Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 17 marca 1928 r. o prawie bankowem.
Table of Provisions (54)
Statutory Text (54 Articles)
Art. 1. Za przedsiębiorstwa bankowe uważa
Art. 7. . Do założenia i prowadzenia przedsię
się przedsiębiorstwa handlowe w rozumieniu prawa
biorstwa
bankowego, z wyjątkiem spółdzielni kredyhandlowego, trudniące się czynnościami bankowemi
towych (art. 6), potrzebne jest zezwolenie Ministra
jako głównym przedmiotem przedsiębiorstwa.
. . W razie powstania wątpliwości, czy pewne Skarbu (koncesja).
prze<łsiębiorstwo ma za przedmiot, względnie za
Art. 8. Do wykonywania . poszczególnych
głównyprz€ dmiot, czynności bankowe, rozstrzyga
czynności bankowych przez przedsiębiorstwo h3nMinister Skarbu w porozumieniu z Ministrem Prze- dlowe (w rozumieniu prawa handlowego), które ni,e
mysłu i Handlu.
• jest przedsiębiorstwem bankowem, potrzebne jest
,Art. 2. Bankami są ·przedsiębiorstwa banko- również zezwolenie Ministra Skarbu. Zezwolenia
we, istniejące w formie bądź spółki akcyjnej, bądź ' tego udziela Minister Skarbu według swobodnego
.
spółki komandytowo-a~cyjnej,
oraz przedsiębior uznania.
Spółdżielnie
spożywcze, należące do zwiążkó\.,
stwa ban~owe, założone na mocy przepisów o związ
kach międzykomunalnych (celowych), z ' wyjątkiem rewizyjnych w rozumieniu· art. 68 i 70 ustawy z dniii
komunalnych kas oszczędności, obj ę tych rozporzą - 29 października 1920 r. o spółdzielniach ' (Dz; U. R.
dz~niem
Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia P. Nr. 111, poz. 733), mogą bez zezwolenia, o którem
13 kwietnia 1927 r. (Dz. U. R. P. Nr. 38, poz. 339), moWa w ustępie poprzednim, przyjmować wkłady
i . !!miJ;lnych kas wiejskich pożyczkowo-oszczędno pieniężne o.d swych członków, bez prawa jednak ·
wydawania dowodów wkładowych, opiewających na
śCiOWych,
objętych rozporządzeniem Prezydenta
okaziciela lub opiewających na nazwisko, a płatnych
Rżeczypospolitej z dnia 30 grudnia 1924 r. (Dz. U.
okazicielowi.
R. P. Nr. '118, ' poz. 1069). ,/.
Art. 9, . Koncesja na prowadzenie przedsię
.Art. 3. . Domami bankowemi są przedsiębior
stwa bankowe, należące do osób fizycznych lub biorstwa bankowego nie może być udzielona spół
ce z ,ograni.czoną . odpowiedzialnością . .
istniejące w formie spółki jawnej (firmowej) albo komandytowej, uprawnione do wykonywania
Art, 10. Koncesji udziela według swego sWo1) bądź wszystkich zwykłych czynności banko- bodnego uznania Minister Skarbu po zasięgnieci!l
:wych (art. 24 i 25) j
opinji izby . przemysłowo - handlowej o osobach ' za2) . b'ldź wszystkich zwykłych czynności ban- łożycieli i celowości przedsiębiorstwa.
.
kowych, ~ wyjątld~m przyjmowania wkładów i deDla przedsiębiorstw bankowych, opartych ' na
pozytów .o raz wydawania gwarancyj.
przepisach o związkach międzykomunalnych (celowych),
oraz dla spółek akcyjnych, zakładanych z zaArt, 4. Kantorami wymiany są przedsiębior
strzeżeniem,
że akcjonarjuszami mogą być tylko
stwa bankowe, należące do osób fizycznych lub
związki komunalne i międzykomunalne (celowel
istniejące w formie spółki jawnej . (firmowej) albo
komandytowej, uprawnione do wykonywania nastę koncesji udziela Minister Skarbu w porozumieni~'
z Ministrem Spraw Wewnętrznych.
,
.
pujących czynności bankowych
Koncesji
na
.
prowadzenie
zakładu
zastawni~
1) kupna i sprzedaży na rachunek własny i obcy pieniędzy zagranicznych w monetach i bankno- czego udziela Minister Skarbu w porozumieniu
.
tach, krajowych papierów wartościowych r oraz lo- z Ministrem Spraw Wewnętrznych.
sów krajowych loteryj;
Art. 11. Niewykonywanie faktyczne koncesji
2) ub.ezpieczitnia \ obligacyj krajowych poży- bez przerwy w przeciągu jednego roku powoduje jej
czek premJowych.
,
utratę,
";"V
Art. 5. Zakładami ' zastawniczemi (lomba~da
mi) są przeds iębior~twa bankowe, należące do osób
fizycznych lub prawnych lub też istniejące w for~ie
~półki ha~dloY' e; albo spółdzielni, uprawnione tyI-
Art. 12. W razIe śmierci właściciela , lub
współwłaś~iCiel~ (wsI;lól~ika os?biście odpawiedzial~
nego w spałce Jawnej (ftrmoweJ), komandytowej lub
komandyt{)wo-akcyjnej) przedsiębiorstwa bankowe ..
.,~ :./f y / 'ł ":-l ~ l ". ~"f~~~"J r' rrł~~;o; -\",
<:':;·'I·' ~ ·I:.':·
,... ,. I'"
676
,t. ' ..
I~-' ," ;;:-1.,", 7PFt.,f"'i':F~· ~lr '. ~~;'7i~{:~.ł ,~:'ifi?: ." ,'f,,:r(/~~<~t~01~~~~1~~t.?:' f('~ '~l ~~ ;'.: :' ,t·. 1;.!·~ 1~·1~~:.J:: "~~~:~. . !,l~~~ ~~fJ~
'.
-"';:".'.f
,,';" ", ...,.,,;-.·:.,.r " , :t: ł /" ':", :':"·'''; \ ~·:-<':.~::i''/,.'_:,.~
D:Hetlnik UstaW. PQz. 321.
::I",,,_,,,,,,~·~~···;!.t?:~:~
. Nr. M. '
gJ konćeśja móże : przejść , tylko rtaWdowę i małó ·
,
,
"
::,
" .
l'
~
.
i
:~,
.i I
.."; ~
,.
./
:.
\
.
,,
I'
f
,
'. Koszty' otganizacjiwinny być zamortyzowane
letnie dzieci. Przejęcie koMesji przez łnilych spad- · w przeciągu pierwszych 10 lat istnienia spółki. Przekobierców, O ile umowa spółki tego ..uie wyklucza, pis niniejszego ustępi1 stosuje . si~· również do spół~
'wymaga .t1przedniet,!o żezw(jlettia Mhdstta ' ,S karbUj · dzielni kredytowych.
'w przeciwnym razie przedsiębiorstwa podhi!ga .likwi- . . Art. 20. Akcje spół~k' ą~cylnych i komandy' daćji, ó ile pozostały wspólnik nie 'prfetmiEl ud~iału
· towo-akcyjnycą, będących' przedsiębiorstwami ban' zItlarłegó.
.
kowemi, winny ópi~wa~ ' n!l kwotę nominalną najArt. 13. firma przedsiębiorstwa batikowego mniej 100 złotych.
winna · dokładnie określać rodzaj pr~edsiębiorstwa
. Att. 21~ Kto uzyśka.ł z~twolenłe D.p'toWa-,
orą.z formę prawną jęg? organizacji. Firma spółdziel
dżeqić domu batikówego, kalitotu wymiany lub, . ~a
ni kredytowej może me . okt:eślać rod;z_a ju przedsię kładu żastawniG:zego, obowiązanyjeśt prted ótrży
·blorstwa.
maniem dowodu koncesji złozyć kauc;ję, ia.bezpł~- ·
Słowó "bartk" tnoż~ być urtiieśzd:tóńe tr1kó "w czającą roszczenia, mogące wyniknąć z prowadzenia
:fiimie" prz.edsiębiorstwa bankowego, 'określonego w przedsiębiorstwa.
.
·art. 2 niniejszego rozpó!'ządżenia; ' lnbw firmie spół
Kaucja wynosi 10%, kapitału zakładowego i pą
dzielni kredytówej. Jedn~k w fil'mi~ spółdzi~lnł kre- zostaje w depozycie w C~ntraln~j Kasie Państwo
dytowej słowo "bank" może być umieszczqne tylko w.ej przez cały czas istnienia przedsiębiorstwabąn..
· .z doda~iem słowa "spółdzielczy" lubsłowil "łudo
kowego. Złoże'nie l{aucji . nie zwalnia takiegó prz·e d•
. wy", ptzyczem z uprawnienia tego mogą korzystać siębiorstwa, względnie jego właściciela, od odpowie ...
,tylko spółdzielnie kredytowe, należące do. związk6w dzialności z całego majątku.
·rewi.zyjnych w rozumieniu art. 68 i 70 ustawy z dnia
. Każdy oddział żakładu zastawniczego, znajdu..
29 października 1920 r. o spółdzielni1ićh (Dz. U. R. jący się w miejscow9ści poza siedzibą przedsiębior..
P. Nr. 111. poz. 733).
stwa, traktowany jest pod względem ohowią:lku zło ..
Art. 14. Najmniejsza wysokość kapitału :za- żenia kaucji jak samoistne przedsiębiorstwo.
. kładowego banku luedytu krótkoterrninowęgo (art.
Art. 22. Przeniesienie ' siedziby oraz · otwarci~
;.2 i' 39) wynosi dla banków, mającycą sieqzibę lub od-- w · kraju lub zagranicą oddziału banku, domu ,banko·
· qział (filję): l) w War-szawie - 2,500,000. zł., 2) w wego lub kantoru wymiany Itloźe nastąpić tylko za
· Krakowie, . Lwowie, Poznaniu, Katowicach i ' Ło zezwoleniem Ministra Skarbu, . uelZielortem według
dzi - 1,500,000 zł., 3) . we wszystkich ~nnyćh . miej- swobodnego uznania.
sCOWOŚciach '-- 1,000,000 zł.
...;
.
Przeniesienie siedziby oraz otwarcie oddziału
zakładu
zastawniczego może nastąpić tylko za
Art. tS. Najmniejsz<ł wysokość ,kapitału zakła
udzielonem
według swobodl1ego · uznania z,e iwole;'d owego banku hipotecznego (art. 2 i 68), wynos! bez
niem Ministra Skarbu w porozumieniu' z Ministrem
' :względu na mi~jscowość 5,000,000 zł. ·
. '
· Spraw' Wewnętrznych. '
.
Art. 16. Najmniejsza wysokQśćkapitału za- ·
O ile tego wymagają in~ ustawy, zezwolenia,
ldadowe6o domu bankowego, uprawnionego do wy- · przewidziane w poprzednich ustępach, udzielane są
konywarrla wszystkich zwykłych czyiiności banko- ·w porozumieniu z innemi właściwemi wład7.ami. . .
wych, wynosi 20% stawek, określonych ' w art. 14, zaś
Art. 23. Otwarcie w PaństwiePolskiem od..
' domu bankowego o ograniczonym zakresie .działa- działu zagranicznego przedsiębiorstwa bankowego
-nia - / 10%1 tych stawek.
.
może nastąpić ' tylko za ~ez'Noletliem Ministra Skar.. Art. 17. Najm~iejsza wysokość . kapitału za- bu,udzielonem według swobodnego uznania, pod
warunkami przez MinIstra Skarbu określonemi; zekładowego kantoru wymiany wynosi 2% stawek,
zwolenia na otwarcie oddziału zagranicznego zakła..
określonych VI art. 14.
.
du zastawniczego udziela Minister Skarbu w poro..
.. "
Art. 18. Najmniejsza wysokość ' kapitału za- zumieniu z Ministrem, Spraw Wewnętrznych.
,' kładowego zakładu zastawniczego wyno~i 10%1 staO ile tego wymagają ' inne ustawy, zezwole"
wek, określonych wart. 14,
.
nia, przewidziane w poprzednim ustępie, · udzielane
Każdy oddział zakładu zastawniczego, znajdusą przez Ministra Skarbu w porozumieniu , z inne mi
'jący !\ię w miejscowości poza ,siedzibą przedsiębior
właściwemi władzami. .
.
stwa, winien posiadać dotację z kapitału zakłado
Pod względem dotacji z kapitału zakładowe..
wego, jak samoistne przedsiębiorstwo, YI wysoko- go, prztlznaczonej . na działalność w I Państwie' Pol...
ści również najmniej 10% stawek, okręślonych
skiem, oraz pod względem innych wsmagań oddzia..
wart. 14.
ły
poszczególnych zagranicznych przedsiębiorstw
Art. 19. Kapitał zakładowy spółki akcyjnej bankowych podlegają przepisom niniejszego rozpo.
lub komandytowo-~kcyi~ej, będącej ' przedsiębior rządzenła jako ' samoistne przedsiębiorstwo ban.,
.
'stwem .bankowem, winien być wniesiony w całości · kowe.
i oddany do dyspozycji spółki w dniu walnego zgroKażdy oddział zagranicznego zakładu zastaw ..
madzenia organizacyjnego z potrąceriieni : kosztów , niczego uważany jesf pod wzgfędem dotacji z kapi.
organizacji, które nie mogą wynosić w,ięce~ niż 10% tału zakładowego (art. ' 18y i obowiązku zło~enia
.kapitału :zakładowego .
. .'
kaucji (art. 21}ża samoistne prżedsiębiorstwo ban~
Niedozwolone jest zbieranie kapiiału zakłado kowe.
wego drogą publicznych zapisów .lub drogą. przyzna.
Minister Skarbu ą~aczy, jaka część kapitału
wania na tel cel kredytó_w,subsk.rybentQ,~. · .
()brotowe~.o .oddz;iału, .wzglC(dnie . odązia~6~ za1t:a~
7,'
/
.t.
Dziennik Usta~. Póz . .J2t.--
' .) Nr. 34.
" ' niczn~go przedsiębiorstwa bankowego winna być
- ~-uż-yta na operacje finansowe wyłącznie na obszarze
,}iPaństwa Po~skiego.
l
B.
Czynności bal1kowę.
, Art. 24. C~ynności bankowe w r6zumieniu
-: tJjniejszego rozporządzenia dzielą się na czynności
, ' bankowe zwykłe i czynności, które wymagają osobnego zezwolenia.
'
" ' Art. 25. Czynności bankowe, wymagające
, . " ~,ospbnego zezwolenia t są następujące
,: , ' 1) wydawanie dowodów wkładowych płat
Cdych okazicielowi (książeczek wkładkowych płat
'j' hych ' okazicielowi i asygnat kasowych na okazicielali
• <: '
'
2) ' udzielanie pożytzek pod zastaw ruchomości,
' z"wyjątkiem pążyczek pod 'z astaw papierów warto-
' ;-'Ściowych i towarów;
,
3) czynnpśći emisyjne
,
(emisja listów zastaw-
. bych i obligacyj).
"~o Art •. 26.. W statutach banków oraz spółdzielni kredytowych winny być szczegółowo wymienione
., czynności, do których wykonywania bank lub spółdzielnia kredytowa są uprawnione.
.
~, '
Art. 27. Książeczki wkładkowe, opiewające
in'a; okaziciela lub opiewając.e na nazwisko, a płat~e
()kazicielowi, oraz asygnaty kasowe, opiewające na
.; okaziciela, wydane przez bank na zasadzie ze'zwolenia rządowego według norm, zatwierdzonych przez
" " Ministra Skarbu, są dókumentami na okaziciela,
~twierdzającemiwkłady gotówkowe.
.Art,. 28. Do umownego przeniesienia własnoŚci książecżki wkładkowej, opiewającej na okazi.c,i ela lub opiewającej na nazwisko, a płatnej okazi· cielowi, konieczne jest jej wręczenie. Okaziciel ksią
-'z eczki wkładkowej będzie uważany za jej właścicie
la, o ile w samej książeczce .niema odiniennych za, strzeżeń.
.
Art~ 29. Książeczki
wkładkowe, / wydane
_.przez bank z zachowaniem warunków, wymienio. , nych wart. 27, mogą być przyjmowane na kaucje
" f ,w adja narówni
z gotowizną .
.. ,..
.
Art. 30. Książec~ki wkładkowe, określone
wart. 27" , nie. mogą opiewać na kwoty niższe od
'0 ;
".
~
50 zł.
Art. 31. Asygnaty kasowe na okaziciela ' nie
ui'ogą opiewać na kwoty niższe od 5000 zł.
~, '
, Art. 32: Prawo wydawania książeczek wkład
. kowych i asygnat kasowych, określonych wart. 27,
mogą uzyskać , tylko takie banki, których kapitał za, kładowy wynosi có najmniej dwa razy wyższą kwotę
, od określonej wart. 14. '
- ' Prawo to nie może być im udzielone przed
l1~ływem 5 lat od ich założenia. '
,:'- : Art. 33..suma wkładów, przyjętych przez
:,bank na dowody wkładowe płatne okazicielowi (art.
, 2_7,), nie może przewyższać trzechkrotnej wysokości
kapitałów własnych banku.
'
Art. ' 34. Ograniczenia, zawarte wart. 30 ' (3"3, nie mają' zastosowania do instytucyj, ' których
,
.
I '
677
wkłady posiadają gwaranćję Państwa. lub z~i.ązk.ów
samorżądowych.
-' - .
Art. '35. Przedsiębiorstwo, bankowe, przyjmupapiery wartościowe do depozytu lub na zastaw, jest obowiązane papiery tEi przecbowywać ze
starannością sumiennego kupca, w szczególności zapisać takie papiery do specjalnych ksiąg z wyszczególnieniem ich wartości imiennej, numerów oraz innych znamion, odróżniających je od innych papierów
tej samej nazwy.,
jące
Art. 36.
Papiery wartościowe. przyję~e przez
przedsiębiorstwo bankowe do depozytu lub na zastaw, nie moga, być przez przedsiębiorstwo ,to zasta-
wione, jak rów.nież nie mogą być bez zgody ich właściciela oddane do depozytu innej ,osobie. '
,
Art. 37. Przedsiębiorstwo bankowe. nie może
prawa głosu, związanego z papierami
w'artościowemi, złożonemi w tern przedsiębiorstwi.e
do 'depozytu lub pod zastaw, o ile nie otrzyma ria to
osobne-go ' upoważnienia składającego. Zezwolenie
to winno być wydane w formie pisemnej przy każdo
razowem składaniu papierów do depozytu lub pod
zastaw.
"
wykonywać
Art. 38. Na przyjęte do depozytu lub pod za·
staw papiery wartościowe obowiązane jest przedsiębiorstwo bankowe wydać pokwitowanie z wy~
szczególnieniem cech, oznaczonych wart. 35.
II. Banki kredytu krótkoterminowego.
Art. 39. Bankami kredytu krótkoter.minowego są ' banki, które w zakresie działalności kredytowej trudnią się, jako głównym przedmiotem przedsiębiorstwa, udzielaniem pożyczek krótkoterminowych dla przemysłu, handlu i rolnictwa.
Art. 40. Ogólna suma zobowiązań banku
kredytu krótkoterminowego z tytułu, wszelkiego
rodzaju wkładów, rachunków bieżących osób (firm)
i instytucyj kredytowych, przekazów do zapłacenia
i niewypłacony.ch sum z inkasa nie może przekraczać dziesięciokrotnej sumy kapitałów własnych
banku (zakładowego i rezerwowych).
Art. 41. Banki kredytu krótkoterminowego
nie mogą trudnić się kupnem i sprzedażą towarów
na własny rachunek.
Art. 42. Banki kredytu krótkoterminowego
nie mogą nabywać nieruchomości, z wyjątkiem nieruchomości, przeznaczonych na własny użytek, oraz
nieruchomości, których nabycie jest konieczne dla
uchronienia się od strat.
Nieruchomości, nabyte dla uchronienia się od
strat, winny być w naj krótszym czasie sprzedane.
Art. 43. Banki kredytu krótkoterminowe~o
nie mogą nabywać papierów dywidendowych na rachunek w;łasny na sumę, przewyższającą połowę, kapitałuzakładowego.
.
Art. 44. Bankom kredytu krótkoterminowego
nie wolno udzielać pożyczek na własne akcje, ani
nabywać ich na własny rachunek.'
,
Art. 45.. Udzielariie kredytów, których łąc z na
:wysokość dla jednego dłużnika przekracza 10%., za-.
)
_._ -
'''' '
-
Uziennik Ustaw. Poz. 32 t.
kładowego kapitału .b anku kredytu krótkoterminowego; jak ' również udzielanie kredytów ih . blanco
lup kredytów za podkładem weksli z Je~nym podpi:"
sem może na stąpić tylko za zgodą rady banku,
'.
Art. 46. Zastawy- ruchome,
przyjmowane
przez bank kredytu krótkoterminowego na zabezpieczenie udzielonych pożyczek, winny być zapisane VI osobnej księdze sznurowej z wymienieniem
wysokości wierzytelności, zastawem zabezpj,~czon cj,
oraz rodzaju i jakości przyjętych pod .zastaw przedmiotów.
,
Na obszarze mocy obowiązującej kodeksu Napoleopą zapis powyższy nadaje bankowi przywilej
na zastawionym przedmiocie, przewidziany . wart.
2073 tego kojeksu.
.
' Art. 47. W razie niezaspokojenia w umówionym terminie roszczeń banku kredytukrótkoterminowego, zabezpieczonych zastawem! ruchomym, słu
ży bankowi prawo sprzedaży . zastawionych ~rzed
miotów przez maklera giełdowego lub przez hcytację. , Przed uskutecznieniem sprzedaży winie.n bank
wezwać dłużnika listem polecónym do zaspokojenia
przypadającej od niego należności w .terminie co
najmniej 15~dniowym od daty wysłania wezwania.
Art. 48. W razie jeżeli dłużnik, po upływie
terminu, wskazanego wart. 47, nie uskuteczni zapłaty, może bank przystąpić do sprzedaży zastawu.
Bank winien przystąpić do sprzeaaży zastawu
przed upływem 5 doi od, dnia upływu terminu, wyznaczonego w myśl art. 47; w przeciwnym wypadku
bank obowiązany jest ponownie zawiadomić dłużni
ka ,0 zamierzonej sprzedaży z zachowaniem termiQu,
przewidzian.ego wart. 47.
.
· Sprzedaż przez licytację odbywa się w sposób,
przew~dziany wart. 116.
Art. 49. Z czystego zysku rocznego odlicza się
10% na kapitał zapasowy; jeżeli pozostałość przenosi
8% kapitału zakładowego, to z nadwyżki' ponad 8%1
odlicza się dodatkowo co najmniej 15% na kapitał zapasowy.
. Art. 50. Kapitał zapasowy banitO. ~redytu krótkoterminowego przeznaczony jest wyłąG,znie na pokryCie strat bilansowych, mogących wynjkną~ z ope'
,'
racyj banku.
, _. Z chwi1ą, gdy kapitał zapasowy dosięgnie poło
wy kapitału zakładowego, może być przerwane dalsze odkładanie na kapitał zapasowy części zysku,
wskazanej wart. 49.
Niezależnie od kapitału zapasowego (art. 49)
mogą być tworzone inne fundusze rezerwowe.
. Art. 51. Przynajmniej połowa. kapitilłu zapasowego (art. 49) winna być przechowywan.a w papierach wartościowych, posiadających be~pieczeństwo
prawne (pupilarne).
Art. 52. Statut banku kredytu krótkoterminowego winien przewidywać jako obówiążkoweorgana
wła.dz banku: organ naczelny, radę, pochodzącą z wyboru tego organu, oraz , dyrekcję, m~anó~ąną i odwoływaną przez radę.
'
.
Art. 53. Rada banku kredytu krÓtkoterminowego wihna się składać co najmniej z pięCiil. os6b, wy"
branych przez naczelny organ władz, ban~u.
Nr. 34
Członkowie dyrekcji, jak rÓWl1lez urzędnicy, '"
,
banku nie mogą być członkami rady.
" ; ;'
,
,
Art. 54. Okres urzędow~nia rady. winien by~
oznaczony w statucie banku, nie może jednak przekraczać 5 lat. Co roku ustępuje jeden lub kilku
członków rady, 'z początku według losu lub Wzaje~
mnego porozuni.hmia, a ps>tem według starszeństwa
wyboru, tak, aby w ciągu okresu urzędowimia Ustąpili
wszyscy członkowie rady. Ustępujący człorikowie.
rady n10gą być wybrai11 ponownie. Mandat członka I
rady gaśnie z chwilą powstania przeszkody, wynil'e';i"
nionej wart. 53.
'Art~ 55. ·Rada jest obowiązana ze starannos'cią
sumiennego kupca nadzorować czynnośddyrekćj'l
oraz śledzić całą działalńo'ść banku. '
. . .
Art. 56. Rada jest obowiązana ułożyć reguła>
min, który określi sposób 'wykonywania przez , nią
nadzoru.
Art. 57. Członkowie rady . winni dbQwłązki,
swoje sprawować osobiście, przyczem obowiązani są
do zachowania tajemnicy handlowej.
. ,
.
. ~rt. 58. Z posiedzeń rady winny być' spisywane
I podpIsywane protokóły, w których należy wymie~i~
członków, ~iorących udział w posiedzeniu,oraz 'po"
dać sposób przeprowadzenia i wynik głosowania. Do,
pl; otokółu . winny być ' dołącza'ne odrębnezdariia
członków obecnych oraz nadesłane później sprzeciwy .
członków,którzyw ' posiedzeniu nie brali udziału. " ' ~
.
Art. 59. Członkowie dyrekcji oraz urzędnicy
banku są obowiązani zarządzać majątkiem i interesami banku oraz spełniać swe obowiązki (Ze starannością sumiennego kupca; są oni, obowiązani również
do zacho\vania tajemnicy handlowej.
"',.
Art~ 60. Rada 'b anku jest ob6wiązana ' opra.~ą,.
wać regulamin, który szczegółowo określi sposób prowadzenia czynności bankti' ze, szczególnem , llWZg~d
nieniem postępowania pizy udzi~laniu ki'edytu, . R~:"
gulamin winien przewidywać, że zobowiązania ban'I~1,i
winny być podpisywane có najmniej przez dwie osoby '
do tego uprawnione.
'
, ' .
Regulamin jest obowiązujący dla władz ' banku
jego urzędników.
.
~
Art. 61. Naruszenie tajemnicy handlowej (art.
57 i 59), jak również naruszenie regulaminu
56
i 60J jest traktowane narówni z zaniechaniem staranności sumiennego kupca. ,
., .
.
'•
(art.
Art. 62. Członkowie rady banku nie mogą bez '
zezwolenia rady prowadzić 'na swój lub cudzy rachunek innego przedsiębiorstwa . bankowego, jak równieź
nie mogą uczestniczyć w .innych przedsiębiorstwach
bankowych jako wspólnicy osobiście odpowiedzialni
oraz nie mogą w innem przedsiębiorstwie bankowem
zajmować stanowisk cz~o1ł~ów rady lilb dyrekcji.
, Art. 63. Członkowie. dyrekcji banku nie. mogą
prowadzić na swój lub cud,zy rachunek innego prze,~
siębiorshva bankowego, ' handlowego lub pr'iemysł(';'
wego, i ak również nie mogą uczestnidyćw innycn
przedsiębiorstwach tego rodzaju jako wsPólnicyoso<
biścieodpowiedzialni oraż nie mo~ą w innem prz~ą~
\.
~ ... ~_~,-ł
~ •••
,l'
'-
,. '.
Dziennik Ustaw. poż.321.
679
I
zarządzających (zarządu lub dyrekcji), chyba, że sta. rtQwiska .takie zajmują w : zastępstwie lub nazlec.e-
~iębiórstwie tego rodzaju zajmować stanowisk władz
Art. 69. Do zakresu działania Danku r,hipotecz;.
negó, .obok tidzielimia poż yczek hipotecznych i emis i i
lisŁów zastawnych, mogą wchodzić tylko następujące
nie samego banku.
czynności
.
: . . Art. 64 . . C:/;łon:kowi'~ rady, dyrekcji i urzędnicy "
~anktimogą korzystać . :/; kredytu w banku jedynie za
~aż~6razowem. zezwolEmł~in rady. '
.. .
c...... .. }.Jdzi~lanie 'zaliczek 'ria poczet uposażenia służ:\?owę&O urzędników hap.~u nie wymaga każdorazo
y.,ego iezwdJenia nidy. . . "
Art. 65.
Członkowie rady i dyrekcji,
jak rów-
lli~.ż ' l,lr7;ędnicy baIlku, ktęrzy zaniechali obowiązku,
w~ążoIJego n.a ni~A ustawą, statutem lub regulaminem,
są odpowiedzialni WO,b ec .b anku za szkody, powstałe
, wskutek tego zaniechania. W przypadku, kiedy za
'sżkQdę są dwie łub więcej osób odpowiedzialne, pon-oszą one tę odpowiedzialność solidarnie . .
Art. 66. Dyrekcja banku jest obowiązana na
31 'marca, 30 czerwca, 30 ' września: i 31 grudnia każ
aego roku sporządzać bilans ' surowy przedsiębiorstwa
według wzoru, ustalonegp przez Ministra" Skarbu,
łjraz ogłosić . tim bilans najpóźniej w ciągu miesiąca,
liczą<;:od powyżs~ych terminów, w pismach, przewii.\#anych w statuąie. .
., ~~: Bilansroczńy"yinieri . byc sporządzony w · c'iągu
tr:z,ećhrriie~ięcy po upł'ywie roku operacyjnego;
~, upływem .nastęIHiych, 2 miesięcy bil~m$ roczny winien być zatwierdzony przęz ' naczelny organ władz
banku, poczem bilans winien być ogłoszony -I,V 'ciągu
dni 15 w dzienniku urzędowyn;t "MoniŁorPolski"
oraz w pismach, przewidzianych w statucie.
-. Bilanse miesięczne co miesiąc, a bilans roczny
bezpośrednio
po - zat\.vierdzeniu winna dyrekcja
przedstawić Ministerstwu Skarbu; bilanse te winny
być sporządzane według wzoru,
us Łalonego przez
Ministra Skarbu.
.
.
Oddziałyzagrariicznych przedsiębiorst~ bankowych, uprawnione do działa.lności na obszarze Pań
stwa Polskiego, ,yi~111y,niezależnie od ogłaszaI,lia bil~~sów tych oddziałów, ogłaszać również bilanse
tocżoe swych instytucyj' centralnych.
Art. 67. Z przepisów , tego działu mają analo' .
gIczne zastosow~nie
, 1) do . banków hipotecznych
pr~episy
!lrł. 40 - 66;
, .
._ , . . 2) do domów bankoVrych - art. '40 - 42, 46 48 i 66;
,
.
3) do kantorów wymiany - art. 66 ust. 3;
.. " ." 4) do zakładów zastawniczych - art. 66, a do
istniejących w formie spółki akcyjnej lub komandytow:o-akcyjnej -' nadto art. 52 - 65; . .
art. 41, 42,
. .. ' 5) do spółdzielni kredytowych
45:- 48,55 - 61 i 64. -
III. Banki ' hipoteczne.
Art. 68.. Ba1ł~amr hipotecznemi w rozumieniu
niQiejszego rozporządzenia są przedsięQiorstwa bankowe, które albo' wyłącznie albo obok innych sŁaŁu
~ę~ dozwolonych, czynności . zajmują się udzielaniem
P?~y~zek .. P.?- h~PQt~kę pie~u~homości i na teL podstawIe wydaJą lIsty zastawne.
.
' .
I
.
. 1) nabywanie i pozbywanie sum hipotecznych;
2) skup weksli, opatrzonych co najmniej trze·
ma podpisami;
. 3jnabywanie i sprzedaż na rachunek własny
Ilistów zastawnych własnych i obcych, papierów wa:rtościowychpaństwowych, przez Państwo gwarantowanych i samorządowych;
, "
4) ' komisowe nabywanie i sprżedawanie wszel· .
kich papierów wartościowyćh, dopuszczonych · do
urzędowego n'otowania na giełdach polskich; ,
.5) udzielanie pożyczek terminowych na , hipotekę nieruchomości oraz pod zastaw papierów wartościowych, określonych pod 3);
"
6) . inkasowanie weksli i przekazów; .
.
'.•
7) przyjmowanie do depozytu wszelkich papie;
rów wartościowych;
.
8) przyjmowanie zapisów naemis.je państwowe,
komunalne oraz na obligacje przedsiębiorstw państ·
wowych i samorządowych;
9) !przyjmowanie wkładów do wysokości kapitału zakładowego.
Art.70~
Bank hipoteczny wydaje na podsta.
wie udzielonych pożyczek hipotecznych (art. 74) listy zastawne na okaziciela, zapewniające ich posiadaczomwypłatę bdsetek i kapitału pod warunkami,
wyszczególnionemi w tekście listu zastawnego.
Nominalna wysokość , emisyj listow zastawnych
nie mo.że ' przekraczać 1S-krotne) sumy kapitałów
własnych banku oraz rezerwy specj alnej, przeznaczonej na zabezpieczenie praw posiadaczy listów za·
stawnych.
.
Ograniczenie to nie obowiązuje, jeżeli listy zastawn~ są gwarantowane przez Skarb Państwa lub
związek sarp,PTządowy.
.
~'Ydawaąie l~stów zastawnych, zapewniających
w raZie wylosowama dopłatę ponad wartość nominalną, jest zakazane.
Stopa procentowa listów zastawnych winna być
rów~a s~opi~ proceritowej pożyczek, na których pO<ł
staWie hsty zastawne zostały wydane.
.,
. Art. 71. Należności za kupony,niepodniesione
w ciągu lat 5, jak również należności za wylosowane
listy zastawne, niepodniesione w przeciągu lat 30 od
dnia płatności, ulegają przedawnieniu.
Art. 72. Ogólna suma kwoty nominalnej listów
zastawnych, znajdujących się w obiegu, nie mdze
przekraczać ogólnej sumy wierzytelności hipotecznych
banku, będąc'ych ich zabezpieczeniem.
. W razie spłaty pożyczek hipotecznych przed
upłyyvem ';lstano.wionego terminu winien bank WY"
cofac z obIegu hsty zastawne na . kwotę, odpowiadającą spłaconemu kapitałowi.
Art. ,1~.Wzory listów zastawnych, wydawa·
nych przez 'banki hipoteczne, p~dlegają zatwierdze·
niu Ministra Skarbu.
Art.
Bank udzielać może pożyczek w listach
zasta.wilycJi : Jedynie n <l; nieru~homości,zapisari.e
w kSH~gach hipotecznych.
"14..
,;l"
,
680 '
Dzienn'ik Ustaw. Póz. 321.
. Wi~zytelności hipotec;z:ne, zabezpieczające
emitowane listy zastawne, stanowią prtedewszystkiem zabezpieczenie posiadączy tych listów niezą
leżnie od odpowiedzialności z całego maj4tku banku,
co w - księdze hipotec;z;nej przy 'wpisie pożyczki winno być uwidocznione.
I.
,
,
Art. 75. Bank udzielać może pożyc~ek hipote-
cznych w zasadzIe na pierwsze mIejsCe, hipotęki,
a w każdym razie pożyczki te winny być ząbezple
czone w taki sposób, ze by udzielana pożyczka łącznie·
z Iilwentualnie poprzedzająceml Ją w hlpotece Cl.ę..::a
rami ' mieściła się w pierwszej połowie sz~cunku nie-
2) ż zys!rów, osiąganych przez bank ze sk1.lpu
listów zastawnych, ,przeznaczonych ną umor~eme; , ,
• " 3) Z dochodów, uzyskanych z przedawnionych"
kuponów i wylosowanych listów zastFlwnychj
;,
4) z oznaczonej w statucie części zysków banku.
Rezerwa ta będzie osobno administrowana i 10-- i
kowana w sposób, zabezpieczającY ' prawne {pupilar.. "
ne) bezpieczeństwo, jak również osobno wykazywa.- !"
na 'w bilansach.
;;
Art. 81. Kazdą hipotekę, służącą na pokr:yCię" ':'
listów zastawnych, winien bank zapisać do rejestru .,
hipotek z podaniem jej wartości.
' .,
'.
W styczniu i lipcu kazdegoroku kalendarzowe-'<
ruchomości.
&9 winien bank sporządzić odpiś z rejestru hipotek
Nieruchomości, niezabezpieczające trwałego dochodu, nie móią być przedlJ1iotem hipotecznej pożycz- z uwzględmeniem "zmian, które zaszły w rejestrze
w ciągu minionego półroczaj odpis ten, skontrolowa,. .
ki w listach zastawnych. '
,
Budynki, na które udzielono pożyczki, i budyn- ny i podpisany przez k0misarza rządowego, należy
.'
, ,[,
Ki, uwzględnione przy ustalaniu wysokości pożyczki złożyć Ministrowi Skarbu.
na nieruchomość rolną, muszą być uhezpieczone od
Art. 82. W mIeSIącu lutym każdego roku 'wP ~
ognia w jednym z zakładów ubezpieczeń, wskazanych nien bank ogłosić w dzienniku urzędowym "Monitor-- przez Ministra Skarbu, z tern wyraźnein zastrzeże Polski"
"
niem, że ' odszkodowanie w razie pog,orzeli nie będzie
1) ogolną sumę ·p.ominalnej wartości listów' zt;;' ;,
mogło być wypłacone właścicielowi meruchomości bez
stawnych, jakie się znajdowały ' w obiegu z końcem "
zezwolenia banku.
.
rokUj
.
2)
ogólną
sumę
nieumorzonych
pożyczek
hfpo~
Art .. 76. Bank ocenia wartość nieruchomości; .
tecznych z końca roku ubiegłego oraz sumę, znajdu ..
mającej służyć za podstawę pożyczki, według norm,
jącą
się w tym samym czasie w funduszu umorzE;nia
określonych w jego statucie i regulaiIlinie.. uchw;~Jo
" ,
nym przez naczelny organ władz banku 1 Zatwier- list.ów zastawnych.
dzonym przez l\I1iQistra' Skarbu.
Art. 83. W razie ogłoszenia upadłości bariku 'Art. 77. W razie obniżenia się wartości nieru- (otwarcia konkursu do majątku banku) wierzytelno~ '
chomosci, sięgającego tak daleko, iż wstoSlln~u do ści, zabezpieczające listy żastawne (art. 74), fundusz ' ·
umorzenia listów zastawnych (art. 78) i ' specjalny"
' dłużnego kapitału nie aosięga ona juźgranic statutem
wymaganych, bank ma prawo domagać się od dłużni fundusz rezerwowy (art. 80) stanowią osobną masę,
ka ,a lbo , innego statutowi odpowiadającego ,z abezpie- służącą przedewszystkiem dla zaspokojenia praw poczenia dla nie mającej pokrycia części pQżyczki, albo siadaczy listów zastawnych z pierwszeństwem pt2;ed
innymi wierzycielami konkursowymi.
. ' ,.
wcześniejszej spłaty odpowiedniej jej części, za 3-mleCo
do
żądań
zaspokojenia
z
innych
części
ma- '
sięcznellł wypowiedzenie~, niezależnie od terminów,
Ijątku
banku
posiadacze
listów
zastawnych
stoj
.
ą
naustanowionych przy udzielaniu pożyq:kL
.. : .)
Inne wypadki wypowiedzenia pożyczki z~ stro- równi z innymi wierzycielami konkursowymi.
ny banktJ określi statut.
'
' , Art.84. Przepisy art. 69, 73, 78 i 83 mają , ana., "
logiczne zastosowanie do ba'l1ków,emitującychobU",
Art. 78. Wszystkie spłaty pożycz e1C , zabezpie- gacje, zabezpieczone w inny sposób, aniżeli przez ,hi .. ,
czających wypuszczone przez bank listy zastawne,
potekę (obligacje fundowane).
uiszczane bądź w przepisanych ratach; bądź jednoraz~wo VI razie wypowiedzenia pożyczki~ winny
IV. Zakłady zastawnicze.
' 'I
. wpływać' do osobnego funduszu umorzenia listów zaArt. 85. Zakładom zastawniczym nie wolno za"i 'stawnych, przeznaczonego wyłącznie na umorzenie ciągać zobowiązań z 'zabezpieczeniem ich na' przyję"! 'l
tych listów.
tych przez siebie zastawach.
\;
Art. 19. · Umorzenie listów zastawnych nastę
. Art. 86. Zakłady zastaw'n icze obowiązane są
puje w drod2:e losowania tych listów przez bank po- przechowywać ruchomości, złożone do depozytu 'lub '!
dług wartości imiennej, lub w drodze wykupienia ich
pod zastaw, z~ starannością sum'iemlego kupcli. , . .
z wolnej ręki.
, Art. 87. Zakładom zastawniczym ani też człon .. : '
Art. 80. ,W celu zapewnienia terminowej wy- ' kom władz , i urzędnikom tych zakładów nie wolno
nabywać zastawów, wystawionych przez te zakłady: ,
płaŁy ' należności za kupony i wylosowane lisŁy za'
.
stawne, przypadającej w każdem półroczu, bank obo- na/ sprzedaż.
wiązany jest tworzyć specjaln~ reZlłrwę, dopóki jej
. Art. 88. W razie niezaspokójenia w umówiooe,
wysokość łĄćznie ż kapitałem, żakłatiowym . nie osią
nym terminie roszczeń zakładów zastawniczych, za'gnie l/lO sumy nominaln~j ~misji list6w , ~asta.wnych: bezpieczonych zastawem, zakładowi żaśtawniczemu
1) z wpisowego, które dłużnik uiszcza przy odsłuzy . prawo sprzedaży ' ~zflstawionych i'llChomości .
biorze pożyczki, w wysokości w statucie .dkreslonej, przez publiczną licytację, nie wcześniej jednak,- jak ; ,i
po uprzednie m potrąceniu kosztów os zaoowal} ia nie- : po upływie 2 miesięcy ulgowych ' od terminu płat~ ; r
pości,
. , .
c;":, ;
ruchgmości l ,
'
,'
c'
,I.
c
r
~.~~ ~~ ?~:?'::: ~,)~':!;,:;;':~~:}~~~:~~~rr"'~~r'~~'< :'~; ';:!:~ ~:1.)r,i:~: ,i~~~ri:, ~ " ~ ~,;: ,~:: ..,.~:~<" ,i", ?~." . :'
I,
\'
"
,
DzięąnlkIJst4w, PqZIJ,1t~ ' l
j A;
. .... .
u
. :;:;:;: '. S . F ".
.. p ..
681
Wl •., QJ.JI R ....,.2. ....
#
, ',' . L,iqyta.ęfę przeprqwadza ęię bez,' uprzę.QJ'l.jęgp za~
' 7) pr~'yimQwą!1je slłę,skrypcyj na poiy.c~,F pań
wladomienia dłużnika przez ,delegowariegow tym cę: stwowę • kąmunaJl1.e ąraz na ą.kCJe prz!i!9s JęI:hor,stw,
lu przedstawiciela władz " skarbowych w pb~cnoścl Q kt(>ryqh mow~ w pJlQkcje 5 artykułu ninj~js2;ego;
a) .zft.st~l)§tWQ ,. (l~Y!lllo$ci. na t:;l:ęcz Banku Poll>rzędstawiAiela policji. ,
.
,
,Uilysk-ana z li.eytacH~astawu nadwyżką., ;jaka, skiego i bank9w państwowychj
9) prHiwowanie do depozytu , papierów warto- '
, powstanie po zaspo~ojęniJl należności zakładu ;1;aściowycp i innych walorów oraz wynajmow~nie ' ka, stawniczęgo, winp.a być w , ciągu dwóch ,tygodni od
, " dnia licytacji złożona do depoiytu sądowego , ~ wy· , se'tek 'zabezpieczonych, '
S~f;~ęg9lnhmjęm faktyc~nyc4 qany~h, odno~zących
, Art., 92~ . Do wykonywą.nw. czynności, n;ęwy
, słł9 0 ~~§taW\1
"
,
mienionych W ą.rt, 91, jak również cżynnośd giełdo
" P!lWy?;s.~ę !1adwy?k~, ni~po~niesione l'rzęz' za- wych na g~ęl9~Gh pieniężIlych wymagaM ję,st ;ze,z.w ostiW~ó)Y' W ~iąg!l l~t lO, pr?ęchoqzą na rzecz instytulenie Mińis!rę., S~arbu, Zezwolenia takiego u4ziela
'<:yi 4obrO~1iynnych. W/ika:z;ą.nych pfżez Wyd;#ął W9je- Minister Skarbu wedłtłg sWQbQdnego uznapia.
wódz~i (;,;bę wojęw9qrk~). "
"
,
W; ~a~ig pr,2;eniesienia sieqziby lub otwarcia':'
oddziału.
,spółdl;ięlni, która uzys.kała zę2;wolęnię na
/ ' Art. li9. Ministe.r 'Skarbu w porozumieniu
wykonywanie ' czynno~ci, niewym.ieJ:liony'ch wart. 9f,
~ , Milli~trami Spr~w , W ęwnętr?:nych,
Przemysłu
.i ij~lłdlq OrfJ,~ $prawiędliwoś<;i wyda. drogą rozpor;::ą ; spółd:z;ie}nia winna u?:yskać na wykonywanie tych
ą,JeqiCj. prz;ępisy, d..ątyczące trybu udzielania zezwo-: czynnoścjwnowej siedzibie htb odd:z;iale osobne ~ę'
leli (koncesyj) na pro,wadzel1ie zakładów ;za~tąwni zwolenie ' Ministra ' Skarbu.
czych oraz składania, uzupełniania i zwrotu kaucyj,
. ' Art.93. Zezwolenie, o któretn mowa wart, 92, '
jak również przepisy o prowadzeniu ~akładów za- otrzymać mogą tylko spółd?:ielnie, należące. do związ- '
stawniczych, a w szczególności o zfl.wieraniu umów ku rewizyjne.go w rozumieniu art. 68 i 70 ustawy,
zast{Lwniczych, Q ob()wiązka~h i prąwa~h zakładów z dnia 29 pddziernika 1920 r. o spółdzielniach (Dz.
zastawQwzYGh w razie niewykupięnia ?:astawionegQ U. R. P. Nr, 111, poz. 733) lub będące same związka,.
~rz.ędn1iotu, Q trybie Pl'zeprQwadzania licytfJ,cji oraz
mI reWlzvmeml.
o In,ięgach 1;as!ąwQw,
Ustanie przynale~ności do związku rewizyjnego
powoduje'
titratę prawa wykonywania czynności,
Ad, 90. Pr;zepisy qiniejszego rozporządzenia,
objętych
zą.z\voleniem,
do czasu pOQownego ptzyję.,.
, dotyczące zakładów. za,stawniczych, nię mają zastos9wania do zakładów ' zastawniczych, organizowa- cia do takiego związku.
, n'Y~h przez PAń1lhvo, ' ~wiązki komun~lne, komJlnalne
Art. 94. Przepis statutu spółdzielni, stanowią- '
lf~syoszczędpości Qraz ipnę osoby prawą publięz,.
cy () ro:z;d,,\sniędu jej działalno$ci na czynnp&r;;:i, wynęgQ. ,
.
m;tgająGę ;zeiwolęnia,(ą.rt. 92), P1qże być :z;aręjestro- ,
V~ Spółd.zielo,ię ąredytowe.
wany nie wcześniej, jak po przedstawieniu ~ądQwi
takiego ze~wolenia.
'
.
Art. 91.Sp6łdzielnię wrę<;lytowe mQgą wyko'Art. 95; " W razie stwierdzenia, ile działalność
nywaę hąsłępqjąąę. czynności ban"owe bez pqtrzeby
spółdzielni, trudniącej się czynnościami bankowemi-,
wvj.~dnywanią f?1ę~wolęnią Mipi~t~a Ska,rb4 (kon- ,
sprzeciwia się przepisom prawa lub statutu, albo że
, cesll);
,
działaln'ośćtak~ej
spółdzielni szkodliwa 'jest dlainte- '
' 1) udzielanie ' kredyłów , w fotmię dyskonta
wekllH, P ,ożY~?lek sk.ryptowYGh oraz rachl,mków bie- ręsu publicz!1~go, Ministrowi Skarbu przysługtJje, prawo zamianow~nia , na wniosek r:ady spółdzie1c:z;e~ kotąeych ' i po~yc~ęk, zabezpiec~onych bądi ' hipótet:zm,isarzą,
rządowego do stałego nadzorowania c;~yn- ,
nie, ,b~di pr~eż poreqsnię, bądź ią.sta,wem papierów
ności spółdzi~lnj,odębraQia , k(;lPcę~ji (ąrt. ' 92) lJlb
w~rtoęcit)Wyd-l, wYmi~mionych w pllnkc;ie !? l}iniejwdroż!i!nra przed sądem okręgowym sprąwy o fQZ~~i:gQ artykułuj
,,
"
wiązan.ię ~l'ółq?:ielni.
'
,
2) redyskonto w~kslii
,
3) przyjmowanie wkładów pieniężnych z praArt. 96~ Do spółdzielni kredyŁowyeh nie maią. '
W~lll wydawanią. dowodów, wkładowychjmiennych,
zastosowania' art. 10 ust. 1, 18, 21, 98u$t. 2, 99, 102,
j~ąQą.k bez prąwa wydaWf,lgia takich dQWQdQw płat
103 i 109 niniejszęgo rozporządl?:enia. '
nych okazh;ie}owij .
VI. Nadzór.
4) wydawanie przeką.2;9w, czekó}V i akredytyw ,
'Art.
97;
'
Przel:biębiorstwa
bankowe, z wyjąt
oraZ 90konywanię wypłat i i wpłat vi granicach Pań
stwa; z teIll, ie spółdzielnie, nie należącę dq związ kiem wymienionych wart. 10 ust. 2 i 3, wszelkie. in.,.
k4w rewiHjnych, mogą czynności te wykonywać ~yl- styŁucje ' kredytu długoterminowego ora~ ka$Y '
oszczędnośj:i, z wyjątkiem komunalnych kas os~~zęd,.
ko dla swych członkówj
,
5) łf;upno' i sprzę.daż ną rachunek własny oraz ności i gminnyc;h kas wiei.skich pożyczkowo-oszczęd.,.
na. rachunek 086Q trz;ęcich - papierów procentowych nościowych,pQdlegają nad:l;of,Qwi i kontroli Mini~b:,a
SkarblI, '
,
'
! paóstwowych i
samorządowych, lisfów zastawnych,
,
' Przedsiębio($twa bankowe, wymienione wart.
a~j::yj central gospodarc7:ycllj l'rzedsiębiorstw, orga10 ust. 2 i 3. podle~~ją ' nad;wrowi i kontroli Mini ..
ll~pwapych przez spółdzielqi~" ich związki lub cepstra Skarbu,wy~onywa,nym wporozumteniu z Mini-traJegospodarcze, oraz akcYJ Banku Pol*iegoi '
'
,
6) odbiÓr wpłat na rachunek os6b trzecich, in- stremSpraw ,WewnętrznYch.
kaąo weksli i dokume,ntów, z tem, ' że spółdzielnie,
, ' Art, 98.;' Sposób nadzoru i kóntroli, które Wynie gale:tące do związków rewizyjnych, mogą wyko- konywają .w~dze skarbowe"u9tali Mini'ste.r Skarbu
nywa~ te czynności !y1ko dla SWych członkówi
Yi. rozporządzeniu wykonawczem.
,
I
-,.,
,
, .
"
t
.,,
.
·'i.
,
1/'
,
"
,
,
- . '.;
,
,
,
\
I·
682
"),-:,,,:;?~ -y :I '
\
'I
"
,,-
.
... , .. ·,i ~\~~: .~, ;:- I..
' -I
I
ł
~. Ił:,
;
,.
' Dziennik Ustaw. Poz. 321.
Koszty nadzoru i kontroli pokryw~ją przedsię
biorstwa bankowe i instytucje kredytowe, podlega:'"
jące nadzorowi ,(art. 97), w wysokqści, oznaczonej
przez Ministra Skarbu w rozporządzeniu wykonawczem.
Art •. 99. W razie stwierdzenia, że działalność
przedsiębiorstwa bankowego narusza prawo lub statut alb() jest szkodliwa dla interesu p\lblicznego, Ministrowi Skarbu przysługuje prawo
1) zamianowania na koszt przedsiębiorstwa komisarza rządowego, którego zadaniem będzie nadzorowanie czynności przedsiębiorstwa w granicach,
oznaczonych przez Ministra Skarbu;
'
.
.
2) zawieszenia w urzędowaniu władz przedsiębiorstwa przy równoczesnem zwołaniu ż urzędu walnego zgromadzenia oraz ustanowienia zarządu przymusowego na czas do przeprowadzenia nowych wyborów tych władz przez walne zgromadzenie;
.
3) odebrania koncesji na wykonywanie czynności b<,lllkowych, wymagających osobnego zezwolenia;
_ 4) odebrania koncesji i zarządzenia 'likwidacji
przedsiębiorstwa bankowego.
\
Zarządzenia Ministra Skarbu na zasadzie punktów 3 i 4 tego artykułu mogą nastąpić tylko Vi porozumieniu z Ministrami Sprawiedliwośc~ oraz Przemysłu i Handlu, a odnośnie do banków, towarzystw
kredytowych i wszelkich innych instytucyj kredytu
długoterminowego - na zasadzie uchwały Rady Ministrów (ad. 104).
Art. 100. Banki hipoteczne oraz wszelkie inne
instytucje kredytu długoterminowego podlegają nadto stałemu nadzorowi, który ' będzie wykonywany
przez komisarza rządowego, zamianowanego dla każ
dej z takich instytucyj na 'koszt. tych instytucyj.
,
Zakres uprawnień komisarza określa Minister
Skarbu.
': VII. Likwidacja przedsiębiorstwa bankowego.
. Art. 101. Jeżeli kapitał zakładowy banku akcyjnego lub komandytowo-akcyjnego wskutek strat
zmniejszy . się o połowę luJ;l zmniejszy się poniżej
norm, wskazanych wart. 14 lub wart. 40, względnie
VI art. 15 niniejszego rozporządzenia, władze banku
obowiązane są zwołitć bezzwłocznie walne zgromadzenie akcjonarjuszów lub ud,ziałowców.
W razie zaniechania zwołania walnego zgroma~lzenia Minister Skarbu może zarządzić zwołanie tego zgromadzenia z urzędu.
. Jeżeli walne zgromadzenie nie poweznue
uchwały o odpowiedniem uzupełnieniu kapitału zakładowego 'lub o likwidacji, względnie, jeżeli uchwalonepodwyższenie kapitału zakładowego nie zostanie prżeprowadzone w przeciągu trzech miesięcy od
dnia powzięcia uchwały, Ministrowi Skarbu przysłu
guje prawo zarządzenia likwidacji banku (art. 104).
Przepisy niniejszego artykułu mają analogiczne
zastosowanie do banków, istniejących w irmej formie
pod względem organizacji pra~ej.
Art. 102. Jeżeli kapitał zakładowy domu banlwwego, kantoru wymiany lub zakładu zastawniczego wskutek strat lub z innych powodów zmniejszy
się poniżej norm, ustanowionych W art. 16, 17 lub 18,
to uzupełnienie kapitału do wysokości przepisanej
winno nastąpić w terminie, ustalonym przez Ministra Skarbu.
Jeżeli w ustalonym przez Ministra Skarbu ter-'
mipie kapitał zakładowy nie zostanie uzupełniony,
a dom bankowy, kantor wym;i.anylub zakład zastaw';
niczy nie przejdzie ' w stan likwidacji; to Minister'
Skarbu zarządzi likwi.dację (art. 104).
ł
.
.
.
. ... .
Art. 103. W razie stwierdzęnia przez rewizj~
lub w toku likwidacji, przeż 1ik~idatora (komisję likwidacyjną),
iż zobowiązania pr~edsiębiorstwa
bankowego przekraczają jego majątek, winny władze
przedsiębiorst'wa, względnie likwidator, zawiadomić
o tern właściwy sąd celelri ogłoszenia upadłości.
Art. 104. Wrazie likwidacji, zarządzonej pr~ez
Ministra Skarbu z mocy art. 12,99, 101, 102, 106, 109
i 115 niniejszegp rozporządzenia, właściwy sąd reje- '
strowy mianuje likwidatora, względnie komisję likwidacyjną·
VIII.
Przepisy przejściowe.
Art. 105. Do dalszego prowadzenia w dotychczasowej fqrmie organizacji prawnej i w dotychczasowym zakresie działania - przedsiębiorstw bankowych, istriiejących prawnie w dniu wejścia w życie
niniejszego rozporządzenia, koncesja nie jest wymagana, a przedsiębiorstwa te uważane będą za posiadające koncesję.
Art. 106. Statuty spółek akcyjnych i komandytowo-akcyjnych, trudniących się wykonywaniem
czynności bankowych', winny być do dnia 31 grudnia
1928 r. uzgodni onę z przepisa!lli niniejszego rozporządzenia i przedłożone Ministrowi Skarbu w celu
stwierdzenia ich zgodności.
Zmiany statutu, potrzebne .do osiągnięcia tej
zgodności, może walne zgromadzenie uchwalić zwykłą większością głosów obecnych, bez względu na
odmienne przepisy statutów.
.'
'.
W razie nie zastosowania się władz banku do
-wymagań niniejszego artykułu Minister Skarbu wła
dny będzie zarządzić likwidację banku (art. 104).
. Przepisy niniejszego ar;tykułu mają analogiczne
zastos,owanie do banków, istniejących w innej formie
pod względem organizacji prawnej.
Art. 107. Banki, które na z-asadzie rozporządze
nia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 grilania
1924 i. (Dz. ,U. R. P. Nr. 114, poz. 1018) winny były
wykazać kapitał zakładowy do końca 1925-r. w wy- '
ąokośr;:i co najrl.lniej 500.000 zł., a do koilCa 1926 r.~ ,
w wysokości co najluniej 1.000,000 zł., winny wykazać
kapitał zakładowy do dnia 31 grudnia 1928 r. co najmniej w wysokości, określonej wart. 14 i 40., względnie wart. 15.
.
Dla' banków kredytu krótkoterrriirlOwego o cha~
rak terze lokalnym, istniejących w dniu wejścia VI ży
cie niniejszego rozporz/ądzenia w miejscowościach,
wskazanych w punkcie 3 art. 14, Minister Skarbu
władny będzie w wyjątkowych wypadkach określić
najmniejszą wysokośF kapitału zakładowego poniżej
norm wskazanych wart. .14, nie niżej jednak 5pO,000
Banki takie nie będą mogły otwierać od-
złotych.
działów.
,;
"
Dziennik Ustaw. Poz. 321.
VI tazie, gdyby kapitał zakładowy nie osiągnął
kwot ó'd pówiednich w terminach powyżej oznaczonych, . Minister Skarbu żarządti likwidację banku
(Ittt. 1(4).
Art. 108, Akcje banków. o który<:h mowa w
art. 107, wypuszczone celem podwyższenia kapitału takładowegtl, winny opiewać na kwot~ nominaIDat cd najmniej 100 złotych.
Akcje; wypuszczone jl1~ przez te banki, winny
być dd dnia 31 grudnia 1928 r. połączone w taki spo ..
Bób, aby wartość norrtinalna jednej akcji odpowiadała
kwocie powyżej oznaczonej.
Sposób przeprowadzenia poł~czenia akcyj pod.
lega zatwierdzeniu Ministra Skarbu.
683
wykonywania czynności, wymienionych , w. art. 68
(banki hipoteczne), i których listy zas~awne lub obligacje w tym dniu były jeszcze w obiegu, wolne są od
ograniczeń, zawartych wart. 69, jeżeli ich itatuty
takich ograniczeń nie zawierają.
Bank, który na przyszłość zamierza utrzymać
~ statutowy ",akres działania w szerszym · zakresie,
niż to przewiduje art. 69, może wydawać listy zastawne lub obligacje jedynie do sumy lO-krotnej
wpłaconych kapitałów własnych oraz rezerwy specjalnej, określonej wart. 80.
Art. 112. Banki, o których mowa wart. 111,
winny z czyste~o zysku rocznego odliczać przed
określeniem dywidendy 15% na kapitał zapasowy
(art. 49 i 50).
Art. 109. Domy bankowe i kantory wymiany,
które istniały prawnie w dniu 31 grudnia 1924 r.,
Art. 113. Banki, które w chwili wejścia w ' ł....,..
oraz zakłady zastawnicze, które istniały prawnie w
dniu 31 grudnia 1927 r., nie mogą być na podstawie cie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Z
art. 21 zmuszone do podwyższenia lub składania dnia 27 grudnia 1924 r. (Dz. U. R. P. Nr. 114, poz.
kaucyj, winny natomiast uzupełnić swój kapitał za- 1018) były uprawnione do prowadzenia, obok innych czynności bankowych, hartdlu towarami na rakładowy w nastc;'pujących terminach
chunek własny (art. 41) lub do nabywania nierucho1) domy bankowe, uprawnione do wykonywa- mości ziemskich w celu prowadzenia parcelacji
nia wszystkich zwykłych czynności banko- i osadnictwa .(art. 42), winny w terminie do dnia
wych, w terminie do dnia 31 grudnia 31 grudnia 1930 r, zlikwidować ostatecznie wsżyst1928 r. - do wysokości 50% stawek, okre- , kie interesy, wynikające z prowadzenia tych dziaślonych dla takich domów bankowych
łów.
wart. 16; do dnia 31 grudnia' 1929 r. - do
wysokości 75%, a do dnia 31 grudnia
Art. t 14. Spółdzielnie" , które przed dniem
1930 r. - do wysokości 100% tych stawek;
wejścia
w życie niniejszego rozporządzenia uzyska2) domy bankowe o ograniczonym zakresie
ły na podstawie dotychczasowych przepisów zedziałania w terminie do dnia 31 grudnia
1928 r.' - do wysokości pełnych stawek, zwolenie Ministra Skarbu na wykonywanie czynności, niewymienionych w art. 91. mogą czynności te
określonych dla takich domów bankowych
nadal wykonywać bez uzyskiwania ponownego zewart. 16;
; . 3) kantory wymiany w terminie do dnia zwolenia.
31 grudnia 1928 r. - do wysokości pełnych
Art. 1 t5. Spółki z o~raniczoną odpowiedzialstawek, okreslonych wartl 17;
.
nością,
trudniące się czynnościami bankowemi jako
4) zakłady zastawnicze w terminie do dnia
głównym przedmiotem przed~iębiorstwa, winny zli31 grudnia 1928 r. - do ~ys()kości pełnych
kwidować się w terminie do dnia 31 grudnia
sŁawek, określonych wart. 18.
1930 r. W razie niezastoso\'fania się władz przed. W razie, gdyby kapitał zakładowy nie osiągnął . siębiorsŁwa
do niniejszego przepisu, Minister Skarkwot odpowiednich w terminach powyzej oznaczo- bu wbdny b~dzie zarządzić likwidację spółki
nych, Minister Skarbu zarządzi likwidację (art. 104), (art. 104).
Art. 110. Banki, istniejące w chwili wejścia w
Art. 116. At. do wprowadzenia jednolitych
fycie niniejszego rozporządzenia i uprawnione w
swoich statutach do wydawania dowodów wkłado przepisów, normujqcych licytaCJę, tryb publicznej
wych płatnych okazicielowi (art. 27). są uprawnio- sprzedaży, o którym mowa wart. 47 i 48. przeprowane nadal do ~ydaw~nia książeczek wkładkowych dzać będzie w okrę~ach sądów apelacyjnych w Poznaniu i Toruniu tudzież sqdu okrę~owego w Katopłat!1ych okazIcIelowI, pod warunkiem jednak, it ich
wicach - komornil< sądowy lub notarjusz; w okrę
kapItał zakładowy wynosić będzie w terminach,
gach sądów apelacyjnych w Krakowie i Lwowie
określonych wart. 107, co najmniej dwa razy wyż
sze kwoty od oznaczonych w tymże artykule' w oraz sądu okręgowego w Cieszynie - urz ę dnik wyprzeciwnym razie prawo wydawania książe~zek znaczony w tym celu przez władzę admi nistrac yjnąj
w okręgflch sądów apelacyjnych w Wa~s z nwi e . Luwkładkowych płatnych okazicielowi będzie zawieszone do czasu uzupełnienia kapitału. Z uprawnień blinie i Wilnie - komornik sądowy na pelecenie
do wydawania asygnat kasowych. opiewających na właściwego sądu pokoju, albo delegat władzy a dmi'
okaziciela, banki te mogą korzystać pod warun- nistracyj~ej pierwszej instancji.
kiem uzyskania ponadto osobnego zezwolenia Ministra Skarbu (art. 25).
•
Art. 117. ' Do czasu rozpoc zęcia dlia h tno~ci
Izby przemysłowo-handlowej w J an ym. ok r;: gu Mi.
Art. Ul. Banki, które w dniu wejścia w ży st~r ~~arbu ~asi~~a opinji (D T'~ . 10) i cH" Cj odpocie niniejszego rozporz~dzenia były uprawnione do \Vlednle) organ1ZaC)l gospodarczej.
.
~-
.'
\
.....• ,
"";.
Dziennik Ustaw. Poz. 321 i 322.
IX. Przepisy końcowe.
Art. 118. Do przedsiębiorstw bankowych pań
stwowych przepisy niniejszego rozporządzenia nie
mają zastosowania.
.
Art. 119. Komunalny Bank Kredytowy w Po;"
znaniu, B~nk Po:;nańskiego Ziemstwa Kredytowego
w Poznaniu oraz Bank Ziemiański w Warszawie są
bankami w rozumieniu niniejszego rozporządzenia;
Dom Bankowy "Kratochwill i Pernaczyński"
w Poznaniu uprawniony jest do używania w firmie
słowa "bank".
.
Art~ 120. Przepisy art. 49, 71, 80 i 116 ni niejszego rozporządzenia nie odnoszą się do Wileńskie
go Banku Ziemskiego, Sp. Akc. w Wilnie. Zarząd
Wileńskiego Banku Ziemskie~o spełnia zarówno funkcje rady jak ~ dyrekcji banku, przewidziane w
art. 52 - 65.
Przepisy art. 14, 21, 30 - 32, 40, 54, 101 i 107
nie odnoszą się do Centralnej Kasy Spółek Rolniczych.
, Art. 121. Wykonanie niniejszego rozpórzą
dzenia porucza się Ministrowi Skarbu w porozumien.iu , z innymi ministrami we właściwym każdemu
z niCh zakresie działania.
Art. 122. Rozporządzenie niniejsze wchodzi
ViI życie .z ' dniem ogłoszenia, a na obszarze województwa śląskiego - z dniem ogłoszenia oświadcze
nia Prezesa Rady Ministrów o wyrażeniu zgody na
nie przez Sejm Sląski.
.
Z dniem wejścia w życie mniejszego rozporzą
dzenia tracą moc obowiązującą
1) rozporządzenie ' Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 grudnia 1924 r. o warunkach
wykonywania czynności b,a nkowych i nadzorze nad tcmi czynnościami . (Dz. U. R.
P. Nr. 114, poz. 1018)i
.
2) Z rosyjskiej ustawy kredytowej (Zbiór Praw
T om XI, Cz. II, Rozdział 10), poza uchylonemi art. 1 - 36, 50, 57 - 78 - także
art. 79 i 80i
3) najwyżej zatwierdzona opinja rady państwa
z dnia 24 kwietnia 1879 r. o trybie otwarcia
i prowadzenia kas pożyczkowych, ogłoszo
na jako ukaz senatu z dnia 18 maja 1879 r.
(Ros;' Zbiór Praw i Rozp. Nr. 68, poz. 338) i
4) ustawa austrjacka z dnia 23 marca 1885 r.,
~awieraiąca niektóre postanowienia, tyczą
ce się przemysłu zastawniczego (Dz. U. P.
Nr. 48);
.
5) ustawa z dnia 17 marca 1881 r., dotycząca
przemysłu zastawniczego (Zbiór Ust. Prusko
str. 265);
6) przepisy art. 8 punkt 11 oraz art. 42 rozporządzenia
Prezydenta
Rzeczypospolitej
z dnia. 7 czerwca 1927 roku o prawie przemysłowem (Dz. U. R. P. Nr. 53, poz. 468).
Nr. 34.
'P unkt 10 art. 2 rozporządzenia Prezydenta
;-,;;RzecZyposp0litej z dnia 7 czerwca 1927 roI . ku o prawie przemysłowem (Dz. U. R. P.
Nr. 53, poz. 468) otrzym1}.je następujące
brzmienie: "przedsiębiorstwa bankowe, instytucje kredytowe i ubezpieczeniowe, domy składowe publiczne".
. . Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia
21 grudnia 1927 r. o przemyśle zastawniczym (Dz. U.
R. P. z r. 1928 Nr. 8, poz. 57) zachowuje moc obowiązującą do czasu wydania rozporządzenia, przewidzianego w· art. 89 niniejszego rozporządzenia.
Prezydent Rzeczypospolitej~ l. Mościcki
Prezes Rady Ministrów i Minister Spraw Wojskowych
J. Piłsudski
Minister: K. Barlei
Minister Spraw Wewnętrznych: Slawoj Składkowski
Minister Spraw Zagranicznych: August Zaleski
Minister Skarbu: G. Czechowicz
Minister Sprawiedl,iwości: A. M,eyszlowicz
NJnister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego!
Dr. Dobrucki
Minister Rolnictwa: K. Niezabylowski
Minister Przemysłu i Handlu: E. Kwfcilkowski
Minister Komunikacji~ Romocki
Minister Robót Publicznych: Moracżewski
Minister Pracy i Opieki Społecznej: D;. Jurkiewicz
Minister Reform Rolnych: Witold Slaniew1Cz
Minister -Poczt i Telegrafów: Bogusław 1.1iedziński
322.
Rozporządzenie Minisłra . Skl!-rbu
z dnia 12 mar~a 1928 -r.
o .zmiańierozporządze-nia Ministra SJcąrbu .z"..dnfa '
9 stycznia ~928 r. w I!pra'Vie uprawy tytoniu
.w roku 1928.
Na podstawie art. 6, 7 i62 ustawy z dnia
1 czerwca 1922 r. o monopolu .łytoniowym (Dz. U.
R. P. Nr. 47, poz. 409) zarządzam co następuje
§ 1. Ustęp ostatni § 7-go rozporządzenia Ministra Skarbu z dnia 9 stycznia 1928 r. w sprawie
uprawy tytoniu w roku 1928 (Dz. U. R. P. Nr. 16,
poz. 132) otrzymuje brzmienie ndstępujące
.
"Wyjątkowo urzędy względnie zakłady monopolu tytoniowego, powołane do udzielania poz\Voleń na uprawę tytoniu, mogą zezwolić na uprawę ty:"
toniu w dwóch lub więcej oddzielnych kawałkach
grttntu o wymiarach jednak nie mniejszych jak
200 mtr.....
.
§ 2. Rozporządzenie ninięjsze wchodzi w ży~
cie z dniem ogłoszenia.
•
Minister Skarb~ G. Czechowicz
----------------------~-------------------------------------------------------------------4('418 P
Warszawa. Drukarnia Państwowa . Tłoczono z polecenia Ministra Sprawiedliwości.
----------------Konto czekowe Pocztowej . Kasy OszczE;dności N2 30130.
,d.
Cena 60 gr.
00 ADMINISTRACJI: Prenumerata Oz. U.R. P. wynosi kwartalnie 7 zł. Urzędy I Instytucje państwowe opłacaj,
oajpóiDiej: Da 2 tyllodlfie przed · rozpoczęc;iem kllŻdello kwartala.
Pre.aame.ratę uiszcząć Dależy
/
~ ..~ . ·:";'i;-";"n·
.i
.. J"
Nt. 34 • .
/
, Diienni~ Ustaw . .Pbz.32tZ' ·
.l
,..
675
,
kO do ' udz'i elania pożyczek pod zastaw ruchomości
321.
, ,
i przyjmowania ruchomości na przechowanie.
Zakłacly zastawnicze mogą ponadto trudnić
. . . Roz;porządzenie
się,
za
esobnem zezwoleniem Ministra Skarbu, koPrezydenta Rz~czypospo1itej
misową sprzedażą ruchomości, z zachowanieJll oba",
z dni~17. · ~arca 1928 r.
wiązująC;ych w tej mierze przepisów, a VI szczegół""
ności przepisów rozporządzenia Prezydenta Rzecźy.
o prawie bankowem.
pospolitej ,z dnia 7 c·zerwca 1927 r. o prawie prze. :,
Na podstawie art. 44 'ust. 6 Konstytucji i usta- , mysłowem (Dz. U. R. P. Nr. 53, poz. 468) .
. Pojęcie ruchomości w rozumieniu niniejszego
wy ;z ,dnia 2 sierpnia 1926r. ·0 upoważnieniuPrezy
denta Rzeczypospolitej do wydawania rozporządzeń artykułu nie obejmuje papierów wartościowych .
z mocąusŁawy (Dz. U. R. P. Nr. 78,poz. 443) po. Art, 6. Spółdzielniami kredytowemi są zrzestanawiam co ,następuje: .
szenia gospodarcże, oparte na ustawie z dnia 29 paź~
dziernika 1920 r. o spółdzielniach (Dz. U. R. P.
I. Przepisy ogólne.
Nr. 111, poz. 733), trudniące się czynnościami ban'~
kowemi jako głównym przedmiotem przedsiębior~
A. Przedsiębiorstwa bankowe• .
. stwa.
.