Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o stosunku Państwa do Wschodniego Kościoła Staroobrzędowego, nie posiadającego hierarchji duchownej.

Art. 1.

pooiada j ący

Art. 2. Kościół ten jest ooobą prawną ł może

w granicach obowiązujących wstaw nabywać, zby1Wać, obciążać i swobodnie zarządzać swym mająt­

"iem ruchomym i nieruchomym . .

Art. 3. Zwierzchnią władzę Kościoła sprawuje

Ogólnopolski Sobór jego wyznawców, składający się

Z duchownych po.szczególnych gmin i z pełnomo<:ni­

ków gmin.

Sobór;

1) decyduie w sprawach wiary i moralności oraz

W sprawach wewnętrznego zarządu Kościoła Staroobrzędowego,

2J przedstawia władzom państwowym potrzeby

ł postulaty wyznawców te~o Kościoła w dziedzinie

6poł-eczno-religijnej, oświatowej i miłosierdzia chrze,cijań5kie~o,

3J wybiera prezesa i członków Naczelnej Rady

StaroobrzedoW'ców,

4) wyb iera członków Sądu Duchownego,

5) wybiera czlonków Komisji Rewizyjnej Naczelnej Rady Staroobrzędowców,

6/ us lana wia zasady budżetowania i za.t wierdza

,prawozdania rachunkowe.

•

Sobór zwołuje Naczelna Rada Staroobrzędow­

ców. O rnieiscu. czasie i przedmiocie narad Soboru

Naczelna Rada Staroobrzędowców powiadamia Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego co najmniej na miesiąc przed wyznaczonym terrrunem.

Dla prawomocności uchwał Soboru wymagany

fest udział w nim pełnomocników przynajmniej połowy wszystkich gmin oraz bezwz!!lędna ' większość

głosów uczestników. Uchwały Soboru w kwestiach

wiary i moralności zyskuią moc obowiązującą z chwilą ich ogloszenia w sposób. wskazany przez uchwalę

Soboru. Uchwały nie dotyczące wiary i moralności

Sobór przekazuje do o~łoszenia Naczelnej Radzi.

Staroobrz~dowców, która przed dokonaniem oglo ...

szenia upewnia się. że Mini.'iter Wyznań Relig,ijnych

i Oświecen i a Publicznego nie podnooi przeciw lre~

ści uchwal sprzeciwu.

Art. 4. Naczelna Rada Staroohrzędowców za"!

rządza sprawami Kosci o !a w okresie mię-dzy Sobora",

mi. wykonywa uchwaly Soboru i sta n owiąc reprezen ...

tacię prawną K(}ściola Staroobrzędowego

w P(}lsce,

występuje wobec władz państwowych w imieniu So"

boru i Kościoła.

Art. 5. Naczelna Rada Staroobrzedowców skła",

da się z prezesa, 14 czlonków i 6 zastępców. wybie~

ranych przez Sobór na lat pięć. Naczelna Rada wy~

biera ze swego grona 2 wiceprezesów oraz sekreta"!

rza . Członkami Naczelnej Rady mogą być tylko oby~

watele polscy, mający ukończonych lat 21 i używają~

cy w pelni praw cywilnych.

Czlonkowie Naczelnej Rady Staroobrzędowców.

przed ob,ęcie m urz ędowani a w inni uzyskać u M ini",

.stra Wyznań Rel i~ij nych i Oświecenia Publicznego

uznanie swego wyboru i złożyć na jego ręce lub n~

ręce urzędnika przez Min is tra delegowanego przy'"

sięgę wobec duchownego według roty następującejt

"Obiecuję i przysięgam Panu Bogu Wszechmogącemu na Św . Ewangelię, że na powierzonym mł

urzędZIe Członka Nacze:"ej Rady Staroobrzędowców

będę sumiennie. spelniać swe obowiązki zgodnie

z Pismem Świętem i Św. Kanonami Kościola i z po..

stanowieniami Zwierzchniej Władzy Duchownej Ko",

ściola w Pol.sce oraz z prawem Rzeczypospolitej Pol",

skiei, że będę wi .. rnym jej obywatelem i że będę

przestrzegać sprawiedliwości i bezinteresowności we

wszystkich sprawaC'h Naczelnej Radzie podlegają ..

eych. Na potwierdzenie mej przysięgi całuję krzy'!

i słowa Zbawiciela mego. Amen".

Organem wykonawczym Naczeln~j Rady!

jest Prezydium Rady w składzie

prezesa, wybranego przez Sobór, oraz wybranycll

przez Radę z pośród jej członków: wiceprezesa, sekretarza i 3 członków.

Czlonkom Prezydium przysłu,guje prawo korzy'"

stania przy wykonywaniu swych obowiązków ze

szczególnej opieki prawnej.

Art. 6.

Staroobrzędowc ó w

Art. 1. Do rozpatrywania, opmlowania i roz..

strzygania bieżących spraw kanonicznych. religiinydl

i moralnych powolany jest Sąd Duchowny, złożnnYi

z 12 cz!onk 6w i 3 za.stępców, obieranych przez Sobór

z pośród osób duchownych , dzi ałających na podsta.w!e i wedlug prawa kanonicznego oraz statutu Ko ..

ś ciela. Terminy posiedzeń Sądu Duchownego określ.

N acze lna Rada Staroobrz~dowC'6w, która przedkła ...

da Sądowi wszystkie spraw y do decyzii i ogłasza t.

decyzje w sposób przez uchwałę Naczelnej Radll

ustalony.

Art. 8. Celem zaspokoienia potrzeb reHgiinycllt

religijno -' oświatowych, moralnych i milosierdzioa

chrześciiań5kiego tworzą się staroobrzędowe gm1nYi

wyznaniowe na zasadach, Mtalonych w statucie.

Skład gmin zatwierdza

Naczelna Rada Staroobr~

•

Dziennik Ustaw. Poz. 363.

dowców. Gminy podlegają rejestracji przez właści­

weJ!o woiewodę który o dokonanej reje.stracjioglasza w Dzienniku WOJewódzkim.

Art. 9. Staroobrzędowe ~miny wyznaniowe są

OISohami prawnemi i mogą nabywać, zbywać, obcią­

zać i zarządzać ruchomym i nieruchomym majątkiem

gminy.

Art~ 10. Orlranaml gminy są: Walne Zgromadzenie członków gminy i wybrana przez to zgromadzenie

Rada Gminy. Zakres działan : a tych organów, ich

skład i warunki ważności uchwał określa statut.

Art. 11. Dla odprawiania nabożeństw i zaspakajania potrzeb religiinych Walne Zgromadzenie Gminy wybiera duchownych . Wybór zatwierdza Rada Naczelna po upewnieniu się u właściwe~o wojewody, że

władze państwowe nie podncl6zą sprzeciwu przeciw

osobie kandydata. Brak odpowiedzi woiewody w cią­

gu dni 30 up<lważnia Radę Naczelną do zatwierdzenia

wyboru duchownego.

W razie sprzeciwu wojewody Rada Naczelna 'mote odwolać się . do Ministra Wyznań Religiinych

i Oświecenia Publicznego, który rozstrzyga sprawę

o.statecznie.

Art. 12. Do czasu jednolitego uTel!ulowania

sprawy prowadzenia ksiąg stanu cywilnego księgi

i6tanu cywilnego dla ludnosci staroobrzędowej prowadzą zatwierdzeni duchowni. Wyzn~czenie poszczególnych duchownych, jako prowadzących księgi stanu

cywilnego . należy do wlaściwego wojewody w porozumieniu z Naczelną Radą Staroobrzędowców.

Art. 13. Przed objęciem swego urzędu składa

duchowny na ręce właściwego starosty uroczyste

przyrzeczenie, że w stosunku do Państwa władz pań­

i6twowych i prawa kierować się będzie ,słowami

Chrystusa

"Oddaicie co jest Boskie1o Bogu, a co jest ceISarskiego C€.sarzowi (.Mat. XXII, 21). oraz prawid1ami

Sw. Apostołów nakazuiącemi posłuszeń.stwo i wierność wobec władz, i że w działalności swej paster6kiej kierować się będzie słowami, zawarłemi w li6tach Sw. Piotra Apostoła . nakazujących nauczać powierzonych swei pieczy wiernych posłuszeństwa

'Wobec władz dla Boga (List Św. Piotra Apostoła),

li wychowywać ich na dobrvch chrze~ci i an i prawych

obywatel.i

Państwa

(List Św. Piotra do Rzymian 111)."

..

Art. 14. Duchownym przysługują następujące

przywileje

I) korzystanie przy wykonywaniu .swych obowiązków ze szczególnej opieki prawnej;

2) zwolnienie od czynności obywatelskich, nieZlI!odnych z powołaniem kap!ańskiem, iak np. sędziów

przysięgłych, członków trybunału i t. p.j

3) zwolnienie od służby woiskowej, z Wyjątkiem

pospolitego ruszenia; w tym wypadku bedą oni wykonywać w woioSku urząd kapelański, lub będą powołani do służby sanitarnej;

4) w razie. gdyby duchowni byli oskarżeni przed

sądami karnemi o zbrodnie, przewidziane przez praiWO karne Rzeczyp~politej, s'ldy wspomniane uwia-

Nr. 38.

----------.----------------~------~

domią o tern niezwłocznie Naczelną Radę Staroobrzędowców, przesylając tak akt oskarżenia, jak

i wyrok są'dowy . wraz z ~go motywami; w razie

aresztowania łub uwię'!:ienia osób duchownych, wła..

dze cywilne zachowywać będą wz;ględy, należne ich

stanowi.

Art. 15. Jeżeli duchowny uznany będzie przez

611d za winne~o zbrodni lub czynów kary~odnych, pochodzących z chęci zysku lub uwłaczających moralności, Naczelna Władza Staroobrzędowców obowi ązana jest niezwłocznie llLSunąć go od .sprawowania

obowiązków duchownych i prowadzenia ksiąg $tanu

cywilnego. W razie szkodliwej dla bezpieczeństwa '

Państwa działalności duchown€go może właściwy woj€woda zażądać od Naczelnej Rady Staroobrzędow­

ców wydania odpowiednich zarządzeń zapob i e~aw­

czych . względnie usunięcia odnośnej osoby od sprav.'owania czynności duchownych i prowadzenia ksiąg

stanu cywilne~o. Naczelna Rada może w ciągu dni 30

wnieść przeciwko żądaniu wojewody odwolanie do

Ministra Wyznań Religijny<:h i Oświecenia Puhlicznego, który roz.strzyga sprawę ostatecznie.

Art. 16. Dla omawiania spraw wchodzących

w zakres kompetencji organów gminy wyznaniowej

moJ:!ą odbywać się lokalne zjazdy duchownych i wiernych za zgodą Rady Naczelnej Staroobrzędowców i oC)

zawiadomieniu właściwego wo·jewody przez Naczelną

Radę z podaniem wykazu gmin. które będą reprezentowane na zjeździe, oraz czasu, miejsca i programu

obrad.

Nauka reli!!;i będzie udzielana mło­

w szkołach pań.stwowvch

przez nauczycieli, mianowanych z pośród osób, upoważnionych przez Naczelną Radę Staroobrzędowców

do nauczaniareligji.

Każdy duchowny może je-dnocześnie być nauczycielem religii we wszy.stkich szkołach swej gminY1

w których pob;erają naukę dzieci wyznania staroobrzędowego . W razie potrzeby upoważnienia do wy...

kładania re!!!! ;i mogą otrzymywać od Naczelnej Rady

Staroobrzędowców także pobożne osoby świeckie.

Art. 17.

dzieży

staroobrzędowej

Nauczanie reliJ!ji staroobrzędowei w szkołach

państwowych może się od'-oywać w j.ęzyku lilurgic~

nym oraz w języku ojczystym.

Art. 18. W miarę potrz€by Minister Spraw

Woiskowych może powołać za pośTednictwem Naczelnei Rady Staroobrzędowców kapelanów wo iskowych ćle zaspokoienia potrzeb reliQi inych wiernych

kościoła, odbywających służbę wo~kową.

Art. 19. Władze i urzędy duchowne staroobrzę­

dowe obowiązane są posługiwać się j-ę-zykiem polskim iako urzędowym w stosunkach z władzarrui.

i urzędami państwowemi. samorządow€mi oraz osobami lub instytucjami, zwracaiącemi się do nich w lę'"

zyku polskim. W języku pol.skim będą też wy.stawlane

pisma i świadectwa, mające znaczenie dla władz pań­

stwowych; oraz mające być przedstawiane władzom

i urzędom.

, Art. 20. Dobra ziemskie, należące do Kościoła

1ub gmin poszczególnych, pod!e~ają ogólnie obowlą­

zUj'lcemu ustawodawslwu w zakresie reformy rolnej.

l

.\

Nr. 38.

Art. 21. Duchowni prowadzący akta stanu cywilnego mO!!ą otrzymywać z te~() tytułu ze Skarbu >'

Państwa stosowne wynagrodzenie . .

Art. 22.

3(H.

Rozporządzt"nie

Wschodni Kościół Staroobrzędowy (nie

Prezydenta Rzeczypospolitej

posiadaiący hierarchii duchownej), korzysta zzasitków

materialnych. udzielanych przez Rząd na cele, zwią­

zane z potrzebami tego Kościoła.

Art. 23. Duchowni, ich majątek oraz maiątek

ooób prywatnych kościelnych podlegać będą opodatIwwaniu na,ówni z 060bami i majątkiem obywateli

Rzeczypospolitei oraz osób prawnych świeckich,

Z wYlątkiem wszakże budynków, poświęconych sluż­

bie bożej. oraz dóbr i tytułów prawnych, których dochody są przeznaczone na cele kultu religijnego i nie

przyczynia j ą się do osobi.stych dochodów benefiCJarjuszów. POKl;e-szczenie duchowief,stwa gminnego,

członków Sądu Ducllownego oraz ich l{)kale urzędo­

we, tudzież lokale urzędowe Naczelnej Rady Staroobrzędowców będą traktowane przez Skarb Pań~;twa

Ilarówni z pomieszczeniami funkcjonarIuszów i lokalami instytucyj pań.stwowych~

Art. 24. Wykonanie rozporządzenia ninieisze~o

porucza się Ministrowi Wyznań Re!Jgiinycn i Oswiecenia Puhlicznego w porozumieniu zzainteresowanvmi ministrami, a co do art. 14 p. 4 i art 15 - "'\ i n istr~

wi Wyznań Reli~iinych i Oświecenia Publiczneóo

oraz Ministrowi Sprawiedliwości.

.

o

Art. 25. Rozporządzeni~ niniejsz~ wchodzi w żv­

cie trzydzieste~o dnia po dniu ogłoszenia . Z chwilą

wejścia w życie rozporządzenia niniejSZe20 traca moc

obowiązu l ącą

dotychczasowe . przepl,Sy

pr~wne,

a w szcze~ólności Najwyższy Ukaz z d!!ia 17 paździer­

nib 1906 r IZb ust. i r{)zp. Nr. 245, poz. 1728), O ile dotyC'z.ą przedmiotów, unormowanych rozporzą­

dzeniem ninie~zem..

Prezydent Rzeczypospolitei: l. M oścźcki

Prezes Rady Ministrów i Minister Spra w Woj skowyen

J. Pilsudski

Minister: K. Barfel

Minister Spraw Wewnętrznych: STaw oI Składkowski

z dnia 22 marca 1928 r.

O

godzinach handlu l godzinach otwarcia zakładów

handlowych i niedtórych przemysłowych.

Na podstawie art. 44 ust 6 Konstytucji i ustawy

oz dnia 2 sierpnia 1926 r. o upoważnien1u Prezydenta

Rzeczypospolitej ao wyda wania rozp o rządzeń z mocą ustawy (Dz. U. R. p, Nr. 78, poz. 443) postan~

wiam co następuje

Godziny handlu i otwarcia sklepów i zakładów.

Art. t. Czas sprzedaży towarów i otwarcia

sklepów i wszelkich miejsc zawodowej sprzedaży

oraz zakladów foto~raf i cznvch nie może w dni po~

wszednie przekraczać 10 godzin na d obę.

Postanowienia ustępu 1 ni.nieiszego artykułu nie

sŁosują się do sklepów, miejsc zawodowej sprzedaży

i zakładów, wymiemonych wart. 2 do 6 włącznie .u~

niejszego rozporządzenia.

Art. 2. Jatki z mięsem, wędliniarnie i sklepy

spożywcze l WYJ ątkiem sklepów, za;mu:acych się wyłączną lub przeważa j ącą sprzedażą napojów alkoholowych, mogą być otwarte w dni powszednie do 1l

godzin na dobę.

Art. 3.

Zakłady

fryzjerskie i

kalotechn1cz~e

rn()~ą być otwarte w drL1 powszedn.ie do 10 g(~dzin na

dobę, a w soboty i dni przedświąteczne do 12 godzin

na dubę.

Art. 4. W budkach i kioskach. w których sprzenaie SIę do srożycia nil mielscu wodę sodową, wod."

mineralne i napoje chłodzące oraz słodycze i D''Ioce,

a nie sprzedaje się żadnych tnnych towarów, s:prze.·

daż może się odbywać we wszystkie dni w tygodniu

w czasie cd 1 kwietnia do 30 września włącznie w godzinach. od 9-ej do 21-ej.

Minister Spraw Zagranicznych: August Zaleski

Minister Skarbu: G. Czechowiez

Minister Sprawiedliwo·śd: A. Meysztowicz

Minister Wyznań'Religijnych i Oś wi·e cen ia PubHcznego

Dr. Dobrucki

Minister Rolnictwa: K. Niezabyfowski

Minister Przemysłu i Handlu: E. Kwiatkowski

Minister Komunikacji: Romocki

M inister Robót Publkznych: Moraczewski

Minister Pracy i Opieki Sp{)łecznej: Dr. J urkiewicz

Minister Reform R{)lnych: Witold Sfanie~icz

Minister Poczt i Telegrafów: Bogusław Miedziński

Art. 5. Sprzedaf uliczna gazet i czasopism OTU

wyrobów tytoniowych może się odbywać w dni pow<1Prlnie w ~odlinaC'h od 7-el do 23-ej. a sprzedaj

uliczna wszelkich innych towarów - tylko w ~odzi..

nach otwarcia sklepów [art. 1 i art 8 usL t)Prze~

sprzedaż uliczną rozumieć należy sprzedaż dokony~

Winą na ulicach i placach z ruchomych miejsc sprze..

daży, jak: kosze, stoliki. skrzynki i t. p.

Sprzeda1 gazet i czasopism oraz wyrobów tyt~

njnwych w kioskach ulicznych, w których nie sprze.

cl";e ~~ę żadnych innych lowarów, uważa się za sprze<l

da! ulicżną.

Art. 6. Czas otwarcia we wszystkie dni w ty.

godniu jadłodajni, jak : restauracje. cukiernie. kawiar..

nie, mleczarnie, paszteciarnie, plwiarcie, winiarnie_

•

Dziemtdk Ustaw. Poz. 363.

Nr. 38.

801

I~

363.

Rozporz~dzenie

Prezydenta Rz.eczyp~spoIitej

z dnia 22 marca 1928 r.

o stosunku Państwa do Wschodniego Kościoła Staroobrzędowego, nie posiadającego hierarchji duchownej.

,.t

I

. Na podstawie art. 44 ust. 6 Konstytucji i ustawy

& dnia 2 sierpnia 1926 r. o upoważnieniu Prezydenta Rzeczypospolitej do wyda wania rozporządzeń

mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr. 78, poz. 443) p.ostana'Wiam co następuje

Wschodni Kościół Staroo,brzędowy, nie

hierarchji duchownej, korzysta na całym

obszarze Rzeczypospolitej P.ol.skiej w swem życiu weJWnętrznem z pełnej wo'lności rz.ądzenia się w granicach praw ohowiązuiących przepisami swe~o prawa

kanonicznego i swego statutu (ustawy wewnętrznej),

uznanego przez Rząd.

Kościół ten iest n1ezależny od jakichkolwiek

""ładz, nieprzewidzianych . rozporządzeniem niniejszem lub statulem (ustawą wewnętrzną).