Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o Straży Granicznej.

Art. 4. Do zakresu ' działania Straży Granicz"

nej na powierzonych jej odcinkach granicy należy

wykonywanie służby ochrony granic stosownie do

, o Straży Granicznej.

obowiązujących ustaw i rozporządzeń. o granicach

'

Na podstawie art. 44 ust. 6 Konstytucji i usta- państwa i celnych, a w szczególności

wyz dnia 2 'sierpnia 1926' r. o upoważnieniu Prezy1) niedopuszczanie do nielegalnego przekradenta Rzeczypos,politej do wydawania rozporządzeń czania granicy i przemytnictwa towarów, nielegalnez mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr. 78, poz. 443) posta- go ruchu ' towarowego i osobowegą na wodach gra~

- nawiam co następuje

nicznych;

2) śledzenie i ujawnianie przemytnictwa oraz

CZĘść l.

innych przekroczeń obowiązujących postanowień

skarbowo-celnych i postanowień o granicach pań­

Organizacja Straży Granicznej.

stwa stosownie do specjalnych przepisów, wydawa'Art. 1. . Straż Graniczna jest organem, powo- nych na podstawie art. 36 niniejszego rozporzą­

łanym do och'rony granic państwa, a w szczególności ­ dzimia;

do ich ochrony celnej. Odcinki granicy, których

3} pełnienie w urzędach celnych służby war"

strzeżenie

powierzone jest Straży . Granicznej" tbwniczej, konwojowej, służby posterunkowej na

określają rozporządzenia Rady Ministrów.

drogach celnych oraz współdziałanie w postępowa­

Art. 2. Straż Graniczna stanowi jednolitą, niu celnem w wypadkach i w ' sposób, określony

przez Ministra Skarbu;

zorganizowaną na zasadach obowiązujących w woj4) strzeżenie nienaruszalności znaków i urzą·

sku formację, podległą Ministrowi Skarbu, i jest

w zakresie ochrony celnej organem wykonawczym d,zeń granicznych;

władz skarbowych w rozumieniu ustępu 1 art. 1 usta5) współdziałanie z właściwemi organami na

wy z dnia 14 grudnia '1923 r. o uprawnieniach orga· zasadzie specjalnych przepisów przy wykonywaniu

n6w wykonawczych władz skarbowych (Dz. U. R. P. zarząd~eń, mających na celu bezpieczeństwo puz 1924 r. Nr. S, poz. 37), w zą.kresie zaś ochrony gra- bliczne, i wogóle zapobieganie szkodom, zagrażają­

nic państwa (rozporządzenie Prezydenta Rzeczy. cym interesowi publicznemu;

,p ospolitej z dnia 23 grudnia 1927 r. o granicach Pań­

6) współdziałanie z organami wojska w zakrestwa - (Dz. U. R. P. z 1927 r. Nr. 117, poz. 996 sie obrony państwa.

i z 1928 r. Nr. 32, poz. 306) - ' organem wykonawPrzepisy o sposobie wykonywania przez Straź

czym władz administracji ogólnej.

Graniczną

czynności,

przewidzianych w punkArt. 3. Na czele Straży Granicznej stoi Do.. tach l - 5 niniejszego artykułu, oraz o stosunku

~ódca Straży Granicznej.,.

.

' ,! l

Straży Granicznej do :wła'dz ,administracji o2ó1nej

z dnia 22 marca 1928 r.

,. /

,

.

wyda Minister Skarbu w porozu~ieniu :Z Ministrem

Spraw Wewnętrznych.

Art. 5. Przy pełnieniu ozynności, wsk ~ anych

vi art. 4, organa Straży Granicznej , korzystają

z uprawnień, przyzna~ych organom , wykona\9-czym

włądz skarbowych ustawą z dnia 14 grudnia 1923 r.

o 'uprawnieniach organów , wykonawczych' władz

skarbowych (Dz. U. R. P. z 1924 r. Nr~ 5, poz. 37)

i ustawą karną skarbową z dnia 2 sierpnia 1926 r. ,

(Dz.U. R. P. Nr. 105, poz. 609).

"

' "

,

Ponadto w zakresie ścigania priestępstw; prze~

' widzianych w roz'porządzeniu Prezyd,mta R,zeczypospolitej z ' dnia 23 grudnia 1927 r.o granicach

Państwa, korzystają organa S traży " Gr'an}czncj

i upr'awnień,przysługujących Policji Państwowej.

Czynności, przewidziane~ w arL 4,

prgana Straży Granicznej ',na ' terenie

pasa óranicznego, ustanowionego rozporządzeniem

Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia , 23 grudnia

, 1927, r. o granicach Państwa.,

Przy ściganiu prze stępstw skarbowo-celnych

upoważnione są organa . Straży Granicz.nej ' do działania na terenie całego pa6.stwa.

·'

Art. 6.

wykonywają

Art. 7. Straż Graniczna jako organ ochrony

~ranic ma prawo t1życia w służbie ,pron.i~ w ylypadkach, określonych rozporządzeniem Prezydent,~ Rzeczypospolitej z dnia 14 lutego 1928 r. o użyc,iu broni

przez organa bezpieczeństwa publicznego i ochrony

granic (Dz. U. R. P. Nr. 27, poz. 24~). ,

','

Art. 8. Do Straży Granicznejmająiastoso­

wacie pr'z:episy o przejściowcm zakwaterowaniu

wojska.

'

"

Skład i uzupełnienie Straży Granicznej.;,

'Art. 11. Straż Graniczna składa' si,,: I

1) ' z oficerów Sraży Grahicżnej, przyjmowdnych

GO' słuzby w Straży Granicznej z po śród bficerów sił

zb,r6jnych państwa, nie będących ' oficerami' 'stanu

ciynnego,

'

,

2) z szeregowych, przyjmowanych do Straży

Granicznej z pośród szeregowych rezerwy na zasadach, jakie ustali Minist er Skarbu.

, 'i

"

,

p:onadto Minister Spraw Wojskowych w poro~umieniu z Ministrem Skarbu może' P!zydzielaćdo

Straży ' Granicznej

w pą~

"

\'

'

Art. 13. Dowódcę Straiy Granicznej miąn, jje

Prezydent Rzeczypospolitej na wniosek Rady Miru·

strów,przeds!-awiony jej przez Ministra Skarbu

w porozumieniu z Mini~trem Spraw Wojskowych~ "

Innych oficerów Straży Granicznej mianuje

Minister "Skarbu,' 1Jzeregowych izaś . Dowódca Straży '

Granicznej lub z jego upoważnienia przełożeni bez.

pośrednio mu podległych jednostek organizacyjnych.

.

_. - )

.

Art. 14. Warunki przyj~cia do służby w Stra:ly

Gr2.nicznej będą określone ,:w rozporządzeniu Mini..

stra Skarbu, wydanem VI porozumieniu , z Ministrem '

Spraw Wojskovlych.

' .\

. Sposób uzupełniania Straży Granicznej ustala

Minister Skarbu w porozumieniu z Ministrem Spraw

\VI ojskowych.

"

. ','

, CZĘŚĆ ' III.

Stosutlck służbo,"Y'"

Ro z d z i a ł I.

Prz~pisy o~ólbc.

nictfi~.

II.

. szeregowych sł~żby

Dowódca

Straży Granicznej

Nadinspektor

'!

' ff

Inspektor

..

"

Nadkomisarz

II

"

Komisarz

' fi

"II '

'Podkomisarz

,II

Aspirant

"

,

"

' ,

Szeregowymi " Straży Granicznej w porZĄdku

stopni są

'

Starszy przod~wnikStraży Granicznej

Przodownik

"

Starszy strażnik graniczD.Y

Strażnik graniczny.

Art. 9. Organizację wewnętrzną , i składy osoposzczególnych jednostek 'organizaeyjnych

Straży Granicznej ustala Minister Skarbu w po:,o::umiettiu z Ministrem Spraw Wojskowych.

, ' Podział terytorjalny Straży Granicznej ustala

Mlóister Skarbu na whiós~ k DOVlódcyStruży Gra-

'CZĘść

Oficerami

'

rządku stopni są

bowe

Art. 10. W razie częściowej lub całkowitej

mobilizacji albo w innych wypadkach, w ' których ze

względu na interes obrony państwa Rada ,Ministrów uzna to za konieczne, Straż Graniczna z ~hwilą

ogłoszenia mobilizacji względnie od dni.a,wskazanego uchwałą :Rady Ministrów, staje się z n,IOCY sa:nego

prawa częścią sił zbrojnych państwą. , '

'

Nr. 37~

St,raży Granićznej ' oficerów

czynnej.

Art. 12.

'

,,

Dziennik Ustaw. Poz, 349.

766

-'

,

"

Art. 15. St(')suMk słutbowy ófio~tów i szeregowych Strz:.ży Granicznej zaVJ'ią~uje się :t cHwilą

doręczfi:nia pisma nominacyjnego.

ArŁ.16.

Obję~ie słu:żby następuj~ VI dniUj 'W f..

znaczonym prżez władz~ przyjmuj4c&. w pi~riiieno-:.

min2.cyjnem.

Przyjęty do służby winien zgłosić się do przełożoneg o, wymienionego w piśmie nominacyjnemf

który stwierdza objęcie służby na piŚnie,odbierając

zarazem od przyjętego przysięgę w nasfępuja.cam

brzmieniu

" '

"Przysięgam Panu Bogu ·Wszechmogącemu na

powierzonem mi stanowisku pożytek Państwa Polsldego oraz dobro publiczne mieć zawsze' przed

oczyma, władzy zwierżchniej Państwa Polsk.lego

wierności , docho\vać, obowiązki swegorllViie i sumiennie vi potrzebie z naraUrilem życia spełnla~,

rozkazy i polecenia przełożonych wiernie wykony,,

wać, tajemnicy urżędowej dotrzymać., przepisów prawa strzec pilnie, wszystkich obyv/ateli l::aju

w rówoem ,maj ąc z achowaniu.

Jak mi, Panie Boże, dtipoD1Óż'·~ . /

I

Nr. 37.

,

Dziennik Ustaw. Pot. 349. '

c • • '" , Art. 17.

W razie nie zgłoszenia się w oznaczonym czasie przyjęcie do służby (nominacja) traci

ważność, o ile przyjęty w ciągu dni 15 od terminu

oznaczonego w piśmie nominacy'jnem (art. 16 ust. 1)

nie usprawiedliwi zwłoki.

Art. 18. Czas służby liczy się od dnia rzeczy~

wistego jej objęcia (art. 16).

\VI razie bezpośredniego przejścia z innej służby

państwowej czas służpy w Straży Granicznej liczy

się od dnia zwolnienia od' poprzednich obowiązków

służbowych.

"

Att. 19. Dla -kaźdegó ' oficefai :szeregowego

Straży Granicznej prQwadzi się wykaz stanu służby,

7!J7

tej, posłuszeństwo wobec przełożonych, poszanowanie prawa, gorliwość, sumienność i bezstronność

w wykonywaniu obowiązków.

Art. 24. Oficerowie i szeregowi Straży .Gra'~

nicznej obowiązani są zachować w tajemnicy wszyst~

kie sprawy, o których powzięli wiadomość dżięki

swemu stanowisku służbowemu lub dowiedzieli. się

przy wykonywaniu swych obowiązków służbowych,

o ile sprawy takie wyraźnie uznano za poufne lub

gdy utrzymania ich w tajemnicy wymaga dobro publiczne albo inne względy służbowe.

,

Zachowanie tajemnicy obowiązuje wope'c

każdego, komu oficerowie ' i szeregowi Strę.ży ~ra~

nicznej nie są obowiązani donosić o tyćh sprawach

służbowo.

Obowiązek zachowania tajemnicy trwa

zarówno w czasie służby czynnej, jak i po przejEciu

w stan nieczynny i na emeryturę, oraz po" rozwiąza­

niu stosunku służbowego z jakiegokolwiek Powodu,.

Od obowiązku zachowania tajemnicy może oH.;,

cera lub szeregowego Straży Granicznej zwolnić jego

obecna lub ostatnio przełożona władza. '

U stąwa postępowania karnego określa warunki i tryb \zwolnienia od tajemnicy w postępowaniu

karnelll.

, który jest sżc:tegółowyin opisem ' przebiegu służby,

Wykaz stanu służby j~st urzędowem stwieI'dzenietl}

okoliczności, mających " wpływ na wymiar uposaże­

nia, pensji emerytalnej oraz zaopatrzenia wdowiego

lub sierocego. "

"

WykazsŁanu służby dla oficer6w oraz ,tych

SAe.regowych Straży Granicznej, ' którzy są na etacie

Dowództwa, prowadzi Dowództwo Straży Granicznej, dla pozostałych szeregowych zaś - przełożeni

~ezpośrednio "podlegli 'Dowódcy Straży Granicznej.

,

Wzór wykazu s Łanu służby jako też szczegółoWe . pr.zepisy·'.cQ do ', ;ego prowadzenia ustali rozpoAtt. 25. Oficer lub szeregowy Strazy ~ 'Gra·

rzadzenie Ministra Skarbu.

'

nicznej obowiązany jest donieść natychmiast władzy

."; :,' Art. 2!); . DoW6d~tw~Straży Granicznej dla przełożonej o każdej przeszkodzie do pełnienia służ­

wszystkich oficerów i szeregowych Straży Granicz- by. Władza może zażądać udowodnienia tej przenej prowadzi Hst~ starszeństwa. dla każdego stopnia. szkody, a w wypadku choroby poddać oficera i sz~..

regowego . Straży Granicznej badaniu lekarskiertltl.

, 'c ., Zasady ustalania starszeństwa i sposób prowaOficer i s2:eregowy Straży Granicznej, które!to

dzenia listy stal'szeństwa określi rózportądzenie Mi- . nieobecność

ria służbie wskutek choroby trwa dłuz~j

nistra ,Skarbu.

niż rok, ma być jednostronnem zarządzeniem władzy

Art. 21. \Y.! szyscy oficerowLe i szer~gQwi przeniesiony n~ emeryturę na zaśadach, określonych

Straży Granicznej podlegają corocznie kwalifikacji. w ustawie emerytalnej, lub jeżeli nie nabył praw

\VI tym celu właściwi prz.cłozCłni , Straży Gra- emerytalnych, tt:> sto~unek służbowy z nitu ma być

nicznej wypdni?ją co .rok listy kwalifikacyjne. O ile rozwiązany z przyznaniem odprawy w 'łl'ysokości

ogólna ocena kwalifikacyjna jest ujemna (niedosta- trzymi(ł~ięctne~o ostatnio pobieranego, uposażenia,

teczna), należy ją z urzędu podać do wiadQmoś~i jdeli pr~e~łużył mniej nit trzy lata w słutbiepd­

stwowejj i s2:esclórolcfllęcznegd, jeteli przesłutył trzy,

funkcjonariusza.

.

" ,:, \Y/z6r' list kWl,llifikacyjnytp i spóGób ich wy- lata lub więcej.

pełnie.ni~ ustali rozporządzenie Ministra Skarbu.

Art. 26. Oficerom i szeregowym Straży GraArt. 22. Oficerowie i' szere~owl stanu ć:tytińe. fifttrtej tiie wolno przyjmować ta.dfi()j posady ani.sł.a­

'go sił zbrojnych państwa, przydżieleni do Straty nówi~ka, ani też oddawać śię takim zajęciom; kt6·

,Granicznej, zachowt;,jć1 posiadany charakttt Os6b rych wykonywanie stoi w sprzeczności z obowiąz~a­

wojskowych stanu czytme!!o, prżynalefność do swych mi służbow@mi lub może wywołać uzasadnlcńe po..

korpusów osobowych j oddz'iał6w macierzystych sił dejrzenie o stror:niczość lub interesowność.

zbrojnych państwil, oraz zachowują ' wszelkie

Art. 27. O ile oficer lub s::;c:-ogcwy Straży

.J1prawnienia i obowiązki osób wojskowych odnosGranicznej chciałby przyjąć iakiekolwiek inne zaję­

I;lJch kategoryj i stopni.

"

cie uboczne, przynoszące mu korzyści materialne,

"

Szere~owym służby ' czynnej zalicza się czas,

którego wykonywanie nie stałoby w sprzeczności

spędzony w ~łużbiegrar.icznej, na poczet obowiązkoz postanowieniami poprzedniego , artykułu, winien

wej służby czynpej.

,.

,

Dowódca Straży Granic.-:nej, będący oficerem uzyśkać na to zezwolenie władzy przełożonej.

Oficer lub Szeregowy Strazy Granicznej obo!?tanu czynnego" k9rzysta w stosunku do oficerów

i szeregowych sił zbrojnych, przydzielonych do Stra- wiązany jest zaniechać takich zajęć, któte · \fłaąza

uzna za niedopuszczalne vi myśl pbWylszych po*y Granicznej, z praw dQwódcy wojskowego.,

stanoWień.

'

R o z d z i a ł II.

Art. 28. O zajęciu samodzielnem żony oraz

Obowiązki.

dzieci, pozostających we wspólnem gospodarstwie

Att. 23. Oficerów i szeregowych Straży Gra~ domowefn, winien óficer kb szeregowy Straty Gral'.icznej ob o witlzuje· wierność, wobec R~ecty~sp'oli- nicznej zawiadomićwładźę ' p.tzełożoną, która n1(JŻ~

- Dzien~il, Ustaw. Poz. 349.

sprzeciwlc się - wykonywaniu takiego zaJę'ciaj 'o ~le

ono koliduje z godnością munduru Straży i Granicznej

albo z interesami służby.

' .' , " ,iI.' ,

Art. 29. OficerClwie i szeregowi, ,Straży.;. -Granicznej nie mogą. zawierać tranzakcyj _gospodarczych

z urzędami Straży Granicznej.

Art. 30. Oficerom i szeregoww Strazy;' Granicznej nie wolno bez zezwolenia włądty _ptz'"~ło*o­

nej - występować VI . charakterz~ rże~~~z.n,,~ców

w- sprawach, pozostaJących w zWIązku z , Ich zadańiami ' służhowemi.

' '

, Art. ~1. Oficerom i szeregowym Straży' Gra­

nicznej nie wolno bez zezwolenia władzy, przełożonej

poruszać w prasie spraw, mających zWiążek ' z ićh

obowiązkami i stosunka~i służbowem-i. , _ '-

Art. 32. Szeregowi Straży Granicznej obowiążani są mieszkać w koszarach.

. .',

Oficerom ' Straży Granicznej i 'nieskoszarowanym szeregowym władza, przełożona ' może dostarczyć mieszkania w lokalach pańsiwow,yc:h lub wynajętych. W razie rozwiązania stosunku ' służb'O\yego

lub przeniesienia do innElgo działu zarządu, panstwow,ego, a także w razie przeniesienia służbowego " do

innej miejscowości wymienieni lokatO'tzy: bbowiążani

są na żądanie władzy przełożonej opróżnić ' ótrzy, many lokal w ciągu trzech miesięcy od dnia rozwią­

zania stosunku służbowego względnieptzeniesienia.

W razie niezastosowania się do we,zwaniil 'wokre'ślo­

nym terminie władza przełożona uprawniona re's tdo

opróżnienia loka:lu w drodze przymusowej administracyjnej.

'

, ,'- ',,

Oficer, i szeregowy Straży Granicżn~j,kt6remu

władza przełożona nie dostarczyła mieszkania, obowiązany jest obrać sobie miejsce zamieszkania ~ w ten

sposób, by mógł uczynić zadość wszystkim'- obowiązkom służby,

.

O ile szczególne stosunki służbowe tego nie-

Nr. 31;

postępowaniasłużbdwegoókreślają " w ramach ninie)..

szego roiporządzEmialtib' ~nriyc1i przepisów in~trukćji!i

służbowe, wydane przez Miniśtra"' Skarbit w poroiu..

~ieniu_ z Ministrem Spraw w.0js~owych,

" Rozdiiał

nI. ~ .

Prawa-_.,

'{

Art. 37. Ofic~r i szerego~yStraży Granicznej

jest urzędnikiem w rozumieniu' ustaw karnych,

r

Art. 38.0ficero~i~

szeregowi Straży Gr~­

nicznej, którzy prze~łllżyli przynajmniej rok w służ­

bie państwowe-j, mają prawo do corocznego urląpu

dla wypoczynku, a mianowicie: ' ąficerowie S~ra?y

Granicznej do lat ośmiu, słUŻIJY , państ)Vowej ; przez

czterYOŁygodnie ; ponad osiem do szesnastu lat przez

pięć ~ygo'~ni, ponad szesnascie lat służby prze~s'ze~ć , '

tygodni.

,

' ,

. . Urlop szeregowych Straży Granic,z nej nie mą ..

że przek'raczać'; czterech tygodni w ciąg~ toku.

"

Art. 39. Urlapdla wypoczynku można wsŁrzy..

mać względnie odwołać, olle tello-wymagająwzglę-,

dy służbowe.

Skoro ' jednak następnie służba na to " pozwoli,

należy umożliwić wykorzystanie urlopu, ' jednak ' tył..

kó w ciągu tego samego roku kalendarzowego.

Ewentualne koszta podróży, spowodowane nieprzewidzianem odwołaniem urlQpuj ; podlegają zwrotowi ze Skarbu Pat)stwa według ńorm, ustalonych

dla podróży służbowych.

, , " Art~ ,40. : Ofi,cerowie . i sZ,e regowi Straży Gra"

nicznej mogą otrzymać urlop ,w celu załatwienią

spraw osobistych, rodzinnych i majątkowych, ni~prze­

noszący jednorązowo dni trzech; termin ten moM

być przedłużony tylko w wyjątkowych wypadkach.

W razie prz~niesienia służbowego do innej miejscowości oficer lub szeregowy Straży , GranicznejoŁrzy­

muie

z urzędu urlop, czas trwania i tryb udzielania

zbędnie wymagają, władza przełożona może zarzą­

którego określi rozporządzenie Ministra Skarbu. '

dzić ograniczenie wydalania się oficerów i szeregoUrlopy takie nie są wliqą~e do wymiaru ' \,1rlą'"

wych Straży Granicznej z siedziby względnie z repu wypoczynkowego.

.

'

,

'

, "

j.onu służbowego.

Pozatemna prośbę funkcj~matjusza m9ię . być

Art. 33. Oficerom i szeregowym Straży ' Gra­ mu udzielony, bezpłatny dł\lższy urlop ,n:ajwyż~j , do

nicznej wolno należeć do związków 'i stówar~yszeń lat dwóch; czas trwania tego urlop,\,1 ~e. " .wlicza się

do .~ysługi lat. '

.

' . '. . : ,

"

tylko za zezwoleniem władzy przełożonej; ,

Wład~a

II\oże

od

warunków

.

tych

·

odstąpić

w'

Ga,

, Art. 34. - Dla zawarcia małżeństwa ofic~rowie '

łości lub w części tylko wąw.czas, gdy udzielenie

i szeregowi ,Straży Granicinej obowi.ązan~ są «;ltrzydłuższego urlopu pożądane jest z waenych względów

x;nać ~ez:wolenie władzy przełożonej,

,'" ~ " ,

publicznych.

'

, Warunki niezbędne dla otrzymąn4t , Pow;yż$ze­

go zezwolenia określi ' rozporząd2(enje Min.i stra

'. Art. 41. , .oficerowie oraz , szeregowi _Straży

Skarbu.

G,ranicznej " awansują . do wy~s~ych st()pni wedlug

Art. 35. Oficerowie i szeregowi ' Straży. _Gra- uznania władzy, ,która bierze pod uwagę uzdqlnienicznej są umundurowani z wyjątkiem tycij kateg'C)ryj, nie, użyteczność , i , inn~ kwalifikacie służbowe oraz

., '

które ze względu na charakter swej sł\iżby mu~za,ją st~rszeństwo służbowe.

Awans.

o

wać

można

,kaidórazowq

tylko o jed~n

pełnić w ubraniu cywil nem.

' " " "

"

"

. Przepisy o umun~urowaniu i uzbr()j~J:,ii~Straży stopień.

. $zczeg,ółow;e przepisy, d.otyczące ' awansowa.

Granicznej wydaje Minister Skarbu w poroźumieniu

nia,

wyda

Minister SkaI;blI;,

',_.

' ., .

,

z Ministrem Spraw Wojskowych i Mihistrem' ,Spraw

Wewnętrznych,

(,

' - Art. 42; Uposażenie " oficerów i szeregowych

Art. 36. Szczegółowe obowiązki ' słuzbowe Straży Granicznej normuje ustawa ó Uposażeniu

oficerów i szeregowych Straży Granicznej oraz tryb fv.nkcjonarjuszów państwowych~

I"

."

;;':/

~;.

..... . =j" ':":, ',,':,

/

\

'1"

' Nr. 37.

"

"

I

769

I

Oficerom "i szeregowym Straży Gra,~cznej '!l wYpad~ą.E~' , ~a~ługują<;yc~ ,na ~~zględni~­

Ole, moze byc przyzI).8.ł1a z ' funduszow pan~twowyeh

p,ezprocentowa ~alicika. .;.

., , "

."- .. Art. 43.

•

.4

Art. 4~.

,j

.

'

"

Uposażenie oficerów

f : szeregowych

Straży Granicznej ulega zajęciu administracyjnemu,

tudzież zapowiedzeniu i zajęciu sądowemu nie wię­

cej, niż do wysokości je~ej piątej części sumy uposażenia, przypadającej do wypłaty.

;,, ' Art. 45. Tytułel.l1 wyjątku od zasady, poda1llej

wart. 44, uposażenie oficerów i szeregowych Straży

GraniCznej ulega zapowiedzeniu i zajęciu sądowemu

za alimenty do wysokości dwócn piątych uposażenia,

przyczem pozostałe trzy piąte wolne są od wszelkich

~apowiedzeń i zajęć. '

Przy zbiegu zapo\viedzeń za alimenty i za inne

należności lub długi jedna piąta część uposażenia

's taje 'i:ię przedmiotem stosunkowego podziału zarówno na alimenty, jak na inne należności lub długi,

drugą zaś jedną piątą częŚć przekazuje się wyłącznie

na zaspokojenie samych tylko alimentów, ó ile by

·pierwsza jedna piąta część na nie przy zbiegu innych

wierzycieli nie wystarczyła.

Wr,łączasię zupełnie , z pod zapowiezajęć, określopych ,wart. 44 . i 45

Art. 46.

:ązeń i

' 1',,",,,',·, •

1) należności za podróże służbowe,delegacje

(odł<omendetowapia}.i przeniesienia, '

L.o ile "oOcer lub szeregowy z przyczyn wymie-

nio~ych wv?ej : utracił życie, jednorazowe odszkodowa,nie,. wymien~one w ustępie 1 niniejszego artykułu,

otrźyinuje pozostała po nim wdowa względnie dzieci

ślubne i uprawnione niezależnie od pośmiertne go

oraz zaopatrzenia emerytalnego.

Do wymienionego odszkodowania mają zastosowanie zasady, regulujące wypł'atę zaopatrzenia emerytalnego.

'

Posta~ow'lenia niniejszego artykułu nie uchylają , P,rzepiśów, dotyczących specjalnego wymiaru

zabp'a frzenia emerytalnego względnie wdowiego

i sierocego Tart. 9, 11 - 13 ustawy z dnia 11 grudnia

1923 r. o zaopatrzeniu emerytalnem - Dz, U. R. P.

z, 1924 r. Nt. 6,:poz. 46).

, Arf. 50. i Dzieci ślubne i uprawnione tych oficerów ' i szeregowych Straży Granicznej, którzy

utracili życie " wskutek czynu karygodnego, popeł­

nionego na.ich osobie w związku ze służbą, lub nieszczęśliwego wypadku, któremu ulegli z powodu lub

w , czasiep.ełnienia obowiązków służbowych, mają

pierwszeństwo przy przyjęciu do państwowych zakładów naukowych i do lat ~8 mają być kształcone

wiych zakładach na koszt Skarbu Państwa.

,Wykonanie niniejszego postanowienia określi

rozporządzenie Ministra : Skarbu, wydane w porozumieniu z Minfstrem Pracy i Opieki Społecznej oraz

Wyznań Relig,i jnych i Oświecenia Publicznego.

.

, Ad. 51. Oficerom i szeregowym Straży Granicznej

przysługują te same prawa pierwszeństwa do

wym Straży Granicznej.

'

,

otr 2l Yl}lanią

o9.powiadają<;ych

ich kwalifikacjom

Art. 47. Ustępowanie pod jakimkolwiek ty- innych stąnowisl~ w cywilnej służbie ( państwowej,

tudzież samorządowej lub zakładach i instytucjach,

tułem prawa do pobierania uposażenia jest wzbrohione. W szelka umowa ' przec'iwria temu ' jest nie- sqbwencjonowanych przez Państwo, które przysłu­

guj,ą ofi«erom , względnie zawodowym podoficerom

ważna.

, sił: zbrojnych państwa. ,

Art. 48. Oficerowie i szeregowi Straży ' Gr~­

, Prz,episy" dotyczące ',wykonania niniejszego

niczriej mają prawo do uposażenia emerytalnego, artykułu, ustali rozporządzenie Rady Ministrów.

a 'wdowy i sieroty po nich do zaopatrzenia wdowie·go i sierocego na zasadach, unormowanych w ustaR o z d z i a ł IV.

wie o zaopatrzeniu emerytalnem funkcjonarjuszów

, Z~iany w śtosuilku służbowym.

państwowych i wojska, przyctem z chwilą przyjęcia

do służby w Straży Granicznej są uważani za mianoArt. 52. Przeniesienie służbowe oficera lub

wany-eh ha 'stałej 'oficerowi i szere'g owemu Straży szeregowego , Straży Granicznej moie nastąp ić

Granićzn(!jpo tikończeniit pięciu lat faktyc.znej służ­

z urzędu 'w ,interesie służby albo na własną pro śbę.

by czynnej następne lata czynnej służby ' liczą się

Oficerów Straży Granicznej przenosi Dowódc~

przy wymiarze uposażenia emerytalnego w stosunku

Straży Granicznej.

,

dwanaście miesięcy za szesnaście miesięcy. Do ' pię­

" ' Szeregowych Straży Granicznej z jednego okrę­

cioletniego okresu służby zalicza się służbę wojskogu do innego przenosi Dowódca Straży Granicznej,

wą przed wstąpieniem do Straży Granicznej z : wy:'

szeregowych w obrębie tego sam,ego okręgu przc!ojątkiem obowiązkowej służby czynnej.

', '

ż~ńi , jedn:ostek organizacyjnych, podl egłych bezpoArt; 4IJ. 'Oficer ' lub " s~eregbwy Straży Gra- średnio DOwódcy Straży Granicznej.

'nicznej, który wskutek czynu karygodnego; ' popeł­

Art. 53. "W razie potrzeby czaso lNego ~życia

nionegona jego osobie w związku ze służbą, lub nie- oficera lub' szeregowego Straży Granicznej do służby

' szCzęśli~Nego wypadku, doznanego ż ' powodu lub

poza 'rejonem jego stałego ' przydziału władza prze w czasie pełnienia obowiązków służbowych, albo leż łożona żarządza delegację służbową do miejsca przew związku z ich' pełnieniem utracił całkowiCie zdol,- znaczenią..

ność do pracy zarobkowej, otrzymuje niezależnie od

,

Za r_ejón stałego przydziału służbowego uważa

zaopatrzenia "emerytalnego jedporazowe odśzkodą­ się w zasad~i~ odcinek komi.sarjatu.

wanie vi wysokości dwuletniej płacy, obliczonej

Art. 54. Oficer i szeregowy Straży Graniczwedle jego pełnego , '4Posażenia w ostatn,im miesiącu

służby czynnej.

'

'

nejp~. trzech latach służby w Straży Granicznej zo2) zapomogi,przyzrtawane oficerom ' i szerego-

-

I

r"

'

,

.

'170

staje ustalony w służbie z mocy samego l'rawa.

Służbę w Straży Celnej zalicza się przy ustalaniu narówni ze służbą w Straży Granicznej.

W wypadkach wyjątkowych Ministrowi. Ska~­

bu w odniesieniu do oficerów Straży Gram.c2:nę"

a Dowódcy Straźy Granicznej w odniesieniu do $Z(tregowych Straży Granicznej przysługuję praWO ustalenia w służbie - jednocześnie z luianowaniem.

, Ustalenie oficera lub szeregowego Straży Granicłmej nie może nastąpić w czasie, kiedy przcciwk.o

niemu toczy się post'U?owanie karne lub dyscyphnarne.

Art. 55. Stosunek służbowy , oficera i szeregowego Straży Granicznej nieustalonego ;' służbie

może być w każdęj chwili rozwiązany, _ gdy wtadza

powołana do mianowania uzna, że nie nadaje, się do

slużby w Straży Granicznej. ,

'

,

Przy rozwiązaniu stosunku służbowego w trybie ustępu poprzedniego należy w razie nicnaganne,go zachowania się oficera lub szeregowego Straży

Granicznej przyznać odprawę w wysokości: za służ­

bę do jednego roku - jednomiesięcznego uposaże­

nia" za służbę od jednego roku do lat dwóch - dwumiesięcznego i za służbę ponad dwa lata - trzymiesięcznego uposażenia.

I

'Art. 56. Jeżeli wskutek zmian organizacyjnych w Straży Granicznej po:w stanie czasowo. brak

odpowiedniego stanowiska tego samego , stopma ,dla

oficęra lub szeregowego Straży Granic2:ne;, ustalone-go .w służbie, albo gdy zajdą okoliczności, niepo . .

zwalaib,ce ze względu na dobro służby na dals;ze zajmowanie przez takiego oficera lub szeregowego stanowiska tego samego stopnia w Straży Granicznej,zostaje on przeniesiony w. f tan. nieczyn?y.

.

, Dowódcę Straży GramczneJ przenos! w stan meczynny Prezydent Rzeczypospolitej na wniosek Rady Ministrów, ' przedstawiony jej przez Ministra

SkarbUj pozostałych oficerów Straży Granicznej

Rada Ministrów na wniosek Ministra Skarbu, a sze~

regowych Straży Granicznej - Minister Skarbu.

Art. 57. Przez ca.ły czas pozostawania w stanie nie czynnym oficerowie i szeregowi Straży Granicznej pobierają pełne uposażenie służbowe. Czas,

spędzony w stanie nieczynnym, zalicza się tylko do

wymiaru emerytury.

, Art. 58. Oficer i szeregowy Straży Granicznej, przeniesiony w stan nieczynny, może być w ka~­

dej chwili powołany zpowrotem do służby czynneJ i

Q ile jednak powołanie takie nie nastąpi w ciągu pół

roku od dnia przeniesienia w stan nieczynny lub też

o ile w tym samym czasie nie nastąpi przeniesienie

do innego działu zarządu państwowego, należy go ,

zwolnić ze służby państwowej z zastosowaniem postanowień ustawy emerytalnej.

Art. 59. Do innego działu zarządu państwo­

wego oficer lub szeregowy Straży Granicznej może

być przeniesiony tylko za swoją zgodą.

Art. 60. Oficera lub szeregowego Straży Gra.

nicznej, wybranego do ciała ustawodawczego, zwalnia się na czas trwania mandatu od sprawowania

Nr. 37,

funkcyj z jednoczesnem wsŁrzymartiem ' mu na cały

Clas , uposażęnia służbowego. ,.

,

,

Po wygaśnięciu mandatu oficer lub szeregowy

Straży Granicznej powraca do służby w Straży Gra'

nicznej w tym samym stopniu.

.

C2as sprawowania mandatu do ciała tistawo~

dawczego zalicza się całkowicie do czaigu służby.

D1:iałalność oficera i szeregowego Straży Gra.:.

nicz:ne; w czasie wykonywania mandatu poselskiego nie może pociągnąć dla niego żadnych represyj

sł?,żbowych.

.

Art. 61. Stosunek ' służbowy oficerą. Straży.

Granicznej ulega rozwiązaniu

1} na skutek prawomocnego wyroku sądu kar'nego, pociągającego za sobą niezdolność do piasfo':"

wania urzędu publicznegoj- '

,

2) na skutek prawomocnego orzeczeniaofićet­

skiego sądu honorowego, orzekającego wykluczenie

z korpusu oficerskiego sił zbrojnych państw<t'j

3) na skutek dwukrotnej w ciągu trzech, nastę-.

pujących po sobie lat ujemnej rocznej opinji, stwier ..

dzającej . nienadawanie się danego oficera dd pełnie­

nia funkcyj na stanowi~ku, przewidzianem dla jego

stopnia, i gdy opinja ta za każdym razem została

zatwierdzona orzeczeniem komisji, ustanawianej

w tym celu corocznie przez D()wódcę Straży Granicznej. Organizację i tryb postępowania tej komisji

określi Minister Skarbu w porozumieniu z 'Ministrem Spraw Wojskowych.

,

Stosunek służbowy szęl'~gowego Straży Gra.;

nicznej ulega rozwiązaniu

l) na skutek prawomocnego wyroku sądu karnego, pociągającego za sobą niezdolność do piastdwania urzędu publicznegOj

2) na skutek orzeczenia komisji dyscyplinarnej,

orzekającego wydalenie 'z e służby.

Rozwiązanie stosunku służbowego w sposób,

przewIdziany w punkcie 1) i 2) ustępu 1 oraz wusŁę­

pie 2 niniejszego artykułu, pociąga za sobą ' utratę

wszystkich praw, ze shtżbą vi Straży Granicznej

związanych, a w tej liczbie prawa do emerytury.

Art.· 62. . Stosunek służbowy oficera lub szeregowego Straży Granicznej można rozwiązać na wła­

sną prośbę interesowanego. '

lJecyzja- w sp::awach rozwiązania ,stosunku

służbowego na własną prośbę oficera hto szeregowego Straży Graniczlll<!j liależy do władzy powołanej

do inianowania.

Art. 63. Władza, wymięniona w ust. ,2 po ..

pr2'edniegc artykułu, może prQśbę o rozwiązanie sto~

sl1i11\U słl<żbowego uwzględnić odrazu, odroczyć ,rozwiązanie stosunku służbowego do określonego ter.:..

minu lub też, jeśli dla ważnych przyczyn oznaczenie

terminu nie może nastąpić niezwłocznie, odroczyć

decyzję co do terminu rozwiązania stosunku służ ..

bowego do czasu późniejszego, nie dłużej jednak

jak do trzech miesięcy.

Odpowiedź na prośbę o rozwiązanie stosunku

słu2bowego wim1 a być zakomunikowana proszące­

mu bez nieuzasadnionej zwłoki-, a w każdym razie

nie później, jak w ciągu czterech tygodni od dnia jej

złożenia bezpośredniemu przełożonemu.

-

,

N,r. 37.

, Art. 64. Przez wystołpienie ze służby na wła­

sną prośbę (art. 62), jak również przez rozwiązanie

stosunku służbowego w myśl pos,tanowień art. 55,

pficęr lub s;?:eregowy Straży Granicznej i jego rodzina tracą wszelkie prawa, wypikające ze stosunku

' ~łużbowego.

,

,

do służby

w Straży GraniQznej przywTócenie praw, nabytych

poprzednią słQżbą, może nastąpić za zgodą Ministra

Skarbu.

wstąpien~a

Art. 65. Mianowanie oficera lub szeregowego Straży Granicznej będzie uznane za nieważne,

a tenże zostanie wydalony ze'- służby,

je żeli

miano-

wanie uzyskał na podstawie dokumentów fałszy­

wych lub nieważnych, albo wyjdą najaw o4:oliczności w myśl obowiązujących przepisów niedopuszczające .hlianowania.

'.

Orzeczenie o unieważnieniu nominacji i wydaleniu ze służby wydaje w stosunku do oficerów Straży Granicznej Minister Skarbu, w stosunku do szeregowych Dowódca Straży Granicznej.

CZĘść

IV.

,.odpowiedzialność , oiłcerów i szeregowych Straży

Granicznej.

Rozdział

1.

Odpowiedziahlość dyscyplinarna.

,

:Art. 66. Oficerów iszeregowy;ch, Straży Grankznej, którzy naruszają' swe obowiązki w służbie

lub pOza służbą przez czyn; zaniecha·nie lub zaniedbanie, pociąga się niezależnie od ewentualnej sądo­

wej odpowiedzialności karnej lub cywilnej do odpoM'iedzialności dyscyplinarnej.

Art. 67. W drodze dyscyplinarnej nakłada się

następujące kary dyscyplinarne

A. Na szeregowych Straży Granicznej

1) uport'lnienie,

2) naganę,

3) zakaz opuszczenia koszar, względnie lokalu służbowego, poza służbą do dni czternastu, "

4} .areszt od jednego dnia do dni siedmiu,

5) degradację o" jeden stopień,

6) wydalenie ze służby . ./

B. Na oficerów Straży Granicznej

1) naganę przy raporcie,

2) naganę pisemną, '

3) areszt domowy od jednego do dwudziestu

jeden ani.

Art. ,68. Kary dyscyplinarn~, wymienione

vi ,art. 67 w punkcie A 1 - 4 i w p~nkcie B, nakła­

dają przełożeni, kary dyscyplinarne zaś, wYEllenio, ne w punkcie A 5 - 6, nakładają komisje dyscyplinarne:.

Szczegółowe przcpjsy o postępowaniu dyscyplinarnem i prawach dyscyplinarnych poszczególnych przełożonych oraz o organizacji i trybie postę­

Powania komisyj · dyscyplinarnych wyda Minister

Skarbu w porozumieniu z Ministrem Spraw Wojsko-

771

wyc1i< .'Y' drodze rozporządzenia, kierując się zasada~

mi, przyjętemi dla sił zbrojnych państwa.

R o z d z i ał II, '

Odpowiedzialność karna•

'

. W razie ponownego'

t

\

Oficer lub szeregowy ' Straży Graumyślnego nie wykonania polecenia

właściwej 'y.rładzy, wydanego w ramach niniejszego ,

rozpo rządzenia, ulegnie karze pozbawienia wolności

do sześciu miesięcy.

' .

Art. ·69.

nicznej winny

Art. 70. Oficer lub szeregowy Straży Granicznej, . który samowolnie celem pchylenia się od

służby oddali sic czasowo ze swego oddziału, opuści

czasówo Swe . stanowisko służbowe, przekroczy: '

udzielony mu urlop lub nie stawi się do 'pełnienia

włożone go, nań obowiązku służbowego, ulegnie ka::'

rze ppzbav/ienhl woln9ści do trzech miesięcy.

- Jeżeli samowolne oddalenie się z oddiiału,

ppuszczel1ie ' stanowiska słuibowego lub przekrocze-nie ui:lopu nastcpi w zamiafze trwałego ucnylenia

się od' obowiązku służby, winny ulegnie karze pó~

zbawieniaw61notci od sześciu miesięcy do jednegó

l'oku~

.

.'

Art. 71. Oficer lub szeregowy Straży Granicznej; który w czasie pełnienia czynności służbo­

Wydl, ' połączonych z niebezpieczeństwem dla niego,

z tchórzostwa niespełni powiel'zonego mu zadania ·

służbowego albo opuści lub pozostawi współdziała­

jących z . 'nim lub osoby trzecię w niebezpieczeń­

stwie; ulegnie karze pozbawienia wolności . do lat

dwóch . .

Art, 72, Oficer lub szeregowy Strą~y Granicznej, który przez odezwanie się lub zachowanie

znieważa . (obraża) przełożonego lub starszego stop:niem, ,ulegnie karze pozbawienia wolności do sze ..

ściu ,miesięcy.

.

Jeżeli oficer lub szeregowy Straży Granicznej

czynnie Jargnie się na przełożonego lub star$zego

stopniem, ulegnie !{arze pozbawienia wolności od

trzech miesięcy do lat dwóch.

Jeżeli zniewaga przełożonego ' ltib starszego

stqpniem nastąpiła w czasie, gdy oni pełnili służbę,

lub z powodu wykonywania przez nich obowiązków,

służbowych, winny ulegnie karze pozbawienia wol~

ności: w wypadku, przewidzianym w ustępie 1 od

jednego miesiąca do jednego roku, w wypadku, przewidzianym w ustępie 2 - od jednego roku do lat

trzech;

,W zajem'ność zniewagi me może sktitkowa~

zwolnienia od kary.

-

.!

Art. 73. Oficer lub szeregowy , Straży ' Granicznej, który rozkazowi, wydanemu przez przełożo­

nego, jest nieposłuszny przez samowolne niewykonanie, przekroczenie lub zmianę rozkazu, ulegnie

karze pozbawienia wolności od jednego do sześciu

miesięcy.

Oficer lub szeregowy Straży Granicznej,który

takiemu rozkazowi wyraźnie odmówi posłuszeństwa

lub · wyrazi swe nieposłuszeństwo słowami, gestami

lub innemi działaniami, również oficer lub szereio-

..

.' ;;: .. ,! ~:'.

"1

"

' .. ~.' '("' \"1:~ ....

·5,

172

,

• ,f'

/ ' Dziennik Ustaw. Poz. j~9.

/

wy Straży Grani<:znej, który mimo powtórzenia rozkazu trwa wnieposłuszeńsiwie, ulegnie karze pozbawienia wolności od trzech miesięcy do jednego

roku.

Jeżeli jeden z czynów, wskazanych powyżej,

spełniono wobec zebranych szeregowych Straży ,

Granicznej lub odmówion9rozkazowi stawienia pod

broń albo pod bronią, stosuje się , karę pozbawienia

;wolności od sZeśCiu miesięcy do lat trzech.

'

p ozbawienia wolllQści od sześciu miesięcy do lat

pięciu.

Art. 78. Oficer lub szer~gowy Str,aźy Granicznej, który umyślnie umożliwi .' lub ułatwi ucieczkę. osobie, pozostającej pod strażą, albo umyślnie

uCleczk~ umożliwi lub ułatwić usiłuje, ulega karze

na zasadach, przewidzianych w ,aI't. 77 niniejszeg.ó

rozporzą~zenia z tą zmianą, że , najniższy i najwyż­

sz'y. ~ymlar kary 'wYIl;osi podwójną wysokość pr~e.

wIdzlanych wart. 77 niniej~zego rozporządze'nia f

a w wypadku, prz,e widzianym w ustępie ostatnim

teg~ artykulu, orzeka się karę ciężkiego więzienia

od Jednego roku do lat ,dziesięCiu. ,

Art. 14. Oficer lub szeregowy Straży Granicznej winny świadomego działania w kierunku

zbiorowego wystąpienia funkcjonarjuszów Straży

Granicznej w spr awach, związanych ze służbą, czy

, przez urządzanie zebrania, czy zbieranie ' podpisów

Art. 79. Usiłowanie przestępstw, przewidzia<~ '

w celu wspólnego przedstawienia lub zażalenia, czy

'.

przez szerzenie wśród oficerów i ~zeregowych' Stra- nych w niniejszem rozporządzeniu, .ibt karalne.

ży , Granicz,nej niezadowolenia ze słQżby i jej warun,

U dział w niem osób, nie. będących w służbie

ków-ulegnie karze pozbawienia wolnoŚci od trzech Straży Granicznej jest karany w wymiarze, wynó ..

miesięcy do jednego roku.

sząc~m od połowy wymiaru najniższego do połowy

Uczestnicy takiego zebrania, zażalenia, przed- , wymIaru najwyższego, przewidzianego za odnośne,

'

'

etawienia ulegną karze pozbawienia , wolności do ' przestępstwa.

~ześciu miesięcy. ,

Przez karę 'pozbawienia wolności'

, Art. 80.

\ Art. 7$. Oficerowie i szeregowi " Straży Granicznej winni skupienia ' się i wspólnej odmowy posłuszeństwa przeło:::onemu, oporu lub targnięcia się

na przełożonego ulegną karze ciężkiego " więzienia

od jednego roku do lat pięciu.

Przywódcy i podżegacze zbiegowiska, tudzież

~czestnicyzbiegowiska, k~órzy dopuszczą się czy~­

Ilego gwałtu na przełożonym, ulegną karze ciężkiego

;więzienia na czas ,od lat pięciu do lat dziesięciu.

Art. 76. Oficer lub szeregowy Straży Granicznej, który groźbą niekorzystnych następstw lub

innemi bezprawnemi środkami usiłuje powstrzymać

podwładnego od wniesienia lub popierania za~§lle­

nia, albo udaremnia lub usiłuje udaremnić zażalenie.

,w niesione doń przepisowo. a które jest on obowią­

zany przedłozyć dalej lub zbadać, ulega karze pozbawienia wolności do jednego roku.

k~ó.rą zagrożone są przestępstwa, przewidziane w nf

meJszem rozporządzeniu, należy rozumieć: na obszarz~ mocy obowiązującej kodeksu karnego z roku

1903 I kodeksu karnego z r. 1871 - karę więzienia

(art.. 3 l;lstęp ,3 przepisów przecho'dnich z dnia

17 ' slerpma 1917 r. do kodęks,ukarnego z r. 1903,

§ 16 kodeksu karnego z r. 1871), na obszarze zaś m0 ~

ey obowiązującej ustawy karnej z r. 1852 - ' areszt

śc~sły (§ 2~4. u: k. z r. 1852). Przestępstwa, przewi,.

d~l~n~ w m~leJ~ze~rozporządzeniu, zagrożone karą

clęz~lego WIęZIema, są zbrodniami, inne występ­

kamI.

Art. 8ł. Przestępstwa, określone wart. 69 ...::. '

74 i 76, są ścigane tylko na wniosek właściwego

przełożonego.

Właściwym przełożonym jest Dow6dca Straży

~raoicznej w stosunku do wszystkich 'oficerów

(

I tych szeregowych. którzy są na etacie Dowódżtwa "

l'

,Art. ' 77. Oficer lub szeregowy Straży Gra- , St~aży Granicznej, a przełożeni jednostek organiz;~­

cyJnych, podległych bezpośrednio Dowódcy Straży

nicżne'j winny niedbalstwa w powierzonym mu nadzorze nad osobą, pozostającą pod strażą, jeśli na- Granicznej, w stosunku do podległych im . szerego.;'

wy~h Straży Granicznef;przełciżeni ci składają "

stępstwem tego była ucieczka z pod straży lub

rozkaz

z miejsca zamknięcia, ulega karze pozbawienia wol- wmoski bądź z własnej inicjatywy, bądź

przełożonego.

'

ności do jednego roku.

Właściwy

przełożony

nie

postawi

wniosku

Jeśli ' po'zostający .pod strażą był skazany za

o ukaranie przez sąd, jeśli uważa, że ukaranie dyzbrodnię ' lub zatrzymany z powodu posądzenia go

o zbrodnię, o czem winny oficer lub szeregowy Stra- scyplinarne ze względu na szczególne okolicznośd '

wypadku jest wystarczające.

'

. ",

ży Granicznej wiedZIał, należy wymierzyć karę pozbawienia wolności od trzech miesięcy do, lat dwóch.

Art. 82. Wniosek pisemny o ukaranie należy '

Jeśli pozostający pod strażą był skazany na .

złożyć prokuratorowi właściwemu lub najbliższeinu

karę śmierci, bezterminowego (dożywotniego) pozbawienia wolnqści lub ciężkiego 'łlięzien'ia nie niżej który skieruje go do prokuratora właŚCiwego.'

Ściganie jest wykluczone, jeśli .wniosku nie zło:­

lat sześciu, albo zatrzymany z powodu posądzenia

go o zbrodnię" za którą można wymierzyć karę żono w ciągu tr2:::ch niesięcy. Termin. ten liczy się ,

'od dnia, w którym właściwy przełożony otrzynlaJ '

śmierci, bezterminowego (dożywotniego) pozbawie

nia wolności lub cię żkiego wię.zienia powyżej lat wiadomOść o czynie i osobie sprawcy,

dzi esięciu, o czem winny oficer lub szeregowy StraPostępowanie sądowe , 'o bejmujewszystkicIl.: "

ży Gra'nicznej wieP.ział, -:-należy wymierzyć karę

którzy mieli w czynie udział, niemniej, popleczników f

na

'/

i

I

•

....f

r

l!

-·t -

'"lV

' ... -.,."'Il

,

.,' . •

'

li

,

'·"1:' ')'\,.' . -

.

"

•

. / i .'

-,'

'. ":1 "

"

.

,

~

"

N'r.37.

"opierających przestępcę" i ukrywaczy, choćby wnie-

siono o ukaranie tylko jednej z powyższych osób.

Cofnięcie wniosku nie jest dopuszczalne.

Prokurator działa na podstawie wniosku

z urzędu, jako ' oskarżyciel ' publiczny.

. _~

,

Art. 83. Ęrak wniosku, wymienionego w artykttłach poprzednich, nie śtoi na prze8zkodzie aresztowaniu zapobiegawczemu l ' (tymczasowemu przytrzymaniu) sprawców, jak niemniej przeprowadzeniu

,dochodzeń.

'

i, ,

O wydaniu sędziowskiego nakazu aresztowania należy jednak zawiadómić bezzwłocznie osobę,

uprawnioną do złożenia ' wniosku, przytaczając okoliczności faktyczne przestępstwa" o ile są wiadome.

Nakaz t:ta1eży uchylić,jeżeli w ciągu dni czternastu

od doręczenia tego zawiadomienia nie oznajmiono

sądowi, że przełożony wniosek złożył lub że gQ

:złoży.

'

• Aresztówanego ' należy wypuścić na wolność"

jeżeli prokurator o to wniesie albo jeżeli w ciągu

dwóch mies i ęcy po wykonaniu aresztowania nie zło­

ży sądowi (sędziemu śledczemu) właściwego wniosku prokuratorskiego, dołączając wniosek właściwego przełożone,go.

'

-I,

Art. 84. Jeżeli czyn oficera lub szeregowego

Granicznej ma cechy przestępstwa, ulegają­

cego ukaraniu ,na wniosek według niniejszego rozporządzenia,

oraz cechy przestępstwa, ulegającego

ukaraniu według innych ' ustaw karnych, wówcziis

mimo to ściganie może nastąpić tylko w razie złoże­

nia wniosku w myśl art. 81 niniejszego rozporządze~

niaj ograniczenie to nie ma jednak zastosowania

względem czynów, zagroź'onych w innych ustawach

karnych karą cięższą, albo ściganych z oskarżenia

prywatnego.

Straży

Art. 8S. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Skarbu władny jest wydawać

przepisy co do miejsca i sposobu wykonania kar pozbawienia wolności na oficerach i szeregowych Stral.y Grą.ni~z~ej .

,

Art. 86. Dla spraw p przestępstwa, przewiw riiniejszem rozporządzeniu (art. 69 - 79),

dżiane

właś,dwe są sądy okręgowe.

'

W, sprawach przeciwko oficerom i szeregowym

Straży

Graniczne j o przestępstwa,

,w związ ku z pełnieniem służpy

popełnione

, . 1) delegatowi Ministra Skarbu oraz ,delegatom

przełożońych

Straży"' Graniczn~i.

wymienionych

w artykule 81, należy zezwqlić w każdem stadjum

sprawy na przeglądanie jej aktów w sądzie lub

u prokuratora, o ile to nie tamuje biegu postępowa­

nhl; delegaterrt przełożonego Straży Granicznej może być tylko oficer Straży Granicznej;

2) p'r zed ukończenie~ dochodzeI}ia lub śledz­

twa naleiy zażądać opinii przełożonego Straży Granicznej, czy, o "ile i w czem. ; uwżględniając warunki

służby, czyn 'o bwinionego naruszył obowiązujące

przepisy. Opinję wydają ' przełożeni, wymienieni'

w artykule 81. Opinjętę należy na rozprawie głównej

odczytać. W razie potrzeby ustnego jej uzupełnienia

należy prz'esł~;chać biegłego z pośr9d osób, wska~a­

nych przez władzę, któ:a wydała opinję.

Art. 87.

W przypadku art. 10 niniejszego roZ-

porządzenia oficerowie i szeregowi Straży Granicz-

nej od chwili ' doręczenia lub ,ogłoszenia rozkazu

o wcieleniu do sił zbrojnych odpowitldają według kodeksu karnego 'wojskowego przed właściwemi śąda­

mi wojskowemi wedle przepisów ustawy wojskowe'go postępowania karnego.

CZĘść

V.

Postanowienia przejściowe i końcowe.

Na przeciąg jednego roku zawiesza

1 art. 54.

W ciągu tego okresu czasu władza mianująca

jest VI mocy ro*wiązać ' w każdej chwili stosunek

Art. 88.

się postanowienia ust.

służbowy.

,

Rozwiązanie ' stosunku służbowego według postanowień ' ustępów poprzednic:h niniejszego artyku'-,

łu

może nastąpić: albo w drodze przeniesienia

w stan spoczynku przy zastosowaniu ustawy z dnia,

11 grudnia 1n3 " r. o, zaopatrzeniu emetytalnem

funkcjonarjuszów państwowych i wojskowych zawodowych (Dz. U. R. P. z r. 1924 Nr.6, poz. 46); albo

z przyznaniem odprawy według norm, ustalonych

wart. 55 ust. 2 niniejszego rozporządzenia.

Art. 89.

Sposób przejścia wyższych i niższych

funkcjonarjusźów Straży Celnej na stanowiska oH,

cerów i szeregowych Straży Granicznej określi rozporządzenie Ministra Skarbu.

Art. 90. Przepisy art. 48 mają rówhież zastosowanie ,do wyższych i niższych funkcjonarjuszów

S~raży Celnej, będących w służbie czynnej w dniu

wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, za czas

i~h służby w Straży Celnej.

Art. 91. Postanowienia art. 49 i 50 mają zastosowanie również w tych w~ypadkach, gdy wyżsi

i niżsi funkcjonarjusze Straży Celnej utraciHżycie

lub całkowitą zdolność do pracy przed wejściem

' w życie niniejszego rozporządzenia w warunkach,

'p rzewidzianych w tych artykułach, z wyjątkiem ,wy.- '

padków, kiedy wdowa po tunkcjonarjuszu pr,z ez pówtórne zamążpójście uzyskała śródki utrzymania. '

Sposób i termjn wypłaty odszkodowania

w tych wypadkach określi rozporządzenie Ministr,ą

, Skarbu.

Art. 92.

Z chwilą wejścia w życie niniejszego"

rozporządzenia traci moc obowiązującą rozporządze­

nie Ministra Skarbu o organizacji Straży Celnej

z dnia 31 sierpnia 1927 r. (Dz. U. R. P. Nr. 82, '

poz. 716) oraz wszystkie inne przepisy sprzeczne

z niniejszem rozporządzeniem.

'

Art. 93. Wykonanie niniejszego roźporządze.

nia porucza się Ministrowi Skarbu w porozumieniu

z Ministrem Spraw Wewnętrznych i innymi zainteresowanymi ministrami.

I

J. ,

i

..

774

/

I

Dziennik Ustaw. Poz. 349. i 350.

A.-t. 94. Rozporządzenie nmlęjSZe wchodzi

w życie VI tydzień po ogłoszeniu.

Prezydent Rzeczypospólitej:' l. Mościcki

Prezes Rady Ministrów i MinisWr Spra~ Wojskowych

,

I

I.

J; PiłSudski I

Minister: K. Bartel

"

Minister Spraw Wewnętrznych: Sławoj Składkowski

Minister Spraw Zagranicznych: Augu&f Zalesili

Minister Skarbu: G. Czechowicz

' Minister Sprawiedliwości: A. M eysziowicz

Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego

Dr. Dobrucki

Minister Rolnictwa: K. Niezabyiowski

Minister Przemysłu i Handlu; E.Kwiatko1,lJ6ki

Minister Komunikacji :', Romocki

Minister Robót Publicznych: Moraczewski

Minister Pracy i Opieki Społecznej: Dr. Jurkiewicz

Minister Reform Rolnych: ' Wi.told Sianiewic

Minister Poczt i Telegrafów: Bpguslaw Miedzińsk,i

Nr:. 31~

wiązu.j e mme)sze rozpo rządzenie, bądź w stosunku

do poszczególnych okrę g ów sądów apelacyjnych.

Art. 2. Poszczególne sądy pracy ustanawiają

wspólnem rozporządzeniem Minister Sprawiedliwości oraz Minister Pracy i Opieki Społecznej ' w poro~

zumieniu z Ministrami:: Spraw Wewnętrznych, Skar~

bu, Rolnictwa oraz PrzemvsJu i Handlu.

.

W razie, gdy utworze~ie sądu pracy oddzielnie

od sądu powiatowego (pokoju) nie jest wskazane,

Minister Sprawiedliwości i Minister Pracy i Opieki

Społecznej będą władni wspólnem rozporządzeniem

utworzyć sąd pracy w obr~bie sądu powiatowego

,

(pokoju).

Przepisy powyższych ustępów stosuje się także

w razie znoszenia s ądów pracy oraz dokonywani...

zmian dotyczących ich siedziby lub grariic okręgów.

Art. 3. Rozporządzenie, ustanawiające sąd

pracy, określa jego okrąg; okrąg ten o bejmować może jeden lub więcej obszarów gminnych, lub tylko

część obszaru gminnego.

.

W wypadku, określonym w ust. 2 art. 2, okrąg

sądu pracy obejmuje okrąg danego sądu powiatowe ..

go (pokoju).

350.

Właściwość sądu pracy uchyla właściwoś'Ć.

. władz administracyjnych oraz sądów powszechnych.

Rozporządzenie

Właściwość sądów pracy nie uchyla właściwości wojPrezydelita Rzeczypospolitej

skowych sądów karnych w zakresie tych przez. dnia 22 marca 1928 r.

stępstw i osób, które wedle obowiązujących ustaw

poddane są tej właściwości.

o sądach pracy.

Strony wiodące spór nie mogą zrzec się wła­

, Na podstawie art. 44 ust. 6 Konstytucji i usta- ściwości sądu pracy na rzecz sądów powszechnych

wy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o upoważnieniu Prezy- z zastrzeżeniem przepisu art. 24, natomiast mogą

denta Rzeczypospolitej do wydawania tozporządzeń , poddać każdą poszczególną sprawę należącą do

z mocą ustawy '(Dz. U. R. P. Nr. 78, poz. 443) posta- właściwości sądów pracy: orzecznictwu sądu polubownego.

. _ "_.

,j

nawiam co następuje

Art. 1. Sądy pracy powołane są do rozstrzygania spraw spornych cywilnych, wynikających ze stosunku pracy ~ nauki zawodowej pomiędzy pracodawcami a 'pracownikami .lub uczniami ' oraz pomię­

dzy pracownikami tego samego przedsiębiorstwa

(art. 6-ty punkt g) tudzież do rozpoznawania spraw

ka,rnych o przekroczenia ' przepisów prawnych

ooehronie pracy najemnej.

Właściwość rzeczowa sądów pracy obejmuje

~por'y wynikające ' z umowy o pracę lub naukę zawo':'

dową we wśzeIkich dziedzinach pracy, bez względu

na: to, czypr,a codawcami są osoby fizyczne czy prawne bądź prawa prywatnego, bądź prawa publicznego, z zastrzeżeniem przepisów art. 5, z wyjątkiem

sporów, wynikających z umów o pracę lub naukę

zawodową w gospodarstwach rolnych i leśnych oraz

w przedsiębiorstwach z niemi związanych, które nie

posiadają przeważającego ·charakteru przemysłowe­

go lub handlowego.

Minister Sprawiedliwości, Minister 'Pracy

i Opieki Społecznej i Minister Rolnictwa łącznie

mogą w drodze rozporządzenia rozszerzyć właści­

wość rzecz,ową sądów pracy mi spory, wynikające '

z umowy o pracę lub naukę zawodową w gospodarstwach rolnych i leśnych oraz w przedsiębiorstwach

z niemi związanych, które nie posiadają przeważają­

cego . charakteru przen,.ysłowego lub . . han~Iowego

I>a.dź w stosunku do całego obszaru. na ' którym obo"!

. ,

ile

Art • .4. Rozporządzenie niniejsze, o

dotyczy spraw cywilnych (art. 1), stosuje się z zastrzeże­

niem wyjątków, przewidzianych wart. S, do nastę-·

pujących kategoryj pracowników i uczniów

a) do robotników (art. 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej o umowie o pracę

robotników - Dz. U. R. P. Nr. 35, poz. 324);

b) do osób; które na mocy umowy o pracę, zawartej z przedsiębiorcą, . wyrabiaj'ą, przerabiają lub wykańczają przedmioty, zamówione przez przedsiębiorcę, bądź we własnem

mieszkaniu, bądź w innem, nie należącem .

do przedsiębiorcy miejscu pracy (chałup ni ..

ków)j

c) do dozorców domowych;

d) do służby domowej (pracownikówdomo ..

wych);

e) do pracowników umysłowych (art. 2 i 3

rozporządzenia Prezydenta Rze.czypospoli..

tej o umowie o pracę pracowników umysłowych - Dz. U. R. P. Nr. 35; poz. 323) nie

wyłączając tego rodzaju pracowników zatrudnionych w instytucjach państwowych

i samorządowych oraz zatrudnionych na

statkach morskich;

, f) do uc;zniów i praktykantów l w gałęziach

pracy, objętych niniejszym artykułem•

re u s .

'fA

"

' ..\J

.'.

25 marca

nZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

NQ 37.

Jt

Rok 1928. .

T R E Ś Ć!

ROZPORZI\OZENIR PREZYDENTI\ ,RZECZYPOSPOLITEJ

POE.

349-z dnia 22 marca 1928 r. o Straży GramczneJ. • • • • • • • • i

350-z dnia 22 marca 1928 r. o sądach pracy .

351-z dnia 22 marca 1928 r. o ustanowieniu Medalu Za Ratowanie Ginących

349.

Rozporządzenie

.......

. . .,'.

765

774

.779

Zadaniem Dowódcy Straży Granicznej jest kierowanie, zarządzanie i nadzór nad wszystkiemi sprawami, związanemi z ochroną granicy.

'

_. Prezydenła Rzeczypospolitej