Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 listopada 1927 r. o ubezpieczeniu pracowników umysłowych.

Art. 26.

-,

Dziennik Ustaw. Poz. 911.

Prawo do renty sierocej powstaje dla

każdego dziecka poniźej lat osIemnastu w razie śmier­

ci ubezpieczonego ojca lub ubezpleczon ~j matki,

o ile zmarły ojciec lub mi3tka otrzymywa li rentę inwalid zk ą wzgk:dnie starczą, albo przy słu giwało im

w ch wil i śmi erci uprawnienie do takiej renty.

W wypadku, gdy dziecku przysługuje równocz eśn-ie prawo do renty sierocej po ubezpie czonym

ojcu i po ubezpieczonej mat}:e, wymi erza sie; rentę

si erocą tylko po ojcu lub tylko po matce, za l eż nie

od tego, po którym z nich n a leży się renta wyższa.

Prawo do renty sierocej przysługuje dzi ecku,

niezdolnemu do zarobkowania wskutek ułomności

cielesnej lub umysłowej, także po ukor'lczeniu osiemna stu lat przez cały czas trwzmia tej niezdolności,

o ile ona istnia ła już przed osiągnięciem powyższego

wieku ,

Dziecko, odbywające studja w zakładach naUkowych publicznych lub mających prawo publiczności,

m a prawo do renty sierocej do ukor1czenia studjów,

najd łuż ej jednak do ukończenia dw udzieste go czwartego roku życia.

z dziećmi ślubnemi.

Dzieci naturalne (nieślubne) mają w stosunku

do matki te same prawa; jakie przy sługu ją dzieciom

ślubnym, w s tosunku ZiilŚ 00 GjGa na tura lnego tylko

VI wypadkach następujących

1) jeżeli ojcostwo zostałQ już za życia ubezpietzonego sądownie usta lone, lub pozasądownie uznane, a ubezpieczony łożył na utrzymanie dzieckaj

2) jeżeli ojcostwo w stosunku do dziecka naturalnego, tH()dzonego po śmierci ubezpiec;;zonego, zoo

stało sądownie ustaJc,me.

Dzieci przysposobione (przybrBr1e) mają prawo

do rent sierocych; o ile zostały przysposabione (przy'

brane) przyn ajmniej na rok p m,d zajściem okoliczności, uprawniających do renty inwalidzkiej lub stattzej i Gl ile nie maj~ prawa do renty po ojcu lub

pa mat,e.

Pasierbowie i pasierbice, wnuki i wnuczki mają

prawo da rent si~ro cych, ó Ile pozostawali na utrzymaniu ()soby ubezpieCZOnej prz ynaj hlnl gj rak bezpo-"

średnio przed t1ł1starilem niezdolności do wyk(jnyWa~

nill zaWodu lub pm~G! śrhi §rcłą osoby Llb6ZPi€czori~j ,

i o ile powyższe prawo ilia śluży im po gjGU Jut;, pc>

mntce.

Art. 30.

Prawo do jednorazowej odprawy mają

1j ubezpi~czony, który stał si~ trwiilh~ nieżdolny

do wykonyWania swego zawodu (art. 22 ust. & i 3),

8 nie ma prawa do renty inwalidzkiej jedynie z tego

powodu,

l1i€l przebył oluesu 1 wskazanego w ai't. 16

\J3t. 1 i 5;

.

2) wdoWa (WdOWiec), pozostała po ubeipi@Gzof1yrn, nie m ającOi prawa dQ r/mt)! wdowi€j jedynie

z tego powodu; źe ub gz pi€lczony nie J'wi:by ł okr€isu"

wskazanego w art. 16 ust. 1 i 5, o ile sam ubezpie(;z(;)ny ni €! p o djął odprawy w myśl punktu 1

3) W braku uprawnlQii~j wdowy (wdowta)/ łąCz­

nie §lefOty przy I;jnlilbgiGzm~m znsto soWiHii u WiHUl1k6w, bkrelśl<my eh w punkcie 2j

4) w bralw o sób, wskaza nych W punktaćh 2 i3,

pOlostała po śmierci ubezpieczonego matka, a w braku uprawnio nej matki, ojciec ub ezpietztlflego W tym

wypadku

'

a) fldy wyłąc z nie lub przeważnie pozostawali na

utrzymaniu ubezp ieczon eg o i nie mają nl~­

z będnych środków utrz yma ni a, oraz

b) gdy ubezpiećzony nie otrzymał jednorazówej

odprawy w my śl punktu 1, aili nie otrzymywał renty inwalidzkiej lub starczej w myśl

rozporządzenia niniejsz ego.

Na żądanie osob, uprawni onych do jednorazowej odprawy VI myśl punktu 4, będzie im I,liyplacana zamiast jednorazowej odp ra wy renta obliCzona

z uwzgl;;:dnieniem wysokości n a l e żnej odprawy i wie'ku uprawnionej os oby. Taryfę dla obliczania tych

rent zatwierdza państwowa władza nadzo rcz a.

.

.ze

flrt. 31. W razie gdy O oso bi e ubezpieczo nej

nie było żadnych wiarogo dnych wieści przez przeciąg jednego roku, licząc od zajścia okoliczności, czyniących jej śmierć prawdopo dobną, lub od ostatniego dnia tego miesiąca kalen darzowego, do którego

odnosi si~ ostatn ia wiadomość. O danej osobie, a okoliczności czynią jej śmier ć ,prąwdopodobną, powstajaa

Na 106.

Dziennik Ustaw. Poz. 911.

dla c złonków rodziny takiej osoby zaginionej te same prawa do świa d cze ń , przewidziany ch w rozp o rzą­

dzeniu ni niej szem , jakieby im przysługiwały, gdyby

osoba ubez pieczo na zmarła .

Na ż ą danie ZztkladL1 Ubezpleczen Pracowników

Umysłowy c h wzywa właściwy sąd powiatowy (pokoju) wska za ne przez z akład osoby w celu zbadania

ich pod ptlysiegą co do prawdziwości wiadomości

O Oso bie zaginionej, podanych poprzednio przez ra-

d1.ln~.

J ako dzi eń do mniemanej śmierci zaginionego

przyjmuje się w razie zaginięc i a wsk utek zatonięcia

okręt u, d Z i e ń latonięda , W ralie zaś z ag inięcia wskulek in ny, h o koliczno:k i ~ dzień wyn i kający z towany $zCł cy ,h okol icznośd, lub wreszcie ostatni dzień

tego mi e s i ą",a, do którego odnosi się os tatni a wiadomość C zlIsinionyrn.

Rrt. 32. Stwierdzone prawomocnym wyrokiem

karno - s ą do wy m roz m yślne d z iałanie lub współdz i ała­

nie człon k ó w rodzi ny ubezpieczon e go w celu spowodow a ni a jego śm ierci pozbawia te osoby wszelkkh

upr aW n ień, które przysługiwałyby im na mocy rozp oU,\Qze nia nin iejszego.

IX.

Pod stawa wymiaru świadczeń

i ic h wysokość.

-t. 33. Podstawę wymiaru z8slllHl z powodu

braku pra cy sta now i pr zeciętna płaca podstawQwa

t osta tnic h dwu n astu.. -$·es4-ęcy... składkowych przed

z aj Ś ciem okoJlc1D-O.śd, uprawniaj ąc ych do tego zasił­

ku; w-zgfęan le jeżeli ubezpi eczeni e nie trwa/o dwu ~

nastu mieslE!cy, ~ prze c iętna p1.ą ca Rodst~w.Qwą

wszystkIch miesięcy skła dkowych , podlegający ch Zcl:;

liczeniu do li15eżpleczenia.

.

./

Ub ezpieczonemu, kt6ry w ostatnio utraconem

2s1E:clu o trzymywał wynagrodzenie nIższe niż sz e śćdzie ­

s iąt złoty ch miesię cznie , wymierza si~ zasił e k wedle

pł acy podstawowej grupy z~robkowej, odpowiadają­

cej fa ktycznie otrzymywanemu ostatnie mu wynagrodzeniu, według której w myśl obow iązują cych przepisów prawnych wymierzana była składka za ubezpieczenie na wypadek choroby.

Pod staw~ wymiaru świadczeń emerytalnych (art.

15 lit. B) stanowi przeciętna płaca podstawowa wszyst·

kich mie sięcy ' składk o wych , po dlegający~h zaliczeniu

do ubezpieczen ia.

J eżei i n iezdolność do wykonywania zawodu lub

śmi e r ć ub ezpieczone go nastc;piła wskutek wypadku,

upr awniającego do świadczeń w myśl obowiązujących

przepisów prawnych o ube zpieczeniu od ni e szcz E;~ li·

wych wypadków, świadczenia wymi er za się tak, jak

gdyby okres, wskazany wart. 16 ust. 1 i 5, został

przeb yty, przyczem dla mie sięcy brakujących do tego olHesu przyjmuje się pla c ~ pods t awową o ~ tatniej

grupy zaro bkowej przed zajściem nieszcz~śli weg o wypadku.

f\rt. 34. Z asiłek dla pozosta j21cych be z pracy

z zasiłku zasadniczego i zas iłk u rodzinn ego.

Zas iłe k zasadniczy wynosi dla samotnych 30%,

dla u t rz ymujących zaś rodzinę 4G%

podsta wy' wymiaru zasi łk u w razie braku pracy (art. 33 ust. 1 i 2).

skład a s ię

1469

Zasiłek rodzinny wynosi 100;0 zasiłku zasa d niczego za każde g o niezarobkującego, a pozostającego

na utrzymaniu ubezpieczonego, członka jego rodtiny

(art. 35) z tem, że nie może on przekroczyć wysokości zasiłku zasadniczego.

Zasiłek dla pozostających bez pracy nie moź e

wynosić mniej niż trzydzieści złotych miesi€lczhie

względnie mniej niż ostatnie wynagrodzenie, o He

jest ono niższe od tej kwoty.

f\rt 35. Za członków rodziny w rOZUmieniu

art. 34 uw a ża ~lę

1) małżonka,

2) dzieci i dalszych zstE:pnych, pasierbów (art. 28

i 29), braCi i Siostry-wszystkich do osiemnastu lat

życia, względni e ponad . osiemn aście lat zycie! W wypadkach i pod warunkami, określoMml wart. 28

ust. 3 f 4,

3) wstępnych.

Statut Z~kłaou Ubezpie c źeń Pracowników Urny ·

słowych może zaliczyć do członków rodziny takie

rodziców współmałżonka.

Składkii 1. tytułu ubezpieczenia pobez praC:y tla wypadek choroby (art. 20)

ma być op/acana prżez Zakład Ubezpieczer't PrClcowników Umysłowych ód takiej placy podstawOw~j ,

ażeby ewentualny za ~ iłek chorobowy r6wnał gfę

w przybliżeniu otrzymywQnemu przed zachorowa nie m

zasiłkowi z powodu braku pracy (art. 34).

Za p01.O$tają~ego bez pra cy, a flie ma lące~ o

prawa do z asi łków w razi e braku pracy (art. 17 uM.

ostatni), op łaca Zakłacl Ubezpieczeń Pracowtlik6w

Um ys łowy e h skł a dkę w wysokości trzech piątych

~kładki, przyp adaj ącej od płacy podstawowej W pierwszej grupie za ro bkowej, obowiązując~j we w!aśdwej

Kasie Ubezpieczeń Spo ł ecznych, celem zapewnienia

mu w razie choro by pomocy leczniczej bez praWa

do zasiłków pieniężnych.

Art. 36.

zostającego

Rrt. 37. Z tytułu zapomogi na podróż zwraCa

udowodn ione koszty przejazdu według najniiszej

taryfy do mi ejscowości , w której pOlostający bez

pracy otrzymał zajęcie.

się

firt. 38. Renta inwalidzka składa się z kwoty

zasadniczej i kwoty wzrostu re nty.

Kwota zas adn.icz a wynosi 40%

podstawy wy·

miaru ś w iadcz e ń e me ryt a lnych (art. 33 ust. 3 i 4).

Wzrost renty rozp oczy na s i ę po przebyciu stu

dw udziest u mi esię cy sk ł adk owy c h; kwota wzrostu

ren ty wyno~ podstawy wymiaru za każdy dalszy

mie siąc i dochodzi po czterystu osiemdziesięciu miesiącach składkowych do wysokości 60..% podstawy

wymi a ru.

W żadnym wypadku renta inwa lidzka nie może

wyno sić mnie j niż pi~ćd z iesiąt złotych miesięcznie.

F\rt. 39. Renta starcza równa si ę co do wyrencie in walidzkiej, jaką otrzym ałb y uprawniony do renty starczej, gdyby w ch wi li, od której

roz począć si ę ma wy plata renty starcz ej (art. 24,

46 i 49 ust. 1 i 2), był niezdolny do wykonywania

zawodu.

sokości

R.rt. 40. Oso ba, otrzymująca rentc: inwalidzką

lub starczą, o ile potrzebuje stałej opieki i pomocy

j

, 1470

Ng 106.

Dziennik Ustaw. Poz. 911.

innych osób, otrzymuje dodatek . w wysokości różnicy

mi~dzy rentą pobieraną a podstawą jej wymiaru

(art. 33 ust. 3 i 4).

Osoba, otrzymująca rent~ inwalidzką lub starczą,

otrzymuje na każde dziecko (art. 28 i 29) niżej

osi<.:mnastu lat życia wzgl~dnie ponad osiemnaście

, lat życia na warunkach, przewidzianych wart. 28

ust 3 i ' 4, jedną dziesiątą kwoty ' zasadniczej (art. 38

ust. 2) z tern, iż renta łącznie z dodatkiem na dzieci,

lecz bez dodatku, przewidzianego w ust~pie pierwszym, nie może przekroczyć podstawy wymiaru renty

(art. 33 ust. 3 i 4).

Jeżeli ojciec i matka otrzymują równocześnie

rent~ inwalidzką wzgl~dnie starczą, to dodatęk, przewidziany w ust~pie drugim, otrzymuje ojciec, o ile

dziecko nie pozostaje na utrzymaniu matki; w tym

ostatnim wypadku ten dodatek otrzymuje matka.

flrt. 41. Pomoc lecznicza osobom, uprawnionym w myśl art. 25, należy si~ w tYr:n za~resie,

w jakim udziela tej pomocy Kasa Ubezpleczen Społecznych swoim członkom.

Pomocy tej udziela Zakład Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych za pośrednictwem Kasy Ubezpieczeń Społecznych lub publicznego zakładu leczniczego za zwrotem kosztów leczenia, albo we włas­

nych urządzeniach leczniczych.

ponad pięć groszy

bliższej dziesiątki.

X.

zaokrągla

się

w

górę

do naj-

Powstanie praw do świadczeń i wypłata

świad'czeń.

flrt. 46. Prawo do świadczeń, przewidzianych

w rozporządzeniu OImejszem, powstaje w razie

ziszczenia się wszystkich warunków, od których rozporządzenie niniejsze uzależnia uzyskanie tego prawa.

flrt. 47. Prawo do zasiłku z powodu braku

pracy rozpoczyna się od dnia utraty zajęcia,o jle

zgłoszenie tego roszczenia nastąpiło w sposób przepisany w ciągu miesiąca od dnia utraty zajęcia,

w przeciwnym zaś razie - od pierwszego dnia tego

miesiąca kalendarzowego, w którym zgłoszenie usku·

teczniono.

,

Prawo do zasiłku przysługuje tylko za pełne

miesiące pozostawania bez pracy, w ciągu których

prawo do zasiłku istniało.

flrt. 48. Za dzień nastania niezdolności do

wykonywania zawodu uważa się dzień zgłoszenia

roszczenia o rentę inwalid z ką, o ile w postępowaniu

dla st wi erdzenia niezdolności nie ustalono innego

dnia, jako dnia jej powstania.

Sieroty, które przyszły na świat po śmierci ojca,

Rrt. 42. Renta wdowia (wdowca) wynosi trzy nabywają prawo do renty sierocej ' od dnia urodzepiąte, renta dla sieroty niezupełnej jedną piątą: zaś

. nia się.

dla sieroty zupełnej dwie piąte renty (art. 38 ~ 3~)~

jaką pobierała osoba ubezpieczona, albo do Jakiej

flrt. 49. Wszystkie renty wypłaca się mieta osoba nabyła uprawnienie w chwili śmierci.

sięcznie zgóry, począwszy od pierwszego dnia mieZa sierotę zupełną uważa się przy wymiarze siąca kalendarzowego, następującego po powstaniu

renty sierocej w myśl rozporządzenia niniejszego prawa do renty, bez obowiązku zwrotu stosunkowej

także dziecko naturalne (nieślubne), osierocone przez

części, w razie gdy prawo to w ciągu miesiąca ustaje.

matkę, i dziecko ślubne, osierocone tylko przez ojca,

Wypłata

renty starczej, odroczonej w myśl

o ile pozostała matka nie nabyła prawa do renty art. 24 ust. 3 i 4, rozpoczyna się od pierwszego

wdowiej lub je później utraciła (art. 26, 55, 56 i 58 dnia miesiąca kalendarzowego, następującego po dniu

ust. 1). Narówni z sierotą zupełną traktuje się wnuka zgłos ze nia żądania wypłaty renty.

'

.

lub wnuczkę, o ile zachodzą okolicźności, przewidziaZasiłki z powodu braku pracy wypłaca Się od

ne wart. 29 ust. ostatni, jeżeli i babka nie żyje lub dnia powstania prawa do zas i łku (art. 46 i 47) za

nie nabyła prawa do renty wdowiej albo je później każdy miesiąc pozostawania bez pracy miesięcznie

utraciła.

zdołu.

Odprawy ł zapomogi na podróż wypłaca się

flrt. 43. Renta wdowia (wdowca) łącznie z rentami sierocemi lub renty sierot zupełnych nie mogą zaraz po złożeniu odpowiednich dowodów.

w sumie przekroczyć renty inwalidzkiej lub starczej

(bez dcdatku, przewidzianego wart. 40 ust. 1), jaką

XI. Wstrzymanie i zmniejszenie świadczeń.

pobierała osoba ubezpieczona lub do jakiej w chwili

śmierci miałaby prawo.

flrt. 50. Świadczenia z powodu braku pracy

W razie przekroczenia powyższej granicy, na- wstrzymuje się

stępuje stosunkowe zmniejszenie renty sierocej, przy1) jeźeli ubezpieczony utracił zajęcie z własnej

paaającej na każde dziecko z tern, że w miarę

winy

lub przez ustąpienie dobrowolne bez uzasadniozmn iejszania się liczby dzieci uprawnionych do rent

.

nego

powodu (art. 51), - na czas trzech miesięcy;

sierocych, renty pozostałych podwyższa się do dopusz2)

jeżeli utrata zajęcia jest skutkiem strajku,czalnej łącznej wysokości, przewidzianej w ustępie

na

czas

trwania strajku;

poprzednim.

3) na czas odbywania kary utraty wolności lub

flrt. 44. Jednorazowa odprawa dla ubezpie- aresztu prewencyjnego;

4) jeżeli ubezpieczony otrzymał przy zwo,l nieniu

czonego, wdowy (wdowca) lub dzieci równa się rocznej,

dla matki zaś lub ojca-półrocznej przeciętnej płacy go przez pracodawcę odprawę lub odszkodowanie,na taki okres czasu, jakiemu odpowiada otrzymana

podstawowej ubezpieczonego.

kwota według ostatnio pobieranego wynagrodzenia;

5) jeżeli ubezpieczony nie przyjął odpowiednieflrt. 45. Przy wymiarze świadczeń nie uwzględ­

nia się kwot do pięciu groszy włącznie, kwoty zaś go zajęcia (art. 18 i 19),-na czas trzech miesięcy;

6) jeżeli pozostają cy bez pracy przekracza p rzepisy o kontrol i,-na przeciąg jednego miesiąca, a w ra2ie ponowne90 przekroczenia tych przepisów,-na

czas trzech miesięcy;

7) jeżeli ubezpieczony udziela nieprawdziwych

wyjaśnień lub podaje ni e prawdziwe d ane, a nie zachodzi wypadek, przewidziany wart. 60,-na czas

trzech miesięcy;

8) na czas przejściowego zatrudnienia w rozumieniu art. 17 ust. 2;

9) na czas korzystania ze świadczeń ube zpieczeniowych z Kasy Ubezpieczeń S połecznych na podstawie art. 20.

Rit. 51. Prz ez utratę zajęcia wskutek własnej

winy n ależy rozumieć wsze lkie wypadki, uprawnia : ą­

ce pracodawcę w myśl obowią z uj ący ch prz e pisów

prawnych do natychmiastow ego wydal e nia pracownii,{a z winy tegoż. Za ustąpienie dobrowolne bez

uzasadnionego powodu nie nale ż y uważaĆ o p uszczenia zajęcia z po wo dów, upra w n i3 jących praco wnika

w myśl obowiązu jących prze pi sów pra wnych do na'

tychmiastowe go porzucenia zajęcia.

Rrt. 52.

Świadczenia na wypadek braku pracy

mogą być wstrzymane na czas od jednego do sześciu

miesięcy, jeżeli ubez pie czony uch ~ la się od poddania

si~ zarządzeniu, wy danemu na pods tawie art. 65.

Rrt. 53.

Przez czas odby wania ka ry utraty wolniż jeden miesiąc, upra wnio~y renty nie otrzymuje, rentę tę natomi ast prze kazuje się osobom , mającym prawo do alimentacji

z jego strony.

.

Na czas otrzymywania renty na podstaw ie przepisów o -ubezpiecz eniu od ni e s zcz ęśliwych wypacków

renta inwalidzka, wdo wia (wdowca) lub sie roca zmn iejsza się o połowę ren ty. otrzymywanej na podstaw ie

przepisów o ubezpieczeniu od nieszczdliwych wyp adków, z tem jednak, że suma obu rent nie może plzekroczyć podstawy wymiaru renty w myśl rozporzą­

dzenia niniejszego (art. 33 ust. 3 i 4).

ności, trwającej dłużej

Rrt. 54. Gdy uprawni ony otrzymuje za s i ł ki z tyubezpiecz en ia na wypadek cho ro by, ren ta in walidzka zmniejsza się na czas otrzymywa nia zasiłk u

o kwotę tegoż zasiłku.

Gdy zajęcie osoby, pobierającej rentę inw alidzką, daje jej zarobek, przewyższający łączni e z rentą

podstawę wymiaru renty (art. 33 ust. 3 i 4), renta

ta zmniejsza się o taką kwotę, o jak ą zarobek łącznie

z rentą przewyższałby podstawę jej wymiaru.

tułu

.

Rrt. 55. Prawo do renty wdowiej ulega wstrzymaniu, niezależnie od post a nowień art. 53, na czas

trwania ponownego małż eńst w a wdowy (art. 58).

XII.

Ustanie praw do świadczeń i wznowienie

wstrzymanych świadczeń.

Prawo do świadczeń, przewidzianych

w rozporządzeniu niniejs zem, ustaje

1) jeżeli zabraknie któregokolwiek z warunków,

wymaganych do przyznania świadczenia;

2) w razie śmierci uprawnionego do świadcze­

nia z zachowaniem tych uprawnień, jakie członkom

Rrt. 56.

1471

Dziennik Ustaw. Poz. 911.

N2 106.

pozostałej rodziny da je ro z porządzenie niniejsze w wypadlw śmierci ich żywiciela;

3) przez przed awni enie.

Odnośnie do przedawnienia stosuje się przepisy

obowią z uj ącyc h ustaw cywilnych z tern, że roszczenie o rentę przeda wnia się z upływem pięciu lat,

odprawy-jednego roku, zasiłku w razie braku pracy

lub zapo mogi na p od róż-sześciu miesięcy, poczynając od chwili powsta nia upr awnie ń do tych świad­

czeńbez wliczania do tych oluesów okresu rocznego, przewidzianego wart. 31.

F\rt. 57. Ni eza leżnie od postanowień art. 56.

prawo d o świadczeń z powodu b ra ku pracy uo:taje

z upł ywe m sześciu miesięcy od dnia jego powstania,

przyczem do powyższego ókresu nie wlicza się czasu wstrzymania świad cze ń w myśl art. 50 punkt 8

oraz czasu ćwiczeń woj skowych.

Statut Zakładu Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych m oże przedłużyć okres zasiłk ow y z po wodu

braku pracy nie więcej jednak, jak o trzy miesiące,

w zal e żności od osiągnięcia określ o n ej w statucie

większ ej ilości mi es ięcy' składkowych bez korzystania

z zas i łków z powodu braku pracy.

f\rt. 58. Prawo do renty wdowiej (wdowca)

usta je, ni eza l eż nie od p o stanowień art. 56, z powodu zawarcia pono wne go mdzeństwa, o ile wdowa

zgłosi roszczenie o odprawę. Od prawa z powodu ponown ego zamążpójścia wynos i potrój ną roczną rentę

wdowią.

Prawo do renty sie rocej ustaje, n iezależnie od

art. 56, z powodu zawarcia związku

po s ta n owi e ń

małż eński ego.

lirt. 59. Wznowienie wypłaty świadczenia lub

jego części n a s tęp uj e od dnia, w którym ust a ły

warunki, wst rzymuiace wypłatę świadczenia (art. 49).

Z chwilą ustania przycz y ny , wstrzymującej wyplatę renty wdowiej (art. 55) wdowa ma prawo do

wstrzym anej renty wdowi e j tylko w tym wypa dku,

gdy z tytułu pono wnego małżeństwa nie n aby ła prawa do, drug ie j renty wdowiej na pod stawie przepisów sp o ł eczno -ub ezpieczeniowych; w wypadku nabycia prawa do drugiej renty wdowiej wdowa ma

prawo wybor u.

XIII.

Skutki bezpraw n ego korzystania

ze ŚWIadczeń.

Rrt. 60.

Przyznane świadczenia należy wstrzy-

mać i żądać zwrotu świadczeń już wypłaconych, o ile

si ę okaże, że prawo do tych świadczeń wcale nie

istniało lub przestało istnieć.

Osoba, która nieprawnie korzystała ze ś wiad ­

czeń, jest obowiązana do zwrotu otrzymanych kwot

niezależnie od ewentualnej odpowiedzi al ności kar r.osądowej.

XIV.

Zarządzenia

lecznicze.

Art. 61. W c~lu zapobieżenia niezd olności do

wykony wania zawodu , grożącej ub ezp ieczonemu, lub

w celu przyw ró cenia tej zdo lnośc i osobie otrzymują­

cej świadczenie, ma prawo Zak/cd Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych zastosować leczenie.

W tym celu może zakład umieścić na własny

koszt daną osobę za jej zgodą w zakładzie leczniczym lub innem miejscu, nadającem się do przeprowadzenia leczenia.

O dm ówi enie zgody może pociągnąć SKutki

ujemn e, prze widziane VI art. 63, gdy

1) rodzaj choro by wymaga leczenia i pielęgno·

wania, które w domu chorego są niemożliwe;

2) choroba jest z3k aż na;

3) stan chorego lub jego zachowanie się wymaga stałego nadzoru;

4) chory niej ed nokrotnie po stępował wbrew

poleceniom lekarza.

Na czas trwania zarządzonego przez

Pracowników Umysłowych leczenia (art. 61 ust. 2) może by ć wstrzymana renta

w całości lub w części.

Jeżeli jednak osoba, względem której zarządzo ­

no leczenie, ma członków rodziny wyłącznie lub

przeważnie przez nią utrzymywanych, należy tym

członkom rod ziny (art. 35) przyznać zasiłek w wysoko ś ci połowy renty, pob ieranej przez ich żywiciela,

względnie renty, do jakiej miałby prawo, gdyby stał

się niezdolnym do wykonywania zawodu.

Zasiłek ulega wstrzymaniu, o ile i jak długo

żywiciel otrzymuje lub ma prawo do wynagrodzenia

od swego pracodawcy.

flrt. 62.

Zakład

Ubezpieczeń

Art. 63. W razie odmowy poddania się zarzą'

dzonemu leczeniu bez uz asa dnionej przyczyny w wypadkach, przewidzianych wart. 61 punkty 1 do 4,

może nastą pić odmówienie na pewien czas renty

inwalidzkiej . w całości lub w. części, o ile leczenie

wedle opinji lekarskiej przypuszczalnie osiągnęłoby

swój cel.

Art. 64. , Wszelkie spory z powodu zarządzo ne­

go leczen ia, wynikł e między Zakładami Ubezpieczeń

Pracowników Umysłowych a Kasami Ubezpieczeń

Społec znych lub instytucjami ubezpieczenia od wyJ pad ków,

rozstrzyga Okręgowy Urząd Ubezpieczeń,

właściwy dla instytucji, przeciwko której zwrócone

jest roszczenie, względnie Wyższy Urz ą d Ubezpieczeń,

o ile chodzi o górnośląską cz~ść woj ewództwa ślą­

skiego. Od rozstrzygnięcia Okręgowego Urzędu Ubez ·

pieczeń względnie Wyższego

Urzędu

Ubezpieczeń

odwołać, się m o żna do Ministra Pracy i Opieki Społecznej w ciągu miesiąca od dnia doręczenia.

XV.

N9 106.

Dziennik Ustaw. Poz. 911.

Uzupełnienie

Art. 65.

wyszkolenia zawodowego.

W wypadku, gdy ubezpieczo ny nie

odpowiedn ieg o zajęcia z powodu braku dostatecznego przygo towania do obranego zawo·

du, uprawniony jest Zakład Ub ezpiecze ń Pracowników Umysłowych zobowiązać go do uzupełnienia

swego przygotowania przez uczę ::·zczanie na wskazane mu kursy lub do szkl!lły zawodowej.

Ucz ęszczan i e do szkmły lub na kursy nie pozbawi a uprawn ionego prawa do zasiłku z powodu

braku pracy w ciągu okresu za!\iłkowego.

O ile zarzą dzone uzupełnienie wyszkole nia połączon e jest z pewnemi o pła tami, opłaty te ponosi

Za~ład Ubez pieczeń Pracowników Umysłowych.

m oże znaleźć

XVI.

Świadczenia w naturze.

f\rt. 66. Osoby, otrzymujące renty inwalidzkie,

starcze, wdowie lub sieroce, mogą być umieszczone

na własne żądanie wzgl ę dnie na żądanie opiekuna

lub kuratora w zakładZie dla inwalidów, starców lub '

sie rot, za potrąceni e m na ten cel renty w całości

lub odpowiedniej cz~ści.

Osoby te nie są uważane za osoby, korzystają­

ce z opieki społeczn ej,

Na żądanie opiekuna względnie władzy opiekuńczej

po win no, w miarę

możności,

nastąpić

umieszczenie sieroty w przytułku dla s ierot lub w innym z a kładzie wychowawczym.

Część renty, niezużytą na pokrycie kosztów.

utrzymania w zakłada ch, n ależ y wyp łacać uprawnionym względnie ich prawnym zastępcom.

XVII. Potrącenia ze świadczeń ubezpieczeniowych oraz zapowiedze nia i zajęcia tych

świadczeń.

f\rt. 67.

Zakładowi

Umysło wych przysługuje

Ubezpieczeń

Pracowników

prawo

1) potrącenia z należnych świadczeń zaliczek,

udzielonych osobom uprawnionym przez zakład bezpoś rednio lub pośrednio, po powstaniu prawa do.

świadczeń oraz

2) potrącenia z należnych świadczeń nieprawnie

dokonanych wypłat.

W wypadku, okr eśl onym w punkcie 2, powinien zakład zastosowa ć możliwe ulgi przy potrącaniu

swoic~ należności ze świadczeń perjodycznych.

.

Swiadczenia, nale żne w myśl rozporządzenia

niniejszego, mogą ulec zapowiedzeniu i zajęciu sądo­

wemu tylko z tytułu alimentów, jako też zapowie-o

dze niu i zaj~ciu sądowemu lub administracyjnemu

dla zaspokojenia przysługujących gminom roszczeń

o zwrot poniesionych wydatków z tytułu opieki'

społecznej.

Wysokość zapowiedzeń i zajęć wynosi dla alimentów dwie piąte a dla nal eż ności gmin jedną

piątą

przypadajllcych do wypłaty

XVIII.

świadczeń.

Zwrot składek i kapitalizacja rent.

płci żeńskiej, która osi~gnęła

składk owyc h i w ciągu roku

opuszczeniu zatr udnie nia wysz ła zamąż lub w cią-.

roku po zawarciu małżeń stwa opuśc i ła zatrudnie-

f\rt. 68.

Osoba

sześćd z iesiąt

miesi~cy

po

gu

nie, uza sadniające obowiązek ubezpiecze nia w mysI

rozporzEldze nia nini ejszego, ma prawo do zwrotu

części uiszczonych składek na świadczenia emerytalne, przypadającej w myśl IIrt. 104 od pracownika.

Roszczenie, wynikające z tego artykułu, może

być zgłos z one nie wcześniej, jak po upływie sześciu

miesięcy pozostawania bez zatr udnienia, uzasadniają­

cego o t o wiązek ubezpieczenia, najpóźniej jednak

w ciągu roku od tej chwili.

Zwrot składek jest niedopuszczalny, jeżeli przed

dokonaniem zwrotu powstanie ponownie obowi1:lzek

ubezpieczenia uprawnionej osoby.

flrt. 69. Na prośbę osoby uprawnionej do

renty może Zakład Ubezpieczeń Pracowników Urny.

N!ł

Dziennik Ustaw. Poz. 911.

106.

słowych wypłacić kw otę, odpowiadaj ącą skapitalizowaneJ war tośc i renty w e dług zasad , ustalonych przez

Ministra Pracy i O pieki Społ e cznej, o ile gmina, zobowiązana do zao patrzenia

danej osoby w razie

ubóst wa , wyr azi na to zgodę, a zaraZEm jest za-

pewnione cElowe użycie otrzymanej kwoty.

Skorzystanie z uprawni e ń, wyni k ający ch z art. 68

lub z artykułu nini ejszego, wyczerpuje wsze lkie prawa,

prze widziane w roz p or z ądzeniu niniejszem, jaki eby

przysłu g i wa ły dan e j osobi e z tytułu ube zp ie czenia,

uwzględnion ego przy realizacji tych uprawnień.

Zak łady Ubezp1e cz eń Prac.ownil{ów Umysłowych · i Związek Zakładów Ubezpieczeń Pra-

XIX.

cownBców Umysłowych,

Rrt. 70.

Dla wykonywan ia u bezpieczenia, unor-

rozporz ą dzeni e m n ini ejszem, tworzy s ię

Zakła d y

U be zpiecz e ń

Pra cownikó w Um ysłowy ch,

których ilość, sied z ib ę i wł a ściw o ść terytorj a ln ą określi

Minister Pracy i O pieki Społeczne j , tud z i e ż Związek

Zakł adów

Ubezpi ecz eń

Pracowników Umys ł o wy ch

mow ane go

z siedzibą w Warsza wie.

l\rt. 71. Z a kłady Ube z pie cz eń Pracowników

Umysło wych i Zwi ą zek Z akładów Ub ezpiecz f' ń Praco wników Umysłowych są instytucjami prawa publicznoe go i posiad a ją o s obowość prawną .

Zakład Ubezpieczeń Pra cowników Um ys łowych

jest właściwym dla ubezp ie cz e nia ty ch osób, podl ega j ą c yc h

o b owiązkowi ubez pieczen ia w myśl rozzenia nini ej szego, których mie jsce zatru d nienia

zn ajduj e się na obsza rze d z ia ł ania zakładu, lub których

praco d a wca, mający na tym obszarze p rz ed si ębi o rs t w o,

zatrudni a tylko chwilowo poza tym obszarem.

Dla osób, wymienionych w o stat nim ustępie

art. 2, właściwy jest Za kład Ubezpieczeń Pracowników

Umysł owych w Wars zawi e.

Pracownicy Z a kładów i Związku Zakładów Ubezpiecz e ń Praco wnikó w Umysłowych oraz człon kowie

ich w ładz i orga nów przy wykonywaniu swych obowiązków urz ędow ych zrównani są z fun kcjonarjuszami

pańs tw o wymi tak co do ochrony prawnej, ja k i co

do odpowiedzialności są d owo- ka rnej.

S tali pracow n icy wymienionych instytucyj skła­

dają przysi ę gę służbową,

niesta li zaś pracownicy

składa ją

przyrzecze nIe służbowe; formę przysięgi

i, przyrzeczenia ok r eśli roz porzZ!dzenie Ministra Pracy

i Opieki Społecznej.

porzą

:>(x. Wł adze Zakładu Ubezpieczeń Prucownlków

Umysłowych

i ich zakres

flrt. 72. \Vład z ami Zakładu

cowników Umysłowych są

1) rad a,

2) zarząd,

3) komisja rewizyjna,

4) komisja rentowa.

działania.

Ubezpieczeń

Pra-

Rrt. 73. Rada Zekładu Ubezpieczeń Pracowników Umysłowy c h s kłada się prócz prezesa i wiceprezesa zakła du z p rzedstawic ieli ubezpieczonych lub

korzystający ch

-ze

świadczeń

~racowników umysło-

1473

wych i prze d stawicieli pracodawców, wyb ie ra nych

oddzi el nie przez pracowników i przez pracodawców,

przyczem na dwóch członków z grona pracowników

przypada jeden członek z grona pracodawców.

Równocześnie z wyborem członków rady wybiera się ich z astęp có w w podwójnej liczbie.

Sta tut zakł a du o kreśli w stosunku do ilości

pracown ikó w licz bę członków rady, która nie może

być jedn~k większa, jak czterdziestu pięciu członków.

Do zakresu działani a Rady Zakła9u

Pracown ików Um ysło wych należą nash:puj ące sprawy

1) wybór: ka nd yd atów na prezesa i wiceprezesa

zakładu (art. 75 ust. 1 i 2), członk ó w zarządu , komisji

rewizyjnej, komisji rento\'/ej, przedstawi cieli . zakła­

du w Zarządzie Związku Zakładów U be zpieczeń Praco wników Umysłowych oraz ławników spe cj a ln ych

organów, p rzewidzianych wart. 130;

2) uchwalanie prel imi narza bu d ż e towego;

3) r0 7.pat rywanie rocznych sprawozdań i zamknięć rach unkowych oraz udz iel a nie absolutorjum

Rrt. 74.

Ube zpie c zeń

zarządo wi ;

4) uchwalanie statutu zakładu i ewentua lnych

jego zmian;

5) nab ywanie, obciążanie i zbywanie nieruchomości o raz uchwalanie ogólnych wytycznych, dotyczących lokaty funduszów, z uwzględnieniem postanowienia art. 102 ust. 4;

6) usta lanie wysokości diet wzg l ęd nie ich ryczałtu dla członków władz zakładu;

7) d ecydowanie w sprawach pozbawienia człon­

ków ra d y mandatów w wypadkac h, przewidzia nych

w rozporządzeniu niniejszem, o raz w s p rawach pociągania ich do odpowied z i a lności sądowej.

Rrt. 75. Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Pracowni ków Umys łowych i wicepre zesa mi a nuje Minister

Pracy i O piek i Społecznej na okres sześciolet n i z pośró d czte re ch kandydatów, przedst awionych przez radę.

W wypad ku, gdy prezes zostan ie zamianowany

z pośród pracowników, wiceprezes musi być miano·

wany z pośród pracodawców i odwrotnie.

Radę z w oł uje prezes lub wice prezes co najmniej

dwa razy w ciągu roku.

Na ż<,!danie pisemne jedn ej trzeciej członków

rady lub wskutek uchwały zarządu obowiązany jest

prezes zwołać r a dę, oznaczając ter min posiedzenia o ile możności - na d z ień, określony w żądaniu lub

uchwale.

Na posiedze ni ach rady przewodniczy prezes Zakładu , Ubezpi ecze ń

Praco wników Um y słowych lub

zastępujący go wice pr ezes; prz ewodnicz~cy głosuje

tylko w razie równości g ł osów .

Do ważności uchwały rady wymagana jest

obec n o ść prezesa lub wiceprezesa i co najmniej połowy o kreś lonej statutem liczby członków rZldy lub

ich zastępców. Uchwały zapadają zwykłą większością

głosów obecnych członków z w yj,ątki e m

uchwał

w sprawach, oznaczonych wart. 74 p u nkt 4, do których ważności wymagana jest większość dwóch trzecich głos ów obecnych c złonków.

Rrt. 76.

Rada uchwala statut Zak!z du UbezPracowników Umys łowych, po d l e gaj ~ cy zatwierdzeniu p rzez Ministra Pracy i Opieki Spo!ectnej.

pieczeń

Dziennik Ustaw. Poz. 911.

Statut zawierać ma postanowienia, dotyczące

1) liczby członków władz zaKładu;

2) sposobu zwoływania posiedzeń tych władz;

3) sposobu i kolejności powoływania zastępców

członl(ów tych władz;

,

4) zakresu działania władz zakładu;

5) postępowania komisji rentowej przy ustalaniu i przyznawaniu świadczeń oraz stosowaniu zarządzeń leczniczych;

6) sposobu wypłaty świadczeń, jak również wy·

kazywania upra wnie ń do ich otrzymywania;

7) rozgraniczenia kompetencji co do przyjrno·

war.ia, awansowania na wyższe stanowiska i zwalniania personelu zakładu;

8) warunków, ' pod jakiemi zaliczyć można ubezpieczonych, otrzymujących stale wynagrodzenie zmienlie, do stałych grup zarobkowych, zależnie od stosunków miejscowych i zawodowych;

9) dowodów, jakie powinna składać osoba, pobieraj ąca świadczenia, a przebywająca pozu granica·

mi Rzeczypospolitej lub wolnego miasta Gdańska, dla

wykazania, że posiada wymagane warunki, jak również uj emnych s kutków (zawieszenie wypłaty świad·

czenia, odprawa Zamiast renty) w wypadku Iiiez!oże­

nia przepisanych dowodów;

10) warunków i sposobu uzupełnienia fachowego

wyszkol enia pracowników (art. 65);

, 11) ilości członków władz zakliildu, jaką należy

wybrać z pośród osób, mających stałe miejsce zami esżkania w siedzibie zakładu lub w bliskiej odległości, określonej w statucie;

'

12) reprezentowania zakładu nazewnątrz i sposobu podpisywania dokumentów imieniem zakładu;

13) formy i treści zaświadczenia (art. 123 ust.

ostatni), zgłosz!:ń (obliczeń, wykazów), jakie i według

rozporządzenia niniejszego powinni skł a dać . praco dawcy lub ubezpieczeni, oraz formy i treści kart

ubezpieczeniowych, stanowiących legitymację ubezpieczeniową;

14) warunków przedłużenia okresu zasiłkowego

z powodu braku pracy (art. 57);

15) warunków dobrowolnego kontynuowania

ubez pieczenia obowiązkowego, warunków ub ez piec'zenia dobrowolnego, z:Jm iany jednorazowej odprawy

na ren tę (art. 30 ust. ostatni) i nabycia lat poprzedniej służby;

-. ,

16) sposobu publikacji rocznych sprawozdań

I zamknięć rachunkowych.

Statut i zmiany sta tutu będą ogłaszane w "Monitorze Polskim" na koszt zakładu, a wzmianki o tern

obowiązany jest zakbd umieścić w poczytnych dziennikach miejscowych.

F\rt. 77. Zarząd Zakładu Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych składa się z -prezesa iwicepre.zesa zakładu oraz z wybranych z grona rady dziewięciu do piętnastu członków, w tern dwie trzecie

z grupy pracowników, a jedna trzeCia- z grupy pracod awców.

'

Do ważn o ś ci uchwał zarządu wymagana jest

o becność prezesa lub wiceprezesa i większości człon­

ków zarządu oraz zwykła większość oddanych gło­

sów, przyczem postanowienie art. 75 l!St. 5 ma analogiczne zastosowanie.

N210G. ,-

Zarząd zbiera się normalnie raz na kwaftąl;

uchwały samego zarządu

lub pisemnego

żądania jednej trzeciej je§o członków obowiązany

wskutek

jest prezes lub zastępu jący go wicepreześ' - zwOłac

posiedzenie zarządu, wyznaczając posiedzenie , nZi

dzień uchwalony wZ5jlędnie wskazany w piserńnem

żądaniu.

.

Niezależnie od tego przysługuje prezes'owi lub

zastępującemu

go wiceprezesowi prawo zwoł~;I1,i-a

zarządu na wniosek dyrektora zakładu lub wedle

własnego uznania .

flrt. 78. Do zakresu dz;iałania zarządu , należy

1) mianowanie i zwaJniani~ dyrektora . i tych

pracowników zakładu, których mianowanie zastr-zeżone jest zarządowi w statucie lub regulaminie slL1~"

bow ym ,

__ .. ".'

2) ustalanie stosunków służbowych personell,l

zakł adu , z zastrze.żenlem z.a twierezenia , przez państwową władzę nadzorczą,

."

3) decyzja w spra\Nie lokaty fundus,zó",:, wgr;arii,.

.

cach p o stanowień ro zp orządzenia niniejszego . i uchwał

~d~

,

'

.~

4) składanie radzie preliminarza budżetoweg6~

rocznych sprawozdań i ' zamknięć rachunkowych wraz

ze swojemi uwagami i wnioskami,

5) decydowanie w - sprawach niezastrzeżonych

innym władzom zakładu.

F\rt. 79. Z arzą d zakładu wybiera , z pośró9

swoich członków ściślejszy organ wykonawczy d:1.a

rozstrzygania roszczeń o świadczenia z powodu braku pracy. Organ ten rozstrz yga j e dnomyślnie, przyczem przewodniczący głosuje ostatni; w braku jednómyślności rozstrzyga zarząd.

Statut zakładu może ustanowić stały ściślejszy

organ wykonawczy również dla innych zadań, określając jego skład i kompetencję.

Wykonanie posZczególnych swoich zadań wzglęcf­

nie uprawnień może zarząd poruczać specjalnym

komisjom lub urzęd nikom zakł a du.

.

F\rt. 80. Jeżeli uchwala rady, zarz<:jdu lub

ściślejszego

organu wykon awczego jest sprzeczn'a

z obowiązują cerni przepisami pra wnemi, z zarządzeniem

władzy nadzorczej, lub jeżeli jest sprzeczna z celami

zakładu , w tym stopniu, iż wykonanie jej przyniosłoby

niepowetowaną

szkodę,

prezes zakładu ' powinien

wstrzymać wykonanie

uchwały zarządu lub rady

CZaSU roz trzy gn ięcia przez państwową

władzę

nadzorczą, u c hw ały zaś ściślejszych organów wyko.

nawczych do czasu rozstrzygnięcia przez zarząd.

,

Prezes ' jest obowią zany na jdalej W ciągu tygodnia od dnia wstrzymania wykonania uchwały przę­

dłożyć sprawę do roztrzygnięcia państwowej władzy

nadżorczej . względnie

poczynić zarządzenia celem

zwola nia zarządu, o ile zawiesił wykonanie uchwały

ściśl ejszych organów wykonawczych.

'.

do

nrt. 81. Komisja rewizyjna składa się z sześciu

i tylu ż z a st ępców, wybranych na przeciąg

jednego roku p rzez radę ze swego 9rona w dwóch

trzecich z pośród pra codaw~óY' a w jednej trzeciej

z pośród pracowników.

Komisja rewizyjna wybiera z pośród .siebie

przewodniczącego oraz jego zastępcę.

członkó w

1fg .1 06.

Dziennik Ustaw. Poz. 911.

Komisja rewIzYJna jest uprawniona w każdej

chwili przystąpić, o ile możności iN obecności dyrekt'ąra lub ' wyznaczoneg'o przez niego urzędnika, do

prżeprowadzenia rewizji ksiąg i kasy oraz zbCldania

~tanu gospodarki zakładu; obowiązana jest to uczynić

i:?rzed rocznem posiedzeniem rady.

y . . Komisja powinna przeprowadzić rewizję również

na żądanie prezesa zakładu.

".

Komisja przeprowadza rewizję w składzie co najmnie] trzech członków względnie ich zastępców.

-O :. ', Z czynności swoich komisja rewizyjna sporządza

proto kół, który podaje radzie do wiadomości.

Komisja rentowa skłiJda się z przelub jego zastępcy, z dwóch przedstawicieli pra:owników i jednego przedstawiciela pracodawców lub ich zastępców.

'

Przedstawicieli i zastępców przedstawicieli obu

grup wybiera z pośród siebie rada.

. ",

P rzewodniczącym komisji rentowej jest dyrektor Zakładu Ubezpieczeń , Pracowników Umysłowych

względnie w jego zastęp:;twie delegowany przez zarżąd, a zatwierdzony przez państwową władzę nadzorczą, urzędnik tego zakładu.

Rrt. 82.

wodniczącego

1475

przysposabiających, opiekunów lub wychowawców,

albo przysposobionych, pupilów lub wychowanków.

XXI.

Zadania i organizacja Związku Zakładów

Pracowników Umysłowych.

Ubezpieczeń

flrt. 86. Zakłady Ubezpieczeń Pracowników

Umysłowych łączą się w Związek Zakładów Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych.

Do zadań związku należy w szczególności

1) występowanie w sprawach, które w myśl

rozporządzenia niniejszego dotyczą ogółu ubezpie czonych;

2) organizacja lecznictwa zapobiegawczego, jak

również zmierzającego do przywrócenia

utraconej

zdolności do wykonyw.mia zawodu a w szczególności

zakładanie mających służyć t emu celowi wspólnych

zakładów leczniczych lub wspólnych urząd zeń w miejscach kąpielowych, uzdrowiskach, zakładach leczni czych i zawieranie umów z zakładami leczniczemi,

sanatorjami, ' lekarzami i t. d.;

,

3) rozstrzyganie sporów między Zakładami Ube zpieczeń Pracowników Umysłowych, wynikających na

tle postanowień rozporządzenia niniejszego;

4) ustalanie jednolitych zasad administracji i biurowości, eraz postępowania przy przyznawaniu świad­

Rrt. 83; Do zakresu , działania komisji" rentowej należy

1) rozstrzyganie roszczeń o przyznanie lub prze- czeń;

dłużenie praw do świadczeń w tych wypadkach, w któ. 5) · organizowanie wspólnej akcji w zakresie lo~ych jednym z warunków jest niezdolność do wykokaty funduszów zakładów przy ewentualnem poro.hY,wania zawodu, lub w których roszczenie oparte jest zumieniu się także z innemi instytucjami społeczn o- .

'O:a przepisie art. 31; .

ubezpieczeniowemi;

2) decyzja w sprawie wstrzy'mania lub odebr~nia

.

6) przeprowadzanie rozrachunku między Zakła­

świadczeń, oznaczonych w pun'kcie 1;

,

dami (,Jbezpieczeń Pracowników Umysło wy ch (art.

.

. 3) decydowanie ' w sprawach zarządzeń leczni- , 101 ust. 3 i 4) w ciągu pierwszego kwartału następ­

czych;

.

.

nego iroku kalendarzowego;

4) decyzja w · sprawie ka pi talizacji rent (art. 69).

. 7) ustalanie zasad rozrachunku między Zakła­

-.

Kornisja rentowa -rozstrzyga jednomyślnie, przy- dami . Ubezpieczeń Pracowników Umys ł owych z tyczemprzewodniczący . glosuję ostatni; w bra ku jednetułu przenoszenia ubezpieczenia z jednego zakładu

myślności

komisja przedstawia sprawę zarządowi do innego; .

do rozstrzygnięc ia.

.

8) prowadzenie centralnej statystyki w zakresie

ubezpieczenia, unormowanego rozporządzeniem ni,

Rrt. 84. Dyrektora względnie kierownika Za- niejszem;

kłaqu Ubezpieczeń . Pracowników Umysłowych mia9) reprezentowanie Zakładów Ubezp i eczeń Prar1Lije i zwalnia ' zarząd , z zc:strzeżeniem zatwierdzenia cowników Umysłowych na fachowych zjazdach i konty,ch uchw ał przez parlstwową władzę nadzorczą.

ferencjach krajowych i zagranicznych;

OodyrektoHl Zakładu Ubezp:eczeń Pracowników

'10) lustracja gospodarki poszczególnych Zakła­

Umysłowych onleży , kierownictwo biurem zakładu,

dów Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych na pozałatwianie spraw' bieżących i . wszystkich spraw nie

lecenie państwowej władzy nadzorczej lub według

zastrzeżonych władzom i organom zakładu ..

własnego uznania, samodiielnie lub z ewentualnym

. W posiedzeniach . władz i organów. zakładu udziałem ' delegata władzy nadzorczej i przedstawiabierze udział Z głosem doradczym dyrektor (kierow- nie uwag i wniosków państwowej władzy nadzorczej.

nik) · lub w jego zastępstwie delegowany urzędnik

Zadania związku określone będą szczegółowo

zakładu.

w jego statucie.

, Rrt; 85. Od udziału w posiedzeniach władz

lub organów zakładu wyłączeni są poszczególni ich

członkowie,

gdy rozstrzygane mają być sprawy,

w których zainteresowany jest sam członek lub

osoba, pozostająca z nim w związku małżeńskim,

Vi stosunKu pokrewieństwa lub powinowactwa w Iinji

wstępnej lub zstępnej, albo \v stosunku pokrewieństwa

vi linji bocznej, zachodzącego pomiędzy dziećmi ro·

dzeń stwa, względnie bliższego, bądź powinowactwa

vi takim samym stopniu, bądź wreszcie w stosunku

f\rt. 87. Środki materjalne, potrzebne dla wykonywania swoich zadań, czerpie Związek Zakładów

Ubezpieczeń Pracowników Umys łowych z opIat, k 'óre

nakłada na poszczególne zakłady według zasad, przewidzianych w statucie.

flrt. 88. Władzami Związku Zakładów Ubez. pieczeń Pracowników Umysłowych są

l)zartąd,

2) komisja rewizyjna. '

Dziennik Ustaw. Poz. 911.

flrt. 89. Zarząd związku składa się zezlon'

ków, delegowanych przez rady poszczególnych Zakładów Ubezpieczeń Pracowników Um ys łowych po

jednym z grupy pracowników i z grupy pracodawców, oraz z członków, mianowanych na okres sześcio·

letni przez Ministra Pracy i Opieki SpG:lłecznej w liczbie równej połowie członków, delegowa nych przez

poszczególne zakłady.

Prezesa i wiceprezesa związku powołuje Minister Pracy i Opieki Społecznej z pośród członków

mianowanych.

Pozatem mają odpowiednie zastosowanie postanowienia art. 75 ust. 5 i ostatni, 76 i 77 ust. 3 i 4,

79 ust. 2 i 3, 80 i 85.

Nil 106.

Pozatem postanowienia art. 81 ust. 2 do 6 o komisji re wizyjnej Zakładu Ubezpieczeń Pracowników

Umysłowych mają

od powiednie zastosowanie do

komisji rewizyjnej związku tych zakładów.

ogłosz eni a wyborów, oraz pracownicy, korzystający

ze świadczeń w myśl rozporz ądzenia niniejszego, ~

wszyscy pod warunkiem ukończenia dwudziestu

jeden lat życia,

2) praco d awcy, zatrudniający stale jednego lub

więcej pracowników ubezpieczonych wZakładzie UbeŹ·

pieczeń Pracowników Um ysłowych przynajmniej od

sześciu tygodni przed dniem ogłoszenia wyborów

Ilość

głosów, przysługujących

poszczególnym

pracodawcom przy wyborze ich przedstawicieli dp

rady, określi regulamin wyborczy w zależności od

ilości ubezpieczonych w my ś l rozporządzenia niniejszego pracowników, zatrudnionych u danego pracodawcy.

Bierne prawo wyborcze mają wyborcy, będący

obywatelami polskimi, którzy ukończyli dwadzieścią

pięć lat życia.

Pracownikowi Zakładu Ubezpieczeń PracownikÓw

Umysłowych lub Związku

Zakładów

Ubezpieczeń

Pracowników Umysło wych wolno przyjąć mandat

członka rady tylko pod warunkiem zrzeczenia się

stanowiska służbow ego .

Dyrektorów względnie kierowników

Ubezpieczeń Pracowników Umyjeden jest dyrektorem ogólnym,

a drugi technicznym i musi być technikiem asekuracyjnym, mianuje i zwalnia zarząd z zastrzeżeniem

zatwierdzenia odnośnych uchwał przez państwową

flrt. 95. Bierne prawo wyborcze nie służ'y

osobom

1) które na mocy wyroku sądowego utraciły

zdolność piastowania urzędó w publicznych,

2) które wskutek postanowienia sądowego ograniczone z0stały w prawie rozporządzania swoim

flrt. 90. Komisja rewizyjna Związku Zakładów

Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych składa się

z członków, delegowanych przez komisje rewizyjne

zakładów, po jednym z każdej komisji.

flrt. 91.

Związku Zakładów

słowych, z których

władzę nadzorczą.

Zatwierdzenia ze strony państwowej władzy

nadzorczej wymagają również uchwały, ustalające

stosunki służbowe personelu związku.

Do zakresu działania dyrektorów należy kierownictwo biura oraz przygotowywanie wniosków w sprawach zastrzeżonych zarządowi.

W posiedzeniach zarządu biorą udział z głosem

doradczym dyrektorzy (kie rownicy) względnie w ich

zastępstwie delegowani urzędnicy związku.

Pr.rt. 92. Prawomocne uchwały, powzięte w granicach kompetencji związku, unormowanej rozporzą­

dzeni em nini ejszem i statutem związku, wiążą

wszystkie Zakłady Ubezpieczeń Pracowników Umy·

słowych.

XXII.

Ogólne

przepisy organizacyjne i wyborcze.

flrt. 93. Wybory władz i organów Zakładu

Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych oraz związku

tych zakładów odbywają się w głosowaniu tajnem

zwykłą większością oddanych głosów.

Przy wyborach do rady obowiązuje zasada proporcjenalności.

Szczegółowe przepisy· wyborcze określi regulamin wyborczy, wydany przez Ministra Pracy i Opieki Społecznej w poroZLImieniu z Ministrem Spraw

Wewnętrznych.

Rrt. 94. Czynne prawo wyborcze mają bez

wszyscy

1) pracownicy ubezpieczeni obowiązkowo i kontynuuj ący ubezpieczenie dobrowolnie, zgłoszeni do

ubezpieczenią przynajmniej sześć tygodni przed dniem

różnicy płci

majątki e m,

,

3) karanym sądownie za przestę pstwo z chęci

zysku.

• Nadto nie służy bierne prawo wyborcze pracodawcy, który w ostatnim dniu terminu zgłoszenia

list kandydatów zal e ga ze składkami za tr z ymiesięcmy

okres płatniczy pomimo wezwania go do uiszczenia

zaległości, o ile nie uzyskał ulg w spłacie zaległości .

1\rt. 96. Przepr@wzdzenie wyborów zarządza

prezes, a w jego zaste;pstwie wiceprezes.

Władze i organa Zakładu oraz Związku Zakładów

Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych są wybierane

na sześć lat z wyjątkiem komisji rewizyjnej, wybieranej corocznie.

Członkowie władz i organów zakładu wzglę dnie

związku pełnią swoje czynności do czasu objęcia

czynności przez · ich następców.

Członkowie tych władz i organów obowiązani

są uczestniczyć w posiedzeniach, a · w razie przeszkody zawczasu zawi" domić o niej przewodniczą­

cego.

Członkowie władz i organów zakładu lub zwią­

zku sprawują swoje czynności bezpłatnie, jednakże

przysługuje im prawo do <diet w czasie pełnienia

czynności , zwrot poniesionych wydatków i ewentualnie utraconego zarobku, w ed ług zasad, uchwalonych

przez rad y zakładu wZrJlędnie zarząd związku.

Prezesowi (wiceprezesowi) związku względnie

zakładu może by ć przyznane ryczałtowe wynagrodzeniemie s ięczne za czas, poświęcany pracy dla

tych instytucyj.

Uchwały, o których mowa w ustępie 5 i 6, wymagają zatwierdzenia państwowej władzy nadzorczej.

N2 106.

--

Przeprowa dzenie pierwszych wyborów

Minister Pracy i Op ieki Społecznej.

zarządza

C złonek rady traci mandat

1) w grupie ubezpieczonych - o ile ustanie

jego ob owiązek ubezpieczenia w myśl rozporządze­

nia ni niej szego, o ile zaniecha dobrowolnego kontynuowania ube zpieczenia, albo jeżeli chodzi o pracownika, korzyst ającego ze świadczeń, straci do nich

prawo, w z glę d nie n astąpi w stosunku do niego ich

wstrzym a nie;

2) w grupie pracodawc6w - o ile zaprzestanie

zatrudni ać ob owiązkow o ubezpieczonych w myśl rozporząd zenia niniejszego;

3) w obu grupach - o ile zajdą okoliczności,

pozbawiaj ąc e b iernego prawił wyborczego (art. 94

i 95), a n a dto z pow o du trzykrotnej nieusprawiedli·

wionej nieobecno ści na posiedzeniach.

Rrt. 97.

Rrt. 98. Czł o nek rady będzie pozb~wiony

mand atu przez p aństwową wladzę nadzorczą z urzę­

du lub na wn iosek prezesa zakładu

1) w razi e stwierdzonego OlIdużycia s we go stanowisk .. dl a celów osobistych,

2) w razie stw ierdzonego rozmyślnego dzialania

na niekorz yść za kł adu .

W wy pad ku w d rożenia przeciw czlonkowi rady

dochodze ń k a rn o-sądowych może on być prz ez pań­

stwową wład zę nadzorczą, na wniosek prezesa lub

z urzędu , zawi eszony w czynnościach aż do wydania

prawomocnego wyro ku.

XXIII. Stosunek inst ytucyj ubezpieczeniowych,

utworzonych w myś l r ozporządzenia niniejszego, do odpow ie dnich in stytucyj ubezpieczenia

robotników i do ins tytucyj ubezpieczenia na

wypa d ek c h oroby.

Rrt. 99. Dla celów ubezpieczenia, unormowanego roz p o r z ąd z e n iem niniejszem, wykonywają Kasy

Ubezpiecze ń Sp ołecznych na żądanie Zakładu Ubezpieczeń P racowników Umysłowych następujące czynności

1) dost arcz ają właściwym Zakładom UbezpiePraco wnikó w Umysłowych materjału dla zareJestro wan ia wszystkich osób, pod l egających obowiąz­

kowi ubez p ieczenia w myśl rozporządzenia niniejsze·

go i kontrol ują uskutecznione zgłoszenia;

2) ś cią gają zaległe składki na podstawie wykazów zal e gło śc i, przesyłanych przez właściwy Zakład

Ubezp i ec z eń Pracown ików Umysłowych;

3) p rz epro wa d zają badanie stanu zdrowia osób,

zabiegają cy c h o zastos owanie wzgl~dem nich leczenia (art. 61), jak również tych osób, których roszcze_nie o świadc z e nia uzależnione jest od niezdolności

do wykonywan ia zawodu;

4) p rzyj m u ją roszczenia o świadczenia z powodu

braku pracy i p rz e s yłają je z ewentualnemi uwagami

właściwemu Zakł ado wi UbezpieczefJ Pracowników

czeń

Umysłowych ;

5) kont rolują uprawnienia osób, otrzymujących

świadcze n i a;

6) w y płacają świadczenia,

braku pracy.

1477

Dzien nik Ustaw. Poz. 911.

należne z

powodu

1\rt. 100. Kasom Ubezpieczeń Społecznych należy się od Zakładów Ube zpi eczeń Pracown ików Umysłowych zwrot kosztów związanych z wykonywaniem

cz yn ności, wymienionych wart. 99; w razie niedojścia do porozumienia, wysokość kosztów ustala Minister Pracy i Opieki Społecznej.

Minister Pracy i Opieki Społecznej może w drodze rozporządzenia, wydanego po wysłuchaniu opinji

związków obu interesowanych instytucyj, ustalić jednoli te zasady obliczania na leżnośc i Kas Ubezpieczeń Społ e cznych z tytułu wykonywania powyższych

czynności.

Stosunek instytucyj, przeprowa dzających ubezpieczenie w myśl rozporządzenia niniejszego, do instytucyj, przeprowadzających odpowiednie ubezpieczenie robotników, określi Rada Ministrów na wni osekMinistra Pracy i Opieki Społecznej.

XXIV.

Środki na pokrycie świadczeń ubezpie-

czeniowych.

Rrt. 101. Na pokrycie świadczeń, przewidzianych w rozporządzeniu n iniejszem, służą składki, należne za każdy miesiąc kalendarzowy, w któ rym pracowni k podlegał obowiązkowi ubezpieczenia (art. 7). I

Za uiszczenie składki, należnej z tytułu obowiąz- I

kowego ubezpieczenia, odpowiada pracodawca, któremu przysługuje prawo potrącenia części składki,

przypadaj ącej na pracownika, w wysokości i czasie,

określon ych wart. 104 i 105.

Za wypłatę świadczefJ, należnych w myśl rozporz ądzen ia niniejszego, odpowiedzialny jest w stosunku do uprawnionego ostatni właściwy Zakład

Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych, lecz wydatki, wynikające z tytułu świadczeń, do który ch prawo

powstało po wejściu w życie rozporządzenia niniejszego, obciążają wspólnie wszystkie zakła dy w stosunku do sum składek ubezpieczeniowych, należnych

za dany rok poszczególnym zakładom, oraz wszystkich dochodó w z lokat, uzyskanych w tymże roku.

Rozkiad obciążenia przeprowadza Związek Zakładów Ub e zpieczeń Pracowników Umysłowych (art.

86 punkt 6), przesyła jąc poszczególnym zakładom rozrachunek i sposób jego przep rowadze nia.

Wysokość składki na pokrycie świad·

przewidzianych w rozporząd~eniu niniejszem

na wypadek braku pracy, wynosi na przeciąg pierwszych pięciu lat - 2% płacy podstawowej w o d powiedniej grupie zarobkowej (art. 14), przyczem nie

uwzględnia się kwot do pięciu groszy włącznie, kwoty zaś ponad pięć groszy zaokrągla się w górę do

1\rt. 102.

czeń,

najbliż szej dziesiątki.

Gd yby składka powyższa nie dostarczyła fun-·

du szów, wystarczających na pokrycie określonych wyżej śwladczer'l, może Rada Ministrów na wniosek Ministra Pracy i Opieki Społecznej w każdym czas ie ,

w drodz e rozporządzenia, podwyższyć na odpow ie dni okres składkę do koniecznej dla powyższeg o cel u

wy sokości, nieprzewyższającej jednak 3% płacy po dstawowej .

Co pięć lat od wejścia IN życie rozporządzenia

niniejszego ustala Ra da Ministrów w drodze rozporzą­

dzenia-z zastrzeżeniem, zawartem w usb;~pie drugim-

'1478

Dziennik Ustaw. Poz. 911.

N!! lOS.

wysokość składki na wniosek Ministra Pracy i Opieki

Społecznej, przedstawiony na podstawi e przeprowadzonych badań asekura cyj no-technicznych po zasię:­

gnięciu opinji zarządu Związku Zakładów Ubezpieczeń

Pracowników Umysł ow ych .

I\rt. 105. Część składki, przypadającą na obowiązkowo ub ez pieczonego w myśl postanowień art. 104,

potrąca pracodawca przy wypłacie wynagrodzenia,

należnego ubezpieczonemu w myśl umowy za odnośny okres płatniczy.

Fundusze na pokrycie świadczeń na wypadek

braku pracy stanowią fundusz e odd zielne i - jako

takie - mają być administrowane oddzielnie od innych funduszów Zakładu Ubezpieczeń Pracowników

Potrącenie może być wykonane wstecz tylko

za dVla ostatnie okresy płatnicze, nie potrącone za!ś •

w tym terminie składki pokrywa całkowicie pracodawca z własnych funduszów.

Przy wymiarze składek nie uwzględnia siEj kwoty

do pięciu groszy włącznie, kwoty zaś ponad pięć grószy zaokrągla się w górę do najbliższej dziesiątki; g'd y

obydwie części składki, t. j. część pracodawcy i ubezpieczonego, kończą się na miejscu jednostek groszy

cyfrą pięć, część składki pracodawcy zaokrągla się do

najbliższej dziesiątki w górę, część zaś pracownika

do najbliższej dziesiątki w dół.

W wypadku, gdy pracownik ma kilka zaj~ć

(art. 12 ust. ostatni), a suma wynagrodzeń przekracza płacę podstawową najwyższej grupy zarobkowej,

oblicza się składkę według wynagrodzeń za poszczególne zajęcia kolejno, poczynając od tego zajęcia,

któremu p racownik poświęca najwięcej czasu, a wrą­

zie równości czasu, od tego zajęcia, za które najwyższe pobiera wynagrodzenie.

,

Zakład Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych

obowiązany jest przesłać odpowiednie zawiadomię­

nie pracodawcy, u którego pracownik otrzymuje

nagrod zenie, zaliczane do ubezpieczenia tylko w części,

l).lb u którego wynagrodzenia zupełnie się do ube.zpieczenia nie zalicza.

.

W wypadku, gdy pracownik zatrudniony był

przynajmniej czte rnaście dni w ciągu miesiąca kalendarzowego kolejno u dwóch pracodawców, drugi pnicodawca odpowiada za składkę, należną za cały mię­

siąc kalendarzowy, zachowując regres do pierwszego

o zwrot polowy składki, jaka należy si~ od piewszego pracodawcy Zakładowi Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych. Gdy obaj pracodawcy wpłacą do

zakładu składki, przypad 3 jące w myśl art. 7, 102

i 103, zakład zwraca obu pracodawcom i prac.::>wnikowi odpowiednią część składek.

Poza wypadkiem, przewidzianym w ustępie poprzednim, zwraca zakład pracodawcy względnie pracownikowi nienależne składki z oprocentowaniem

według stopy procentowej, przyjętej przy ustalaniu

obowiązującej składki (stopa techniczna).

Umysłowych.

Fundusze, pozostałe

żących, stanowią fundusz

osiągnąć

wysokość

po pokryciu świadczeń bierezerwowy, który powinien

przeciętnego wydątku rocznego

trzech ostatnich lat.

Po zebraniu funduszu rezerwowego w określo­

nej wyżej wysokości, nastąpi obni ż enie składek w sposób, przewidziany w ustępie trzecim.

I\rt. 103. Wysokość składki na pokrycie świad­

emerytaln ych (art. 15, lit. B) wyńosi na przeciąg pieryvszych pięciu lat 8% . pł acy podstawowej

w odpowiedniej grupie zarobkowej (art. 14), przyczem nie uwzględnia si ę kwot do pięciu groszy włącz­

nie, kwoty zaś ponad pięć groszy zaokrąg la się w górę do najbliższej dziesiątki.

Co pięć lat od wejścia w życie rozporządzenia

niniejszego ustala Rad a Ministrów w drodze rozporządzenia, na wn iosek Ministra Pracy i Opieki Społecznej, przedstawiony na podstawie badania asekuracyjno-techniczn e go, na n aj bliż szy okre s pięcioletni

wysokość skladki, która nie może przekroczyć 10%

płacy podstawowej.

Badanie asekurucyjno-techniczne, które przeprowadza Związek Zakładów Ubezpieczeń Pracowników

Umysłowych ma wykazać, czy składka obowiązująca,

jako składka stała, wystarczy w przys z łości na pokrycie wszystkich zobow iązań emerytalnych, względ­

nie jak wysoką powinna być ta składka.

czeń

wy-

I\rt. 104. Za obowiąz kow o ubezpieczonych

w myśl rozporządzenia niniej szego w grupie za robkowej Ił, nie otrzymujących żadnego wynugrodzenia

lub ofrzymujących nie wyższe niż sześćd z iesiąt z łotych

miesię czn ie albo tylko utrzymanie, sk ład kę ubezpieczeniową, przypadającą w myśl art. 102 i 103, opła­

ca pracodawca .w całości z własnych funduszów.

W innych wypadkach składkę dzieli się między

pracodawcę i ubezpie czonego w następujący sposób

Opłata składek ubezpieczeniowych

l) gdy pra cown ik otrzymuje wynagrodzenie

i uskutecznianie zgłoszeń.

i

w granicach ponad sześćdziesiąt złotych do czterystu

złotych miesięcznie, pracodawca płaci trzy piąte, zaś

I\rt. 106. Składki (art. 102 i 103) płatne są

pracownik dwie piąte składki, przypad ającej w danej za każdy miesiąc kalendarzowy, w którym pracownik

. grupie zarobkowej w myśl art. 102 i 103,

podlega obowiązkowi ubezpieczenia (art. 7), zdołu

2) gdy pracownik otrzymuje wynagrodzenie po- . w ciągu pierwszych dziesięciu dni następnego ' mienad czterysta złotych do ośmiuset złotych miesięcz­ sią c a kalendarzowego. Obowiązek opłaty składek

nie, pracodawca i ubezpieczony płacą po połowie jest niezależny od ustalenia ich wysokości przez Zaskładki, przypadającej w danej grupie zarobkowej

kład Ubezpiecze~ Pracowników Umysłowych, od wezw myśl art. 102 i 103,

wania płatniczej': lakładu, oraz od prawomocności

3) gdy pracownik otrzymuje wynagrodzenie po- odpowiednich zarządzeń zakła du.

Pracodawca obowiązany jest przysyłać w tym

nad osiemset złotych miesięcznie , pracodawca płaci

dwie piąte, pracownik z aś trzy piąte składki, przypa- samym terminie wykazy osób, zatrudnionych w po'daj c, cej w grupie zarobkowej N względnie L (art. 14 przednim miesiącu kalendarzowym i podlegających

obowiązkowi ubezpieczenia, oraz obliczenie należny.ch

; ust. 2), w myśl art. 102 i 103.

xxv.

I

!

,N!! 106.

'1419

Dziennik Ustaw. Poz. 911.

składek.

W tymże również terminie obowiązany jest polskiego l cieszyńskiej CZęSCl województwa śląskie­

pracodawca za wia damiać zakład o wszelkic h zmia- . go wedle obowiązujących tam przepisów.

nach, jakie zaszły w stosunkach służbowych jego

Rrt. 110. Prawo przymusowego ściągnięcia skła­

pracowników w ciągu miesiąca ubiegłego, oraz o tych

dek

ubezpieczeniowych,

należnych w myśl. rozporzą­

zmianach w ich stosunkach rod zinny ch, o których

dzenia

niniejszego,

przedawnia

się po trzech latach

, został powiadomiony.

Jeśli w porównaniu z po',prZednim miesiącem nie zaszła żadna zmiana, wy- od dnia płatności poszczególnej składki; w wypadku

uskutecznienia nieprawdziwych zgłoszeń względnie

star<;za powołanie się na . wykaz poprzedni.

udzielenia nieprawdziwych wyj aśn ień, albo zaniedbaUbezpieczony ma prawo dokonywania zgłoszeń nia obowiązku zgłoszenia wogóle, skutkie ni cze g'o

nie,zależnie od takiegoż obowiązku pracodawcy; zgło­

Zakład Ubezpieczeń Pracown ików Umysłowych nie

szenie, dokonane przez pracownika w terminie wyżej wiedział o przysługujących mu należnościach, ma zaokreślonym i zawiera ją ce wymagane dane, zgodne

stosowanie pięcioletni okres przedawnienia.

zę stanem faktycznym, zwalnia pracodawl.:ę od odKażda czynność, zmierzająca do ustalenia obopowiedzialno ści za ewentualne zaniedbanie z jego

wiązku ubezpieczenia lub do ściągnięcia składe k,

strony obowiązku zgłoszenia.,

przerywa przedawnienie, o ile pracodawca został

Pracownik obowi ąza ny jest zawiadomić praco- o niej powiadomiony; ponadto przedawnienie ulega

dawcę o zmianach zaszły ch w jego stosunkach roprzerwie względnie wstrzymaniu w wypadkach, przec;jzinnych, które mają znaczenie dla ubezpieczenia, widzianych w ustawach cywilnych.

~normowanego rozporządzeniem niniejsze m.

Rrt. 107. Pracodawca obowiązany jest na żą­

danie organóJl Kasy Ubezpieczeń Społecznych lub

' Zaktadu Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych

zezwolić na przejrzenie list pła c y oraz wszelkich

dokumentów, miarodajnych dla sprawdzenia ścisłości

,usltutecznionych zgłoszeń.

Listy płacy należy przechowywać w ciągu lat

pięciu.

'

R r t •108

.

• Od za Ieg ł yc h s kł a d e k u b ezpieczeniowych, nie wpłaconych w terminie przepisanym,

należą si~ odsetki zwłoki . wyższe o połowę niż wy' nosi każdoczesna stopa dyskontowa Banku Polskiego,

przyczem nie uwzględnia się ułamka podwyższonej

' stoPy dyskontowej do polowy jednego procentu

wł'lcmie, a ułamek ponad ' połowę zaokrągla się

w górę do jednego procentu.

Rrt. 109. Zaległe składki wraz z odsetkami

zwłoki, kosztami upomnień i kosztami egzekucyjnemi

ściąga Kasa Ubezpieczeń S połecznych w ten sam

sposób, w jaki ściąga należne jej składki ubezpiecze-

XXVI.

Zaliczanie miesięcy składkowych.

Rrt. 111. W razie usku tecznienia zgłoszenia

w czasie właściwym (art. 106) zalicza się pracownikowi do ubezpieczenia wszystkie miesiące kalendarzowe, licz ą c od pierwszego dnia mi es iąca kalendarzowego, w którym powstał obowi ązek ubezpieczeni a,

do końca miesiąca, w którym ten obowiązek ustał

(art. 7), chociażby należne za ten okres składki ni e

zostały ściągnięte.

W

k

razie nieus utecznienia zgłoszenia we właściwym czasie, miesiące składkowe będą zaliczone od

pierwszego dnia tego miesiąca kal e ndarzowego , w którym nastąpiło zgłoszenie, bez względu na to, czy ,

składki za okres po zgłoszeniu zostały ściągnięte.

Narówni ze zgłoszeniem, uskutecznionem przez

pracodawcę, traktować należy zgłoszenie, uskutecznione przez pracownika, jak również zgłoszenie z urzędu, sporządzone przez organ kontrolny Kas Ubezpie·

czeń

Społecznych

względnie

Zakładu

Ubezpieczeń

Pracowników Umysłowych, o ile chodzi o skutki

zgłoszeń, przewidziane w tym artykule.

niowe.

'

Miesiąc, za który kilku pracodawców opłaciło

Zakład Ubezpiecze ń Pracowników Umysłowych

składkę za tego samego ubezpieczonego, liczy si~

może ściągać zaległości również bezpośrednio w dro- za jeden miesiąc składkowy.

dze egzekucji sądow ej w trybie, przewidzianym dla

Rrt. 112. Miesiące, poprzedzające okres, po~

'ściągania należności skarbowych i administracyjnych. dlegający w myśl postanowień art. 111 zaliczeniu do

Wykaz zaległości, s p orządzony przez Zakład ubezpieczenia, uważane będą za miesiące składkowe

Ubezpieczeń Pracowników Umysło wych, stanowi tytuł

w m ia rę rzeczywistego wpłacania przypadających za

sądowej egzekucji (§ 1 punkt 13 austr. ordynacji

nie składek ubezpieczeniowych - z zastrze żeni em,

egzekucyjnej, punkt 5 dodatku do uwagi do art. 1527 że nie może być zaliczony dodatkowo okres dłuższy

rosyjskiej ustawy postępowania cywilnego, § 51 król. niż trzyletni, i to pod warunkiem wpłacenia odnoś­

prusk iego rozporząd ze nia z dnia 15 listopada 1899 r. ny~h składek ubezpieczeniowych przed upłyWem

Zb. ust. pr. str. 545).

• trzech lat od chwili ich płatności. Wskazane miesiąNależności Zakł adu Ubezpi eczeń Pracowników

ce składkowe wlicza się do okresu, wymaganego dla

Umysłowych z tytułu składek ko rz ys tają w postępouzyskania praw do świadczeń na wypadek braku prawaniu egzekucyjnem i upadłościowem na obszarze cy (art. 16 ust. 2 i 3), tylko w wypadku wpłacenia

m. st. Warszawy i województw: warszawskiego, łódz- odnośnych składek ubezpieczeniowych przed upły·

kiego, kielecki ego, lubelskiego, białostockiego. wo- wem sześciu miesięcy od dnia utraty zajęcia, za któ łyńskiego, poleskiego, nowogródzkiego, pozna ńskiego,

re należy się składka.

pomorskiego i górnośląskiej CZęSCI województwa

Dodatkowe zgłoszenia są nieważne, o ile zostaśląskiego z pierwsz eństwa zaspokojenia w rozmiarze

ły uskut,e cznione po zajściu okoliczności, uprawniaj stopniu, - prz ys ług ują cym należnościom z tytułu

jących do świadczeń emerytalnych (niezdoln ość do

zasług sług j czeladzi, a na obszarze województw

wykonywania zawodu, osiągnięcie wieku starczego,

krakowskiego, lwowskiego, stanisławowskiego, tamo- śmierć).

Pracodawca jest odpowiedzialny materjalnie za

szkody, wy rządzon e pracownikowi względnie jego rodzinie przez zaniedbanie p rzep is anych rozporządze­

niem niniejsze m z g łoszeń. Zakład Ub e zp i eczeń Pra·

cowników Umysłowych obowiązany jest na żądanie

interesowanych osób dostarczyć obliczenia świadczeń,

których p racowni k względn i e członkowie jego rodziny zostali pozbawieni wsk utek niewypełnienia obowiązku, ciążące§o na pracoda wcy.

Niezależnie od tego, Zakład Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych ma obowiązek ściąg a nia nieprzedawnionych składek bez wzgl~du na to, jaką drogą

powziął wiadomość o zani edbaniu zgłoszenia wzg l ęd­

nie uiszczenia składek w czasie właściwym.

R..rt. 113. Przy wznowieniu ubezpieczenia po

przerwie nie dłuższej, niż osiemnastomiesięcznej, doli cza się do miesi ęc y składkowych, przebytych w wznowionem ube zpieCle niu, a podlegających zaliczeniu

do ubezpieczen ia w myśl postanowień art. 9, 111

i 1.12, miesi ące składkowe, przebyte poprzednio przed

przerwą, a policzalne w myśl powyżs zy ch przepisów.

Miesiące składkowe, przebyte przed przerw~, uwzglę·

dnione przy przyznaniu odprawy w myśl art. 30, nie

podlegajzt w żadnym razie zaliczeniu w wypadku

ewentualnego wznowienia ubezpieczen ia . Jeżeli przerwa w ubezpieczeniu trwała ponad osiemnaście miesięcy, doliczen ie miesięcy składkowych, przebytych

przed prze rwą, następuje po przebyciu w wznowionem ubezpieczeniu wskazanej niżej ilości miesięcy

składkowych w obowiązkowe m ubezpi eczeniu, a mianowicie

dwunastu miesięcy składkowych po przerwie

nie dłuższej niż pięcioletniej;

dwudziestu czterech miesięcy składkowych po

przerwie nie dłuższej niż dZieSięCioletniej;

trzydziestu sześciu mi e sięcy skladkowych po

przerwie nie dłuższej niż piętnastoletniej.

Jeżeli przerwa w ubezpieczeniu osoby, która

w chwili ustil ni a ubezpieczenia nie miała ukończo­

nych sz eśćdziesię ciu lat życia, trwa/li ponad trzy lata,

. a obowi ązek ubezpieczenia miałby ponownie powst~ć

po ukończen iu sześćdziesięciu lat życia, uważa się

za wygasłe wszelkie ewentu a lne uprawnienia, wynikające z przebytych poprzednio mielii~cy składko­

wych.

Do okresu przerwy w ubezpieczeniu, przewidzianej w artykule niniejszym, nie wlicza się czasu,

określone go w <ut. 8 ust. 2, oraz czasu otrzymywania

renty inwal idzkiej w myśl rozporządzenia niniejszego.

XXVII.

N2 106.

Dziennik Ustaw. Poz. 911.

Obowiązek

udzielania wyjaśnień.

Art. 114. Na żądanie władz i urzędów pań­

stwowych, Zakładu Ubezpieczeń Pracowników Umyslo Nych, Kas Ub e zpieczeń Społecznych, względnie

ich o rganów i funkcjonarjuszów, oraz instytucyj pul Ii .znych, działających w ramach rozporządzenia

niniejszego lub statutu, pracodawcy, ubezpieczen i

·i członkowie ich ro dz in obowiązani są udzielać wszelkich pisemnych i ustnych wyjaśnień co do okoliczności, mających znaczenie dla stosunku ubezpieczeniowego względnie dla oceny uprawnień do świad­

czeń ubezpieczeniowych.

XXVIiI.

Przepisy finansowe.

P.rt. 115. Środki finansowe Zakładu względ·nie

Związku Zakł adów Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych mogą być używane jedynie dla osiągnięcia

celów, przewidzianych w rozporząc:lzeni u niniejszem,

oraz na pokrycie kosztów administracyjnych zakładu

względnie zwiiijzku.

Poszczególny Zakład i Związek Zakładów Ubezpieczeń Pracown ików Umysłowych obowiązane są

składać za każdy rok kalendarzowy państwowej wła­

dzy nadzorczej sprawozdanie z czynności, ze stanu

funduszów i ich lokaty. Wymien io ne instytucje obowią za ne są ponadto przedstawiać tejże władz y wykazy

sta tystyczne - w sposób i w terminach, określonych

rozporząd zeniem Ministra Pracy i Opieki Społecznej.

Najpóżn i ej w ciągu miesiąca października każde­

go roku obowiązany jest zakład względnie związek

przedstawić preliminarz budżetowy na rok następny

do zatwierdzenia przez państwową władzę nadzorczą.

1\rt. 116.

Fundusze Zakładu i Związku Zakła­

Pracowników Umysłowych mają

być lokowane w sposób, dający bezpieczeństwo pupilarne.

Przynajmniej 15% rozporządzalnego majątku

nal eż y lokować w państwowych papierach wartościo­

wych.

dów

Ubezpieczeń

XXIX. Uwolnienie od podatków i opłat.

I\rt. 117. Instytucjom, wykonywającym ubezpieczenie, unormowane rozporządzeniem niniejszern,

lub współdziillłającym w jego przeprowadzeniu, przysługuje zwolnienie od wszelkich

opłat sądowych

w sprawach, wynikających z rozporządzenia nIniejszego.

Ponadto instytucjom, wykonywającym ubezpieczenie, unormowane rozporządzeniem niniejszem,

osobom otrz y mującym świadczenia z tych instytucyj,

oraz funduszom, wpłacanym do tych instytucyj i wypłacanym przez n.ie, przysługują te wszystkie przywileje w dziedzinie opłat skarbowych i podatków

państwowych i samorządowych, jakie na mocy obowiązujących ustaw przysługują instytucjom ubezpieczeń społecznych, osobom, pobierającym świadcze­

nia z tych instytucyj oraz funduszom, wpłacanym do

tych instytucyj i wypłacanym przez nie.

XXX. Stosunek uprawnień, nabytych w Zakła­

dzie Ubezpieczeń Pracownil{ów Umysłowych,

do uprawnień, nabytych w innej instytucji.

Rrt. 118. Osoba, podlegsjąca obowiązkowi

ubezpieczenia na podstawie rozporządzenia niniejszego, co do której powstaną warunki ubezpieczenia,

określonego wart. 1 punkty 2 do 4, na podstawie przepisów, normujących analog iczne ubezpieczenie robotników, ma prawo a lbo pozostania w ubezpiecze~

niu według zasad roz porządzenia niniejszego albo

przejścia do ubezpieczenia na podstawie przepisów

o ubezpieczeniu robotników.

Gdy osoba, podlegająca obowiązkowi ubezpieczenia, określonego wart. 1 punkty 2 do 4, na podstawie przepisów, normujących ubezpieczenie robotników, uzyska warunki, uzasadn iaj ące obowiązek

-.-

N!! 106.

Dziennik Ustąw. Poz. 911.

ubezpieczenia jej w myśl rozporządze n ia nini ejszego,

ma prawo albo przejścia de> ubezpie czenia na zasadach rozporz ądzenia niniejszego albo pozostania

Vi ubezpiecze niu dotychczasowem.

Gdy dana osoba nie oświadcza się za pozostaniem w ubezpieczeniu na zasadach dotychczasowych,

przekazuje poprzedni zakład ubezpie czeniowy temu

zakładowi ub ezp ieczeniow emu, do któreg o odnośna

· osoba przechodzi, zmniejszoną o 5% sumę składek

Z ostatnich pięciu lat, z oprocentowaniem wedle

stGpy t~chnicznej, w celu zaliczenia tylu miesięcy

· wz§lędnie tygodni składkowych w nowym zakładzie,

ile zaliczono danej osobie w ostatnich pi~ciu )atach

w zakładzie r:oprzednim.

f\rt. 119.

Pracownik, który na mocy art. 118

ubez])ieczeniu, określonemu wart. 1

punkty 2 do 4, podlegać będzie ubezpieczeniu na

wypadek braku pracy również w myśl rozporządzenia

niniejszego, pracownik zaś podlegający analogicznemu

ubezpieczeniu na podstawie przepisów, dotyczących

· robotników, będzie podlegać ubezpieczeniu na wypadek braku pracy w myśl ustawy z dnia 18 lipca

1924 r. o zabezpieczeniu na wypadek bezrobocia

(Dz. U. R. P. N!! 67, poz. 650).

Instytucja, przejmująca ubezpieczenie na wypadek braku pracy, zaliczy odnośnej osobie do tego

ubezpieczenia cały czas, zaliczony w instytucji poprzedniej w ciągu ostatniego roku, o ile dana osoba

nie korzystała w tym roku ze świadczeń z powodu

braku pracy - i z tego tytułu otrzym a od instytucji

.poprzedniej należną tej ostatniej za powyższy okres,

a zmniejszoną o 5 % sumę składek, z oprocentowaniem wedle stopy technicznej; do powyższej sumy

nie wlicza się ewentualnej dopłaty Skarbu Państwa.

Gdy osoba korzystająca ze świadczeń nie wyczerpała pełnego 0kresu zasiłkowego, przekazuje się

taką część określonych wyżej składek, jaka wynika

z porówn ania stosunku okresu, przez który osoba ta

mogła jeszcze korzyst ać z zasiłków, do pełnego

okresu zasiłkowego; w tym samym stosunku instytucja przejmująca zalicza czas, zaliczon y przez instybędzie podleg ać

tucję pop rzednią.

W razie przejścia osoby, ubezpieczonej obowiązkowo w Zakł adzie Ube zp ieczeń Pracowników Umys łowych, do służby, uzasadniającej zwolnienie od obowiązku ubezpieczenia w myśl art. 5

punkty 5 i 6, osta tn i właściwy zakład przekazuje

instytucji, w której ubezpieczony obejmuje służbę,

wszystkie składki za miesiące podlegające zaliczeniu

w myśl art. 9, 111 i 112, zmniejszone o 5 0J0, ze skła­

danym procentem według stopy technicznej.

W wypadku przejścia pracownika ze służby,

określonej w ustępie pierwszym, do zatrudnienia,

uzasadni ającego obowiązek ubezpieczenia w myśl

rozporz ądzenia nini ejs zego, ciąży na odnośnej instytucji obo wiązek przekazania Zakładowi Ubezpieczeń

Pracowników Umysłowych ośmioproc entowej składki

ód płacy podstawowej, odpowiadającej każdoczesnej

płacy miesięcznej pracownika w okresie jego służby

w tej instytucji, uzasadniającej zwolnienie od obowiązku

ubezpieczenia, określonego wart. 1 punkty 2 do 4,

Z oprocentowaniem składanem według stopy technicznej zakładu; w razie otrzymania poprzednio

f\rt. 120.

1481

od zakładu za danego pracownika składek w myśl

ustępu pierwszego, ciąży na odnośnej instytucji ponadto obowiązek zwrotu otrzymanej sumy z taki e m

samem oprocentowaniem.

Zakład Ubezpieczeń Pracown ików Umysłowych

zaliczy pracownikowi w całości Qkres służ.by, za który

przekaza no zakładowi składki, obliczone zgodnie

z ustępem poprzednim.

Prawomocne zmniejszenie pracownikom, o których mowa wart. 5 p unkty 5 i 6, praw emerytalnych

w drodze dyscyplinarnej zmniejsza w odpowiednim

stosunku wysokość przekazać się maj ącej składki

i ilość podlegających zaliczeniu miesięcy składko­

wych.

Szczegółowe przepisy, dotyczące wykonania postanowień tego artykułu, wyda Rada Ministrów na

wniosek Ministra Pracy i Opieki Społecznej.

f\rt. 121. We wszystkich wypadkach, wskazanych wart. 118 do 120, należna suma winna być

przekaza na w ciągu mies ią ca po zgłoszeniu roszczenia przez uprawnioną instytucję.

Równocześnie z przekazaniem należności przesłać należy obliczenie jej wysokości oraz wszelkie potrżebne dane i dokumenty.

Wysokość każdoczesnej stopy technicznej ogła­

SZla Minister Pracy i Opieki Społecznej w "Monitorze

Polskim".

XXXI.

Regres

Zakładu Ubezpieczeń

Pracowni-

ków UmysłGwych.

l\rt. 122.

Roszczenie o odszkodowanie przeciw

trzecim, przysłu§ujące uprawnionym do

świadczeń z Zakładu Ubezpieczeń Pracowników Umy~

słowych wskutek zajścia niezdolności do wykonywania zawodu lub śmierci ubezpieczonego, przechodzi

na zakład do wysokości należnych od niego świad.­

czeń lub ich wartości skapitalizowanej według zasad,

osobom

obowi ązujących zakład.

XXXII. Postępowanie w sprawach świa dczeń.

flrt. 123. Roszczenia o świadczenia z powodu

braku pracy oraz o świadczenia, które uzależnione

są od niezdolności do wykonywania zawodu, należy

zgłaszać w Kasie Ubezpieczeń Społecznych, działają­

cej na obszarze, na którym znajduje się miejsce zamieszkania uprawnionej osoby.

Zgłaszający uprawnienie do świadcz eń z powodu braku pracy obowiązany jest wyka z ać, że uczynił zadość przepisom, dotyczącym rejestracji i kontroli osób, po zosta jących bez pracy; przepisy te wydaje Minister Pracy i Opieki Społecznej w drodze

rozporządzenia.

Pracownikowi, opuszczającemu zajęcie, obowią­

zany jest pracodawca wydać zaświadczenie, stwierdzające czas, charakter za t rudnie\lia odnośnego pracownika u tego pracodawcy, datę i powód opuszczenia zajęcia, oraz wysokość wypłaconej odprawy lub

odszkodowania wedle wzoru, wska zaneg o w rozporządzeniu, przewidzianem w ustępie drugim.

Rrt. 124. Zg łaszającego roszczenie o świadcze­

nie, uzależnione od niezdolności do wykonywania zawodu, bada wskazany przez Zakład U bezpie czeń Pra-

,1 482

Dziennik Ustaw. Poz.__911.

------------------------------------------------------------------

cowników Umysłowych lekarz Kasy Ubezpieczeń Spoa świadectwo stanu zdrowia, sporządzone

wedle wzoru, określonego przez Zakład Ubezpieczeń

Pracowników Umysłowych, dołącza ka sa do załącz­

ników zgłoszenia i przesyła je temu Zakładowi Ubezpię<:zeń Pracowników Umysłowych, w - którym zgła­

Szający roszczenie był ostatnio ubezpieczony. Zakli'ld

ten odpowiada za uprawnienia, przysługujące ubezpieczonemu w stosunku do ogółu miesięcy składko­

i:ych, podlegających zaliczeniu do ubezpieczenia.

Koszt badania lekarskiego ponosi zgłaszający

ros,zczenie, z zastrzeżeniem zw ratu ze strony zakła­

du, o ile świadczenie zostanie przyznane.

Gdyby Zakład Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych nie doszedł do porozumienia z lekarzem kasy" obowiązany jest zawrzeć odpowiednią umowę

zinnyni lekarzem.

Niezależnie od tego przysługuje Zakładowi Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych prawo zarządzenia

ponownego zbadania przez innego lekarza oraz wdrołecznych ,

żenia szczegółowych dochodzeń.

Gdy orzeczenia lekarza J\asy Ubezpieczeń Społecznych i lekarza, powołanego przez Zakład Ubezpietzeń Pracowników Umysłowych do przeprowadze-

f\rt. 128. Kasa Ubezpieczeń Społecznych skła,da

w czasie możliwie najkrótszym Zak ładowi Ub'ez'pTe"

czeń Pracowników Umysłowych , zgłoszenia, zaapa;

trzone w wymagane dowody, wraz z ewentualnerni

swojemi uwagami, względhie z materjałem docho':.

dzeń, których prz e prowadzenie uznała za - wskazane.

flrt. 129. Decyzje ' Zakładu Ubezpieczeń : Pta';'

cowników Umysło wy ch w sprawach: przyznani~,9.d

mowy, wstrzymania lub utraty świadczeń wi Gnybyc

doręczane interesowanym na pi-śmie i mają zawie,rać

obliczenie przyznanych świadczeń względnie wyszcze~

gólnienie powodów ich odmowy, wstrzyman~a lub

utraty, oraz pouczenie o środkach prawnych,

.

Rozstrzyganie sporów. '

,XXXIII.

Rrt. 130. Spory między pracodawcami, ubezpieczonymi lub uprawnionymi do świadczeń z jednej

strony a Zakładem Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych o roszczenia, pizysługujące , w myśl rozpo,

rZądzenia niniejszego, z drugiej , strony - rozstrzygają

specjalne organa . Ustrój tych organów i postępo~

wanie przed niemi , określi osobna ustawa.

;

f\rt. 131.

Spo ry

rriiędzy Zakładami Ubezpie~

rira ' ponownego badania, lub dołączona przez osobę,

zgłaszającą roszczenie, opinja ' jej zaufanego lekarza,

który ją leczył, pozostają ze sobą \v sprzeczności,

miarodajną

będzie

opinja wojewódzkiego urzędu

zdro'wia siedziby zakładu, za zwrotem kosztów ze

strony zakładu w wysokości, ustalonej ' przez Ministra Pracy i Opieki Społecznej w po rozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych .

oraz spory mi ędźy

poszczegó lnemi Zakładami a Związkiem Zakładów

Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych, wynikająGe

na tle postanowień rozporządzenia niniejszego, rozstrzyga ostatecznie Minister Pracy i Opieki Społecznej.

f\rt. 125. O każdym nies z częśliwym wypadku,

który ' może spowodo w ać niezdolność do wykonywania zawodu na przeciąg czasu, przekr aczaj ący okres

I\rt. 132. Zrzeczenie się uprawnien, wynikają­

cych z rozporządzenia niniejszego, jest nieważne.

Nieważne , są umowy, zmierzające do ograni-czenia tych uprawnień na niekorzyść pracowników. '

przysługującej z Kasy Ubezpieczę,ń , Społecznych,

lub l,tórego następstwem jest

śmierć pracown:ka, powinna właściwa }(asa Ubezpiecz~eń Społecznych przesłać bezzwłocznie po otrzyma-

pomocy leczniczej,

niu doniesienia o wypadku, zawia domienie do Zakładu Ubezp ieczeń Pracowników Umysłowych.

'

f\rt. 126. W razie śmierci osoby, upra wnionej

do świadczeń, po zgłoszeniu przez nią swoic:. roszczeń, prawo do odbioru sum, należnych co dnia

śmie rci uprawnionego, przechodzi na prawnych jego

spadkobierców.

Osoby te mają prawo kontynuowania nieukoń­

c~onego jeszcze postępowania celem ustalenia sumy

należnej z tytułu świadczeń.

f\rt. 127. Jeżeli z powodu braku niezdolności

wykonywania zawodu w rozumieniu art. 22 ust. 2

i 3 ro~zczenie o świadczenie, uzależnion,e od niezdolno;ki do wykonywania zawodu; zostało przez zakład

odrzucone, to przed upływem roku od chwili odrzucenia roszczenia, z tem samem roszczeniem można

tylko ' wówczas ponownie wystąpić. gdy w stanie zdro,~,ję zaszła i~t9rna zmiana, wykazana świadectwem

I~karskiern (art. 124). '

Brak takiego św iadectwa lekarskiego upoważnia

komisję rentową do odrzucenia ponownie zgł c szo­

ne~6 rószczt:!nia:, aprzedw uchwale tej niema żad­

nych środków prawnych.

d~

czeń Pracowników Umysłowych

XXXIV.

Nieważność

umów.

"

r'

xxxv. Współdziałanie władz i urzędów pbi'iJ.

stwowych oraz władz samorządowych.

flrt. ,133. Władze i urzędy państwowe oraz ,ko~

munalne winny w miarę lTIożności użyczać pomocy

instytucjom ubezpieczeniowym, prz,e widzianym w rozporządzeniu niniejszem.

"

Zakład Ubezpieczeń Praco wników Umysłowych

ma prawo w zakresie kontroli nad pozostającYll!i

bez pracy korzystać z pomocy urzędów pośre,dnictwa

pracy i gmin.

O ile udzielenie pomocy zakładowi w wykon'aniu jego zadań połączone byłoby z powiększeniem

personelu odnośnej instytucji, obowiązany jest za.kład do zwrotu spowodowanych wydatków w um,9wionej wysokości; w razie sporu co do wysoko~\=i

podlegających zwrotowi wydatków rozstrzyga Minister Pracy i Opieki Społecznej, ewentualnie w porozumieniu z interesowanym ministrem.

'

XXXVI.

f\rt. 134.

Postanowienia karne.

Pr a codawcy, pracownicy i o trzymu-

jący świadczenia, którzy w zgłoszeniach względni'e

wykazach i zaświadczeniach, przepisanych roZporzą­

dzeniem niniejszem albo , statutem zakładu" podają

szczegóły faktyczne nieprawclziwe, lub udzielają nie-

..

14o~

Dziennik Ust.aw. Poz. 911.

p,r.ąwdziwych

wYjasmen,

ąlbo

wogóle

odmawiają

~dzielania wyjaśnień wbrew obowiązującym przepisom,

pol=llegają

karze grzywny do tysiąca złotych a V! rakarze aresztu do sześciu tygodni.

zJe ' nieściągalności

f\rt. 135. Osoby, wymienione wart. 134, które

PHepisanych wykazów, zgłoszeń lub zaświadczeń

Vi ' przepisanym terminie nie. złożyły, podlegają karze

grZywny w wysOkości do piE:ciuset złotych z zamianą,

razie nieściągalności, na karE: aresztu do trzech t ygo:dnL

.

w

"Ol

·'f\rt. 136.

Karze - grzywny do pięciuset złotych

lub w razie jej nieściągaln ości karze aresztu do trzech

tygodni, podlegają pracodawcy, którzy rozmyślnie

potrącają s.w oim pracownikom przy wypłacie wyższe

kY,(9ty, aniżeli to wedle rozpo rządzenia nin iejszego

j~stdopuszczalne.

; •• 1

,

Rrt. 137. Pracodawcy, którzy bez uzasadnionych powodów uniemożliwiają s woim pracownikom

przyjęcie lub wykonywanje czynności członka władz lub

organów Zakładu lub Związku Zakładów Ubezpieczeń

Pracowników Umysłowych , podleg aj ą karze grzywny

do piE:ciuset złotych z zamianą, w razie nie ścią gal­

r1o~cI; ' na karE: aresztu do trzech

tygodni.

.

,.~

l\rt. 138. Osoby, skazane dwukrotnie za przeprzewidziane , wart. 134 do 137, mogą

w" razie ' dalszego naruszenia tych przepisów ulec,

nTellależnie od przewidzia'nej w poprzednich artykułach kary grzywny, także karze aresztu w wymiarze,

nie wyższym od przewidzianego w odnośnym przepisie na wy p3dek nieściąg a lności grzywny.

sfępstwa,

, l\rt. 139. Kto rozgłasza lub używa dla innych

celów, niż wskazane w rozporządzeniu niniejszem,

wiadomości o chorobach względnie innych ułomno­

ściach osób ubezpieczonych lub o przyczynach tychże,

bąc;iź tajemnic przedsiębiorstwa, z któremi się zapoznał w charakterze

1) członka władz względnie organów lub pratciwnika Zakładu Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych albo Kasy Ubezpieczeń Społecznych,

.'

2) ławnika specjalnych organów, przewidzianych

VI. art. 130, - podle ga karze grzywny do dwóch

tySiE:cy złotych i aresztu do sześciu tygodni lub

jednej z tych kar.

Ściganie następuje na wniosek poszkodowanego

ll!b państwowej władzy nadzorczej.

.

" , l\rt. 140. W wypadkach, w których rozporządzenie niniejsze uprawnia do ukarania pracodawcy,

Darówni z nim traktować należy osoby, które IJJ imieńiu ~ osoby prawnej mają prawo i obowiązek wykorjywania czynności, ciążących iN myśl rozporządz e nia

ni'niejszego na pracodawcy. Gdy pracodawca nie jest

zdolny do działań prawnych lub ma ograniCzoną

zdolność do

działań

prawnych, odpowiedzialność

ponosi jego prawny zastępca.

Jeśli pracodawca powier?y kierownikowi przedsiębiorstwa wz§lędnie pE)szczególnym swym pracownikom wypełnianie obowiązków, wynikających dla

niego z rozporządzenia niniejszego, to osoby te

podlegają za naruszenie postanowień rozporządzenia

niniejszego również karze w niem przewidzianej;

obok nich podlega karze także pracodawca, gdy wyI<roczeni ~ n<lstąpiło z jego wiedzą.

,

Jeż el i kierownik państwowego lub znajdujące.g.o

się pod zarządem państwowym zakładu pracy potostaje w stosunku służbowym publiczno-prawnym, wówczas za wykroczenia z art. 134 do 137 ulegnie kaq:e

tylko w drodze Dostępowanla dyscyplinarnego, .wszczę­

tego wskutek doniesienia do władzy przełożonej.

Osoby, ,,/ymienione w ustępie poprzednim, podlegają w razie popełni e nia przestępstwa tamże oznaczonego po dwukrotn e m ukaraniu dyscyplin?r!1em

karze, przewidzianej wart. 138, orzekanej przez sądy

powiatowe (pokoju).

flrt. 141. Przewidziane wart. 134 do 138 kary

wymierza powiatowa władza administracji ogólnej: "

1) na wniosek Zakładu Ubezpieczeń Pracewników Umysłowych względnie Kasy Ubezpieczeń Społecznych,

2) na wniosek poszkodowanego.

Przeciwko orzecze niu karnemu, wydanemu prz.ez

powiatową władzę administracji ogólnej, można w cią­

gu siedmiu dni od dnia doręczenia orzeczenia wnieść

na ręce tej władzy żą d a nie przekazania sprawy właści­

wemu sądowi powiatowemu (pokO jU), który post'ąpi

wedle przepis9w postępowania, obowiązujejcych w linstancji sądowej. Wyrok sądu , okręgowego, wydany

w II instancji, jest prawomocny.

"

Na ' obszarze mocy obowiązującej ustawy posŁę­

powania karnego z 1877 r. stosuje się _przepisy o.po-licyjnych rozporządzeniach karnych.

Do orzekania o czynach, przewidzianyth wart. 139,

powolane są sądy powiatowe (pokoju).

l\rt. 142. Ściągnięte kary pieniężne, orzeczone

na podstawie rozporządzenia niniejszego, wpływają do

Zakładu Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych.

l\rt. 143. Jeżeli jeden z czynów, przewidzianych w rozporządzeniu niniejszem, podlega karże ,su­

rowszej według innych ustaw, należy karę wymierzyć

według tych ustaw.

Przestęps twa , przewidziane w rozporządzeniu

niniejszem, przedawniają się po upływie trzech lat

od ich popełnienia .

XXXVII.

Nadzór państwowy.

Rrt. 144. Zakłady Ubezpieczeń Pracowników

Umysłowych i Związek Zakładów Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych podlegają nadzorowi pań­

stwowemu, wykonywanemu przez Ministra Pracy

i Opieki Społ e cznej.

Minister Pracy i Opieki Społecznej ma prawo

poddawać

rew izji

i

gospodarkę zakładu

posyłać delegata

na

względnie

posiedzenia

związku

władz

względnie organów zakładu lub związku.

Minister Pracy i Opieki , Społecznej jest właści­

wy do udzielania zatwierdzeń we ws_zystkich wypadkach, w których w myśl rozporządz'ęńia rjinięjszego

wym~gane jest zatwierdzenie ze stron)' państwowej

wł a dzy nadzorczej.

.'

Minfster Pracy i Opieki Społecznej . mą pJaWo

rozwiązać poszczególne lub wszystkie władze

organa zakładu względnie związku w wypadkach

'

,c

"

,

Dziennik Ustaw. Poz. 911.

1) naruszenia obowiązujących u staw, rozporząlub statutu,

2) gospodarki szkodliwej dla instytucji,

3) niewykonania zarządzeń władzy nadzorczej,

4) niezdolności władz i organów do uko nstytuowania się lub do wypełnienia zadań, do których

dzeń

zostały po wołan e.

W wypadku rozwiązania władzy lub organu Zakładu względnie Związku Zakładów Ube zpie czeń Pracowników Umysłowych, może Minister Pracy i Opieki Społecznej poruczyć komisarzowi rządowemu prowizoryczn~ prowadzenie czynności rozwiązanej wła­

dzy lub organu z obowiązkiem poczynienia w ciągu

sześciu miesięcy od dnia rozwiązania zarządzeń w ce-

lu przeprowadzenia nowych wyborów.

XXXVIII.

Przepisy przejściowe.

flrt. 145. Osoby, ubezpieczone obowiązkowo

w myśl rozporzą dz<cnia niniejszego, które były przedtem ubezpieczone obowiązkowo w myśl ustawo ubezpieczeniu funkcjonarjuszów (urzędników) prywatnych,

obowiązujących przed dniem wejścia VI życie rozporządzenia niniejszego na obszarze województw: poznańs kieg o,

pomorskiego, śląskiego, krakowskiego,

Iwowsldego, stanislawo.wskiego i tarnopolskiego, oraz

osoby, otrzymuj ące renty na podstaw ie poprzednich

ustaw, nabywają za okres ubezpieczen ia, policzalny

w myśl tych ustaw, uprawnienia do świadczeń emerytalnych, przewidzianych w rozporządzeniu niniejszem, w wysokości i pod warunkami temże rozporządzeniem unormowa nemi , z zastrzeż e niami, wynikającemi z postan ow i eń art. 1L!6, 147 i 149.

W wypadkach, pr zewidziany ch wart. 120, przekazuje się składki równi eż za okres ubezpieczenia

w myśl ustaw, wymienionych w ustępie pierwszym,

względnie za okres służby, uzas adn i ającej zwolnienie

od ubezpieczenia w myśl tych ustaw.

Nl! 106.

czone, nie są d la nich korzystniejsze. W tym ostatnim wypadku stosuje się odnośne postanowienia

poprze dnich ustaw.

Mi ni ster Pracy i Opieki Społecznej określi

w drodz e ro zporządzenia, przy istnieniu jakich wyj ątkowy ch okoliczn0ści i pod jakiemi

warunkami

mogą być przywró co ne nab yte poprzednio uprawnieni a tym osobom, które je utraciły w myśl przepisów

ustaw, wymienionych wart. 145, wskutek przerwy

w ubezpieczeniu.

f\rt. 148. Osoby, któ rych obowiązkowe względ­

nie dobrowolnie kontynuowane ubezpieczenie w myśl

ustaw, o kreślo n ych wart. 145, ustało przed dniem

wejścia w życie rozporządzenia niniejszego, a nie

powstało po wejściu w życie tegoż rozpo rządzeniiiI,

nabywaj ą uprawnienia do świadczeń emery talnych

przy zastosowaniu przepisów art. 145 i 146; poza~

tern stosuje się do nich przepisy ustaw, w myśl których b y ły ubezpieczone.

Również osoby, którym świadczenia w myśl ­

ustaw d otychczasowych nie przysługiwały wogóle

lub nie przysłu giwały z powodu okoliczności, które

w myśl rozporządzenia niniejszego nie pozbaWiają

praw d o świadczeń, nabywają uprawnienia do tych

świ(!dczeń

w myśl roz porzą dzenia niniejszego od

dnia wejścia w życie tego rozporządzeni a.

W wypadku uisz czenia w myśl dotychczasowych

ustaw opłaty za zachowanie w mocy uzyskanych

uprawnień, uwzględnia się uprawnienia, uzyskane do

ch wili ustania ubez pie czenia obowiązkoweg o względ-­

nie dobrowolnie konty nuowanego.

flrt, 149. Osobom, wymienionym wart. 145

i 148, przysługują uprawnienia do podwyższonych

w m yśl art. 145, 146 i 148 świ<!ldcz e ń o tyle, o ile

instytucja właściwa w myśl rozporządzenia niniejszego

otrzyma pokrycie, wystarczającrt według obowiązują­

flrt. 146. Osobom, ubezpieczonym w myśl cych Zakład Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych

ustawy z dnia 20 grudnia 1911 r. o u/;>ezpieczeniu zasad as ,~kuracyjno-technicznych; w razie przeciwnym

funkcjonarjuszów prywatnych w klasach od F\ do J ma ją one prawo do stosunkowego tylko podwyższe­

nia upruwni er'l w miarę istniejąceg o pokrycia.

względnie 1 do 9, zali cza się okres ubezpieczenia,

Osobom tym przysługują w każdym razie

policzalny w myśl tejże ustawy, w odpowiedniej gruuprawnienia

do świadczeń nie niższych od świad­

pie zarobkowej od F\ do l rozporzą d zenia niniejszego;

osobom zaś, ubezpieczonym w dawniejszych klasach czeń, jakieby im należały się od właś ciwej ogólnej

K do P lub 10 do 24, w grupie zarobkowej I rozpo- ' instytucji ubezpieczeniowe j w myśl u stawy, mającej

zastosowanie przed wejściem w życie rozporządzenia

rządzenia niniejszego.

Osobom, ubezpieczonym w myśl ustawy z dnia niniejszego.

16 grudnia 1906 r. o ubezpieczeniu pensyjnem funkRrt. 150. Prawa i ob owią zki instytucyj, pro,

cjonarjuszów w służbie prywatnej i niektórych funkcjo- wadzących zastępczo VI m yśl o dnośnych ustaw ubeznarjuszów w służbie publicznej, zalicza się okres ubez- pieczenie tych pracowników umy słowych, Hórzy pod.

pieczenia, policzalny w myśl tejże ustawy, w odpo- legali obowiązkowi ubezpieczenia przed dniem wejścia

wiedniej grupie zarobkowej rozporządze ni a niniejsze- w życie rozporządzenia niniejszego na podstawie ustaw.

go; odpowiednią grupę ustala się według wynagro- określonych wart. 145, przechodzą z zastrzeżeniami,

dzenia, które oblicza się w ten sposób, jak gdyby podanemi poniżej, na właściwy Zakład Ubezpieczeń

skła d ki

po licza lne za dany okres ubez pie czenia Pra cowników Umysłowych; instytucje te przekażą temu

w myśl przepisów, obowią zuj ą cyc h przed wejściem zakładowi akta i dokumenty, odnoszące się do ubezw życie rozporządzenia niniejszego, stanowiły 8 %

pieczenia zastępczego określonych wyżej pracowników.

podstawy ich wymiaru.

Zakład Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych

Rrt. 14 7. Do osób, których obowiązek ubez- ponosi wobec osób, przejętych do ubezpieczenia,

pieczenia ustał przed terminem wejścia w życie roz- odpowiedzialność za ich nabyte z tytułu ubezpieczeporz~dzenia niniejszego, w razie powstania tego obonia zastępczego uprawnienia, w wysokości i na wawiązku po tym termi nie, stosuje się postanowienia

runka ch, jakie pr zysługiwałyby im w myśl postanoart. 113 o tyle, o ile odnośne postanowienia ustaw, WIen art. 145 i 149, gdyby były ubezpieczone

w myśl których osoby te były poprzednio ubezpie- w instytucji ubezpieczeniowej ogólnej, utworzonej dla

N2 106.

Dziennik Ustaw. Poz. 911.

pn:eprowadzenia obowiązkowego ubezpieczenia w myśl

ustawy.

Za świadczenia, wyższe od określonych w ustę­

pie poprzednim, odpowiada zakład jedynie w miarę

uzyskanego na nie pokrycia (art. 152).

odnośnej

f\rt. 151. Postanowienia art. 150 ust. 2 i 3

stosuje się także do os ób ubezpieczo nych w instytucjach zast«::pczych, których siedziby znajdowaiy się'

poza obecne mi granicami Państwa Polskiego, o ile

dana osoba w chwili utworzenia odpowiedni e go zakładu (art. 165 ust. 1) zamieszkiwała na obszarze

Rzeczypospolitej. posiadała oby watelstwo polskie,

oraz b yła w jednym z tych zakładów obowiązkow o

ubezpieczona. Zakład ten uwzględnia okres zastęp­

czego ubezpieczenia powyższych osób przy u stalaniu

pokrycia, które ma przekazać w myśl art. 149, tak,

jak gdyby okres ten przebyty został w tym zakład .de.

Zaliczki, wypłacone do dnia wejścia w życie rozporządzenia niniej szego na poczet świadczeń, należnych

z tytułu ubezpieczenia zastępczego, nie podlegają

zwrotowi.

Rada Ministrów określi w drodze rozporządze­

ni~, na wniosek Ministra Pracy i Opi e ki Społecznej,

wyjątki od postanowień ustępu poprzedniego na korzyść reemigrantów.

Wszel kie odszkodowania, uzyskane na rzecz

osób, wymienionych w ustęp a ch poprzednich, . przez

państwo w drodze konwencyj międzynarodowych,

przekazane będą właściwemu Zakładowi Ubezpieczeń

Pracowników Umysłowych.

Właściwemu zakładowi przysługuje prawo bezpośredniego dochodzenia od kra jowych filij tych zagranicznych przedsil':biorstw, które miały prawo zawierania zastępczych umów ze swoimi pracownika mi,

rezerw premjowych, odpowiaJających uprawnieniom,

nabytym w myśl postanowień umowy zastępczej

przez osoby, wymienione w t ym artykule.

Postanowienia tego artykułu nie naruszają korzystniejszych uprawnień, wynikających z aktów prawa międzyn arodowego.

f\rt. 152. Zakładowi Ubezpieczeń Pracowników

Umysłowych wpłacą instytucje, wymienione wart. 150,

oprócz wartości kapitałowych świadczeń płynnych,

rezerwy premiowe, jakie na podstawie statutó w tych

instytucyj powinny były być zebrane dla pokrycia

uprawnień do świadczeń przyszłych, pr zysługuj~cych

ubezpieczonym obowiązkowo w instytucj i zastępczej.

Jeżeli jednak właściwy powszechny za klZl d ubezpieczeniowy (art. 165 ust. 1) posiada w chwili wejścia

w życie rozporządzenia niniejszego tylko cz~ściowe

pokrycie rezerw premjowych, instytucje zastępcze

obowiązilne są wpłacić rezerwy premjowe, zniżone

w tym samym stosunku do rezerw wymagan ych statutowo, z tern jednak zastrzeżeniem, że. jeśli posiadany majątek przewyższa wartości kapitałowe świad­

czeń płynnych oraz zmniejszone w określonym wyżej stosunku rezerwy premjowe, należy przekazać

rzeczywisty majątek.

Gdy fundusze instytucji zastępczej nie osiągają

wymaganej w myśl ustępu pierwszego wysokości,

a pracodawca przyj'=ll obowiązek uzupełniania rezerw,

Zakład Ubezpieczeń Praco wników Umysłowych nabywa roszcze ni e o uzupełnienie rezerw bezpośrednio

do pracodawcy.

Zakład Ubezpieczeń Pracowników

1485 ·

Umysłowych

może ze z wolić

na spł atę rata mi w przeciągu dziesię- _

ciu lat od dnia wejścia w życie rozporządzenia niniejszego należności z powyższego tytułu, z oprocentowaniem wedłu g stopy technicznej zakładu.

Dłuższy

okres spłaty,

przysługujący

pracodawcy

w stosunku do likw idowanej instytucji ubezpieczeniowej, pozostaje w mocy, jeżeli kwota dłużna nie

została obniż o na na podstawie posta nowienia ustępu .

pierwszego lub na pod s ta wie art. 153; w razie obni- _

żenia kwoty dłużnej w m yś l tychże przepisów, ulega

czas jej spłaty odpowiedniemu stosunkowemu skró- '

ceniu.

Należności

z powyższego tytułu ściąga się

w sposób, przewidziany dla składek.

f\rt. 153. Jeżeli ubezpieczonym w instytucji

(art. 150) przysługuj e w myśl jej statutu

prawo do świadczeń korzystniejszych, niż przewidzi a ne w rozporządzeniu niniejszem, instytucja ta

przekazuje właściwemu Zakłado w i Ubezpieczeń Pra- cowników Um y słowych pokrycie świadczeń, określo­

nych wart. 150 ust. 2, ustalone według zasad rac hunkowych Zakład u Ubezpieczeń Pracownil<ów Umysłowych, nad wyżk ę z aś funduszów pos iadan ych względ­

nie pretensyj , przysługujących instytucji do pracodawców, zatrzymuje, o ile na podstaw ie prywatn oprawnej umowy z odnośnymi pracodawcami i ubezpieczonymi zapewni ubezpieczonym korzystanie nadal z różnicy między świadczeniami, należne mi

w myśl ro z porządzenia niniejszego, a świadczeniami, .

wyn ikającemi ze statutu danej instytucji.

Instytucja zastępcza, przeprowadzająca ubezpieczenie pracowników jednego tylko pracodawcy, przekazuje określoną wyżej nadwyżkę posiadanych funduszów względnie pretensyj pracodawcy, o ile ten

w drodze umowy prywatno-prawnej zapewni ubezpieczonym i n a dal oznaczoną w poprzednim ustępie

zastępczej

różnicę świadc zeń.

f\rt. 154. Pracownikom, podleg aj ącym oboubezpieczenia w myśl rozporządze nia ni- ,

ni ejszego, zatrudnicmym na obsz a rze m. sto Warsla- ,

wy i województw: w~rszawskiego, łódzkiego, kieleckiego, lub e lskiego. białostockiego, wołyńskiego, po- ·

le skieg o, no wogródzkiego i wil e ńskiego, a będącym

członkami pracowniczych kas emerytaln ych, założo­

nych przed dniem 1 lipca 1926 roku , zaliczy Zakład

Ubezp ieczel'l PrZlcowników Umysłow ych do ubezpieczenia w myśl rozporządzenia nini ej szego taką ilość

miesięcy składkowych, jakiej zgodni e z postl'nowi.eniami statutu kasy emerytalnej odpowi ada przekazana rezerwa premjowa.

.

Zaliczony może być jednak czas nie dłuższy,

niż czas rzeczywistej służby i nie dalej, niż do osiem- '

nastego roku życia wstecz.

wiązkowi

f\rt. 155. Osoby, zwolnione od obowiązku

ubezpieczenia w myśl ustaw, wymienionych wart. 145,

z powodu zapewnienia im przez ~łużbod aw cę uprawn i eń, odpowiadających przepisom odn ośnyc h ustaw,

la które następnie przeszły do ubezpiec zen ia w myśl

rozporządzenia niniejszego z powodu braku warun· ,

!,ów zwolnienia, wskazanych wart. 5 punkty ..5 i 6, '

nabywają prawa do świadczeń ze strony w łaściwego ·

Zakładu Ubezpi eczeń Pracowników Umysłowych w myśl'

1486 '

Dziennik Ustaw. Poz. 911.

rozporządzenia mniejszego za cały czas, podlegający

zaliczeniu do wysługi emerytalnej oraz do ubezpieczen ia. W tym wypadku służbodawca przyczynin

się do pokrycia należnych świadczeń h.ką kwotą,

jaką obowiązany byłby wypłacać dan ej osobie na

podstawie statutu za czas, podlegający zali czeniu

do wysługi emerytalnej. Kwoty te przekazuje służbo­

dawca Zakładowi Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych.

'

W razie późniejszego zaistnienia warunków,

wskaza nych wart. 5 punkty 5 i 6, m a ją zastosowanie odpowiednie postanowienia art. 120.

Hrt. 156. Osoby, podlegające obowiązkowi ubezpieczenia w myśl rozporządzenia niniejszego, zatrudnione na obsz arze m. st. Warszawy względnie wo·

j~wództw, wymienionych wart. 154, mogą w ciągu

pięciu lat od dnia wejścia w życie tego rozporządze­

nia nabyć za opłatą kapitałowej wartości uzyskiwanych uprawnień, lata rzeczywiście odbytej poprzed·

nio służby, któraby uzasadn ia ła obowi ązek ubezpieczenia w myśl postan owień rozporządzenia nini ejszego, nie dalej jednak niż do osiemnastego roku

życia wstecz, o ile badanie lekarskie wykaże normalny w stosunku do wieku stan zdrowia.

Jeżeli wszy scy, podlegający obow ią zkowi ubezpieczenia w myśl rozporząd z enia niniejszego, człon­

Iwwie kasy przezorności, założonej przed 1 lipca

1926 roku, korzystają z prawa nabycia lat w myśl

/ IJstępu poprzedn ieg o, odpada warunek badania lekarskiego. ·

Rrt. 157. Podstawą obliczenia należności za

nabycie lat poprzedniej służby jest wiek i wynagrodzenie pracownika w chwili nabycia; dopuszczalna

jest spłata nałeżności ratami.

O ile przy spłacie należności ratami uiszczono

tylko część przypadającej sumy, następuje stosunkowe zmniejszenie nabytego czasu służby.

Uprawnienia, wyn ikają ce , z nabycia lat, mają

wpływ na wymiar ś w iadczeń dopiero po upływie

dwóch lat od chwili nabycia, o ile zaś zajdzie wypadek niezdolności do wykonywania zawodu lub wypadek śmierci wcześniej, Zakład Ubezpiec ze ń PracowniI<ów Umysłowych zwraca wpłaconą sumę z oprocentowaniem według stopy technicznej.

Okres, przewidziany wart. 16 ust. 5, nie może

być przez nabycie lat służby skrócony.

Szczegółowe warunki nabycia lat zawierać bę­

dzie statut Zakładu Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych.

Rrt. 158. Osoby, które były ubezpieczone przed

wejściem w życie ro zporządz enia niniejszego w myśl

ustaw, określonych wart. 145, i które nadał w razie

stosowania ty ch ustaw podlegałyby obowiązkowi

ubezpieczenia, podlegają temu obowiązkowi , w myśl

rozporządzenia niniejszego, chociażby nie odpowiadały przepi~om art. 3 tego rozporządzenia.

Minister Pracy i Op ieki S p ołecznej w porozumieniu z Ministrem Przemysłu i Handlu i Ministrem

Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego określi w drodze rozporządzenia ulgowe warunki zaliczeni a do pracownikAw umysłowych tych sprzedawców

i eks pedjentów s :depowych i księgarskich, którzy

w chwili wejś~ia w życie rozporządzenia niniejszego

pełnili

Ne 106.

okreś lonego

scowoś ci , w

a nie posiadają wykształcenia,

wart. 3 punk t 9, oraz wskaże te miejktórych ze w zg lędu na brak łub nie-

dostateczną

ilość

te

obowi ązki,

szkół

dokształcających

powyższę

ulgowe warunki będą stosowane jeszcze w ciągu lat

pięciu po wejściu w życie roz p orządzenia niniejszego

do osób, które obejmą wskazane wyżej obowiązki

w ciągu tych pięciu la t.

Do czasu wejścia w życie rozp orząd zenia, wskazanego w ustępie poprzednim, za pracowników umysł owy ch będą uważani wszyscy ci s prze dawcy i ekspedjenci sklepowi i ksi ęga rscy, którzy korzystali z uprawnień pracowników umysło w ych na mocy obowiązują­

cych przepisów prawnych.

Rrt. 159. Fundusz Bezrobocia, utworzony na

podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1924 roku (Dz. U.

R. P. Ne 67, poz. 650), p r zekaże fun d usze, określone

wart. 6 usta wy z dnia ~ 8 października 1925 roku

(Dz. U. R. P. N!:! 120, poz. 863), wł a ściwym Zakładom

Ub ezpieczeń Pracow ników Umysłowych za pośredni­

ctwem komi sji likwidacyjnej (art. 167).

Miesiące, za które opłacono s kbdki w myśl powyższej ustawy, za licza się do ub ~ zpie c zenia na wypadek braku pracy w m yśl rozporządzenia n in iejszego (art. 119) z u względnienie m wynagrodzenia służ­

bowego, odpowiadającego tym składkom.

Mini ster Pracy i O pieki Społecznej ma prawo

w pierwszym roku po wejśc iu w życie rozporządze­

nia nini ejszeg o cza so wo zawiesić lub zła godzić na.

Iwrzyść ubezpi eczonych warunki uzyskania świadczeń

z powodu braku pracy.

Pracownicy umysłowi w rozumieniu

nin iejs zego, którzy

1) w chwili wejścia w życie tego rozporządzenia

ukończyli szeŚĆdziesiąty piaty rok życia,

2) posiadają obywatelstwo polskie w myśl art. 2,

3 i 10 ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. (Dz. U. R.

P. N!:! 7, poz. 44),

3) są niezdolni do wykonywania swego zawodu,

4) nie mają ni e zbędnych środkó w utrzymania,

otrzymują zao patrze ni e w wyso kości minimalnej renty inwalidzkiej, przewid zia nej w rozporządzeniu niniejszem, o ile prz ynajmniej przez pięć lat przed na"'

stanie m niezdolnoś c i do wykonywa nia swego zawodu

po zostawali w zatrudnien iu, któreby w myśl rozporządzen ia niniejszego uzasadniało obowiązek ubezpieczenia.

Członkowie roeziny, pozostali po osobach, które

pobierały zaopatrzenie w myśl ustępu pierwszego,

otrzymują zaopatrzenie w wysokości renty wdowiej

względnie sierocej, obliczonej w stosu nku do minimalnej renty inwelidzkiej na warunkach, przewidzianych VI tem roz porządzeniu, o ile nie mają niezbęd·

nych środków utrzymania.

Zaopatrzenie wypłaca właściwy - ze względu

na miejsce zamieszkania - Zakład Ubezpieczeń

Pracowni ków Umysłowych na rachunek Skarbu

P aństwa, który zwróci wyłożone na ten cel w pierwszem dzięsięcioleciu od wejścia w życie tego rozporządzenia sumy w dziesięciu rocznych ratach z oprócentowaniem według stopy technicznej, płatnych zdolu,

począwszy od' jedenastego roku po wejściu w życie

rozporząd zenia niniejszego, sumy z aś wypłacone po

Rrt. 160.

rozporządzenia

' Ng 106.

Dziennik Ustaw. Poz. 911.

upływie pierwszych dziesięciu lat od wejścia w życie

niniejszego rozporządzenia, zwraca Skarb Państwa

,właściwym instytucjom cenocznie zdołu, z oprocentpwaniem według stopy technlcznej.

I\rt. 161. Pracownicy umysłowi, którzy w chwili

w życie rozporządzenia niniejszego nie podlegaliby obowiązkowi ubezpiecz c nia w myśl tego

, rozporządzenia tylko z powodu ukończenia sześć·

dziesięciu lat życia, podl egają obowiązkowi ubezpie' czenia, o ile nie ukończy li jeszcze sześćdziesięciu

J5ięci u lat.

,

' Jeźeli osoby Fowyższe nie zostaną objęte obo·

" \Viązkiem ubezpieczeni a ze względu na postanowienia

', art. 2 punkt 1,' lub art. 5 punkt 1, albo z tytułu ubezpieczenia nie nabędą prawa do renty z powodu nie; osiągnięcJa okresu, przewidzianego wart. 16 ust. 1

i 5, uzyskują on'e po ukończ eni u sześćd zie s ią tego

piątego roku życia prawo do zaopatrzenia, określ 0' nego wart. 160 i pod warunkami, wym ienionemi

tam w punktach 2 do 4; do pozostałych po nich

członków rodziny ma zastosowanie postanowienie

ort. 160 ust. 2.

Składki, opłacone ,za osoby, które korzystają

_+ zaopatrzenia w myśl us tępu poprzedniego, zalicza

. się na rachunek Skarbu Państwa.

Osoby, które by z tego zaopatrzenia nie korzystały z

powodu braku warunków, określonych

..wart. 160 ust. 1 punkty 2 i 4, mają prawo do zwrotu

uiszczonych za nie składek, przewidzianych wart. 103;

o ile zaś osoby te zmarły, nie podjąwszy składek,

prawo do zwrotu przysługuje prawnym spadkobiercom.

wejścia

I\rt. 162. Na obszarze m. st. Warszawy względ­

nie województw, wymienionych wart. 154, wynikające

z umowy z pracownikiem zobowiązanie pracodawcy

, do ponoszenia opłat za pracowni ka do towarzystwa

' ubezpieczeń, kasy przezorn ości, emeryta ln ej, zapomogowej i tym podobnych kas wzajemnej pomocy,

względnie do bezpośredni ej wypłaty przez pracodawcę

, świadczeń, w wypadkach przewidzianych wart. 1

punkty 2 do 4, zmn ie js za się odpowiednio do ciężaru,

przypadającego na niego z tytułu opłacania części

składek w myśl art. 103 i 104.

;

Zobowiązanie pracownika do ponoszenia opłat

do instytucyj wyżej określonych lub bezpośrednio do

rąk pracodawcy na częściowe pokrycie zapewnionych

świadczeń w wypadkach, przewidzianych wart. 1

punkty 2 do 4, zmni ejsza się o część składki, przypadającą na pracowni Ka w myśl art. 103 i 104.

I\rt. 163. Do czasu utworzen ia Kas Ube z pieczeń

przewidzi ane w rozkasy chorych, utwo·

rzone na pods tawie ustawy z dnia 19 maja 1920 r.

(Dz. U. R. P. NQ 44, poz. 272), względnie - o ile chodzi o górnośląską część województwa śląskiego - na

podstawie Ks. Ił Ord ynacji Ubezpieczeniowej Rzeszy

' Niemieckiej z dnia 19 lipca 1911 r. (Dz. Ust. Rzeszy

Niem. str. 509).

Społecznych funkcje tych kas,

porządzeniu niniejszem, pełnią

I\rt. 164. Do czasu utworzenia specjalnych

organów, przewidzianych wart. 130, spory między

pracodawcami, ubezpieczonymi lub uprawnionymi do

świadczeń z jednej strony a Zakładem Ubezpieczeń

Pracowników Umysłowych z drugiej strony, · e rosz'

1487

czenia, przysługujące w myśl rozporządzenia nIniejszego, na obszarze województw: śląskiego, poznań­

skiego, pomorskiego, krakowskiego, lwowskiego, stanisławowskiego i tarnopolskiego rozstrzygają te władze.

które w myśl dotychczas obowiązujących na danym

obszarze przepisów są właściwe; przytem mają iastosowanie przepisy o postępowaniu, oraz przepisy

o pokrywaniu kosztów postępowania, które obowią. zywaly przed wejściem w życie rozporządzenia niniejszego, ze zmianami, wprowadzone mi w ustępach 4

do 7artykulu niniejszego.

Władza właściwa w myśl ustaw dotychczasowych

dla spraw ubezpieczenia, określonego w art. 1 punkty

2 do 4, jest właściwą również dla spraw ubezpieczenia na wypadek braku pracy.

Na obszarze m. st. Warszawy oraz województw,

wymienionych wart. 154, spory, wskazane w ustępie

pierwszym, będą rozstrzygane w pierwszej instancj i

przez wojewodę, właściwego ze względu na miejsce

ostatniego zatrudnienia ubezpieczonego, względn ie

przez Komisarza Rządu m. st. Warszawy, o ile mi ej sce

ostatniego zatrudnienia ubezpieczonego znajduje się

na obszarze m. st. Warszawy; w drugiej instancji

sprawy te rozstrzyga Minister Pracy i Opieki Społecznej .

Termin do wniesienia odwołań od decyzyj Zakładu Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych, dotyczących świadczeń emerytalnych, wynosi sześć miesięcy, od wszelkich innych decyzyj - jeden miesiąc;.

Terminy te liczy się od dnia doręczenia odnoś­

nej decyzji.

Wniesienie odwolania nie wstrzymuje wykonania odn o śnej decyzji.

Od decyzyj Zakładu Ubezpieczeń Pracowników

Umysłowych w sprawach

1) świadczeń z powodu braku pracy,

2) wysokości, początku i końca świadczeń. emerytalnych,

3) zwrotu składek i kapitalizacji rent,

4) wysokości składek,

5) należności dodatkowych (odsetki zwłoki, koszty upomnień)

przysługuje odwołanie tylko do pierwszej instancji,

która decyduje ostatecznie.

I\rt. 165. Do czasu utworzenia zakładów w myśl

art. 70 i ukonstytuowania się władz tych zakładów

funkcje Zakładu Ubezpieczeń Pracowników Umysło­

wych na swo im dotychczasowym obsz arze działania

względnie na obszarze, określonym rozporządzeniem,

wydanem na podstawie art. 70, pełnić będą

1) Zakbd Pensyjny dla Funkcjonarjuszów we

Lwowie,

2) Zakład Ubezpieczenia Urzędników Prywatnych w Pozna ni u,

3) Zakład Ubezpieczenia Pracowników Umysło­

wych w Królewskiej Hucie.

Instytucje, wymienione w ustępie pierwszym,

udzielą na zorganizowanie Zakładu (Zakładów) Ubezpieczeń

Pracowników Umysłowych na obszarze

m. st. Warszawy i województw, wymienionych

wart. 154, pożyczek oprocentowanych według stopy

procentowej o połowę wyższej od stopy technicznej.

Zakłady Ubezpieczeń Pracowników Umys łowych

na obszarze, wskazanym w ustępie drugim, zorganizuje

NSl 106.

'DziennIk Ustaw. Poz. 911 i 912.

powołana w tym celu przez Ministra Pracy i Opieki

Społeczn ej komi sja organ izacyjna z prawami rady

i zarządu , złożona Z dziewi ęci u członkó w , a to

z trzech osób z pośró:i pracowników, zatrudnionych

na tym obszarze, z trzech osób z pośród pracod awców, . delegowanych przez centralne organiza cje pracowników względnie pracodawców, oraz z trzech osó b,

mianowanych przez Mini5tra PrZlcy i Opie ki Społecz­

nej. Prezesa korni ,ji powołuje Ministe r Pracy i Opieki Społecznej z pośród członk ó w Komisji.

Działalność tej komi sji kończy Si~ z chwilą

ukonstytuowania si~ powstałego z wyboru zarządu

zakładu.

Art. 166. Właściwe Zakł a dy Ubezpieczeń Pracowników Umysł owych, utworzone \V myśl rozporzą­

dzeni a niniejszego, przejmują wszelkie prawa i obowiązkI Instytucyj, wymienionych w artykule pO ;"J rzednim, w całoścf lub części, ustalonej przez komisję

likwidacyjną (art. 167) zależnie od liczby ubezpieczonych, przejętych przez nowoutworzony Zakład

Ubezpi eczeń PracownIków Um ys ło wych po in stytucji,

poprzednio na danym obszarze dział a jącej, od wysokości przy s ługujących lm uprawnień do ś wiadcze ń

ubezpIeczeniowych, Jak ró wnieź od InCly ch istot n yc h

~zynników, uzna nych za takie przez Ministra Pracy

i Opieki Społecznej na wniosek komisji Ilkwidacyjnej.

1\rt. 167. Dla prz eprowadz e nia llkwida;;:ji instytucyj ubezpieczeniowych, wymienionych wart. 150

i 1ó5ust. 1, utworzy Ministe r Pracy i Opieki Społecznej komisję likwidacyjną z pięciu czł onków , która w myśl po s tanowień rozpo r ządzenia niniejszego

i instrukcji Ministra Pracy i Opieki Społecznej uskuteczni zestawienie praw i zo bowi ązafJ ty ch instytucyj

i stopniowo przekaże właściwemu Zakładowi Ubezpiecze ń Pracownikó w Umysłowych ich cz y nnośc i.

Personel instytucyj, ulega ją cych li kw ida cji (art.

150 i 165 ust. 1), ma pierwszeństwo do obi ~c ia stanowisk wZa kładac h Ube zpieczeń Pracowników Umysłowych względnie w ich Związl~u.

Rrt. 169. Z chwilą zastosoWania

postanowień

ro zporządze n ia niniejsleg o bądź do poszczególnych

okr ęg ów administracyjnych, bądź do poszczególnych

dzieJów ubezpieczenia, bądź wreszcie do poszc.zególnych kategoryj osób, pocJl eg ł yc h obowiązkowi ubezpieczenia, ttacCl moc ob owlC1 zująCą do tychczasowe

przepisy, doŁyo:ące ubezpieczenia, unormow~lr1~go

rozpotządzeniem niniejszem, O Ile nie zostaly utrzymane w mocy przejściowe mi postclnowlertlaml lego

rozporządze nia.

flrt. 170. Rozporządzenie niniejsze wchodzi

w zycie na ca łym obszarze R/eczypospolitej i dniem

1 stycznia 1928 roku, postanoV,tlenia zaś art. 70, 99

punkt 1, 144, 165 ust. 2 i :3 i art. 167 wchodzą

w życie z dni em ogłoszenia.

Prezydent Rzeczypospolitej: l. Mo§cicki

Prezes Rady Ministrów i Minister Spraw Wojskowych

J. Pilsudski

Min ister: K. Bartel

Minister Spraw Wewnętrznych: Slawoj Skladkowlkl

Min ister Spraw Zagranicznych: August Zaleski

Minister Skarbu: a. Cźecbowicz

Ministe!r Sprawi e dliwości: A. Meyszfowiaz

Minister Wyzn21ń Religijnyc h i Oświecenia PtJblicznego

Dr. Dobruckl

Minister Rolnictwa: l\. Niezabytowski

Minister Przemysłu i Handlu: E. Kwiatkowski

Minister Komuni kacji: Ramocki

Minister Robót Pu blicznych: Moraczewski

Minister Pracy i Opi eki Społec znej: Dr. Jurki~wlcz

Minister Reform Rolnych: Witold Staniewicz

Minister Poczt i Telegrafów: Boguslaw Miedziński

XXXiX.

Postanowienia końcowe.

I\rt. 168. Wy!<onanie rozporządzenia ninieiszego porucza się Ministrowi Pracy i Opieki Społecz­

nej, odno śnie zaś do art. 3 pu nkt 9 i art. 158 ust. 2

w porozumi eni u z f\1inistrem Przem ysłu i Handlu

i Ministrem Wyznań Religi jnych i Oświecenia Publicznego, z tym ostatnim również odnośnie do

art. 5 punkt 9 i art~ 6 punkt l, odno śn ie do art. 93

i 124 ust. ostatni w porozumieniu z Ministrem Spraw

Wewm:trznych, odnośnie do przep isów karnych w po·

rozumieniu z fviinistrem Spraw Wewnętrzny c h i Ministrem Sprawied liw o ści, odnośnie do art. 160 i 161

W porozumieni u z fv'\inistrem Ska rbu i odno śn ie do

art. 4 i 133 w porozumieniu z intelesowanymi ministram i.

Upoważnia się Minist ra Pracy i Opieki S p ołecz­

nej do stopniowego wprowa dz enia w życie postanowień r o z porządzen ia nini ejszego w poszczególnych

województwac h i na obszarze m. st. Warszawy cał­

Kowicie lub stop niowo, tak co do poszczególnych

dz iał ó w ubezpi eczenia, unormowanego roz p orządze­

niem ni niejszem, ja k i co do poszczególnych kategoryj osób, podlegających obowiązkowi u\:>ezpieczenia.

912.

Rozporządzenie

Ministia Skarbu

z dnia 29 października 1927 r.

wydane w porozu mieniu z I~1inist r em Przemysłu

i Handlu w s pra"wie częściowej zmiany taryfy,

zawieraj ąc ej podziaJ miejscowości na klas.y.

Na moc y art. 26 ustawy z dnia 15 lipca 1925 r_

o państwowym podatku przemysłowym (Dz. U. R. P.

N2 79, poz. 550) zarządza się co nastt::puje

§ 1. Do częśc i l z a łącznika do art. 23 ustawy

z dnia 15 lipca 1925 r. (Dz. U. R. P. N!ł 79, poz. 550)

wprowadza się n astęp uj ą ce zmiany

I. \~/ymien ione VI ustę pie C. tegoż załącznika

a) miasta Lubliniec i Rybnik, b) powiat krakowski

..

]\1'9 106. J

Dziennik Ustaw. Poz. 910 i 911.

Minister Przemysłu i Handlu: E. Kwiatkowski

Rozporządzenie

Prezydenta Rzeczypospolitej

O częściowej zmianie ustawy z dnia 28 grudnia

1887 r. o ubezpieczeniu robotn iltów od wypadków.

Na podstawie art. 44 ust. 6 Kon stytucji i ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o upoważnieniu Prezydenta Rzeczypospolitej do wydawania rozporządzeń

z mocą ustawy (Dz. U. R. P. N2 78, poz. 443) postanawiam co następuje

Rrt. t. Ustęp trzeci § 12 ustawy z dnia 28 grudnia 1887 r. (Dz. u. p. austr. N2 1 z r. 1888),

w brzmieniu, ustalonem ustawą z dnia 7 lipca 1921

r. (Dz. U. R. P. N2 65, poi. 413), otrzymuje brzmienie następujące

"Minister Pracy i Opieki Społecznej ma prawo

rozwiązać Zarząd Zakładu Ubezpieczenia i tymczasowo powierzyć sprawowanie wszystkich jego czynności Delegatowi Rządu.

Jako organ do radczy Delegata Rządu Minister Pracy i Opieki Społecznej powoła Radę Tymczasową.

.

Rada Tymczasowa sldada się z 12 członków,

których powołuje Minister Pracy i Opieki Społecz­

nej: 4 członków z pośród osób teoretycznie i praktycznie obeznanych z ubezpieczeniami spo/ecznemi,

4 członków z pośród przedstawicieli zwią z ków zawodowych pracowników i 4 członków z pośród przedstawicieli organizacyj pracodawców.

Do czynności Rady Tymczasowej należy wydawanie opinij we wszystkich sprawach, przekazanych

zapadają

większością

głosów.

Delegat Rządu zwołuje Radę Tymczasową, przewodniczy · jej, oraz ustala szczegółowy regulamin Rady Tymczasowej, który zatwierdza Minister Pracy

i Opieki Społecznej.

.

Delegat Rządu przeprowadzi w czasie, wyznaczonym przez Ministra Pracy i Opieki Społecznej,

wybory do Zarządu Zakładu Ubezpieczenia."

Rrt. 2. Wykonanie niniejszego rozporządzenia

porucza si~ Ministrowi Pracy i Opieki Społecznej.

Hrt. 3. Rozporządzenie niniejsze wchodzi w ży­

cie z dniem ogłoszenia i obowiązuje do dnia 30 Jistopada 1930 roku.

Prezydent Rzeczypospolitej: T. Mościcki

Prezes Rady Ministrów i Minister Spraw Wojskowych

J. Pilsudski

Minister: K. Bartel

Minister Spraw Wewnętrznych: Stawoj Skladkowski

Minister Spraw Zagranicznych: August Zaleski

Minister Skarbu

Minister Komunikacji: Romocki

Minister Robót Publicznych: Moraczowski

z dnia 24 listopada 1927 r.

Uchwały

1463

Minister Rolnictwa: K. Niezabytowskl

910.

Zarządowi Zakładu.

-

a. Czec!;owicz

Minister Sprawiedliwości: A. Meysztowicz

Minister Wyznań Religijnych i Oświ e cenia Publicznego

Dr. Dobrucki

Minister Pracy i Opieki Społecznej: Dr. Jurkiewic;;

Minister Reform Rolnych: Witold Staniewicz

Minister Poczt i Telegrafów: Boguslaw Miedzińskf

911.

Rozporządzenie

Prezydenta Rzeczypospolitej

z dnia 24 listopada 1927 r.

O

ubezpieczeniu pracowników umysłowych_

Na podstawie art. 44 ust. 6 Konstyt ucji i ustawy

z dnia 2 sierpnia 1926 r. o upoważnieniu Prezydenta

Rzeczypospolitej do wydawania rozpor ządze ń z mocą

ustawy (Dz. U. R. P. N2 78, poz. 443) postanawiam

co następuje

I.

Postanowienia ogólne.

Rrt. t. Rczporządzenie niniejsze normuje ubezpieczenie pracowników umysłowych

1) na wypadek braku pracy,

2) na wypadek niezdolności do wykonywania

zawodu,

3) na starość,

4) na wypadek śmierci.

r

II.

Osoby

podlegające

obowiązl<owi

ubezpie-

czenia.

Rrt. 2. Obowiązkowi ubezpieczenia podlegają,

o ile rozporządzenie niniejsze nie postanawia inaczej,

pracownicy umysłowi bez różnicy pici, którzy

1) są zatrudnieni u innych osób fizycznych lub

osób prawnych prawa prywatnego lub Dublicznego,

na obszarze Rzeczypospolitej, bez względu na okres

trwania tego zatrudnienia, jak również niezależnie

od wysokości wynagrodzenia za świadczone usługi

oraz okresów wypłaty;

.

2) ukończyli szesnaście lat życia;

3) nie przekroczyli sześćdziesięciu latżycia wchwili objęcia zatrudnienia, uzasadniającego obowiązek

ubezpieczenia w myśl rozporządzenia ni niejszeg o,

względni e którzy przekroczyli sześćdziesiąt lat życia,

a przed osiągni~ciem powyższego wieku byli ubezpieczeni, o ile odnośne miesiące składkowe podlee

ga j ą zaliczeniu do ubezp ieczenia (art. 113, 118, 120,

145, 147, 154 i 155).

Pracownicy . umyslowi, mający obywate.1stwo

polskie, podlegają obowiązkowi ubezpieczenia w myśl

rozporządzenia niniejszego w lczasie swego zatrudnienia . przy oficjalnych polskich placówkach zagranicznych (przedstawicielstwa dyplomatyczne i konsulaty),

Dziennik Ustaw. Poz. 911.

Hl! 106.

2) osoby, otrz y mujące zaopatrzenie (pensje, renty, em ery t ury i t. p.) co najmniej w wysokości 40 0 jo

pierwszego wyn agrodze nia służbowego, ja kie te osoby otrz yma ły na posadzie, objętej po przyznaniu im

1\rt. 3. Za pracown ików umy sło wyc h w rozu· zaop at rZe nia;

mieniu rozpOi ządzenia niniejszego uważa się

3) osoby, któ rych czynności, uzasadniające obo1) osoby, spełniające czynności adm ini stracyjne wiązek ub e zpi eczen ia, stanowią zajęcie uboczne, przyi nadzorcze, jako to: zarządców i ki e ro w ników wsze 1- . nos ząc e dochód n iższ y, niż inne stałe czynności zakich przedsi~biórstw i z akładów , gos po da rstw ro lnych rob ko we , nie uzasad n i a j ące obowiązku ubezpieczenia;

i leśnych lu b połąc zony ch z ni e m i prledsi ~ biorstw,

4) mianowani na stał e (e tatowi) funkcjo narjusze

mzynierów, techn ików , konstruktorów, s ztyg J rów, pań stwowi o raz p rak tykanci wz g lędnie aplikanci; prakontrol erów, oficjalistów rolnych i leśnych, m a jstrów co wnicy zaś przedsiębiorstw i zakładów państwo­

lub równo rz ę d n y ch z nimi pracown ików, którzy kie· wych, o ile przysłu g uje im prawo do uposażenia

rują techni cznie pracą w za k ł adzie lub jego odd ziała ch

em e rytc:ln ego nie mniejszego od przysług u jąceg o

i są za całość tej pracy odpo wiedzi alni , i t. p.;

funk cjo na rjuszo m pa ń stwowy m lub przewidzianego

2) osoby, uprawi ające sztuk i wyzwo lone, bez w ro zporządzen iu nini ej szem;

wzglę du r", wartość artystyczną produkcji (malarze,

5) pracow nicy Ban k u Polskiego, Pocztowej Ka~

' rzeż biarzi. śpiewacy, muzycy i t. p.);

sy OszcZęd no śc i, Pań s twowego Banku Rolnego i Ban3) artystyczny personel t eatrów, orkiestr, wyku Gos podarstw a Kraj owe go, jeśli przysługuje im pratwórni filmowych, stacyj nadawcz ych radjo wych oraz wo do upos aże nia em e rytal ne go nie mn iej:sz ego od

doradców lite ra ckich i muzycznych;

prz ys łu g ującego fun kcjon arju szom państwowym lub

4) dziennikarzy;

przewid zianeg o w rozporządze niu niniejszem;

5) personel lekarski, dentystyczny, weterynaryj'

6) praco wnicy zwią zk ów komunalnych oraz ich

ny, oraz wykwalifikowany pomocniczy personel lekar- przed s i ęb iorstw i mkł6 dów, jako też p racow nicy innych

ski, dentystyczny i weterynaryjny;

instytucyj o charakterze pu bliczno - prawnym oraz

6) osoby, spełniające czynności biurowe i kanpr zedsięb iorst w lub z ak ładó w tych instytucyj, o ile mają

celaryjne, oraz czynności rachunkowe, rys u nkowe zap ewn ione prawa do uposażenia emerytalnego nie

i kalkulacyjne;

mni ejszego od p rzysługując eg o funkcjonarjusz om pań­

7) telefonistów i telegrafistów;

stw owy m lub przewidzianego w rozporządzeniu ni8) farmace utów, drog istów, kasje rów, dysponenniejszem;

tów, sprzedawców podróżujących, akwizytorów;

7) duchowni, zakonniey i zakonniee oraz osoby

9) sp rzedawców i ekspedientów sklepowych należące do zgr om adzeń i stowarzyszeń religijnych

i księgarskich, o ile ukończyli sześć klas szkoły ś red­ wszelkich wyzna tl lub sto wa r zysz eń dobroczynny ch,

niej ogólno-kształcącej państwowej lub prywatnej o ile z pobu dek relig ijn yc h lub humanitarnych zaJz prawami szkół państwowych albo szkołę ś re dnią mu ją się nauczaniem, pielęg no w aniem chorych lub

zawodową albo, o ile ukońc zy li zawodową s l ko.l~

inn emi czynno ściami uż ytec zno ś ci spo łecznej, nie podokształcającą i odbyli prak ty kę , której warunki określi

bier a jąc za to innego wynagrodzenia prócz utrzyw drodze rozporządzenia lv'\inister Pracy i Opieki mania;

Społecznej ' w porozumieniu z Ministrem Przemysłu

8) cudzoziemcy· pracownicy przedstawicielstw dyi Handlu i Ministrem Wyznań Religijnych i Oświe­ plomatycznych i konsularnych państw obcych oraz

cenia Publicznego, z uwzględnieniem stosunków lo- międzynarodowych komisyj;

kalnych i zawo dowych;

9) uczniowie szkól średnich ogó!nokształqcych,

10) nau czycieli i wychowawców;

państwow y c h s z kół zawodowych oraz zakładów, uzna11) kapitanów, oficerów ' pokładowych i maszynych prz e z Mini stra Pracy j Opieki Społecznej w ponowych, zarządców i asystentów zarządu polskich rozumieniu z MInistrem Wyznań Religijnych i Oświe­

statków morskich lub rzecznych, jako też osoby, speł­ ce nia Publiczne go za równorzt;dne - \'1 czasie stunJające czynności, połączone z zaj mowaniem równodjów w tych zakładach;

ru~dnego lub wyższego stanowis ka .

10) pracownicy przedsiębiorstw scenieznych lub

o rkiestralnych, nie mCljących sta łej siedziby.

E\rt. 4. Minister Pracy i Opieki Społecznej może w drodze rozporząd z enia, wydanego w porozufl.rt. 6. Na własne żąd ctnie bc:dą zwolnien: od

mieniu z interesowanymi ministrami, rozszerzyć obo- obo wiązku ubezpieczenia

wiązek ubezpieczenia w myśl rozpor ządzenia niniej1) studenci (zwyczajni słuch acze ) państwowych

szego na inne, niew ymienione wart. 3, kategorje szkół akademickich ora z innych szk ół wyższyc h, któpracowników, których czynności uz a sadniałyby zali- re ozn aczy Minister Pracy i O piek i Społecznej w poczenie do pracowników umysłowych.

rozumieniu z Ministrem Wyznań Religijnych i Oświe­

cenia Publicznego;

2) aplikanci adwokaccy i kand ydaci notarial ni;

111. Osoby zwolnione od obowiązku ubezpie3)

lekarze i weterynarze;

czenia.

4) zatrudnieni u techników cywilnych, mających

Rrt. 5. Z pośród osób, posiadających warunki, prawo samodzielnego prowadzenia robót (inżynierów

wymienione wart. 2 do 4, nie podlegają obowiązko­ wszelkich kategoryj, architektów i mierniczych), kan·

dydaci do tego zawodu;

wi ub ezpieczenia

5) pochodzący z wyboru członkowie organów

1) osoby, niezdolne do wykonywania swego za- .

osób prawnych;.

wodu (art. 22 ust. 2 i 3);

o ile nie p o dl eg a j ą obo w ią zkow i a na logicznego ubezpieczenia na podstawie ustawodawstwa,

cego w miejscu zatrudnie nia.

obowiązują­

N'e 106.

Dziennik Ustaw. POl. 911.

6) duchowni uznanych w państwie wyznań,

CI tle nie są objęci art. 5 punkt 4 lub 7;

7) rodzice (teść, te ściowa), dziadkowie i małżo­

nek (m a ł żonka) pracodawcy; pracownicy zaś pozostający

do pracodawcy w stosunku pokrewieństwa lub

powinowactwa w lin]1 zstępnej alb(') w stosunku pa·

sierbów, dzieci pasierbów, ma!żenków pasierb6w lub

małżonk ów dzieci pasierbów pod warunkiem, że żyją

.,. pracoda wcą we wspólne m gospodarstwie domowem.

IV. Powstanie.i ustanie obowi ąz ku

ubezpieczenia.

Obo wią zek ubezpieczenia rozpo czyna

od pierwszego dnia tego miesiąca kal e ndĘlrzo­

wego, w którym pracownik obją ł zajęcie, uzasadniające ten obowią zek , a zaj!,:cie trwalo przynajmniej

czternaście dni W ciągu tego miesiąca kalendarzowego, w przeciwnym zaś razie od pierwszego dnia

następnego miesiąca kalendarzowego z tern samem

zastrzeżeniem.

.

Obow iązek ubezpieczenia ustaje z końcem miesiąca kalendarzowego, w którym osoba ubezpieczona

utraciła charakter pracownika umysłowego lub warunki, okre ślone wart. 2, albo uzyskała prawo do

renty inw alidzkiej, . względnie starczej, z zastrzeżeniem

postanowień art. 24 ust. 3 i 4.

Praco wni ka, nie wykonywającego faktycznie

czynności służbowych, uważa się za pozostającego

W zatrudnieniu tak długo, jak długo otrzymuje od

pracoda wcy wyna~rodzenie lub mą prawo do wynagrodzenia.

. Rrt. 7.

się

V. Zachowanie uzyskanych uprawmen po

ustaniu obowiązku ubezpieczenia.

Uprawnienia do świad,zeń, przewidziarozporządzeniu niniejszem

w wypadkach,

określonych wart. 1 l'unkty 2 do 4, pozostają

w mocy przez okres osiemnastu miesi~cy po ustaniu

ubęzpiecżenia obowiązkowego i zaprzestaniu ewen-

Rrt. 8.

nych w

tualnego dobrowolnego kontynuowania ubezpieczenia

w tej wysokości, w jakiej przysługiwały ubezpieczonemu w chwili ustania ubezpieczenia wzgl~dnie zaprzestania dobrowolnego kontynuowania ubezpię­

ezenie.

00 powyższego osiemnasto-miesit;cznego okresu nie wlicza si~

1) słu żby wojskowej, niewoli lub internowania,

2) czasu, w ciągu którego niemożliwe było

uzyskanie zatrudni en ia, uzasadniającego obowiązek

ubezpieczeni a, z powodu działań wojennych, prowadzonych na obszarze, na którym znajduje siE; miejsce

"zamieszkania ubezpieczonego,

3) czasu udow o dnionej choroby, uniemożliwia­

jącej obj ęcie wzgl ędnie wykonywanie zatrudnienia,

uzasadn iającego obowiązek ubezpiecze nia, o ile ubezpieczony nie otrzym uje wynagrodzenia od pracodawcy ani nie przysługuje mu prawo do wynagrodzenia,

4) czasu pozostawania bez zatrudnienia, uzasa·

dniającego obowiązek ubezpieczenia z powodu niemożności znalezienia odpowiedniego zajęcia (art. 18

i 19) pod warunkiem składania w czasie pozostawania

1465

bez pracy poświadczeń urzędu pośrednictwa pracy

o niemożno ści znalezienia odpowiedniego zajęcia.

VI.

Dobrowolne kontynuowanie ubezpieczenia

i dob row olne ubezpieczenie.

obow iązkowego

flrt. 9. O soby, których obowiązkowe ubezpiecz e nie ustało z jakiegokol wiek powod u, z wyjątkiem

nie zd olności do wy konywa nia zawodu, mają prawo

dobrowolnego kontynuowania ubezpieczenia, określo'

neg o wart. 1 punkty 2 do 4, pod warunkiem osią­

gniE;Cia w ch wil i ustani a obo wiąz kowego ubezpieczenia co najmn iej czterech mięsięcy składkowych.

Dobrowolne kontynuowa nie ubezpieczenia dopuszczalne jest Zl;l o p łatą skła dk i ubezpieczeniowej,

ustalonej według za sad ub e zpiecz e nia prywatnego

(uwzględni a ją ceg o ryzyko indywidualne), a przypadającej od zad ek larow anej sumy, która nie może być

niższą od ostatniej płacy podstawowej (art. 14). Zasady obliczania składki za dobrowolne lwntynuowanie ubezpieczenia zatwierdza państwowa władza nadzorcza.

Dobrowolne kontynuowanie ubezpieczenia z pła­

cą podstawo wą niższą od ostatniej przed ustaniem

obowiązko wego ubezpieczenia jest dopuszczalne pod

warun kiem u dowodnienia, że odpowiada ona rzeczywistym do chodom uprawnionego do kontyn uowania,

Ubezpieczony obowiąz kowo ma prawo, w razie

zniżenia jego wynagrodzenia służboweg o, utrzymać

swoje ubezpi eczenie w pierwotnej grupie zarob kowej,

opłacaj ąc z własnych funduszów różnicę między skład­

ką pi.erwotną wyższą a składką bi eżą cą, przypadają­

cą od zniżonego wynagrodzenia (częściowe kontynuowanie dobrowolne).

Prawo Qobrowolnego kontynuowania ubezpieqenia ustaje w wypaGiJ<ach, gdy ubezpieczony

1) zgłosi zaprzestanie kontynuowania ubezpię­

czenia,

2) zgłosi roszczenie o zwrot składek (art. 68),

3) stał się niezdol ny do wykonywania swego ~a- .

wodu (art. 22 ust. 2 i 3),

4) za lega z opłatą składki przez dwanaście miesięcy od chwili jej płatności.

flrt. 10.

Zakład Ubezpieczeń Pracowników Umyuprawniony jest do prowadzenia działu dobrowolnego ubezpieczenia, określ onego wart. 1 punkty 2 do 4, osób. nie pocIlegających obowiązkowi ubezpieczenia, tudzież osób, p odlegający ch temu obowiązkowi a pragnących zapewnić sobie świadczenia

wyższe od przysługujących im z tytułu ubezpieczenia

słowych

obowiązkowego.

Zasady i warunki, na jakich oparte będzie uqezpieczenie dobrowolne. oraz taryfy ubezpieczeniowe

określi statut zakładu.

VII.

Wynagrodzenie podlegające zaliczeniu do

ubezpieczenia obowiązkowego.

1\rt. 11. Do wynagrodzenia, podlegającego zaliczeniu do ubezpieczenia, należy, prócz miesięcznej

płacy stałej w gotówce, także udział w zyskach, wynagrodzenie w naturze i wszelkie inne wynagrodzenia, które ubezpieczony otrzymuje na podstawie prze-

_ 1466

pisów prawnych, umowy lub zwyczaju ; zamiast płacy

lub obok niej.

Za wynagrodzenie miesięczne przyjmuje się przy

dziennej , wypłacie dwudziestopięciokrotne wynagro '

dzenie dzienne, przy wypłacie zaś tygodniowej czte '

rokrotne wynagrodzenie tygodniowe.

Wynagrodzenie, pobierane w całości lub w pewnej jego części w dłuższych niż jeden miesiąc od ·

stępach czasu, oblic za się w odpowiednim s~()sunku

miesięcznym.

I\rt. 12. Wynagrodzenie zmienne, (tantjema,

prowizja i t. p.) obliczać należy w pierwszym okresie

rozrachunkowym w umówionej między pracodawcą

a pracownikiem lub określonej zgodnie przez praco·

dawcę i pracownika przypuszczalnej kwocie, a następnie w miesięcznej stos unkowej części kwoty,

otrzymanej w poprzednim okresie rozrachunkowym

od . tego samego pracodawcy.

W braku umówionej · lub zgodnie , określonej

przypuszczalnej kwoty minimalnej, pracownik, otrzymujący wynagrodzenie zmienne, podlega ubezpieczeniu w pierwszym .okresie rozrachunkowym w grupie

zarobkowej F\ (art. 14), o ile jego płaca stała nie

uzasadnia zaliczenia go do grupy wyższej.

W wypadku gdy pracownik, mający kilka zajęć,

uzasadniających obowiązek ubezpieczenia, otrzymuje

wynagrodzenie równocześnie . od kilku pracodawców,

do ube zpie czenia zalicza się sumę , otrzymywanych

przez pracownika wynagrodzeń do maksymalnej wysokośc i, ustalonej wart. ' 14 ust. 2.

I\rt. 13. Wartość wynagrodzenia W · naturze

ustala Zakład Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych,

względnie na wniosek tego zakładu powiatowa wła­

dza administracji ogÓ'lnej miejsca zatrudnienia pracownika, po wysłuchaniu opinji organizacyj pracowników i pracodawców.

I\rt. 14. Osoby, podlegające obowiązkowi ' ubezpieczenia, zaliczane będą stosownie do otrzymywanego wynagrodzenia (art. 11 do 13) do następujących

grup za robk owych

Osoby, nie otrzymujące za swoje usługi' żadnego

wynagrodzenia lub niższe od sześćdziesięciu złotych

mi esięcz nie. podlegają ubezpieczeniu wedle grupyF\,

osoby zaś otrzymujące wynagrodzenie miesięczne,

przekraczające siedemset d wadzieścia złotych. zalicza

si~ do grupy najwyższej: N odnośn,ie do ubezpiecze·

nia, o k re'ślonego wart. 1 punkty 2 do 4, -:- zaś L

odnośnie do ubezpieczenia na wypadek braku pracy.

Rada Ministrów może w drodze rozporządzenia

na wniosek Ministra Pracy i Opieki Społecznej ,uchylić

podział na grupy zarobkowe ,i wprowadzić jako podstawę wymiaru składek u bezpieczeniowych rzeczywiście otrzymywane wynagrodzenia z określeniem

maksymalnej , granicy poliqalnego wynagroc;lze~ia

i z odpowiedniem zaokrągleniem otrzymywanego

miesi~cznego wynagrodzenia.

'

Rada Ministrów może również w tym samym

trybie wprowadzić, w razie zmiany stosunków gosp,odarczych, dalsze, wyższe grupy zarobkowe lub obniżyć

grupy, określone w ustępie pierwszym.

VIlI.

Rodzaje świadczeń ' ubezpieczeniowych

i warunki ich uzyskania. ,

I\rt. 15. Świadczenia, przewidziane w - rozpo·

niniejszem, są następujące: ,

'

F\) Świadczenia na wypadek braku pracy

1) zasiłek w razie braku pracy (art. 17);

2) opłata składek za ubezpieczenie na wypadek

choroby ubezpieczonego, pozostającego bez

pracy (art. 17 i 20);

3) zapomoga na podróż (art. 17 i 21);

rządzeniu

B) Świadczenia emerytalne

1) renta inwalidzka (art. 22 i 23);

2) renta starcza (art. 24);

3) pomoc lecznicza dla ubezpieczonego (art. 25);

4) renta wdowia (art. 26) lub renta wdowca

(art. 27);

5) renta sieroca (art. 28 i 29);

6) jednorazowa odprawa dla ubezpieczonego

lub dla wdowy (wdo wca) względnie dla sierot

lub rodziców ubezpieczonego (art. 30).

I\rt. 16.

z a r o b k o w a.

Grupa

F\ od 60 do 90 zł. miesięcznie wyłącznie .

120

90

B

II

C . 120

D .. . 150

E .. ·180

F

G

H

I

220

. 260

. 300

. 360

J .. 420

K .. 480

. 150 .

".

II

"

."

180

220

260 .

"

. 300 "

. 360 .

. 420 .

. 480 "

. 560

. 640 ."

. 720

L .. 56Cl

M

640

N " 720 i wyżej "

II

N2 106.

Dziennik Ustaw. POl. 911.

"

•

..

"

"

II

"

"

fi

"

"

".

"

lO

.

"

II

Świadczenia, określone wart. 15,2 wy-

Odpowiadająca jej

płaca podstawowa.

jątkiem .jednorazowej odprawy (art. 15 lit. B punkt 6),

uzależnione są, poza szczególnemi warunkami uzyska~

nia praw do poszczególn y.ch świadczeń, od przebycia

określ onego niżej, minimalnego okresu ubezpieczenia"

uzasadniającego prawo do świadczeń (okres wycze-

60 zł.

90 .

120 .

150 .

180

220 .

260

300 .

360 .

420 .

480 .

560 .

640 .

720

kiwania).

Okres ten dla uzyskania praw do świadczeń na

wypadek braku pracy (art. 15 lit. F\) wynosi sześć

miesięcy składkowych, przebytych wciągu ostatniego

ro ku, licząc wstecz od dnia utraty zajęcia .

Ponowne uzyskanie praw do świadczeń na wy.

padek braku pracy, po ustaniu tych praw w myśl

art. 57, nastą'pić może po przebyciu sześciu miesięcy

składkowych w ciągu ostatniego roku, licząc wstecz

od dnia utraty ostatniego zajęcia .

. Czas ćwiczeń wojskowych oraz czas choroby

stanowi przerwę, o którą przedłuża się powyższy

okres roczny .

Dla świadqeń emerytalnych (art. 15 lit. B), z wyjątkiem jednorazowej odprawy (art. 15 lit. B punkt 6),

II ,

"

N2 106.

Dziennik Ustaw. Poz. 911.

okres, uzasadniający prawa do świadczeń (okres wyc~ekiwania), wynosi s ześćdzie siąt m ies ięcy składko­

wych, osiągniętych przed zajściem wypadku, uprawąiającego do tych świadczeń; warunek ten odpada,

jeżeli niezdolność do wykonywania zawodu lub śmierć

ubezpieczonego nastąpi/a wskutek wypadku, uprawniającego do świadczeń w myśl post ano wień obowią­

zuj'ących przepisów prawnych o ubezpieczeniu od

nieszczęśliwych wypadków.

Rrt. 17. Do świadczeń na wypadek braku pracy ma prawo ubezpieczony, o ile

\'

1) jest zdolny dt> pracy;

,_ 2) pozostaje nieprzerwanie bez pracy z powodu

Ili.emożności znalezienia odpowiedniego zajęcia (art.

18' i 19);

:3) w sposób przepisany zgłosił swoje ro sz cz e nie.

W razie, gdy dwa co najmn iej miesięczne okresy czasu, w c i ągu które go ubezpieczony pozostaw ał

bez pracy" przegradza okres przejściowego zajęc ia,

trwającego nie dłużej ' niż dwa miesiące, przyjmuje

się, iż ubezpieczony pozostaje nieprze rwanie bez pracy ' w' rozumieniu punktu 2 ust. 1, z zastrzeżeniem

postanowienia art. 50 , punkt 8_

Prawo do świadczeń na wypadek braku pracy

me ' powstaje dla ubezpieczonej osoby. o ile

1) pozostaje beZ zajęcia, uzasadniająceg o obowiązek ubezpi e czenia, z powodu gospodarczego usamodzielnienia się;

,_

2) opuś ci/a zajęcie w związku z zawarcie m m:!łzęństwa, o ile chodżi oosO qy płc i że ńskiej.

"

p'rawoao zasiłku na wypadek braku pracy nie

przysługuje )J bezpi eczonem'u, który w ostatnio utraconem zajęćiu nie otrzymywał żadnego wynagrodzenia ani w gotówce, -aniw ·natutze

Rrt. 18.

Za zaięcie odpowiednie w rozumieniu

1467

sitków pieniężnych, a w wypadku, przewidzianym

wart. 17 ust. ostatni, ta osoba, która nie posiada

już prawa do pomocy leczniczej.

Rrt. 21. Prawo do zapomogi na podróż ma

bez pracy, który otrzymał zajęcie odpowiednie (art. 18) poza miejscem poprzedniego zatrudnienia lub zamieszkania.

pozostający

Rrt. 22. Do renty inwalidzkiej ma prawo ubezpieczony, niezdolny do wykonywania swego zawodu,

niezależnie od wieku_

Za niezdolnegoIdo wykonywania swego zawodu

uważa się pracownika, którego zdolność do wykonywania zawodu wskutek ułomności cielesnej lub umy~

słowej względnie wskutek upadku sil fizycznych lub

umysłowych obniżyła się poniżej 50 % zdolności

osób zarowych fizycznie i umysłowo, o podobnem

uzdolnieniu zawodowem.

Przy rozstrzyganiu kwestji, które zajęcie pracownika uważać należy za jego zawód, nale ży brać

pod uwage:przedewszystl<iem fachowe wykształc enie

pracownika, następnie długość okresu wykonywania

danego zajęcia w czasie posiadal'lia zdolności zawodowej, oraz przynależność zawodową, jakiej pracownik dawał wyraz w okresie pełnej zdolności zawodowej, a wreszcie inne stosowne znamiona istotne.

Rrt. 23. Od renty inwalidzkiej nie ma prawa

ten, kto niez d olność do wykonywania swego zawod!,J

spowodował rozmyślnie.

W tym wypadku można przyznać osobom, :...m51"

jącym prawo do alimentacji ze strony ubezpi eczonego,

wsparcie do wysokości renty inwalidzkiej, do jakiej

miałby prawo ubezpieczony_

, 1\rt. .24_ Prawo do renty starczej

ubezpieczonemu

p rzysługuje

'

~r~~ 17 ust. 1 PLlnkt 2 uw~żać n a l eż y każde zajęcie,

1) płci męskiej - po ukończeniu sześćdziesię~iu

"

Q~powiadające zdolnoś,c iom fi zycznym, zawodowemu I

~~~Ly ~tU. o ~!eT1!- _~.

wykształceniu i użdoln ie n i uube zp ieczonego, a nie- , pięciu lat życia lub po o~'

I dzJesięciu

miesięcy składkowych i ukończeniu przyszkodliwe dla zdrowia lub obyczajności.

najmniej sześ~dzi,esięciu lat życia;

_

pozostający beZ pracy jest obowiązany przyjąć

zaproponowane mu zajęcie, określone w ustępie po2) płci ieńskiej-po ukończeniu sześćdziesięciu

przednim.

'

pięciu lat życia lub osiągnięciu czterystu dwudziestu

Pozosta jący ' bez pracy obowią za ny jest przyjąć

miesięcy składkowych

i ukończeniu przynajmniej

zaproponowane mu zajęcie, określone w ustępie

pierwszym, także poza okr'ęgiem jego dotychczasowego miejsca zatrudnienia lub miejsca pobytu, ' jeżeli

na nowem miejscu zatrudnienia możliwe jest dla niego

otrzymanie odpowiedniego mieszkania.

Rrt. 19. Zajęcie uważa się za nieodpowiednie

1) jeżeli wynagrodzenie jest niższe lub warunki

pracy są gorsze, n i ż stosowane ogólnie w miejscu

nowego zatrudnienia;

2) jeżeli przedsiębiorstwo, w którem zaproponowano zajęcie, objęte jest zatargiem gospodarczym.

Do ubezpieczenia w i~as :e Ubezpiena wypadek choroby, za opłatą odpowiedniej (art. 36) składki ze strony Zakładu Ubezpieczeń Pracowników Umy.słowych, ma prawo osoba,

uprawniona do świadczeń z powodu braku pracy

(aft. 17 ust. 1 i 2), która z tytułu ubezpieczenia jej

w Kasie Ubezpiec zeń Społecznych przed utratą zaję­

cia nie posiada już prawa do pomocy ' leczniczej i za·

Rrt. 20.

czeń Społec znych

pięćdziesięciu pięciu

lat życia.

Prawo do renty starczej jest niezależne od okoliczności, czy ubezpieczony jest zdolny do wykonywan ia swego zawodu oraz c:y pozostaje nadal na

posadzie.

Odroczenie pobierania renty starczej, przy równoczesnej dalszej opłacie składek ubezpiec zeniowych,

może na żądanie uprawnionego nastą pić tylko w t ym

wypadku, gdy uprawniony nie osiq g n ął jeszcze czterystu os ie mdziesięciu miesięcy składkowych i pozostaje w zatrudnieniu, uzasadniającem obowiązek

ubezpieczenia. Po osiągnięc i u czterystu osiemd ziesięciu miesięcy składkowych ustaje w każdym wypadku obowiązek opłaty składek ubezpiec eni owych.

Za pracownika, który zażądał odroczenia pobierania renty starczej, uiszcza pracodawca przez c a ły

czas jego dalszego zatrudnienia składkę ubezpieczeniową na tych samych zasadach, jakie obowiązywa­

łyby go, gClyby pracownikowi prawo do renty starczej nie przysługiwało; zgłoszenie się ubezpi eczoneG o

I

1.-'

o rentę starczą zwalnia pracodawcą od dalszej opłaty

flrt. 25. Do pomocy leczńiczej na koszt Zakłii­

du UbezpieczeI'i Pracowników Umysłowych ma prawo

ubezpieczony, który po wyczerpaniu okresu zasiłko·

wego w Kasie Ubezpie.czeń Społecznych, jest nadal

chory, a to niezależnie od praiWa do renty inwalidzkiej lub starczej.

Do- renty wdowiej ma prawo wdowa,

pozostała po ubezpieczonym, który w chwili swej

śmierci otrzymywał na podstawie rozporządzenia ni-

niejszego rentę inwalidzl(ą lub starczą, względnie

któremu w chwili śmierci przysługiwało uprawnienie

do takiej renty/ o ile nie zachodzą określone niźej

okoliczności! wykluczające prawo do tenty wdowiej.

Okolicznościami,. wykluczającemi prawO do tenty

wdowiej, są

1) śmierć ubezpieczonego małżonka przed upły­

wem sześciu miesięcy od dnia zaWarcia małZeństwa,

z wyjątkiem wypadku, gdy śnii~rć nastąpiła WSKutek

przy Gzyn, ktore zaszły po zawat du maL~eństwa;

2} zaWarcie związKu małżeńskiego z ubezpi~,

czonym po ukończeniu przez niego plc:ćdziesiąGlu

pię(;iu lat życła lub w chwili, gdy pobierał Gh jlJz

rentę in walidzką _względnie starczą na podstawie niż­

porządz enia niniejszego

3) spowodQwany winą małżonki rozdział mał­

żeństwCl, obo w i 1ązując y n1głżonków w chWili amieH;i;

a orzeczon y w sposób, przewidziany w oboWiąitJjE}­

cych przepisach prawnych;

4) rozwód, przeprowadzony zgodni€: z obowią­

zującenii przepisa mi prawne mi.

Rrt. 27. Pod analogkznemi watunkilmi, jak

Wart. 26, ma prawo do r~nty po zmi!.lrłej ubezpie.c zo nej osobie płci żeńskiej pozostały m~łżonek, niezdol ny do wykonywania swego zawodu (art. 22 ust. 2

i 3), o ile J jak długo nie pOSiada niezbędnych środ­

ków utrzyman ia , a zmarła mał ź ohk.l pOho :;;lIa w ~ili ·

łości lub w przeważn ej cz~ś(;i wydatki polącwne

z utrzyman iem rodziny.

flrt. 28.

Rtt. 29.

N'g 106~

DzieGi upl'OIwnione (legitymowane) po·

siOldają równe pnawa

składek.