Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 6 marca 1928 r. o opiece nad zabytkami.

Art. 1. Zabytkiem w rozumieniu niniejszego

, rozporządzenia Jest każdy przedmioi tak nierucho-

565

my, jak ruchomy, charakterystyczny dla ' pewnej'

epoki, posiadający wartość artystyczną, kulturalną,

hi~toryczną,

archeologiczną lub

paleontologiczną"

stwierdzoną orzeczeniem wła dzy państwowej, ' i zasługujący wskutek,tego na zachowanie.

Art. 2. Za zabytki mogą być w szczególno ści

uznane

l) jaskinie i groby wraz z przedprożami; gro~

dziska (horodyszcza, .. ~amczyska", piłkalnie, t. zw.

szwedzkie góry, okopy, szańce i wały) j ślady osad

lądowych , i nawodnych; cmentarzyska \ szkieletowe

i , ciałopalne, "pola urnowe" oraz poszczególne gro".

' hy, kurhany, mogiły, kopce; kopalnie przedhistoryczne (krzemienia, soli, bursztynu, miedzi, żelaza i barwików mineralnych); , piece garncarskie i piece do

wytapiania , metali; kręgi kamienne i kamienie usta~

.,

-

,

~ ~-,

~

.

•

Ustaw. Poz. 265 •.

Nr. 29.

--------~----------------- ~

wiane; figury kamienne przedhistoryczne (t. zw. baby kamienne i posągi bóstw) i głazy obrabiane (żar­

,na, głazy ze znakami, ze stopami, misami, krzyżami,

podkowami, dołkami i t. p.);

2) budowle zarówno murowane, jak drewniane, wraz z wszelkiemi szczegółami architektury i dekoracji ściennej oraz z otoczeniem (ogrodem, pla. cem), a także dochowane w późniejszej budowie czę­

ści dawne (prezbiter ja, kaplice, wieże, bramy" portale, kolumny, drzwi, kominki i t. p.);

3) luźno stojące pomniki, nagrobki, kapliczki,

figury, krzyże, kolumny, slupy. graniczne i t .p.;

4) ruiny budowli, pomników i posągów;

5) grupy budowli, wybitne pod względem

~stetycznym i znamienne bądź dla całych osad, miast,

wsi, bądź dla ich dzielnic;

6) na gruncie dochowane rozplanowania starych miast i dzielnic staromiejskich;

. 7) ogrody ozdobne, oraz aleje cmen,t arne

i przydrożne, drzewa sędziwe i okazałe i t. p.;

8) przedmioty, związane bezpośrednio z przetnaczeniem ' budynku (ołtarze, ambony, chrzcielnice,

stalle, pomniki, nagrobki w grobach koś cielnych

wraz z ukrytemi w nich dziełami pracy ręcznej, epitafia, tablice, vota, szaty i , naczynia obrzędowe,

dzwony i t. p.);

9) dzieła sztuk plastycznych: obrazy, rzeżby,

ryciny;

.

10) dzieła sztuk zdobniczych i kunsztówcechowych, zbrojc, oręże, rzędy, pojazdy, chorągwie,

sztandary, arrasy, dywany, makaty,pasy, kilimy"

hafty, koronki, ubiory, meble, sprzęty, naczynia, zegary, świeczniki, wyroby zło tnicze, emalje, szkło,

ceramiki, kraty, okucia, zamki, godła, znaki i t; p.;

11) monety, medale, piecz ęcie, tłoki mennicze;

12) druki, archiwalja, rękopisy zwykłe i ozdo' line, autografy, oprawy ksiąg;

. - 13) ludowe sprzęty domowe i wyroby p~zemy·

słu ludo~.vego;

14) wykopaliska i znaleziska przedhistoryczne

i·archeologiczne;

1S l wykopaliska i znal eziską. paleon to lo giczne;

"'

16) kolekcje prz~dmiotów, przechowywanych

w muzeach, bibliotekach, w skarbcach i składach

'świątyń, zgromadzeniach cechowych, urzędach samo, rządowych, chociażby poszczególne przedmioty . kolekcji same przez się nie miały wartości artystyczno-historycznej.

,

Dokumenty, mające w myś l prawa .k anonicznego charakter tajny, a w szczególności przech.owywane w tajnych archiwach biskupich, oraz przedmiotv' specjalnego kultu religijnego np. obrazy cudowne

wyjęte są z pod działania niniejszego rozporzą­

'dzenia.

Art. 3. Przedmioty otrzymują chąrakter zaJ.)ytków w znaczeniu niniejszego rozporządzeni~ na

skutek orzeczenia · władzy konserwatorskiej pierwszej instancji, stwierdzającego wartość zabytkową

przedmiotu, a nadto przy zabytkach . nieruchomych

określającego granice zabytku i granice otoczenia

, podlegającego przepisom niniejszego rozporządzenia

w myśl art. 2 punkt 2).

_

'. Przedmioty te podlegają ochrońie prawa iuż od

chwili dor~czenra orzeczenia.

, '

,

.

Orzeczenie władzy konserwatorskiej,

stwier"\

dzające wartość · zabytkową przedmiotu, stanowiące­

go część składową nieruchomości, wpisanej do ' ksiąg

gruntowych (wieczystych), doręcza się. właściwemu

oddziałowi Prokuratorj i Generalnej celem wpisania

do Łych ksiąg w sposób, odpowiadający przepisom

o ich prowadzeniu.

Władza ma prawo umieścić na zabytku nieru"

chomym odpowiedni znak lub napis.

Att. 4. Władze konserwatorskie pierwsze~

instancji prowadzą rejestr zabytków. Sposób prowadzenia rejestru określi rozporządzenie ' Ministća

Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.

II. . Władze konserwatorskie.

Art. 5. Opiekę nad zabytkami sprawują wła~ "

dze konserwatorskie. Władzami konserwaŁorskiemi

pierwszej instancji są wojewódzkie władze administracji ogólnej. Władzą konserwatorską drugiej'

instancji jest Minister Wyznań Religijnych i Oswie.

cenia Publicznego.

~

W odniesieniu do staroży'tnoś~i, dzieł sztuki,

dokumentów archiwalnych i rękopisów, posiadają·.

cych wartość' historyczną lub artystyczną, znajdują­

cych się w katolickich kościołach i lokalach koś­

cielnych, władzą konserwatorską są komisje mieszane świecko-duchowne, mianowane przez właściwego '

biskupa w porozumieniu z Ministrem Wyznań Reli"\

gijnych i O świecenia Publicznego.

Art • .6.

Organami

fachowemi

wojewódzkicn

władz administracji ogólnej są konserwatorowie, roia"

nowani pr~ez Ministra Wyznań .Religijnych i Oświe ' .

cenia Publicznego.

,

'

, .'

Konserwatorowie naldą do składu personalne~

go urz-ędu 'wojewódzkiego; jeden konserwator może

pełnić obowiązki w kilku województwach.

Prctwa i obowiązki konsetwaldrów jako orga~

nów fachowych określa Minister Wyznań Religij ..

nych . i Oświecenia ' Publicznego w porozumieniu

z Ministrem Spraw Wewnętrznych.

Art • .7. Skład i kompetencje komisyj miesza.

nych świecko-duchownych (art. 5) oraz tryb ich urzę'"

dowania określa drogą rozporządzenia Minister Wy

znań Religijnych i Oświecenia Publicznego w poro..;

zumieniu z władzami kościelnemi.

.

Art. 8. Do wydawania zarządzeń tymcżaso­

wych, o ile wydanie ich należałoby do wojewódzkich

władz administracji ogólnej, w szczególności co do

nadzoru i wstrzymania robót mogą być upoważnione

p9wiatowe władze, administracji ogólnej przez Ministra Wyznań 'Religijnych i Oświecenia Publicznego w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych.

.

'

Art. 9. Do współdziałania z władzami woje ..

wódzkiemi administracji ogólnej w wykonyWaniu ,

opieki nad zabytkami powołane będą okręgowe ko.

misj ekonserwaŁorskie.

.

.

Skład, siedziby, obszar i zakres działania okrę" ,

gowych komisyj konserwatorskich określi rozporzą­

dzenie Miniętra Wyznań Religijnych i Oświecenia

Publicznego i Ministra Spraw Wewnętrznych.

"

.~.

-,:,: .,T" .•

1\·1.

"

. . . . .!,

'.

~.

\

Dz;ł~nnik UstAW. Po~:- 26~5~ '

Nr. 29.

, .--· :.Art. lO. 00 'zatządzeń i 'orzeczeń f wydawakiych 'przęz władze wojewódzkie administracji ogól"

nej" jako władze ' konserw'a torskie, mają :ł;astosow,,~

nie ;prz2pisy o środkach odwoławczych od Qf.?;eczeń

, wła.,cl~ administracyjnych.

III. Opieka nad zabytkami. '

'Art. 11. W ładze konserwatorskie mają pra.WQ badania wszelkich przedmiotów w cęlu stwier(łZenia ich wartoś ci zabytkowej, a to ,w miejscach.

~ ~tórych te przedmioty się znajdują.

Art. 12. Jeżeli zachoqzi obawa, ~e przedmiot,

mogący być uznany za zabytek w myśl ninieisze~o

rozporządz enia,

a nie ma j ący jesEcze charakteru za,.

bY1ku tarto ,3}, może na skutek prowadżonych około

niego robót ulec wpływom szkodliwym dla jego zachowania, władza konserwatorska władna jest wstrzymać roboty, zmierzając e do zburzenia, zniszczenia,

przerobienia, odnowienia, rekonst ruowania, zdobięnia

lub uzupełnienia tego przedmiotu.

", Władza konserwatorska może tęż wydać zakaz

zbywania odpłatnego lub bezpłatnego takIego przedmiotu.

"

"

J eźeli w przeciągu trzech miesięcy od daŁy

tych zarządzeń nie za pa dnie orzeczenie ' władzy konserwatorskiej o wartości zabytkowej prze:dmiotu, zak~iy powyższe tracą moc obowiązującą. '

'

Art. 13. Zarządy związków komunalnych,

. gqlin wyznaniowych, osób prawnych kościelnych

i zakonnych kościoła katolickiego" wszelkie wo~óie

korporacje publiczno-prawne, jak również stowarzyszenia, posiadające osobowo ś ć prawną, które mają

na celu opiekę nad zabytkami, obowiązane są zawiąclamiać właściwe władze konserwatorskie pierw.

szej instancji o będących w ich posiadaniu przedlJliQtacn, ,co do których zachodzą dane, że mają wartoŚĆ zabytkową, jak równiei () wszelkich zdarzeniach, które wywarły ujemny , wpływ na konllerwa~

cję tych przedmiotów.

"

,

Zabytków nie wolno burzyć, rozko~

przerabiać, odnawiać, rekonstruo.

wać,' zabudowywać, zdobić, uzupełniaĆ, ani przewo.

zić bez uprzedniego zezwolenia ' władzy konserwatorskie; pierwszej instancji.

Art. 14.

pywać, niszczyć,

Art. 15. Wykonywanie wszelkich robót, tyczących się zabytku, · na zasadzie uzyskanego w myśl

art. 1-4 zezwolenia, . podlega nadzorowi wł?lściwej

,władzy konserwatorskiej pierwszej instancji.

'

Władza ta ma prawo wstrzymać roboty, wyko.

nywane bez zezwolenia lub w sposób niewłaściwy,

i .zmusić wła ś ciciela przedmiotu do wYkonywania

tych robót w sposób właściwy.

.

, Art. 16. Właściciel -(posiadacz) zabytku winien utrzymywać go w należytym stanie.

Władza konserwatorska mote nakazać osobom

prawnym, wymieniony:m wart. '13, dokonywanie potrzebnych robót konserwatorskich, i przedsięwzięcie

wszelkich środków i niezbędnych dla llł.b.ezpieczenia

n~leżących do nich · ~abytk6w na koszt własny oraz

wyznaczać w tym celu terminy.

.

539 -

W stosunku do innych osób władza · konserwą...

tonka motę zarządzić dokonanie takich robót i pr7:edsię wzięcie takich środków - W braku przyzwolenia

wła~eiciela (posiadacza) ...... jedynie na koszt Pap,litwa.

Art. 17. 'Jeżeli zabytkom, należącym do os6b

wymienionych wart. 13, grozi niebezpieczeństwo '

zniszczenia, uszkodzenia lub niedozwolonego wywozu ' zagranicę, a zwłoka mogłaby spowodować niepow~towaną szkodę, władze kOllserwatorskie tnaią

prawo, niezależnie od zarządzeń, wydawanych na

zasadzie art. 16, wydawać zarządzenia, zmieJ;zające

do zapobieżenia wywozowi zabytku zagranicę, ą. n~­

wet wziąć zabytki, o które chodzi, czasowo w zarząd

państwowy, w szczególności p rzenieść je do muzeów

lub bibljotek państwowych lub publicznych, a to a:I

do usunięcia powyższego ni ebezpieczeństwa.

Art. 18.

Jeżeli

,

...

grozi niebezpieczer:stwo znisz·

czenia lub uszkodzenia zabytku, ą. zarządzenia,

przewidziane wart. 14 do 16 włącznie, tego niebez~

pieczeństwa nie uchylają lub jeżeli jest niebezpie~

czeństwo wywozu zabytku

zagranicę, przedmioty"

uznane za zabytki, mogą być wywłaszczone na .rzecz

Państwa, związków komunalnych lub innych wymie- ·

nionych wart. 13 osób prawnych, które mają na celu opieln~ nad zabytkami, o ile t~ ostatnie o to się

ubiegają lub wyrażą na to zgodę.

Art. 19. Zabytki ruchome, należące do osól)

prawnych, wymienionych wart. 13, mogą być' pozbywane nie inaczej, jak za zezwoleniem Ministra. I

Wyznań

Religijnych i Oświecenia Publicznego

względnie lwmisji mieszanej, o ile chodzi o zabytki,

podlegające jej kompetencji.

.Zabytki, należące do. osób prywatnych, mog"

być pozbywane tylko za uprzedniem

zawiadomię- o

niem \vładzy konserwó.torskiej pierwszej instancji.

Dziedzic lub legatarjusz zabytku winien

o przejściu na niego prawa własności ' zabytku zawiadomić władzę konserwatorską pierwszej instan,.

cji, o ile mu wiadomo, że dany przedmiot jestzabytkiem.

, ,

'

W stosunku . do zabytków, na które prowadzi ,

się egzekucję, obowiąz ek zawiadomienia o tem wła­

dzy konserwatorskiej ciąży zarówno na właścicielu

(posiadaczu) zabytku, jak na władzach, przeprowa·

dzających egzekucję.

Na nabywcę przechodzą wszelkie ograniczenia

i obo,wiązki, nałożone na podstawie niniejszego rozporządzenia.

Arł. 20.

Skarbowi Panstwa słuiy prawo

nabycia sprzedawanego przez właści­

ciela zabytku ruchomego, bądź nieruchomego, a to

na podstawie odpowiednich p7zepisów dzielnicowych

kodeksów cywilnych o pierwokupie (§§ 1072-1079 '

kod.cyw. austr. i §§ 504 - 514 kod. cyw. niem.).

Na obszarach, wchodzących w skład właści­

wości terytorjalnej sądów apelacyjnych w War;.

s,;awic, Lublinie i Wilnie, stosują się przepisy napierwszeństwa

stępujące

. 1) właściciel zabytku, zarówno nieruchOlnego,

lak i ruchomego, może go I sprzedać osobie trzeciej

jedynie pod warunkiem, że sprzedat doidzie do '

·'-'Dziennik' Ustaw. P9Z~ 265.

, .,?

skutku, o ile Skarb Palistwa, ' działający p-rzezwła­

dzę konserwatorską pierwszej instancji, nie kupi tego zabytku od właściciela pod temi warunkami, ja, kie zostały ustalone w umowie z , t~z~inlnabywcąf

a to o ile chodzi o zabytek nieruchomy - w ciągu ,

t'

"

,

,

"

"

"

r' ,

i' :" '

, '

"I

",

,~

" ,

,:.

,

~'

r". " ,

Ni. 29.

. }

, Władza .konser\w~ ~~r:sk~ " ;~.y da ' celem ',zabl?,zpj.~T ' ,

czenia wykopalisk lub znalezisk stosowne ząrzą<;lz~

ma, a ,', w ,.~z«L~gólnośd zarzą~zić może wstt:?:ymanie ,

robót ' lub o.kreślić sposób , ich dalszego. proYiad~ę,

~~ą.;

'

.";', "

'

,

Art. 26. ~ Pos;mkiwan.i,a archeQlogiczne i pale4i

ontolo.giczne, wymagają zezwolenia władzy Ko.nser·

watorskiej pierwszej instańcji i podlegają , j~j k~n~

troli.

'

2 miesięcy od daty doręczenia , przez , .. sprż~dawcę

powyższej

władzy umowy

sprzedaży, , zawar:tej

przez właściciela z osobą trzecią, a,' o ile ,~hodzi O,zabytek nichomy ~ , w ciągu dni 3 od tak,iegaż, doręczeniaj

, '

, " ' ."

'

Art. 27. Zabytki, będące, wykopaliskami i zna"!

2) umowa sprzedaży właściciela , z osobą trzeleziskami, mogą być niezależnie od warunków; prze ..

ci~ wiqna być doręczona lub wysłana , P?cztą listem

widzianych wart. 18, wywłaszczone na rzecz Pań­

poleconym przez , spczedawcę do władzy konserwa.stwa,

zwiążków samorżą'dowych"lub o.sób prawnych"

'torskiej pierwszej instancji naj dalej następnego dnia

zajmujących się opieKą nad z~bytkami! a to na 'ich

powszedniego po jej zawarciu z nabywcą, a to pod

' :':')

skutkami odpowiedzialności wobec Skarbu ,pokrycia prośbę lub za ich zgodą.

mu powstałych szkód i strat; ,

' ,

, Art. 28. Grunty, na' których dokonano .od~

3) sprzedaż osobie trzeciej może nastąpić do- ' krycia, mogą być dla badań naukowych wywła~z:­

piero wówczas, o ile Skarb w termjnach, przewidzia- czone lub czasowo przymusowo , zajęte na rzecz Pan~

nych w punkcie 1" nie kupił zabytku' od właściciela.­ stwa, związkóW ' samorządowych lub o.sób prawnych,

sprzedawcy i nie wykonał wszystkich warunków~ zajmujących sh~ opieką nad zabytkami, a to na ich

ciążących trzeciego nabywcę,

a przewidzianych pro.śbę lub za ich zgodą.

w 'umowie, zawartej przez tegoż ze sprzedawcą;

, Wyjątek stanowią w myślart'. XIV Konkotdąi"

4) , o ile zabytek stanowi przedmiot sprzedaży tu ze Sto.licą Świętą (Dz. U.R. P. z 1925 r. Nr:.;7a,

przymusoweJ; władza, konserwatorska pierwszej , in- poz.' 501) grunty, należące do kośCio.ła kato.lickiego.

stancji winna być zawiadomiona o terminie sprzeda' ży narówni z wierzycielami i dłużnikiem, a pozatem

V. Wywłaszczenie zabytków.

Skarbowi w tym przypadku prawo pierws~ństwą

nie służy.

'

Art. 29. " Wywłaszczenie , zabytKÓW nierucho"!

mych

oraz gruntów, o których mowa w art. 28, o.d~

I

' /

Art. 21. Zabytki nie mogą 6yć wywozone

Z granic Państwa Polskiego hez zezwolenia władzy ' bywa się ha zasadzie o.gólnych przepisów owywłasz-,

czeóiu nieruchomo.ścina cele użyteczności ' publicz-"

konserwatorskiej pierwszej instanc::ji.

',

ne,i"

"{'. '

Art. 22. Wymienione wart. 2 ' przedmioty,

Art. 30. Wywłaszczenie zaoytku ruchomego

przywiezione z zagranicy, 'przez przeciąg Jat ', pięciu

od daty przywozu nie podlegają przepiSOtDhirriej- następuje , na, mocy o.rzeczenia, władzy konserwator. skiej pierwszej' instancji. Orzeczenie należy dorę·

szego rozporządzenia.

.'

czyć tak właścicielo.wi, jak i posiadaczowi zabytk1;l,

Art. 23. Zabytek, który utracił swą wartość na którym ciążą o.d tej chwili w stosunku do wy';; '

właszczonego .'zabytku obowiązki zarządcy sądowego.

zabytkową, oraz zabytek, wywieziony iagratii'cę za

".

: .

(.

i ·' .zezw<;>leniem władzy konserwatorskiej, zostaje wy __

Art. 31., ,O: ile od~zkodowanie nie zostan~e

kreślony z ' rej estru.

'

" ,

,

.

" O wykreśleniu z, rejestru zabytKU nieruehome- ' okt:eślone ,w ' drod~e dol;>rowo.lnej umowy, władza

go należy zawiadomić właściwy oddział ProI{uratorji konserwator~ka zarz~dza rozprawę, na którą wzywa

' Generalnej celem spowo.dowania , wykreślenia wpisu, wlaścis;iela , zabytku o.raz, o. ile . WywJaszczenie dokonane jest na rżecz jednej z, osób prawnych, wym~~­

Q którym mo.:wa w~rt. 3 :ust. 3.

nionych wart. 18, 27 i 28, , uPo.ważnionego przedsta..,

,"

Art. 24. Władze konserwat9rsk~e pierwszej wiciela tejże. . Termin rozprawy 'ogłasza się w 'dzien",

i'nstilncji mogą zakazać wszelkich robót, ' których niku . ~rżędowym woj~\\ródżtwa ' oraz ' w ' jednym

-" "

wyko.nanie zeszpeciłoby , dtoczenie zabytku ' i widok z dzienników , miejscowych.

Osoby, roszczące sobie prawa do wywł'asźczo"

na zabytek lub z zabytku, albo ' ro.bóty ' te ' wstrzymać.

Przepisu powyż'sz€'go nie należy stosować, je- nego przedmiotu, mają prawo zjawić się na ro.zpra\\o'je celem obrony swych iriteresów co do wysokości '

żeli zastosowanie go

naraziłoby zamierzającegą

odszko.dowania i sposobu 'jego Wypłaty lub złozenia

przeprowadzić roboty na niestosunkowo dużą szkodę

do depozytu sądowego. ' ," ,

" , . :'J

lub nakła:d pieniężny. "

.

o,.

'

,IV.Wykopaliska. i zn~lez~'~ka.

A:..t~ 25.

,,,-

'

,

"f""

-I: ' '

"r ,

f'

•

Właściciele;

' dzierżawcydub " posia-

'dacże gruntów, na ' których odkryto 'wykopaliska lub

r .'

~ żria:lezlslca

(punkty 14 i 15 art. 2) ' j ak : rowriież ci,

,którzy odkrycia dokonali, i kierownicy ,robót, podczas których na wykopaliska , natrafionO'; obowiązani

są niezwłocznie ' zawiadomiĆ Q tem ' wła:dię i'kbhsir, watorską pierwsze;' instancii.

,

Art. 32. Dla ' oceny wartości zabytku władza: '

konserwatorska' pierwszej'iristancji 'Po.wołuje 'jedMgo lub więcej rzeczoznawców na zgodny wniosek

stron ltib ' w' braku ich zgody według własnego uzna~ ,

nia.

Przy ' ocenie zabytkunalezy mieć na względd~

zarówno wartość w ' obrocie, " wewn~ttznyni, ,jak

j zmniejszenie tej. wa!-tości ,wskutek ' ograniczeń, wy~

nikających , z niniejszego rozporządzenia~

, - ,

I

~

' ,>

.I:i

"I.~ //!.J

Opinja rzeczoznawców może być pise~n~, lub

ustna. ' W tym ostatnim wypadku wpisuje · się ją do

protokółu.

":, , ,Opili ia rzeczo:1;rtawców nie :riia 'znaczenia, wią­

'ia;c,ego '. władzę . . ,.

c"

" ,

Att. 33.

Orzeczenie ' władzy konserwatorskiej

'określa wysokość odSZKodowania i sposób wypłaty,

z uwzględnieniem praw osób trzecich (art. 31 ustęp

ostatni).

~,

Orzeczęnie doręcz!! . się wszystkim interesowanym, którzy wzięli udział w rozprawie.

Art. 34. Z chwilą uskutecznienia wypłaty od$zkodowaniawzględnie złożenia , . odszkodowania do

'd epozytu s'ądowego prawo własności zabytku przechodzi na Państwo lub na osobę prawną, na rzecz

'której , orzeczono wywłaszczenie. , Równocześnie

władza konserwatorska pierwszej instancji obejmuje

lub upoważnia do objęcia zabytku w posiadanie,

.0 ,ile, to w myśl innych przepisąwniniejszego rozpotządzenia już , wczesniej , nie nastąpiło.

,

Właściciel oraz osoby trzecie, które ' wzięły

udział. w rozprawie, mogą, o ile czuj ą się pokrzywdzone orzeczeniem o określeniu wysokości odszkodo,wania, dochodzić swych praw na drodze sądowej

w ciągu sześciu miesięcy od dnia doręczenia" im

orzeczenia.

Art. 3Q. ' 1) Dziedzic lub l~gatarjusz, winny

narus;l';enia a'rt.. l9 ustęp trzeci,

2} właŚdciel względnie posiadacz zabytku,

winny, n'a ruszenia art. 19 ustęp czwarty,

. ulegni~ karze ' grzywny do '300 złotych"

.

Art. 40. . Winny wywozu lub usiłowania · wy-. .

wozu zabytku z granic Państwa bez zezwolenia, wymaganego niniejszem rozporządzeńiem, ulegnie karzearesztu ' do trzech miesięcy lub karze grzywny

do 5.000 złotych. Nadto można orzec konfiskatę

zabytku . na rzecz jednego z muzeów państwowych,

a w razie 'jeśli został on wywieziony zagranicę, należy Orzec na rzecz Skarbu P ańst~5t Karę pieniężną,

równarącąsię wartości wywiezionego zabytku. .

Art; 41. Winny niedopuszczenia przedstawicieli władz konserwatorskich do wykonania czynności, przewidzianych w niniejszem rozporzqdzeniu,

tudzież winny przeszkodzenia wykonaniu tych czyn·

ności będzie karany aresztem do 4 tygodni lub

grzywną do 1.000 złotych.

'Art. 42.

•

W razie, gdy cżyn, podlegający uka.,

raniuw ' myśl niniejszego rozporządzenia, jest zagrożony ' w innych przepis·a ch karą surowszą, stosuje si~

te przepisy.

.

Art. 43. Do orzekania o przestępstwach,

przewidzianych w D1D1eJszem rozporządzeniu, powohme są sądy powiatowe (sądy pokoju).

_ Art. 35. Winni niezawiadomienia wbrew art.

.

Na obszarze mocy obowiązującej ' niemieckiego

13, właściwych władz konse.r watorskich o zdarze- kodeksu karnego z 1871 r. należy orzec zamiast,

· niach, które wywarły ujemny wpływ na konserwa- aresztu ponad 6 tygodni więzienie.

cję zabytków, będą karani grzywną do 300 złotych.

.Na obszarze mocy obowiązującej austrjackiej

" , ' Arti 36. Winny naruszenia pI;'zepisów 'a rt. 14, ustawy postępowania karnego z 1873 r. można

251;1Stęp pierwszy i 26 ulegnie karz.e a;l"I,.~ztu do 4 t y- . wnieść odwołanie niezależnie od przepisów: §§ 283 .

i 4.64 p. k.

,godni albo grzywny do 500 złotych. ,

.

W razie zniszczenia zabytku lub zmnieJszenia

,

,

, jęgowartości można 'orzec karę , pienięż~ą do wysoVII •. , Zabytki będące własnością Państwa.

kości wartości zniszczonego zabytku lub zmniejszeriii;tjego wartości Wskutek uszkodzenia. '

Art. 44. Sposób chronienia przedmiot(>w za"

Jeżeli winny jest przedsiębiorcą łub ,kierowmEytkowych,będących własnością

Państwa, okreśJi

rozporządzenie Rady Ministrów.

~~em robót" można przy ' powtórnem skazaniu za

czyn, przewidziany w niniejszym artykule, orzec po' zbawienie prawa wykonywania tego- rodzaju robót

~a cżas od 1 miesiąca do roku.

." .

VIII. Postanowienia przejściowe.

. W 'wypadkach ' naruszenia przepisów art. 25

Art. 45. Przedmic/ty, uznane za zabytki na

' ustęp pierwszy i art. 26 można orzec konfiskatę zamocy

przepisów poprzednich, podlegają opiece

pytku na rzecz jednego z muzeów państwowych.

w myśl . przepisów niniej szego rozporządzenia bez po'

,

.

. Art. 37. Winny wznowieńia robót · wstrzyma- trzeby stosowania art. 3.

VI. Postanowienia karne. '

I1.ych lub" prowadzenia

robót

zabronionych : przez

władzę konserwatorską lub też prowadzenia robót .

w sposób inny, niż wskazany przez władzę konserwatorską (art. 12 ustęp pierwszy,_ 15, 24, 25 ustęp

drugi) ulegnie karze aresztu do 6 tygodni albo grzywny do 1.000 złotych.

· !

Ustęp drugi i · trzeci artykułu 36 ~tosuje się.

'"

,Art. 38• . Winp.y naruszenia przepisu- ~rt. 12 '

·ustęp drugi j 1.9, ,ustęp , pierwszy i drlt~ti u'legp.ie karze 'irzywnydo:wysokości 2.000 złotych. . ,.'

~

.

..

~~ ~,.

'Ix. Postanowienia końcowe.

Art. 46. Wykonanie niniejszego rozporządze­

nia porucza się Ministrowi Wyznań Religijnych

L Oświecenia Publicznego, Ministrowi ' Spraw We ~

wnętrznych i Ministrowi Sprawiedliwości, każdemu

ż p.ich sŁosownie do właściwego zakresu działania.

.

'

" Art. 47•. Rozporządzenie

nInIeJsze

W , życie w 14 dni po dniu ogłoszenia.

wchodżi

...--. , '

.

.

•

-1'/)' ~ "

........"'.nl .... ~'1

•

J

"

J

Dzietljiik Uriaw. Po~. 265 i 266.

'542

, ~ . Z chwilą wejścia w życie nińieiszego rozporządzenia tracą moc obowiązującą wszystkie p .. ~ępi-

8y prawne, dotyczące opieki nad ~~bytlcaPli.

Pre;zydenŁ Rzec,z ypospolitej: 1. .Mp.ścicki

Prezes Rady Ministrów i Minister Spł:'aw Wojskowych

J . . Pilsądski

Minist~r

•

~.

"?

~.

. A..l. 3.

, ~ :':. !'~,~.--:-;.f.. :~/(t~

.

'.

, Nr . . 2'9,

Z~ statld ~ . łoJ]:ię pols.kie w r02;qmieniu

ninięj&~ęgo ro,?:ppq:ądzenia llWUŻil sl« statki i łqd#e

a) stanowiące własność Państwa ' PolskiegcG-t

b} z.ąręjestrow<;me

w ' Państwie

polskiem

(art. 12) i stanowiące 'własnośćóbywateli

polskich lub polskich, osób prawnych, "' ;

Za tratwy polskie uważa się trahvy, 'których

spław rozpoczyna się na obszarze Rzeczypospolitej

Polskiej.

K. Bartel

Minister Spraw Wewnętrznych: Sławoj Składkowski

M.iniiŁer Spraw Zagr~nicznych: August Zaleski

Art. 4. DQ ż~glugi będą dopuszczone, -statki

Minister Skarbu: G. C:zechowicz

,

i

łodzie zaopatrzope w patent statkowy.

'. , ._

Mipiater Sprawiedliwości: A. Mey,szfowicz

Patentu statkowego nie potrzeba dla , stat~ów,

.Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego: i łodzi

·

Dr. Dobrucki

al stanowiących własność Państwa Polskiego;

Minister ' Rolnictwa: K. Niezabytowski

bJ wybudowanych na jeden okres nawigą;cyj ..

. . Minister Przemysłu i Handlu: E. Kwiatkowski

ny lub na czas krótszy,

ej sportowych i rybackich,

..

Minisier Komunikacji: Romocki

d) innych statków i łodzi o powierzchni p.aj."

. ,Minister Robót Publicznych: Moraczewski

wyżej dwadzieścia metrów kwadratowych.

Minister Pracy i Opieki Społecznej: Dr. Jurkiewicz

otrzymanej z pomnożenia największej dłu~

Minister Reform RolnyQh: Witold Staniewkz

gości przez największą szerokoEć.

Minister Poczt i Telegrafów: Bogusław Miedziński

Art. 5. Do wydawania patentów statkowych

powołane są te dyrekcje dróg wodnych na wodach

objętych ich działalnością oraz, o ile chodzi o 'inne

wody,

te wojewódzkie władze administracji ogólnej,

266.

przy których zostaną utworzone komisje w myśl

art. 6.

Rozporządzenie

Patent statkowy wydaje się względnie wydany

Prezydenta ,Rzeczypospolitei

~·,

patent uniewę.żnia się -na podstawie przeprowadzonych oględzin techniczno-sanitarrtych stat!:cu lub

. ż dnia 6 marca 1928 r.

•

.

żegludze

i spławie na śródlądowych drogach

wodnych,

Na podstawie art. 44 ust. 6 Konstytucji i ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o upoważnieniu Prezyc:;1enta Rzeczypospolitej do wydawania rozporządzeń

z mocą ustawy (Dz. U., R. P. Nr. 78, poz. 443) postanawiam co następuje

.Art. 1. Żegluga i spław na 'śródlądowych drogach wodnych dozwolonę są dla statków, łodzi i tratęw polskich pod warunkami wynikającemi z obowiązującego prawa wodnego, z postanowień ninie;sz.e go rozporządzenia i rozporządzeń na jego podstawie wydanych, a co do wód granicznych również

' postanowiell umów międzynarodowych. O ile te

umowy zawierają przepisy odmienne od postano· wień niniejszego rozporządzenia lub rozporządzeń

na jego podstawie wydanych, należy stosować przepisy tych umów.

Dla statków, łodzi i tratew obcych żegluga

i spław są dozwolone na mocy umów międzynarodo­

wych lub na mocy zezwoleń udzielanych przez Ministra Robót Pubiicznych. Prawo do udzielania tych

iezwoleń może Minister Robót Publicznych przeka ..

żać wojewodom w drodze rozporządzenia.

Zasa.dy udzielania zezwoleń ustala Minister

. Robót Publicznych w porozumieniu z Ministrem

Przemy,Słu i Handlu i Ministrem Skarbu.

Art. 2, Za śródlądowe drogi wodne uważa się

żeglbwne i spławne wody publiczne i prywatne, na",

·turalne i sztuczne•.

łodzi.

Art. 6. Oględziny techniczno-sanitarne mają

na celu sprawdzenie zdatności statków i łod~i : 4o

żeglugi.

.

.

Oględziny przeprowadzane b~dą przed wydanIem patentu. statkowego, a następnie · w odpo ..

wiednich odstępach czasu i w razie potrzeby. " .

Ilość i skład komisyj wspomnianych w art. S,

ich właściwość · oraz sposób przeprowadzania oglę­

dzin określi rozporządzenie Ministra Robót Publicznych wydane w porozumieniu z Ministrem Spraw,

Wewnętrznych.

.

.

Art. 7. Do kierowania statkiem lub łodzią

uprawnione są osoby posiadające patent żeglarski,

upoważniający do kierowania ,statkiem . lul? łodzią

danego rodzaju.

Od obowiązku posiadania patentu - : żeglarskie..

go wolnisą kierownicy

aj statków i łodzi znajdujących się w używa"

niu wojska,

.'

b) statków i łodzi sportowych i rybackichj .

c) innych statków i łodzi o powierzchni naj wy..

żej dwadzieścia metrów kwadratowych,

otrzymanej z pomnożenia największej dłu..

gości przez największą szerokość.

.

I

.

Art, 8. Do wydawania

pate~tów zeglarski~l1

powołan~ są te dyrekcje dróg wodnych. względnie te

wojewódzkie ·władze administracji ogólnej, przy

których zostaną utworzone komisje do stwierdzania

kwalifikacyj potrzebnych dla· wykonywania zawodu

.

żeglarskiego.

"

. -',' .: '

'.

/.",

\

14 marca

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

N229.

Rok 1928.

TREŚĆ

ROZPORZI\DZENIR PREZYDENTR RZECZYPOSPOLITEJ

Poz.

. '.

265-z dnia 6 marca 1928 r. o opiece nad zabytkami. • • • • • • • • • • • •

266-z dnia 6 marca 1928 r. o żegludze i spławie na śródlądowych drogach wodnych. • • • ~

267-z dnia 6 marca 1928 r. o opiekunach społecznych i o komisj ach opieki , społecznej ,

268-z dnia 6 marc,a 1928 r. o wojskowych zasiłkach wojennych.

• • • • •

269-z dnia 6 marca 1928 r.o uzupełnieniu i zmianie niektórych postanowień ustawy z dnia

28 maja 1920 r. o polskich 'statkach handlowych morskich • • .

270-z dnia 6 marca 1928 r. w sprawie. uzupełnienia niektórych postanowień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 grudnia 1924 r. o przerachowaniu zobowiązań związków

,

samorządowych oraz obligacyj opartych na takich zobowiązaniach .

271-z dnia 7 marca 1928 r. o kwalifikacjach zawodowych do nauczan!a,w ,szkołach zawodowych.

272-z dnia 7 marca 1928 r. ' w sprawie organizacji więzi e nnictwa..

•

273-z dnia 30 stycznia 1928 r. w sprawie uznania miasta Wilna i okolicy za obszar warowny •

537

542

544

547

551

551

552

556

5~J

ROZPORZI\DZENI~ RRDY MINISTRÓW

Po~

274-z dnia 24 lutego 1928 r. w sprawie odstąpienia gminie m. Przemy śla gruntów państwowych

na cele rozbudowy miasta .

. • •

"

275-z dnia 28 lutego 1928 r. o statystyce zarobków .

••

i

2;6-z dnia 2 marca 1928 r. o statystyce produkcji rolnej • • • • • • • • • • , • • •

..

...

563 \,

564

564 '

-

,- ,-

ROZPORZI\DZENIE MINISTRf\

poz.

277-Skarbu z dnia 14 lutego J 928 r. o rejestracji Iist6w zastawnych b. rosyjskiego Państwowego

, Ziemskiego Banku Szlacheckiego oraz świadectw b. rosyj skiego Ziemskiego Banku Włościań­

skiego, jak również imiennych pokwitowań ins tytucyj kredytowych oraz innych instytucyj pań­

stwowyc~ i prywatnych na zdeponowane listy zastawne względnie świadectwa tych banków

265.

Rozporządzenie

Prezydenta Rzeczypospolitej

, z dnia 6 marca 1928 r.

9 , opiece nad zabytkamL '

Na podstawie art 44 ust. 6 Konstytucji i usta!\'t-y z dnia 2 sierpnia 1926 r. o upowainieniu Prezy-

denta Rzeczypospolitej do wydawania rozporządzeń

z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr. 78. poz. 443) poItanawiam co nas tępuje

I. Postanowienia ogólne.