Wodza, lub tei wyznaczonych przez niego władz wojskowych•.

Powiatowe władze administracji ogólnej i policia pę.ństwowa wyc.ofują się i wracają na 'Opuszczone stanowiska ue, skutek zarządzeń właściwych

:władz wojskowych.

'Art. 17. Wszystkie władze, urzędy, instytucje,

zakłady i przedsiębiorstwa państwowe, z wyjątkiem

kolejowych, są na obszarze wojennym podporządko­

wane wojewódzkim władzom administracji ogólnej

w sprawach, .dotyczących wycofania '. ~ idyzlokacji.

:C o do władz centralnych, zarządzenia w powyższym

zakresie wydaje Rada Ministrów. '

.

.

Woj~wódzkiej wła.dzyadministr.~cjf ogóln~j

przysługUje prawo oddama do dyspozycJI władz , wOjskowych tych znajdujących się na obszarze wojennym

organizacyj państwowych, zorganizowąnych w spos6b wojskowy, które ustali rozporządzenie Ministra

Spraw Wojskowych i Ministra Spraw Wewnętrznych,

wyda~e W porozumieniu z zainteresowanymi ministrami.

.

'Art. 18. WoJewódzkie władze administracji

ogólnej są obowiązane wykonywać zarządzenia Naczelnego Wodza, lub też wyznaczonych przez niego

'd owódców armij, lub komendantów okręgó:w etapo-

Nr.

8:'

wych, w zakresie spraw, objętych ad. 5 - 9 i 11'

niniejszego.

Pozatem, wojewódzkie władze administracji

ogólnej podlegają nadal naczelnym władzom pań­

stwowym.

R oz porządzenia

i zarządzenia centralnych

władz p aństwowych, p o siadające charakter og6lny,

a odnosząc e się do obszarów, objętych stanem wojennym, o ile pośrednio lub bezpo ś rednio dotyczą

interesów działań wojennych, powinny być r6wnocze śni e z ich wyslaniemdo tych obszarów przesłane

w odpisach Naczelnemu Wodzowi.

'

W ła d z e wojskowe, wymienione w ust. 1 arty""

kułu niniejszego, mogą w wypadkach koniecznej potq:eby żą da ć z podaniem uzasadnienia od właściwych

wojie wódzkich władz administracji ogólnej usunięcia

od wykonywania obowiązków s łużbowych na obsza-

rze wojennym podległych im funkcjonarjuszów pań­

stwowych. W Qjewódzkie władze administracji ogólnej obowia,zanesą bezzwłocznie uczynić zadość tym

żądani om i wyznaczyć odpowiednich zastępc6w.

Wojewódzkie władze administracji ogólnej na

żądanie . wł adz wojskowycp, wymienionyc,h w ' ust. 1

artykułu .niniejszego, mogą zażądać od właściwych

władz samorządowych usunięcia w określonym terminie od wykonywania obowiązków służbowych na

obszarze wojennym p ~dległych im funkcjonarjuszów

i wyznaczenia odpowiednich zastępców. Powiatow~

władza administracji ogólnej na żądanie władz woj-,

skowych, wymienionych w usL 1 artykułu niniejszego, usuwa od wykonywania obowiązków służbowyc~

na obszarze wojennym funkcjouarjuszów gminnych.

Władza samorządowa winna żądaniu tetnu bez~

zwłocznie uczynić zadość pod rygorem ustanowienia

na koszt samorządu komisarza rządowego do pełnienia odnośnych funkcyj służbowych.

.

rozporządzenia

Art. 19.

W sprawach dotyczących stosunku

służbowego między armią z jednej strony, a ludnością cywilną i władzami cywilnemi z drugiej strąny

działają

1) przy NacZelnym Wodzu - Generalny Komi' sarz Cywilny, powołany prze,z Naczelnego

Wodza w porozumieruu z Ministrem Spraw

Wewnętrznych i

2) przy oznaczonych przez Naczelnego Wodza

organach władzy wojskowej - komisarze

cywilni, mianowani przez Naczelnego W 0dza w porozumieniu z Ministrem Spraw We...

wnętrznych na wniosek Generalnego Komi ..

sarza Cywilnego.

Zakres działania wyżej wymienionych komisa..

rzy cywilnych określi rozporządzenie Ministra Spraw

W ojskowych, wydane W porozumieniu z Ministre~

Spraw Wewnętrznych.

.

Art. 20. W sprawach wymagających interwen'"

cji, współdziałania lub zarządzeń ze strony cywilnycn

władz państwowych lub też samorządowych, wład;;:e

wojskow e zwracają się ze swemi żądaniami zasadni..

C~O bezpośrednio do właściwych wojewodów. Wyją .. . .

tek stanowią wypadki, w których władze wojskowe

mogą wmyśl obowiązujących ustaw zwracać się bez ..

pośrednio do niższych władz administracyjnych.

W wypadkach niecierpiących zwłoki władze

wojskowe mogą zwracać się bezpośrednio do powia-

OzienQik llit~w ; Poz. 54 i S5.

Nr. 8.

towych władz administracji ogólnej, które w grani'cach swej kompetencji są obQwią;z;ane, ich żądanie

wykonać.

-

.

Spraw Wewnętrznych i Sprawiedliwości, w porozu..

mieniu z innymi zainteresowanymi ministrąmi.

'

skqwa.

Art. 25. Z dnie~ wejścia w życie rozporządze"

nia niniejs~ego tracą moc obowiązując ą wszelkie

pn:episy sprzeczne z jego postanowieniami.

Art. ~1. Wprowadzenie śtaQu wojetłnego wYkluq:a tła danym ohsz~rze $tosowanie przepisów

W tycie z dniem ogłoszenia.

O tern, który wypadek należy uważać ~a nie-

cierpiący zwłoki,

decyduje wyłącznie władzą w9j-

Q ' staBię wyjątkowym.

na

O ile na obszarze,

którym łstniał poprzedp.io

~tan VJyjątkoWY, wproWądZOIW -stan wojenny, - wyclan.l poprzednio rojporządzenia i zarządzenia na

pcclstą.wic

przepisów o stanie wYjątkowym pozostają nFldal VI mocy, jeteli we &ą sprzeczne z rozporzą­

dzoviem niniejszern, lub tęt nie zo!!taną zmienione

rozporządzeniami i z~rząd; eriiam.i, wydanemi 1'l~ pods~awje rozporządzęnia niniejszego.

Art. ;ł3. Zniesienie granic

działaniami wojennemi,

obsząru,

objęteao

Art. 26.

Rozporządzenie

niniejsze

,w chodzi

Prezydent Rzeczypospolitej: I. Mościcki

Prezes Rady Ministrów i Minister Spraw Wojskowycbt

J. Pilsudski

Minister: K. Bar/el .

Mipister Spraw Wewnętrznych: Sławoj Składkowski

Minister Spraw Zagranicznych: Ąq~U$t Zęleski

powoduje z mocy samego Minister S~arb"; G. C;echowic;

prawa znieąjepie stanu wajenn~go.

.

Wyłączenie pewllych miejscowości z ob!i~a- Minister Sprawiędliwości: Ą. MeY$ziQwicz

ru., objętego dziąłąniami wojenllęml , powoduje z moqy samego prawa zniesienie stanu wojermęgo w tych _ Minister Wyznań Religijnych

miejscowQ~qia~h.

i Oświecenia Publicznego: Dr. Dobrachł

Uchylenie stanu wojennego, o ile ma nastąpić

przed ząie~ienieJI1, lub też zmianą granic obsaaru wo- Minister Rolnictwa: K. Niezabyfowski

jennego, pależy 4Q • kompete~cH. Naczelłl~go Wodlt~.

Rozporządzemą, przewIdz1ane w artykule lU- Minister Przemysłu i Handlu: E. Kwiatkowski

n'iej'szym winny być ogłaszane w sposób, określOllY

w ąrt. l lub te~ 3 rozporządzenia niniejszego.

Minister Komtmikacji: ~ornocki

U~hylęl'lie stan1.1 wojennego powoduj~ z mocy

saip.e~f) p!:"awa uchylęnie ws~ęlkich rOiporl1;a.cll:eń

Minister Robót Publicznych: M oraczewski

i zarządzeń Naczelnego Wodza, wydanych dla obszarl.1, na którym stall wQjęl1ny uphylono, z wYjątkiem Minister Pracy i Opieki Społecznej: Dr. JurkitlwiC2 '

ł

Eo,?:porządze ń i ~ar?:ądzeń, dotyczących sądowni~łwa

dora~łlego (art. 12. u~t, 6). .

. Ni~ dotyezy to jędnllk kar i postępQwani~ kllr-

nego, przewidzianych wart. 14 i 1$ rezporzf.l,dzenia

~iniejszego, jak również odpowiedzialności ' gmin lub

w~i Zł\ szkody i straty OJ",!ł.,z poąt~powanill oaszkodowawcz.go, przewic{zjanych wart. 11 rozpor~~dzenia

niniejs~ęgo.

Ro~poczęŁe

POf/Łępowanie

Minister Reform Rolnych: Witold Staniewicz

Miniater Poczt i Telegrafów: Bogusław Miedziń,kl

doraźne,

w którfril lla za-są.dzie art. 13 nie zlł.chowano terminóW llstawowych, nąlety prpwac:b;ić dalej, mimo niegi;!.c,h Qwania tych terminów.

'

55.

~rt, .23. W zakresie spraw, obj~tycl.t rozporzą­

dzełliem niąiejszęJll, Minister Spraw WewnęŁrznych

Prezydenta R:t;eczypospoHłej

w pm:Qzumieniu z Ministr,eIl). Spraw Wojskowych

z dnia 16 stycznia 1928 r.

J.tąpcy; i tryb postępowąnia władz administracyjnych,

ile rQzporządzenie niniejsze nie zawiera odnośnych

o przedłużeniu teradau wykonania rozporządzenia

Prezydenta Rz~c~Y,C)$p,Jitej z 4Q.ia 21 grudnia

1924 r. w prz,dmiocie rewizji uprawnień (konce..

.'

określi W drodze rozporzllclzenia włąściwo.ść, tt:>k in-

p

po.stanowień.

Ministęr Spraw Wewnętl'~nych władny jest

tąkże określić w miarę potrzeby tryb uzyskania przez '

gminę lub · wieś środków dla wyr"wnania szkód

i $trat, przęwidziapych wart. 11, drogą odpowiedniej

dllniny lub świadc;zeń osobistych.

. Tok instancyj i tryb postępowania wład~ woi-

Rozporządzenie

syj) na sprzed.żprze4D:liotów, objętych monopo-

lem skarbowym.

skowych, o.kreśli roz'porżądzenie Naczelnego Wodza.

Na podstawie ar!. 44 ust. 6 Ę:onst-ytucji i ustawy ~ dAią 2 sierpnia 1926 r. o upoważnieniu Prezy",

denta Rzeczypospolitej do wydawania rozporządzeń

z mo~ą us-tawy (Dz. U. R. P. Nr. 78, poz. 443) postanawiam co następuje

'

Art. 24. Wykonanie rozpor:r:ądzenia niniej$ze:go porucza się Ministrom: Spraw .W ojskowych,

Art. 1. Termin wykonania rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 grudnia 1924 r.

.

Dziennik Uśt~w. Po~: . 54

Nr. 8,

Rozporządzenie

wart. 5 - 9 rozporządzenia niniejszego, o ile rozporządzenie wprowadzające stan w ojenny nie ogranicz;a;

ich wyraźnie do ciaśni ejszego zakresu.

z dnia 16 stycznia 1928 r.

Ponadto, wprowadzenie stanu wojennego powo·

duje skutki prawne, wskazane wart. 11 - 14 rozporządzenia niniejszego.

'

54.

Prezydenta ~eczypospo1itej