Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 13 grudnia 1927 r. o godłach i barwach państwowych oraz o oznakach, chorągwiach i pieczęciach.

Art. 5.

Flagą władz

i urzędów w kraju i za·

granicą oraz zakładów i instytucyj państwowych I samorządowych jest płachta o barwadl państwowych.

Stosunek szerokości do długości wynosi 5 : 8 (wzór

N23).

I\rt. 6. Flagą marynarki wojennej jest bandera

wojenna czyli płachta o barwach państwowych z wcię­

ciem trójkątnem od strony przeciwtegłej do drzewca.

W środku białego pasa w połowie odległości od

drzewca do ' wci~ela umieszczony Jest he.rb pćaństwowy.

Stosunek szerokości do dług·osei bandery wynosi

5 : 10 1/2. Gł ~ bokość wcięcia wynosi p%wę SZ@fOkości.

Wysokość herbu państwowego w stosunku

do szerokości bandery wynosi 2 ! 5 (w~ór N!! 4).

Rrt. 7.

N2 115.

Dziennik Ustaw. Poz. 980.

Chorągwią pułków

piechoty i saperów

"rez szkół piechoty i saperów jest phH: hta kwadratowa barwy biał~j z wizerunkiem krzyia kawal e rskiego

barwy czerwonej na kaidej stroni'!. Bok płachty

mierzy 1 metr.

.

Na prawej stronie chorągwi t, j. na lewo od

drzęwca żnajdl,lje się pośrodku krzyża kawalerskiego

wilerunek orła państwowego, otoczony wieńcem laurowym. Pomiędzy ramionami krzyża umieszczony

jest w rogach w mniejszych wieńcach laurowych numer pułku.

Na lewej stronie chorągwi t. j. na prawo od drzewca znajduje się pośrodku krzyża kawalerskiego ·napis trzywierszowy "Honor i Ojczyzna", otoczony wień­

cem laurowym. W rogach, tak slImo jak na stronie

prawej, umieszczony jest numer pułku. Wieńce w rop

gach i liczby pułku na lewej stronie chorągwi mogą być

zast~pione inne mi ~mblernatalili, urnieszczopemi na

tarczach, wzory których zatwierdZĘ! Prezydent Rzeczypospolitej nEl wniosek Ministrił Spraw Wojskowych.

Pła chta chorągwi przybita jest 21 gwoździami

do drzewca długości 2 1/ 2 metrów, zakończonego

u góry tabliczką z numerem pułku, nad którą umieszczony jest m etalowy orzeł państwowy, mierzący wraz

z tabliczką 25 cm. wysokości. Dolny" koniec drzewca

zakończony jest metalowem okuciem.

. Na drzewcu pod orłem przywiązana jest kokar·

da o barwach państwowych szerokości 15 cm., której oba końce dochodzą do dolnego brzegu płachty.

Końce kokardy i chorągiew z trzech stron oszyte są

frendzlą złotą szerokości 5 cm. (wzór N!! 5).

I\rt. 8. Sztandarem pułków i szkół kawalerji

płachta kwadratowa, której bok mierzy 65 cm.

Szczegóły sztandaru, kokardy i drzewca odpowiadają tymże szczegółom chorągwi (art. 7), lecz są stojest

sunkowo mniejsze i płachta sztandaru przybita jest

14 gwoździami do drzewca długości 21/2 metra.

I\rt. 9. Flagą forteczną i proporcem marynarki wojennej jest płachta o barwach państwowych

Z krzyżem kawalerskim pośrodku, którego rarniona

położone w białym pasie są czerwone, zaś ramiona

połoźone w czerwonym pasie białe . Pośrodku krzyża

na okrągłej tarczy czerwonej znajduje się rami~

zbrojne, zwrÓcone mieczem od drzewca. Stosunek

szerokości do długości wynosi 5:6, wysokość krzyża

kawalerskiego w stosunku do szerokości chorągwi

4:5 (wzór N!! 6).

l\rt. 10. Znakiem okrętów wojennych, będą­

cych W kampanji i pod dowództwem oficera marynarki wojennej, jest wstęga o barwach państwowych

z głębokiem wcięciem na końcu oraz krzyżem kawalerskim przy drzewcu o barwie podwójnej (jak

wart. 9), lecz bez ramienia zbrojnego. Stoiunek

szerokości do długości znaku wynosi 1 : 25, wysokość

krzyża kawalerskiego w stosunku · do szerokości znaku 1: 2 (wzór N2 7).

Art. 11.

Inne znaki wojskowe, używane prz~z

armję lądową lub marynarkę wojenną, ustali rozporządzenie wykonawcze Prezydenta Rzeczypospolitej.

I\rt. 12. Banderą handlową morską jest płach­

ta o barwach państwowych.

W środku białego pasa uhlieszczony jest herb

państwowy. Stosunek szerokości do długoścI wynosi

5:8, wysokość herbu p eństwowego w stosunku do

szerokości bandery 2:5 (wzór N!! 8).

1\rt. 13.

Dla wszelkich niewojennych statków

ustanawia sit: taką samą band e r~, jak

wart. 12, a nadto osobną białą flagę, zakładaną

w czasie pełnienia sł uż by , z godłem ministerstwa,

w dyspozycji którego statek się znajduje. Godła

ministerstw względnie poszczególnych ich działów

ustanawia Rada fv\inistrów na wniosek właściwego

ministra, przedsta wi ony w porozumieniu z Ministrem

Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.

państwQwych

I\rt. 14.

Flagą

sta~k6w

handlowych

żeglugi

śródląd owej jest płachta o barwach państwowych.

Stosunek ,szerokości do długości chorągwi wynosi 5;8.

Ty t u ł IV.

Pieczęcie.

Jest tłoczona

mm. z wyobrażeniem

na tle heraldycznem

i napisem "Rzeczpospolita Polska" w otoku (wzór Na 9).

Rrt. 15.

1641

Dziennik Ustaw. Poz. 980.

N!! 115.

Pieczęcią

państwową

pieczęć okr ągła średnicy 77

orła państwowego pośrodku

Rrt. 16. Pieczęcią Prezydenta Rzeczypospolitej

jest pieczęć okrąg/a średnicy 62 mm. z wyobraże­

niem or/a państwowego pośrodku i napisem "Prezydent Rzeczypospolitej" w otoku.

.f\rt. 17. Pieczę cią urzędową Marszałków Sejmu I Senatu jest pieczęć okrągła średnicy 50 mm.

z wyobraż eniem or/a państwoweg o pośrodku i napisem _ "Marszałek Sejmu" względnie "Marszałek Senatu" w otoku.

Rrt. 18. Pieczęcią urzędową władz j urzędów

oraz zakładów, instytu cyj i przedsiębiorstw państwo­

wych jest piecz~ć okrągła z wyobrażeniem or/a pań­

stwowego pośrodku i napisem, odpowiadającym nazwie danej władzy (urzędu, zakładu, instytucji, przedsiębiorstwa), w otoku.

f\rt. 19. Pieczęcią urzędową władz j ' urzędów

samorządowych jest pieczęć owalna. W górnej czę­

ści pieczęci znajduje się orzeł państwowy, poniżej

któ rego umieszczony jest napis, odpowiadający nazwie dan ej władzy (urzędu, zakhdu, instytucji).

Pi eczęcie dla zwią zków samorządu gospodarczego i z!łwodowego oraz innych korporacyj publicznoprawnych zatwierdza właściwy minister w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych.

f\rt. 20. Wyrób pieczęci z orłem państwowym

zastrzega się wyłącznie mennicy państwowej. Wyjąt­

ki od tej zasady może ustanowić rozporządze nie wykonawcze Prezydenta Rze czypospolitej.

Tytuł

V.

Postanowienia karne.

f\rt. 21. Używanie przez osoby lub instytucje

nieuprawnione 1) chorągwi Rzeczypospolitej (art. 1

lit. 2), 2) oznak władz (urzędów, zakładów, instytucyj,

przedsię bi o rstw) państwowych i samorządowych oraz

korporacyj publiczno-prawnych (art. 3 i 4), 3) chorągwi i innych oznak wojskowych (art. 6 11),

4) ban dery handlow ej mors kiej oraz flagi niewoje nn.ych statków państwowych (art. 12 iD), 5) pieczę­

CI urzędowych (art. 15 19) jest wzbronione.

Wzbronione jest używanie przez osoby i instytucje prywatne pieczęci z or/em p a ństwowym. Uży­

wa nie przez osoby i instytucje prywatne herbu pań­

stwowego, herbów wojewódzkich, jako też ich części

składowych, dla celów handlowych jako też na blan. kiettlch i szyldach dozwolone jest tylko Ul osobnem

z;e~woleniem Minist ra Spraw Wewnętrznych, udzielo nem w porozumieniu z właściwYC!li ministr~mi w wy-

padkach, zasługujących na szczególne uwzględnienie.

Zezwolenie to wygasa w razie ukarania obdarzonego

ni e m za czyny, przewidziane wart. 22, lub w razie

cofni~cia zezwolenia. Cofnit::cie zezwolenia zarządza

Minister Spraw W ewnętrznych w porozumien iu z wła­

ściwymi ministrami w razie powstania okoliczn ości,

w których utrzym anie w mocy zezwolenia sprzeciwiałoby się interesowi pi'lństwowemu.

Zezwol~ń na analogiczne używ a nie herbów miejskich udziela właściwa gmina miejska za zgodą wojewody, a Jeśli chodzi o miasto stołeczne Warszawę­

za zgodą Ministra Spraw Węwnętrznych. Ze zwolenie

to może być cofnięte na podstawie uchwały rady

miejskiej, zatwierdzonej przez wojewodę, a jeśli cho. dzi o mi asto stołeczne Warsz~w~ ..:.. przez Ministra

Spraw Wewnętrznych.

Wykroczenie przeciwko powyższym przepisom

zachodzi także w razie używania znaków podobnych,

jak wymienione w niniejszym artykule, O ile to mQże sic:: stać źródłem pomyłki.

Winny . wykroczenia przeciw powyższym zaką­

zom ulega karze grzywny od 10 do 500 złotych lub

karze aresztu do 3 miesi~cy albo obu tym karom

łą cz ni~, o ile dany czyn nie stanowi przest~pstwa,

zagrozonego karą surowszą.

Właś ci weml do orzekania są sądy powiatowe

(pokoju). W województwach poznańskiem, pomorskiem i w górno śląskiej części województwa śląskie­

go w razie wymjerzenia kary pozbawienia wolnoś<;i

ponad 6 tygodni orzeka sit; wit;zienie.

Winny używania herbu pi'lństwowego

państwowego,

chorągwi Rzeczypospolitej,

o barwach państwowych albo chorągwi

i innych znaków wojskowych w sposób, uchybiający

czci na leżnej Rzeczypospolitej Polskiej, al bo winny umyślnego ich znieważenia ulegnie karze wię­

zienia od jednego miesiąca do dwóch lat lub aresztu

do sześciu tyg odni, o ile dany czyn nie stanowi

przestępstwa, zagroż onego karą surowszą.

Występek powyższy zachodzi także wówczas,

jeśli czynu dopuszczono się względem znaków, mogących robić . wraże nie herbu państwowego, orła pań­

stwowego lub chorągwi i znaków, wymienionych

Rrt. 22.

orła

chor ągwi

lub

w ustepi e pierwszym.

Właściwe mi do orzekania są sądy okręgowe.

W okręgach sądów apelacyjnych we Lwowie i w Krakowie i sądu okręgowego w Cieszynie zamiast kary

więzienia o rzeka się karę ścisłego aresztu.

f\rt. 23. Winny naruszenia przepisów, wydanych na podstawie art. 24, a dotyczących wyrobu

pieczęci oraz nadzoru nad ich wyrobem, ulegnie

karze grzywny od 50 do 500 złotych albo aresztu

od tysodnia do sześciu miesięcy albo obu tym karom łącznie, o ile dany czyn nie stanowi przestęp­

stwa zagrożonego karą surowszą.

Właściwe mi do orzekania są sądy powiatowe

(pokoju).

Tytuł

VI.

Postanowienia końcowe •

I\rt. 24. Szczegółowe przepisy w sprawa ch unormow ~ny ch ninietszem rOzpQrzQdzeniem, nie wyłącza-

N2 115.

Dziennik Ustaw. Poz. 980.

jąc przeplSOW, dotyczących pieczęci poszczególnych

władz (urzędów, zakładów, instytucyj, przedsiębiorstw,

korporacyj), ich używania, wyrobu oraz nadzoru nad

ich wyrobem ustanowione będą w rozporządzeniu

wykonawcze m Prezydenta Rzeczypospolitej.

Rozporządzenie , to może również postanowić,

że oznaki i pieczęcie poszczególnych korporacyj pu·

bliczno-prawnych nie będą podlegały przepisom niniejszego rozporządzenia.

Chorągwie i sztandary oddziałów wojskowych '

(art. 7 i 8), nadane im przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia, jak również wizerunki orła

państwowego w orderach i odznaczeni~ch, ustanowionych przed jego wejściem w życie, nie ulegają

zmianie.

Prezydent Rzeczypospolitej: 1. Mo§cicki

Prezes Rady Ministrów

Minister Spraw Wojskowych

I\rt. 25. Wykonanie niniejszego rozporządzenia

porucza się Prezesowi Rady Ministrów i wszystkim

ministrom we właściwym każdemu z nich zakresie

Minister: K. Bartel '

działania.

Minister Spraw Wewnętrznych: Slawoj Skladkowski

I\rt. 26. Rozporządzenie niniejsze wchodżi w ży­

, cie w 3 miesiące po ogłoszeniu.

Równocześnie tracą moc obowiązującą ustawa

Z dnia 1 sierpnia 1919 r. o godłach i barwach Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. R. P. N2 69, poz. 416)

oraz wszystkie na jej podstawie wydane rozporządze­

nia. Obowiązujące przepisy, w myśl których napisy

w pieczęciach urzędowych powinny zawierać imię

i nazwisko pieczętującego, pozostają w mocy.

Z dniem wejścia w życie niniejszego' rozporzą­

dzenia tracą ważność zezwolenia, wydane przez Ministra Spraw Wewnętrznych, względnie w innej drodze uzyskane uprawnienia na używanie przez osoby

i instytucje prywatne godeł, chorągwi, bander oraz

pieczęci z orłem państwowym.

W czasie przejściowym, kończącym się w 2 lata

po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia, wła­

dze (urzędy, zakłady, instytucje, przedsiębiorstwa,

korporacje) publiczne mogą używać dotychczasowych

pieczęci, oznąk i flag.

Minister Spraw Zagranicznych: August Zaleski

Warszawa_ Drukarnia Państwowa.

J. Pilsudski

Minister Skarbu: Q. Czecbowicz

Minister Sprawiedliwości: A. Meysztowicz

Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego

Dr. Dob'rucki

Minister Rolnictwa: K. Niezabytowski

Minister Przemysłu i Handlu: '13. Kwiatkowski

Minister Komunikacji: Romocki

Minister Robót Publicznych: Moracze,wski

Minister Pracy i Opieki Społecznej: Dr. ,Jurkiewicz '

Minister Reform Rolnych: Witold Staniewicz

Minister Poczt i Telegrafów: Boguslaw Miedziński

Tłoczono

z polecenlllMinistra Sprawiedliwości.

Konto czekowe Pocztowej Kasy Oszcz.ędności Hl! 301~O.

Cena 2 zł.

39234 P

.;....

.... ....

,'

Wzór Nr. 3 .

5 ' S

Wzór Nr . 4 .

I\.

\

{

I r---------------------------------------------------------------------------~

I

I

I

I I

I I

I I

I

I I

I I

,_,

Wzór Nr. 5

prawa strona

Wzór Nr. 5

lewa strona

Wzór Nr-. 6 .

I

I

I

I

I

II

II

tJ

I

5 :6

Wzó r- Nr. 7 .

Wzór Nr, 8,

Wzór Nr, g,

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ.

NQ 115.

28 grudnia

, Rok 1927.

T R E Ś Ć

RO~PqRZI\DZENIE PREZYDENTf\

Poz.

RZECZYPOSPOLITEJ

,980-z dnia 13 grudnia 1927 r. o godłach i barwach państwowych oraz o oznakach, chorągwiach

i pieczęciach. • • • • • . • • • • • • • . • •

•••••••.•

980.

Rozporządzenie

Prezydenta Rzeczypospolitej

z dnia 13 grudnia 1927 r.

o godłach i barwach państwowych oraz o oznakach, chorągwiach i pieczęciach.

Na podstawie art. 44 ust. 6 Konstytucji oraz

ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o upoważnieniu

Prezydenta Rzeczypospolitej do wydawania rozporzą­

dzeń z mocą ustawy (Dz. U. R. P. N!! 78, poz. 443)

postanawiam co następuje

1639

ze skrzydłami rozwiniętemi, z koroną i dziobem oraz

szponami z/otemi (orzeł państwowy) na prostokątnej

tarczy w polu czerwonem (wzór N!! 1),

2) chorągiew Rzeczypospolitej , przysługująca

wyłącznie Prezydentowi Rzeczypospo li tej, t. j. chorą­

giew barwy czerwonej z wizerunkiem orła państwo­

wego pośrodku i z obramieniem dookoła. Stosunek

szerokości do długości chorągwi wynosi 5: 6, wysokość wizerunku orła państwowego w stosunku do

szerokości chorągwi 3: 5 (wzór N!! 2).

1\rt. 2. Barwami państwowemi są kolory biały

i czerwony w dwóch po zio mych rów lloleglych pasach

o równej szerokości i długości, z których górny jest

bi aly, dolny zaś czerwony. Kolor czerwony odpowiada barwie cynobru.

I

ł

1

l

TyŁuł

Oodła i

Tytuł

I.

barwy państwowe.

f\rt.1. Godłami państwowemi są

~1) herb państwowy t. j. wizerunek orla białego

Oznaki

władz,

II.

urzędów,

przedsiębiorstw

zakhd6w. instytucyj,

i korporacyj publicznych.

. f\rt. 3. Dla władz i urzędów państwowych

w kraju i zagranicą oraz dla zakładów, instytucyj

Z głową zwróconą w prawo (dla patrzącego w. lewo), . i przedsiębiorstw państwowych ustanawia się oznaki,

złożone z herbu państwowego i napisu, odpowiada·

jacego ich nazwie.

I\rt. 4. Dla wszystkich władz i urzędów samorządowych ustanawia się oznaki, złożone z herbu

państwowego, z herbu województwa, do którego należą, i z napisu, odpowiadającego ich nazwie.

Władze i urzędy miast mogą w swej oznace

w miejscu, przewidzianem dla herbu wojewódzkiego,

umieścić własny historycznie uzasadniony herb.

Miastom, odznaczonym orderem, oraz województwom nadaje herby Prezydent Rzeczypospolitej

na wniosek Rady Ministrów; herby innych miast zatwierdza według własnego uznania Minister Spraw

Wewnętrznych na wniosek magistratu i rady miejskiej po porozumieniu się z Mini:;trem Wyznań Religijnych i. Oświecenia Publicznego.

Oznaki dla związków samorządu gospodarczego

i zawodowego oraz innych korporacyj prawno-publicznych zatwierdza właściwy ministerj w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych.

Tytuł

III.

Flagi, bandery, chorągwie i sztandary.