Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 marca 1928 r. o umowie o pracę robotników.

Art. 53. Winni naruszenia obowiązków, wyz postanowień, art. 6, 13, 14 i 24 oraz

z rozporządzeń na podstawie art. 14 wydanych, ule.gają karze grzywny od dziesięciu złotych dd pięciu~~t ~łotych.

'

.

Grzywny na wypadek nieściągalności zamienić należy na karę aresztu zastępczego na czas nie

324.

nikających

dłuższy, niż tydzień.

Art. 54. Do orzekania o czynach, przcwidzia-

bych wart. 53, powolani są inspektorzy pracy.

Art. 55. Kierownicy zakładów praćy pań­

stwowych, samorządowych lub znajdujących się pod

.zarządem państwowym, winni przekroczeń, wymienionych wart. 53, podlegają karom w tymże artykule przewidzianym wyłącznie w drodże sądowej.

VIII.

"

Przepisy końcowe.

Art. 56. Przepisy rozporządzenia niniejszego

mają również zastosowanie do umów o pracę, obo:wiązujących w chwili wejścia w życie tych prze-

pisów. .

.

..

Art. 57. Wykonanie rozporządzenia niniejsze~o porucza się Ministrowi Pracy i Opieki ' Społecznej

.w porozumieniu z właściwymi ministrami, a w odniesieniu do postanowień karnych - w pOrozumie;niu z Ministrem Sprawiedliwości.

.

Art. 58. Rozporządzenie mmcJsze wchodzi

w życie na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej z wyjątkiem województwa śląskiego w cztery

miesiące po ogłoszeniu, na obszarze zaś województwa śląskiego w cztery miesiące po ogłoszeniu zgody Sejmu śląskiego na rozporządzenie niniejsze.

Na obszarze górnośląskiej części wojewódzhva śląskiego do czasu wprowadzenia 'inspekcji pracy obowiązki inspektora pracy, wynikające z przepisów rozporządzenia niniejszego, porucza się Komisarzowi Demobilizacyjnemu.

Art. 59. Z chwilą wejścia w życie rozporzą­

(henia niniejszego tracą moc prawną przepisy

~przeczne z przepisami rozporządzenia niniejszego.

Prezydent Rzeczypospolitej: l. Mościcki

Prezes Rady Ministrów i Minister Spraw Wojskowych

J. PilsudsN

'Minister: K. Barfel

Minister Spraw Wewnętrznych: Sławoj Składkowski

Minister Spraw Zagranicznych: August Zaleski

Minister Skarbu: G. Czechowicz

Minister Sprawiedliwości: A. Meyszlowicz

Minister Wyznań Religijnych i Oświecen i a Publicznego

Dr. Dobnzcki

Minister Rolnictwa: K. Niezabytowski

Minister Przemysłu i Handlu: E. Kwiatkowski

Minister Komunikacji: Romocki

Minister Robót Publicznych: MOl'Qczewshi

Minister Pracy i Opieki Społecznej: Dr. Jurkiewicz

Minister Reform Rolnych: Witold Staniewią

Minister Poczt i Telegrafów: Bogusław Miedziński

Rozporządzenie

Prezydenta Rzeczypospolitej

, . z dnia 16 marca 1928 r.

o umowie o pracę robotników.

Na podstawie art. 44 ust. 6 Konstytucji i usta.~

wy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o upoważnieniu Prezydenta Rzeczypospolitej do wydawania rozporządzc!l

z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr. 78, poz. 443) postanawiam co następuje

I.

Postanowienia ogólne.

Art. 1. Umowa o pracę robotników w rozu·

mieniu nbiejszego rozporządzenia jest to umowa,

na mocy której robotnik zostaje przyjęty do wykonywania pracy na rzecz pracodawcy wzamian za umó·

:wione wynagrodzenie.

Art. 2. Przepisy rozporządzenia niniejszego

stosunki pracy pomiędzy pracodawcami

a robotnikami, zatrudnionymi przez osoby fizyczne,

. czy też osoby prawne, bądź prawa prywatnego, bądź

publicznego.

.

Robotnikami w rozumieniu rozporządzenia niniejszego są pracownicy zatrudnieni na podstawie

umowy o pracę z wyjątkiem pracowników umysło­

wych, robotników zatrudnionych pracą w rolnictwie, leśnictwie, ogrodnictwie oraz /w zakładach

pracy ściśle z rolnictwem związanych, a nieposiadających

przeważające g o

charakteru przemysłowego lub handlowego, osób zatrudnionych

w urzędach państwowych i komunalnych, oraz

w szkołach paflstwowych. a pełni ących czynności

analogiczne do czynności niższych funkcjonarjuszów państwowych, pracowników domowych (służ.

by domowej) oraz dozorców domowych.

regulują

II. Zawarcie umowy o pracę.

:Art. 3. Umowę o pracę zawiera się bądź . na

piśmie, bądź ustnie, b ą dź też przez dopuszczenie robotnika do pracy w trybie przyjętym w danym za ...

kładzie pracy.

.'

Robotnik ograniczony w zdolności do działań

prawnych, w razie zatrudnienia go na podstawie

umowy o pracę uzyskuje zdolność do działań praw~

Dych, które wynikają bezpośrednio z tej umowy.

Art. 4. Umowę o pracę zawiera się

a) na okres próbny;

!

b) na okres wykonania określonej roboŁy;

c) na czas określony;

d) na czas nieokreślony ..

Okres próbny pracy robotnika może

siedem dni.

Podczas okresu próbnego umowa o pracę może

być rozwiązana każdej chwili przez którąkolwiek ze

.stron.

.

NierC'_!wiązanie umowy o pracę przed upływem

okresu próbnego jest uważan ~ za zawarcie umowy

o pracę na czas nieokre ślony, o ile nIe została za war.t a umowa innego rodzaju.

Art. 5.

trwać naj dłużej

•

. ,

.-- ,

I

--- .

"';. -.

. ..

, 692

_~~ . -

~., I?ii~ri~at Usfa~v; Poz, 324.

III. Ogólne obowiązki stron.

Art. 6. 'Robotnicy są obo,:.iązani do należyte­

go i sumiennego spełniania ' tyc~. zar~a...dzeń swych

przełożonych, które dotyczą r obot ob}ęlYc~ u?Iow~

o pracę i które nie są, sprzeczne z prawem l donremi

obyczajami. ,

'

Art. 7. Przy wszelkich robotach prowadzonych bądź w zaklad2.ch pracy b ądź p~za ,terenem, zakładów pr~cy przez osoby lub przzdslęblOr3twa 'p~y­

watne. jak również przez P;-ńs two, sam:r:ądy 1,111stytucJc społeczne, pra,c :oawca ObOv~ląL.,a.ny Jest

stosować środki, zapewmające ochronę zycla l zdrowia robotników,

Jeżeli pracodawca przyjął r~botn~~a w . pocze~

domowników, powinien dostarqyc taloch urządzen

i wydać takie zar,zą~zeni~ co do jego, pomie szczen~a

oraz co 'do pożywlema, o Ile to ostatl11e zostało um<;>wione,jakie są potrzebne .ze względu . na ,zdrowIe

i moralność, .

Art. 8. W razie oddania pewnych robót z zakresu działalności zakładu pracy w podprzedsię­

biorstwo (subantrepryzę) przeds :ębiorca odpowiada

solidarnie z podprzedsiębiorcą (subantreprenerem)

za·jego zobowiązania wynikaj ą ce z umowyopracę"

W razie oddania pewnych robót z zakresu dZIałalności zakładu

pracy w podprzeds iębiorstwo

(subantrepryzę) firmom zarejestrowany~" za ,zobowiązania, wynikające z umowy o pracę oraz za prz.estrzeganie . przepis~w niniejsze~ol ,rozporządzema,

odpowiada wyłączme podprzedsięmorca (subantreprener).

Art. 9. Pracodawca powinien w ciągu mi~si~­

ca od otwarcia danego zakładu pracy lub od Wejś<;la

w życie niniejszego rozporządzenia podać do' WIadomości ' obwodowego inspektora pracy, czy sam

kie'r uje zakładem, czy też powier~a kierownic.two

zakładem innej osobie; w tym ostatmm wypadku pracodawca powinien podać nazwisko kierownika , z,:kładu pracy i jego ewentualnego zastępcy oraz PIsemną zgodę tychże na objęcie powrższyc,h sta~lO~

wisk, a następnie w ciągu trzech dm ~awl?-d~mlac

obwodowego inspe.ktora pracy o każde} zmlame na

tych stanowiskach,

..

'

"

Pisemna zgoda me jest wymagana od osob zaJmujących stanowiska kierownika zakładu pracy lub

zastępcy, których stosunek służbowy ma charakter

publiczno-prawny.

IV. Rozwiązanie umowy o pracę.

·Art. 10. Umowa o pracę rozwiązuje. się

a) po upływie czasu, na który była zawarta; ,

b) po ukończeniu roboty, ~tó~a z?st~ła wyraznie oznaczona w umowie 1 ktore} ukończe­

nie strony przyjęły, jako termin us~ania

umowy'

.

c) po upły~ie okresu wypowiedzenia, przysłu­

gującego każdej ze stron przy umowIe . na

czas nieokreślony;

d) wskutek śmi,erci robotnika;

e) z chwilą wcielenia robotnika jako poborowego, ao służby czynnej w wojsku stałem.

• -.- p'

- ., :.

.~ ,

}

Nr. 35>... !

Ad. 11. Umowa ci pracę między fobotnikie~

a pracodawcą, zawarta na czas tlieokreśIony, mo ze

być rozwiązana lub zmieniona przez k,ażd.ą ,ze stron

przez wypowiedzenie, .dokon~ne, co najm,me) na dwa

tygodnie naprzód, O Ile umOWlOno ~łuzsze okresy

wYPovy'iedzenia, to powinny być one Jednakowe dla

obu stron.

Okres wypowiedzenia kończyć się musi zawsze

w sobotę lub vi przyjęty dzień wypłaty. . .

,

Umowę zawartą na czas nieokreślony pr~co.;

, da wca VlOże rozwi,ązać. natych~iast pod wiłTunkle?t

wypłacenia robotU1ko~l c.ałkowltego wynagrodzema ,

za okres wypowiedzema.

.

, ." . - .

Pracodawca nie ma prawa wypowladac umo~ <:.;

wy o pracę

·

. . ..

..

a) w ciągu czterech tygodm mezdolnosclro- ,~

botnika do zarobkowania, spowodowanej ,

przez nieszczęśliwy wypadek lub chorobę;

b) w czasie pomiędzy chwilą powołania robot:- .'

nika na ćwiczenia wojskowe rezerwy a koń~ -.

cem odbycia tych ćwiczeń; ,

. . . ';-~

c) podczas trwania ustawowe20 urlopu robot ..

ni~a,

'

Art. 12.

Jeżeli wypowiedz~nie umowy o pra~

cę zawartej na czas nieokreśloJ;ly jest stosowane trzy

razy z rzędu względem tego samego robotnika. bez

rozwiązania . stosunku pracy, pracodawca w Ciągu

najbliższych trzech miesięcy o,d dI~ia ostatniego ~y­

powiedzenia nie może, wypowladac umowy, le~z Je.

dynie rozwiązać ją P9d warunkiem wypłacema robotnikowi oprócz wynagrodzenia za czas przepracowany całkowitego wynagrodzenia za okres wypo.

wiedzenia.

Jeżeli pracodawca wypowiedział umowę za~

wartą na czas nieokreślony, a beżpośrednio po upły~

wie o!uesu wypowiedzenia zawarł z tymże robotJ;li..

kiem tr zy bezpośrednio następujące po sobie umowy

o pracę na czas określony, z których żadna nie prze:.. ,;

kraczała dwóch tygodni, natenczas równoznaczne

to jest z zawarciem umowy na c;!:as. nieokreślony.

Art. 13. W wypadkach siły wyższej, jak na·4j

przykł ad: zamknięcie zakładu pracy lub jego części,

w której był zatrudniony robotnik, wskutek zarzą­

dz~nia władzy państwowej, pożar, p,owódź, wybu~h

kotła parowego i t. p., gdy one czymą bezwzględme

niemożliwem na przeciąg wi.ęcej niż siedmiu dni wy-.

konywanie pracy i nie są następstwem winy praco..

dawcy, pracodawca ma prawo rozwiązać umowę

o pracę w ciągu siedmiu dni od chwili ' zajścia wy..

padku.

Pracodawca ma prawo niezwłocznie

o pracę w wypadku 'ni~stawie ..

nia się robotnika

terminie rozpoczęcia pracy, ;o ile

w umowie został wyraźnie zastrzeżony warunek ter"!

minowego jej rozpoczęcia.

W razie niezashzeżenia w umowie powyższego

warunku, ro~otnik może tylko z ważnych powodów.

i co najwyżej przez tydzień, nie stawić się do rozpo ...

częcia pracy.

' .

Art. 14.

rozwiązać umowę

w

Art. 15. Każda 'ze str~n ma prawo z waznycll

powodów lub z winy przeciwnej stronyniezwłocz!1 ie .

rozwiązać umowę o pracę prz~d upłY.w~m termmu

.,. r. I , ..

),

' V'

.

,.,

... .

r:- S-

. ~"""'--

~-.-- .......

..-:.,'

693

DzIenniK Ustaw. Poz., 32'4.

ui1iowy; względnie bez ' zachowania ooowiązujących

okresów wypowiedzenia.

,

" W razie sporu o istnieniu ważny'ch ' powodów

lulfwiny ,rozstrzyga sąd. " ,I

l.

r

' .

•

Art. 16. Za ważne powody (ust. 2 art. 14

i art. 15) są uważane wszystkie okoliczności, które

ze, 'względu na dobre obyczaje lub na zasady dobre;

wiary upoważniają jedną, ze stron do odstąpienia od

umowy.

{ r,

Nie można jednak VI zadnym razie UZftaĆ za

wazny do rozwiązania umowy powód ', nie stawienia

się robotnika -do pracy w~kutek nieszczęśliwego wypadku lub ' choroby przez okres czasu nie wynoszący

więcej niż cztery tygodnie, albo - z innych uzasadnionych przyczyn przez okres cżasu nie wynoszący

więcej -niż dwa tygodnie. '

Art. 19: ' P~awo do rozwiązania umowy o pra-

cę na podstawie ,a rt. art. 15, 16, 17 i 18 rozporządze­

nia niniejszego gaśnie po upływie si~dmiu dni od

chwili powzięda , przez stronę wiadomości o okolicznościach, uprawniających ją do rozwiązania umowy.

Art. 20. Rozwiązanie umowy o pracę na podstawie art art. 15, 16, 17 i 18 niniejszego rozporzą­

dzenia nie' .wyklucza prawa dochodzenia szkód

i strat w myśl zasFld prawa cywilnego.

,,

JeżeIiumowa o pracę została rozwiązana z winy pracodawcy ' przed upływem jej terminu lub bez.,

zachowania obowiązującego okresu wypowiedzenia',

robotnikowi służy przy umowie na czas nieokreślo:- ,

ny , prawo ,do wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, o

z umowy nie wynikają dla robotnika dalej ,

idące upra\yp.iEmia, a przy umowie zawartej na okr,e s

wykonania ' określonej roboty lub na czas określo,­

" Art., 17. , Robotnik może ' rozwiązać 'umowę ny - do wynagrodzenia za cały czas aż do wyga- "

o pracę z winy (art. 15) pracodawcy zwłaszcza w wy- śnięcia umowy. WYQagrodzenie to jest płatne odrapadkach następujących

zu z procentem prawnym od dnia rozwiązania umoa) w razie jeżeli pracodawca, jego domownicy wy, a w ra?:ie jeżeli rozwiązanie nastąpiło wskutek

lub zastępcy dopuszczają się względem ro- niewypłatY i umówionego wynagrodzenia za pracę od

botnika lub członków jego rodziny czyn- ania uchybtonęgo terminu wypłaty.

Skargi. o takie wynagrodzenie 'przedawniają się

nych zniewag, lub ciężkich obraz;

,

'b) w razie jeżeli pracodawca, jego domownicy upływem _ sześciu miesięcy od dnia rozwiązania

lub zastępcy dopuszczają się -względem ro- umowy.

botnika lub członków jego rodziny czynów,

Art. 21. Pracodawca obowiązany jest niektóre sprzeciwiają ' się prawu lub dobrym zwłocznie wydać świadectwo robotnikowi na jego

obyczajom" bą,dź teżnakła~iąją i?h do ta~ żądanie. Świadectwo powinno zawierać dane, dotykich czynów;

"

czące rodzaju 'i czasu zatrudnienia robotnika u da~

c} w razie, gdy pracodawca nie wykonywa nego pracodawcy.

{, swych istotnych zobowiązań względem roPracodawcy nie wolno umieszczać w świa­

botpika, wynikających z umowy lub przepi- dectwie żadt)ych znaków i uwag.

sówniniejszego rozporządzenia.

Art. 18. Pracodawca ,może rozwiązać umowę

z winy (art. 15) robotnika zwłaszcza w wypadkach

następujących

'

, a) w razie jeżeli robotnik dopuszcza się wzglę­

dem pracodawcy, swych przełożonych lub

względem członków rodziny pracodawcy

i przełożonych czynnych zniewag lub cięż­

. kich obraz;

b) VI razie jeżeli robotnik mimo przestrogi nie

zachowuje przepisów, niezbędnych dla zapewnienia bezpieczeństwa pracy i całości

z,akładu pracy;

c) w ,razie jeżeli robotnik dopuścił się kradzieży, przywłaszczenia lub rozmyślnego uszkodzenia mienia pracodawcy;

d) w razie niestawienia się robotnika do

pracy dłużej niż przez trzy dni zrzędu lub

ogółem więcej niż przez sześć dni w ciągu

miesiąca bez 'p rzyczyny uzasadnionej;

e) w razie, gdy robotnik odmawia wykonywania swoich istotnych obowiązków, wynikających z umowy lub przepisów niniejszego

I"

rozporządzenia;

f) w razie udowodnionej zdrady przez robotni-

ka zastrzeżonej tajemnicy zakładu pracy;

g) w razie, gdy robotnik wiedząc o fakcie fał­

szerstwa lub sfałszowania dokumentów, na

ich podstawie użyskał przyjęcie do pracy.

ile

V. Wynagrodzenie.

Art. 22. " Pracodawca powinien wynagrodzenie

pieniężne obliczać i wypłacać w gotówce; wzbronio-

na jest wypłata wynagrodzenia pieniężnego wekslami, skryptami ' dłużnemi, kuponami, znakami umó-,

wionemij towarami lub innemi przedmiotami.

Art. 23. Robotnik, któremu wypłacono wyna- "

grodzenie pieniężne w sposób sprzeciny z postanowieniamiart. 22, ma prawo powtórnie żądać wypłaty

w myśl przepisów 'art. 22; żądaniu temu pracodawca

nie może przeciwstawić zarzutu z tytułu dokonania

wypłat wbrew art. 22.

.

Warto,ści otrzymane przez robotnika przy po:'

przedniej wypłacie, o ile robotnik jeszcze je posiada

lub jestzl tytułu tej wypłaty wzbogacony, przypadają na cele ' kulturalno-oświatowe, zgodnie z przepisami specjalnego rozporządzenia, które wyda ' Minister Pracy i Opieki Społecznej.

,

'

Ad. 24. Pracodawca , obowiązany jest prowa-

dzić księgi płacy względnie wykazy wypłat robotni-

czych oraz inne księgi niezbędne dla kontroli nad

sto's unkiem pracy i przechowywać je przez okres

pięcioletni. ,

"

,

Minister Pracy i Opieki Społecznej w porozu,mieniu z zainteresowanymi ministrami władny jest

Y' drodze rozporządzenia ustalić rodzaje ksiąg i wykazów dla poszczególnych kategoryj zakładów pracy i wzory tych ksiąg i wykazów oraz zwalniać pew~

/

Diiennik Ustaw. Poz .. 324.

Nr.3S.

I

ne kategorje zakładów pracy na całym obszarze

Rzeczypospolitej względnie na pewnych obszarach

od obowiązku prowadzenia poszczególnych ksiąg.

Art. 25. We wszystkich zakładach pracy, zatrudniających powyżej czterech robotników, każde­

mu robotnikowi najpóźniej w siedem dni po rozpo.częciu pracy powinna być bezpłatnie wydana przez

pracodawcę książeczka obrachunkowa.

Art. 26.

Książeczka

obrachunkowa powinna

zawierać dane, dotyczące warunków umowy .o pracę

oraz wyciąg z przepisów prawnych, określających

prawa i obowiązki stron i z regula1l1inu pracy

,w4ględnie obwieszczenia (art. 56).

.

Nadto do książe czki ' obrachunkowej są wpisy-

wal1ę dokonywane każdorazpwo wypłaty wynagrodzenia ze wskazaniem poszczególnychpoŁrąceń oraz

z wymienieniem ilości wymierzonych robotnikowi

kar pieniężnych i powodów do . ich wymierzania.

Art. 27. Minister Pracy i Opieki Społecznej

w drodze rozporządzenia może zezwolić poszczególnym kategorjom zakładów, pracy na całym obszarze

Rzeczypospolitei względnie na pewnych obszarach,

na niewpisywanie do książeczek danych,wymienioilych w ust. 2 art. '26, jeżeli zakłady te zobowiążą

się do wprowadzenia innego odpowiedniego systemu 'obliczania wynagrodzenia oraz wykazywania wysokości wynagrodzenia i poczynionych potrąceń przy

każdorazowej wypłacie. Warunki i tryb . udzielania

zezwoleń ustalone zostaną w temże roiporządzeniu.

Art. 2ft Szczegółowe dane, dotyczące treści

obrachunkowych i dowodów, wydawai1ych przez pracodawcę (art. 30) oraz trybu zatwierdzania wzorów książeczek obrachunkowych dla poszczególnych kategoryj zakładów , pracy, określi

rozporządzenie Ministra Pracy i Opieki Społecznej

wydane w porozumieniu z zainteresowanymi ministtami.

ksiązeczek

Art. 29. Zabrania się umieszczania w ksią­

zeczkach obrachunkowych notatek lub znaków, mających na celu wyróżnianie robotnika w sposób dla!l

.korzystny lub niekorzystny, oraz uwag o jego sprawowaniu się i uzdolnieniu fachowem.

Art. 30. Książeczkę obrachunkową robotnik

. przechowuje u siebie, celem zaś wpisania do niej

niezbędnych danych oddaje ją za dowodem ' pracodawcy, który zwraca książeczkę obrachunkową tobotnikowi przy wypłacie.

. Art. 31. Wzamian za zgubioną lub uszkodzoprzez robotnika książeczkę obrachunkową pracodawca powin,i en niezwłocznie wydać nową, za co

pobiera od robotnika opłatę, nieprzękraczającą

kosztu własnego, w każdym razie nie wyżej taksy,

zatwierdzonej przez obwodowego inspektora pracy.

ną

Art. 32. Wypłata robotnikom należnego wynagrodzenia powinna być dokonywana

. . aj przy umowie zawartej na czas określony

nie dłuższy niż dwa tygodnie - po upływie

terminu umowy, a jezeli umowa zawarta została na czas dłuższy niż dwa tygodnie

przynajmniej raz na dwa ty~odnie.~

b) przy' umowie zawartej na czas nieokreślony '- przynajmniej raz na dwa tygodnie.

.

Przy umowie zawartej na czas wykonania określonej roboty wypłata robotnikowi zaliczek na poczet wynagrodzenia powinna być dokonywana w terminach, ustalonych w umo\de o pracę. jednak nie

rzadziej niż co dwa tygodnie, oraz w wysokości nie

niższej od dwutygodniowego zarobku, obliczonego

według ustalonej w umowie dniówki lub według

wartości ' wykonanej

części pracy; ostatecznego

obrachunku i wypłaty dokonywa się niezwłocznie po

ukończeniu całej roboty.

Minister Pracy i Opieki Społecznej w porozu~

mieniu z właściwymi niinistrami może zezwolić

w pewnych gałęziach pracy dokonywania wypłat

w wypadkach wyżej wymienionych raz na miesiąc

z zastrzeżeniem wypłacania odpowiednich zaliczek

w ciągu miesięcznego okresu płatniczego.

.;

VI razie zawinionej nie wypłaty w terminie pracodawca obowiązany jest do opłacania procentów

zwłoki w wysokości 2%. 3% miesięcznie, - po..,

cząwszy od dnia zwłoki.

.

Art. 33. Wypłata wynagrodzenia powinna się

rozpoczynać nie później jak bezpośrednio po zakoń­

czonym dniu pracy i nie moze się odbywać w sklepach, jadłodajniach i t. p. zakładach.

Art. 34. Jeżeli zasady obliczenia wysokości

wynagrodzenia są tak skomplikowane, że nie mogą

być wyszczególnione w ksiązeczce obrachunkowej,

to za podstawę do obliczenia powinny być brane

wskazane w tej książeczce tablice, wykazy i taryfy

płac oraz przepisy taryfowe wywieszone w żakładach pracy.

, .

Powyzsze tablice, wykazy i taryfy płac oraz

przepisy taryfowe powinny być podpisane przez kierownika zakładu oraz zaświadczone przez obwodowego inspektora pracy, któremu powinny być do-.

starczone w dwóch egzemplarzach.

Art. 35. Pracodawca w żadnym razie nie moze żądać wynagrodzenia od robotnika za pomoc lekarską, nie przewidzianą obowiązującemi przepisa...

mi, za dostarczanie lokalu pracy, za ogrzewanie,

oświetlenie i czyszczenie lokali pracy i za używanie

narzędzi pracy oraz siły napędnej, . zużywanej dla

. zakładu pracy i stanowiących jego własność.

Robotnikom zakładów górniczych wolno wydawać na rachunek wynagrodzenia pieniężnego materjały wybuchowe do wykonywania pracy w ilości

nie większej, niż tego wymaga wykonywanie pracy,

po cenach nie przewyższających cen, podanych

w cenniku, zatwierdzonym przez władze górnicze.

Art. 36. Pracodawcy nie wolno pobierać procentu od pożyczek, udzielanych robotnikowi, ani ·

też wynagrodzenia z tytułu poręczenia za jego zo .. '

bowiązania pieniężne.

Art. 37. W celu zaopatrywania robotników

w tanie i w dobrym gatunku artykuły pierwszej potrzeby pracodawcy mogą otwierać przy zakładach

pracy na mocy zezwolenia właściwego obwodowego

inspektora pracy sklepy, którym przysługuje prawo

ściągania od robotników należności za artykuły

~ myśl ust. 1 punktu 4 i ust. 3 art. 38. Wykaz sprze",

Nr. 35.

dawanych artykułów pierwszej potrzeby wraz z cennikiem względnie zmiany tego wykazu i cennika po' winny być zatwierdzane przez obwodowego inspek':'

tora pracy i wywieszane w sklepie , na widocznem

' :niiejscu.' Ceny sprzedavlanych artykułów nie mogą

,' przekraczać przeciętny~h cen rynkowych.

,

' Inspektor pracy może cofnąć zezwolenie, na' dające uprawnienia, wskazane w ustępie pierwsiym,

o ile stwierdzi przekroczenia tych uprawnteń.

""

Art. 38. Z wynagrodzenia robotnika wolno

potrącać tylko następujące 'należności

"

1) 'Za dostarczone robotnikowi przez praco-

dawcę mieszkanie, opał, światło oraz za dostarczone

górnikom materjały wybuchowe (art. 35 ust. 2); ,

2) 'bieżące i zaległe daniny i opłaty publiczne,

vi granicach ustawowego upoważnienia pracodawcy

do ich potra,cania;

3) sumy egzekwowane na mocy tytułów wy'konawczych i egzekucyjnych;

4) zaliczki pieniężne udzielone robotnikowi

' przez pracodawcę na poczet wynagrodzenia oraz

-c$umy należne za artykuły pierwszej potrzeby skle,(pom wymienionym wart. 37;

5) kary pieniężne przewidziane regulaminem

pracy.

",

Potrąceń wymienionych w ustępie poprzednim

·wolno dokonywać przy każdorazowej wypłacie,

:~.' w szczególności potrąceń wymienionych w punk,Jach 1) i 2) całkowicie i przed potrąceniami wymie,nionemi w punkcie 3), tych zaś ostatnich wgranicach, przewidzianych' wart. 39.

I

Potrąceń wymienionych w punkcie 4) wolno

, 'dokonywać z tern ograniczeniem, że potrącenia wy-mienione w punktach 1), 2), 3) i 4) nie mogą łącznie

przewyższać połowy wynagrodzenia przypadające­

go do wypłaty.

Potrącenia kar pieniężnych, wymienionyc,h

W , punkcie 5) wolno dokonywać przy wypłacie po

potrąceniach wymienionych w punktach 1), 2), 3) i 4)

'i; ograniczeniem, przewidzianem w ust. 2 art. 4,4.

, " Postanowienia niniejszego artykułu nie doty" pą zaliczek, przewidzianych w art. 32 ust 3 niniej,szego rozporządzenia, które są potrącane z należ­

' oej sumy odrazu w całości.

Art. 39.

Wynagrodzenie robotników ulega za-

jęCiu administracyjnemu tudzież zapowiedzeniu i zajęciu sądowemu nie więcej , niż do wysokości jednej

piątej części sumy wynagrodzenia, przypadającego

do wypłaty.

Tytułem wyjątku od powyższej ogólnej zasady

robotników ulega żapowiedzeniu

i zajęciu sądowemu za alimenty do wysokości 2/. wynagrodzenia, , przyczem pozostałe 3/5 wolne są od

!Wynagrodzenie

:wszelkich zapowiedzeń i zajęć .

,

Przy zbiegu zap o wiedzeń za alimenty i za innenależności lub długi, 1/5 część wynagrodzenia staje

.sję przedmiotem stosunkowego podziału zarówno na

aJimenty, jak na inne należności lub długi, druga zaś

':15 część przekazuje się wyłącznie na zaspokojenie

ąamych tylko alimentów, o ileby pierwsza 1/5 część

na, nie przy zbiegu ińnych :wierzycieli nie wy~tarczała.

'

Art. 40. Prawo robotnika do wynagrodzenia

nie może być przez robotnika zastawione lub odstapione osobie trzeciej.

. Umowa zawarta wbrew temu zaka~owi jest

nieważna.

Art. 41. Wysokość wynagrodzenia powinna

być określona bądź w umowie indywidualnej, bądź

zbiorowej, obowią~ującej danego pracodawcę, w braku zaś tego określenia pracodawca powinien dać

wynagrodzenie zgodne ze zwyczajem miejscowym,

a W braku tegoż....,.. słuszne wynagrodzenie.

Art. 42.

W razie rozwiązania umowy wskutek

śmierci robotnika, pracodawca bez względu na ubezpieczenie emerytalne robotnika, powinien, jeżeli robotnik pracował co najmniej 10 lat w przedsiębior- .

stwie, wypłacić jego rodzinie, mającej ustawowe

prawo do utrzymania i przez niego utrzymywanej,

odprawę w wysokości ostatnio pobieranego dwutygodniowego wynagrodzenia.

Jeżeli stosunek pracy trwał co najmniej 20 lat

odprawę stanowić będzie ostatnio pobierane czterotygodniowe wynagrodzenie.

Odprawa należy się w całości tylko wówczas,

jeżeli zmarły robotnik pozostawił małżonka i zstęp­

nego lub zstępnych. We wszystkich innych wypadkach odprawa wynosi połowę wyżej oznaczonej

normy.

Odprawa płatna jest po upływie miesiąca, li.

cząc od dni.a śmierci robotnika.

1

Art. 43. Kary piemęzne mogą być nakładane

na robotników, jeżeli są przewidziane w regulaminie

pracy i tylko za następujące przekroczenia

1) za rozmyślnie złe lub niedbałe wykonywanie robót oraz za rozmyślne psucie podczas niej materjałów, narzędzi i maszyn;

2) za nieprzybycie do pracy, spóźnianie się do

pracy lub samowolne jej opuszczenie w ciągu dnia

roboczego bez uzasadnionej przyczyny;

3) za zakłócenie spokoju i

4) za znajdowanie się przy pracy w stanie

nietrzeźwym;

·5) za nieprzestrzeganie przepisów ostrożności

przy obchodzeniu się z ogniem, światłem i t. p., zamieszczonych w regulaminie pracy.

.

Kary pieniężne nie mogą być nakładane ' na robotnika po upływie trzech dni od ustalenia przekroczenia robotnika,

Art. 44. Kara pieniężna za poszczególne przekroczenie nie może przewyższać czwartej części

dziennego zarobku robotnika. Ściągnięte kary pieniężne przypadają na cele kulturalno - oświatowe

zgodnie z przepisafni specjalnego rozporządzenia,

które wyda Minister Pracy i Opieki Społecznej.

Kary pieniężne w sumie ogólnej nie powinny

przewyższać dziesiątej części wynagrodzenia, faktycznie przypadającego robotnikowi na umówiony,

termin wypłaty.

Art. 45. Zarząd zakładu pracy powinien prowadzić księlgę nakładanych na robotników kar pieniężnych według wzoru, ustalonego w drodze rozporządzenia przez Ministra Pracy i Opieki Społecznej.

, ~~'J.,!7 -." ".. '.

I'

- -- < 7

.. '

, ' o,

..

Nr. 35 .

:DZiennik Ustaw. Poz. 324.

, Księga ta powinna być okazywana inspektorowi pracy na każde żądanie.

'

I'

. VI.

Ochrona praw,n a zarobków robotniczych.

Art. 46. , Sprawy wszczęte w sąclziez tytułu

umowy o pracę robotników mają char~kter ' spraw

pilnych i ferjalnych. Termin do rozpoznania sprawy

winien sąd wyznaczyć niezwłocznie i vi ten ,sposób,

aby w przypadkach gdy miejsce zamieszkania pozwanego znajduje się w okręgu sądowym, ' okres czasu od dnia doręczenia wezwania do rozprawy wynosił nie więcej jak 5 dni.

Art. ,*7.

W postępowaniu egzekucyjnem jako

też upadłościowein należnośc'i robotników, wynikające z postanowień niniejszego rozporządzenia, korzystają z pierwszeństwa 'zaspokojenia na obszarze

województw białostockiego, kieleckiegb; lubelskie-

go, łódzkiego, nowogródzkiego, poleskiego, warszawskiego; wileńskie g o i wołyńskiego ·oraz m. ,sL Warszawy w 'rozmiarzei stopniu przysługującym należ­

nościom z tytułu zasług sług i czeladzi, a na obszarze województw krakowskiego, lwowskiego, poznańskiego, pomorskiego, stanisławowskiego i tarnopolskiego wedle obowiązujących tam przepisów.

VII. Regulamin pracy.

Art. 48. Dla każdego zakładu pracy, zatrudniającego ponad dwudziestu robotników,powinien

być wydany regulamin pracy w ciągu czterech t y'godni od otwarcia zakładu lub od wejŚcia vi życie

niniejszego rozporządzenia.

, Dla poszczególnych oddziałów zakładu. pracy

lllb dla poszczególnych kategoryj robotników mogą

być ,:"ydawane odrębne regulaminy. .

Art. 49. Regulamin

pracy,

zatwierdzony

w trybie przewidzianym w art. 51 - 54 niniejszego

rozporządzenia posiada dla pracodawcy i robotników moc obo:wiązującą, lecz w razie sprzeczności

z prawem może ' być uchylony w drodze nadzoru

'\YIPyśl przepisów art: 53.,

'

"

O ile regulamiri pracy uszczupla prawa po,szczególnych robotników, zastrzeż9ne im przez indywidualną umowę 9 pracę, robot!liko~ przysługuje

prawo dochodzenia szkód i strat w drodze sądowej.

Powództwo może być zgłoszone w ciągu miesiąca od

d,oia wejścia w życie regulaminu pracy. .

Art. 50. Regulamin pracy powinien zawierać

a) oznaczenie początku i końca czasu pracy

oraz przerw VI pracy we wszystkie dni w t yJ~odniu dla mężczyzn, kobiet, dla robotników młodocianych z uwzględnieniem czasu

ich nauki szkolnej, jak również dla kategoryj robotników, wykonywających czynn,ośd specjalne;

.

b) czas normalnego czyszczenia narzędzi, maszyn i urządzell oraz porządkowania zaldadów pracy;

,

c) przesuwanie zmian w zakładach o ruchu

ciągłym;

d) wykaz dni świątecznych ustawowych oraz

innych stale przestrzeganych w danym zakładzie pracy;

. '

, e) czas i miejsce wypłaty wynagrodzenia;

f) przepisy ostrożnoScl przy obchodzeniu się

z ogniem, światłem i , t. p., w razie braku

, specjalnych przepiŚów bezpieczeństwa;

g) rodzaje przekroczeń i wysokość kar pienięż­

nych za nie nakładanych ·. w granicach art.

43 i 44;

h) taksę ' za zgubione lub zniszczone przez robotnika książeczki obrachunkowe.

Nadfo dla górnictwa

;

i) koiejność w jakięj zjazd , i, wyjazd robotników ma się odbyw.ać;

'

.

j) ,czas i miejsce wydawania górnikom maferja~

łów i narzędzi do pracy.

',. , '

Opróoz postanowien zawartych w punktach

a) - j) artykułu niąiejszego regulamin pracy m6ie

zawierać wyciągi z przepisów prawny,ch .dotyczą~

cych stosunków pracy. ,

"

Art. 5'1. ProjEiktnowego . lub zmienionego regulaminu pracy powinien być opracowany przez za,rząd zakładu pracy i wywieszony w 10kaluzakłaQ,U

pracy w miejscu widoczą.em dla wszystkich.

''

Art. 52. Po upływie tygodnia od dnia wywieszenia '(art. 51) zarząd zakładu pracy przesyła projekt

regulaminu wraz z podaniem o 'zatwierdzenie do

obwodowego inspektora pracy i z zaznaczeniem daty wywieszenia.

Zarządy , zakładów, ' pociległych usfa wom górni

czym z wyjątkiem hut, przeąyłają jednocześnie drugi

egzemplarz projektu regulaminu do władzy górniCzej.

I

, ,

Art. 53. Obwodo~y inspektor pracy odmawia

zatwierdzenia, jeżeli regulamin jest sprzeczny' z przepisami prawa.

"

Decyzja obwodowego ' inspektora pracy co do

projektunowe,g.o lub zmi~nionego. re~u~amin1! pra, cy

powinna zapasc w przeclągu naJwyzeJ dwoc.h · ty.,..

godni od dnia złożenia projektu w jego kancelarji i po~

winna być podana przez zarząd zakładu do wiado~

mości robotnikom . przez . wywieszenie ' ogłoszenia.

Regulamin zatwierdzony przez obwodowego

inspektora pracy może być uchylony przez okręgo­

wego inspektora pracy w dr9dze nadzoru i bez skargi stron zainteresowanych 'w razie stwierdzenia, że

regulamin jest 'lub stał ' się 'sprze'c zny z przepisamiprawa.

Art. 54. Regulamin pracy po zatwierdzeni.u

powinien być niezwłocznie wywieszony w lokalu <za..

kładu pracy w miejscach widocznych i wchodzi w ży­

cie najwcześniej w dwa ,tygodnie po wywieszeniu.

Robotnikowi p-rzysługuje prawo rozwiązania umo;'

wy w ciągu dwóch tygodni od dnia wywieszenia re~

gulaminu .. ,

'

., .

Wywieszony regulamin pracy powinien być,

zawsze utrzymany w stanie' czytelnym. ,},

Art. 55. Pracodawca powinien podać regula,:"

min do wiadomości robotn,ikowi przed przystąpię:niem robotnika do pracy. '

.

Art. 56. ' W k9-żdym żakładzie pracy, żatrud...

niającym do dwudziestu robotników, powinnp ' by~

wywieszone obwieszczenie wewnętrzne, zawierające

następujące punkty zgodne z obowiązują~emi prze"!i

pisami

,- ,

•

Nt. 35.

t.

!.

a) oznaczenie początku . i końca ' pr~cy oraz

. przerw w pracy;!we wszystkie:,qni tygodnia;

b) ,wykaz dniświąt~~znych ustawowych oraz

innych stale , przestrze,g anych w danym za.

'~ kładzie pracY·j.. ~.;' ; ..: ~.

'

.~

~) terminy i miejsce wypłaty wy~agr9dzenia.

,Poźatem

obwieszczenie . może · zawierać wyz\ przepisów prawnych, dotyczących stosunku pracy.

.

.'

'.

.

ciągi

Art. 57. W razie.' stwierdzenia przez inspektora pracy niezgodności p'u nktow obwieszczenia z obowiązującemi przepisami prawa, obwieszczenie takie

zostaje przez inspektora prac-y unieważńione z zainac~eniem' tychpun'któw, które sprzeciwiają się

prawu

!,'.

." . Pracodawca powmien uniewazmone obwieszczenie zastąpić w przeciągu trzech dni przez noVfe,zgpdne z obowiązują.~e.lJli przepisami prawa.

i

'. Art. 58.

Przepisy niniejszego rozporządzenia

rtie uszczuplają w nicżemuprawnień p~zedstawiciel­

stwa roboti:1iczego,wyn'ikających z . ustawy z dnia

4,lutego 1920 r. o. rada~h załogowych (Dz. Ust. Rzes~yniem. str . . 147) oraz , ; innych obowiązujących

iW: tYJl1 zakresie przepisów prawnych.

.

Att. 59. Regulaminy pracy w zakładach podległych ustawom górniczym z wyjątkiem hut są zal'wierdzane przez oBwodowego inspektora pracy

)" .:~łaściwyurząd gó.iaici'Y: Instancje odwoławcze

iszczegółowy tryb postępowania ustali rozporządze­

pie .Ministra Pracy i Opieki Społecznej i Ministra

R~,zemys~u i ·Handlu..

VIII.

:.~ i",

"'

Art. ,60.

Przepisy karne.

Winni prz~kroczenia pr~episów arty-

kułów 11 usf'ęp czwarty, 36 i38 . niniejszego rozporządzenia' karani. będą grzywną od 50 zł., do 1.000 zł.

i aresztem do 6 tygodni lub jedną z tych kar, o ile

'inne ustawy karne n~e przewidują kar surowszych.

, " ' Do orzekania powołane są sądy pokoju (powiątowe).

.~ .'. .

Art. 61, Winni przekroczenia przepisów art y/ kulów 9, 21, 22, 24 ustęp pier,Wszy, 25,26, 29 ..:.... 31,

33 ~ 35, 43 - 45, 48, 51, 52, 54,56, 57 ust. 2 niniejszego rozporządzenia oraz przepisów rozporządzeń,

)wydanych na podstawie art. 24 ustęp drugi, art. 27

;"28 ulegną karze grzywny .od 10 zł. do SOO zł., o ile

inne ustawy karne nie przewidują kar surowszych.

. W razie zbiegu przekroczeń w niniejszym art ykule wymienionych lub ; powtarzania się ich; kara

może być podwyższona do 1.000 złotych.

Grzywna za przekroczenie przepisóW. o · ksią­

,teczkach obrachunkowych jest nakładana w wyso: kości co najmniej 10 zł.

Grzywny na wypadek nieściągalności zamienić

xia1e:~y , w orzeczeniu ~a ką:rę aresztu na czas nie

dłiifl;zy ńiż dwa tygodnie.

Art. 62.

697

. Dziennik Ustaw. Poz. 324.

Do, orzekania w sprawach z art. 61

J~iniejszego rozporządzenia,' powołani są obwodowi

.~nspekto.rzypracy.

. ' Art. 63. W wypadkach, gdy zakład pracy nie jest

zarządzany osobiście przez właściciela, odpowiedzial-

uym za,· przestępstwa wymienione wart. art. 60 i 61!

niniejszego rozporządzenia, jest kierownik zakładu

pracy (art. 9).

'

.

W'łaściciet jest odpowiedzialnynarówni z kierownikIem" jeżeli przestępstwo było popełnione za jego wiedzą, bądź gdy właściciel zaniechał ·należytej;

st~ranności ptzy wyborze kierownika.

W wypadkach, gdy właściciel zakładu pracy

nie wyzna:czył ' kierownika zakładu pracy, odpowiedzialnym za j>rżestępstwa, wymienion? w ' art. 60 i 6ł'

niniejszego rozporządzenia, jest w1aści9iel zakładu

pracy.

.

Jeżeli właścicielem zakładu pracy jest osoba

prawna, odpowiedzialnemi za przestępstwa, wymie..;

nione w art/ 60 i 61 są · te osoby, które powołane ~,ą

do zawiadywania inter.esami osoby prawnej.

. '

. W razie .oddania pewnych robót z. zakresu dzi~~

łalności zaldad'll pracy w podprzedsiębiorstwo (sub ..

antrepryzę) , ptzedsiębiorcajest' odpowiedzialny na:.

równi z podprzedsiębiorcą (subantreprenerem) , ?a

pI'zekroczenieprzepisów niniejszego rozporządz~nia,

dotyczących wydawania robotnikom książeczekobra:­

chunkowy-C,hi za przekroczenie innych przepisów niniejszego :ro~porządzenia przedsiębiorca jest odpowiedzialnynarówni , z podprzedsiębiorcą (subąntrę­

prenerem), jeżeli przestępstwo było popełnione za

jego wiedzą lub gdy przedsięMorca okazał szczególną

niedbałość w wyborze podprzedsiębiorcy (subantreprenera).

.

Przepisy niniejszego artykufu nie uchylająpq~.

stanowień,dotyczących udziału (wspólwiny) w prze",

słępstwie.

. .

Art. 64. Kierown:ićy zakładów pracy państwo­

wych, samorządowych lub znajdujących się pod zarządem państwowym winni przestępstw, wymie.piOnych wart. 61 podlegają karom w tymże artykule

przewidzianym wyłącznie . w drodze sądowe';.

Art. 65. ' Uprawnienia i .obowiązki ' inspektorów pracy, wynikające z przepisów niniejszego roz~

porządzenia, w stosunku do. zakładów pracy pozo~

stających w państwowym zarządzie kolejowym przechodzą na organa władzy kolejowej, .wyznaczone

przez 1V\inistra Komunikacji, który jednocześriie ustali tryb ' postępowania tych organów.

. '.

IX. Przepisy końcowe.

Art. 66. Wszelkie postanowienia umów reguwarunki pracy mniej korzystnie dla robotników, aniżeli to ·czyni niniejsze rozporządzenie, są

nieważne i ulegają z mocy samego prawa zastąpie­

niu przez odnośne postanowienia ,niniejszego rozporządzenia.

.

".

'

Art. 67. Wykonanie niniejszego rozporządze­

nia porucza się Ministrowi Pracy i Opieki Społecz­

nej w porozumieniu z właściwymi ministrami, a w odniesieniu d9 postanowień . karnych w porozumieniu

z Ministrem SprawiedliwoŚci.

Art. 68. Rozporządzenie niniejsze . wchodzi

w życie na całym obszarze Rzeczypospolitej z wyjątkiem województwa śląskiego w cztery miesiące

po ogłoszeniu, na obszarze zaś województwa ślą­

skiego w cztery miesiące po ogłoszeniu zgody Sejmu

Śląskiego na niniejsze rozporządzenie.

lujące

Dziennik Ustaw. Poz. 324 i 325.

Z chwilą wejścia w życie niniejszego rozporzą­

dzenia tracą moc obowiązującą, o ile dotyczą robotników

a) art. art. 42 - 63, 87 - 192, 211 - 222 ustawy o pracy w przemyśle (Zwód praw rosyjskich

Tom XI, Część II, wydanie 1913 r.);

b) §§ 72, 73, 76, 77 - 78-e, 81 - 88a, 90 i 91

ustawy przemysłowej w brzmieniu noweli z dnia

5 lutego 1907 r. (Dz. u. p.austr. Nr. 26);

c) §§ 105, 114a - 119b, 121 - 125, 133g '134g ordynacji przemysłowej Rzeszy Niemieckiej

w brzmieniu noweli z dnia 27 grudnia 1911 r. (Dz.

Ust. Rzeszy niem. z r. 1912 str. 139);

d) §§ 200 - '209 powszechnej ustawy górniczej

Z dnia 23 maja 1854 r. (Dz. u. p. austr. Nr. 146);

e) §§ 80 - 80e, 80g - 85h, 92 i 93 pruskiej

powszechnej ustawy górniczej z dnia . 24 czerwca

1865 r. (Zbiór Praw prus. str. 705);

f) art. 3 ustawy z 15 lipca 1920 r.O zabezpieczeniu bytu rodzinom osob, pełniących ochotniczą

lub obowiązkową służbę wojskową (Dz. U. R. P.

Nr. 62, poz. 403),

oraz wszelkie inne przepisy prawne, normujące

sprawy, uregulowane niniejszem rozporządzeniem,

o ile są sprzeczne z przepisami tego rozporządzenia.

Prezydent RzeczypospoEtej: 1. Mościcki

Pre!es Rady Ministrów i Minister Spraw Wojskowych

•

styŁucje społeczne, przedsiębiorca

Nr. 35.

powinien zasŁoso­

i zdrowią.

wać środki zapewniające ochronę życia

pracowników, a w szczególności

aj maszyny i urząazenia techniczne powinny

być tak skonstruowane lub posiadać takie

osłony i zabezpi~czenia, by zapewniały pracownikom, w zależności od gałęzi produkcji

oraz miejscowych warunków, bezpieczeń-.

stwo i higjeniczne warunki pracy;

.

b) lokale, w których odbywa się praca, powinny w zależności od rodzaju produkcji i typu zakładu oraz liczby pracowników być.,

dość obszerne, do.b rze wentylowane, czy~to

utrzymywane,

d03ta tecznie

oświetlane ·"

i ogrzewane, powinny posiadać w zależno~ ~

sci od rodzaju produkcji i typu zakładu __

urządzenia

właściwe celem usuwania po .. .

wstających przy produkcji: pyłu, gazó~ł

szkodliwych wyziewów i odpadków;

.',

c) urządzenia, zapewniające pracownikom zdro ... .

wotne warunki życia podczas pobytu w za""

kładzie pracy, jak jadalnie, ubieralnie, umywalnie, ustępy i t. p,. powinny czynić zadość

wymaganiom higjeny;

'

. ..

d) znajdujące się przy zakładach pracy mieszkania dla pracowników winny odpowiada:Ć~

wymaganiom higjeny w ramach pn;episów

wydanych na podstawie art 2.

J. Piłsudski

Zakres zastosowania zasad niniejszego artyku.-'

Minister: K. Bartel

lu w gospodarstwach rolnych i leśnych oraz przedMinister Spraw Wewnętrznych: Sławoj Składkowski siębiorstwach z niemi związanych, które nie posiada';,

Minister Spraw Zagranicznych: August Zaleski

ją przeważająceg o charakteru

przemysłowego · ltih.

handlowego, ustali rozporządzenie Ministrów: · Spraw

Minister Skarbu: G. Czechowicz

Wewnętrznych, Pracy i Opieki Społecznej oraz RolMinister Sprawiedliwości: A'. Meyszfowicz

'nictwa

w porozumieniu z Ministrem Reform Rolnych.

Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego

Dr. Dobrucki

Art. 2. Przepisy szczegółowe w zakresie postanowień art. l-go wydają

.

Minister Rolnictwa: K. Niezabyłowski .

a) co do zakładów pracy podległych ustawom

Minister Przemysłu i Handlu: E. Kwiatkowski

przemysłowym i górniczym Ministrowie:'

. Minister Komunikacji: Romocki

Pracy .i Opieki SpoŁecznej,. Przemysłu'

Minister Robót Publicznych: Moraczewski

i Handlu i Spraw Wewnętrznych łącznie -o

Minister Pracy i Opieki Społecznej: Dr. Jurkiewicz

i w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami;

Minister Reform Rolnych: Witold Staniewicz

b) co do gospodarstw rolnych i leśnych oraz

Minister Poczt i Telegrafów: Bogusław Miedzińłhi

przedsiębiorstw z niemi związanych, które

nie posiada ją przeważa jącego charakteru

przemysłowego lub handlowego, rozporzą" "

325.

dzenia z zakr:esu ochrony· życia i zdrowia ,

pracowników

zgodnie z rozporządzeniami,.:,

Rozporządzenie

wymienionemi w ustępie ostatnim art. 1, wyPrezydenta Rzeczypospolitej

dadzą Ministrowie: Spraw Wewnętrznych;

Pracy

i Opieki Społecznej i Rolnictwa:'

z dnia 16 marca 1928 r.

w porozumieniu z Ministrem Reform Rol"'·

O bezpieczeństwie i higjenie pracy.

nych i Ministrem Robót Pu@icznych;

~,

e)

co

do

innych

zakładów

pracy

Ministrowie

Na podstawie art. 44 ust. 6 Konstytucji i usta.

Spraw Wewnętrznych oraz Pracy i Opieki .

wy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o upoważnieniu PreSpołecznej łącznie w . porozumieniu z zairi-zydenta Rzeczypospolitej do wydawania rozporzą­

teresowanymi ministrami.

.

dzeń z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr. 78, poz. 443)

W

trybie

przewidzianym

w

ustępie

pierwsżym

postanawiam co następuje

wydane będą również rozporządze'nia, dotyczące zaArt. 1. Przy wszelkich robotach, prowadzo- chowania się i obowiązków pracowników przy wykonych bądź w zakładach pracy, bądź poza terenem za- nywaniu robót, celem ochrony ich życia i zdrowia.

kładów pracy przez osoby lub przedsiębiorstwa pryRozporządzenia, wydane na podstawie niniejwatne, jak również przez Pat].stwo, saIl,lorządy i in- szego artykułu, ustalą ,w jakim zakresie i w jaki spo-