Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 5 listopada 1927 r. w sprawie zmiany ustroju pieniężnego.

Art. 16.

Wierzy te lność,

opiewająca

ną.

złote

w zlode, płi;łtn~ jest według równowartości 90015332

grama czystego złota za złotego w złocie.

.

fU dQ CZI;ISU rozpoczęcia przez Bank Polski wymiany banknotów na złoto równowartość ta obliczą na

b~al;ie na dzięń ' poprzedzający zapłatę według wartości złota, ogłaszanej w Monitorze Polskim przez

-Ministra Skarbu na podstawie cen c.zystego złota na

giełdzie w New Yorku i przeciętnego kursu dolara

w postaci wypłaty na New York na giełdzie w War-

szawie.

Moina

również

zastrzec,

aby

wierzytelno ść,

opiewaJącl;I na zł ote w złocie, płainą pyła efektywnie

I.

złotemi monet~mi

polskiemi.

Rozd z i a ł V.

Bilanse publicznyeh i prywatnych przedsię·

biorstw.

Art. 17. Zasad y przera~how ~ni?i bijan$ów prledsiębiorstw

publicznych i prywatnych ustalone zostaną

w drod ~1il Ql!Q~pęgo rQiP(m'ldg~ni?l.

R o z d z"i a ł VI.

P'rzerachowanie kwot pieniężnych w ustawach

j rQzPQr~ąg~eniąch.

f\rt. 18. Wyrażone w złotych wzgl ~dnie przeliczone na złote kwoty pieniężne w ustawach i rozporządzeniach nie ulegają zmianie skutkiem wprowadzenia w -życie niniejszego rozporządzenia, o ile

nie są wyrażone w złotych w złocie, w którym to

wypadku ma zastosowanie art. 14 niniejszego fOZp OrZ'ld~eni?i.

C;:Q do pqQjerania cła w monecie złotej obowią­

zują nadal postanowienia art. 14 rozporządzenia Ministrów Skarb u Qnl?: pr:~ ę myĘ!łu j Hąl1dlu ? dnia

~11 czerwca 1920 r. o taryfie celnej w brzmieniu,

usta[on ę01 rcnpQfl!:ądzeni ern Ministrqw Skarpll o ra Z

Przemysłu i Handlu z dnia 24 kwietnia 1924 r. (Dz.

U. R. P. N2 35, poz. 'J72) 4 tern, żę stąwki qbowią­

zującej taryfy ce lnej zos taną przeliczone na nową

jednostkę

pięni~t.rm

W clmdzą

o~olmęgQ fO+p9f4ą­

dzenia. Do tego czasu należności celne pobierane

b{jQ'I W $rodk!:lch pJatnil;+ych, Qkreślqfly~h w r.Q4,b;i~­

łach I i VII niniej szego rózporządzenia, oraz w biletach Bankw PQ !§kię~Q, l iqą~ je gęn złQty. n~ jaki te

. należności opiew ają, za jeden złoty, ok reślony w roz·

P QrJ;ąg6~nibl Prę~ygę!1ta R?:ęp;YP9spoli t ej ?; dnią 13 Pęl Ź -

1353

dziernika 1927 r. o stabilizącji złoteg o (Dz. U. R. P.

NQ 88, poz. (90).

R O z d z i a I VII.

Przepisy przejściowe.

Emitowanę przęt;l wejśc;iem w życie

rozporządzęni~ monety srąbrne, bilety

flrt. 19.

niniejs zęgo

zdawkowe i bilety państwowe utrac;ą chiHakter prawnego środka p łatnic4ego w terrninach, ustalanych

przez Ministra Skarbu w drodzę rozporządzerl wykonawczych.

flrt. 20.

Monety

srebrne,

emitowane przed

wejściem w życie niniejszego rozporządzenia, wymieniane będą w terminach, wskazanych w fo zporZą­

dzeniu Ministra Skarbu, na monety srebrne, bite rHl

podstawie" rozdziału [ niniejszego rozporządze n ia, oraz

na bilety Banku Polskiego w stosunku złQty za ~łQty.

Bilety zdawkowe i bilety państwowe zostaną

wymienione na monety srebrne i bil ety Banku polskiego w terminach, wskazanych w rozporządzeniu

Ministra Skarbu, w stos unku złoty Za złoty.

.

Terminy rozpoczęcia wymiany monet srebrnych,

biletów zdawkowych i biletów państwowych winny

być ustalane w taki sposób, aby rozpoc zęcie wymiany nastąpiło co najmniej na trzy mie s iące pl'~ed tęr­

minem, w którym środl<i te utracą charakter p rawnego środka płatniczego. W kas~ch skarbowy~h wymiana winna trwać co najmniej d wa lata po' tymże

terminie.

Paragraf 3 rozporządzenia Prezydenta

~ dnia 27 kwi~tniĘ\ 1924 r. o wierzytelnościach w walutac.h obcych i w złotych w zło­

cie hipotecznie zabezpiecWflyc;h (Oz. LI , R. P. N~ .?6,

poz. 385) w brzmieniu nadanem mu ustawą z dnia

l , lipca 1925 r. (Dz. U, R. P. N~ 75, poz. 534) uchyla

się, w jego zaś miejsce będzie stosowany art. 16

nif!i~i!igegp ro?:porzi4Q zenia.

f\rt. 21.

RzeczYPQ~PQlit ęj

flrt. 2:2. Ustąp drutJi art. 8 ustgwy ." dnia

1 lipca 1926 r. o opłatach stemplowych (Dz. U. R. P.

N2 98, poz. 570) otrzymuję brzrnięr,ie na~tępl1jące;

"Rż do czasu rozpoczęcia przez Bank Polski

wymi any banknotów na złoto, złote w zlocie ocenia

. się według równowartośt;;i ostatnio og łoszonej w Monitorze Polskim przed sporządzeniem c zynności prawnej (art. 16 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 5 listopad~ 1927 r. (Dz. U. R. P.

N2 97, poz. 855)."

f\rt. 23. WykoP1ilnie nini~jS f ego rozporządzeni~

powierz ą ~i~ Ministrowi Skiilrby

flrt. 24. Rozporządzenie niniejsze wchodzi w ży­

cie po upływie trzech dni od dnia ogłoszenia.

Jednocześnie tracą moc

a) rozporządzenie Prel!ygenta Rzeczypospolitej

w przedmiocie systemu monetarnegO (Dz. U. R. P.

z 1924 r. N:2 37, poz. 401);

b) ustgwą z dnia 23 czerwca 1925 r. W spr~wi e

i!,rniany rozporządzenia Pręzydenta Rzec.zypoŚpeJitej

z ónia 2;3 kwi ętn l a 1924 r. w przedmio(;:ie zmiany

systemu monetarnego (Dz. U. R. P. N2 67, P?z. 4(6);

c) §§ 6, 7 i 8 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 14 kwietnia 1924 r: o - zmianie

ustroju pieniężnego (Dz. U. R. P. N!2 34, poz. 351)

,w brzmieniu, ustalonemprzepisami ro zp orządzenia

Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 28 czerwca

1924 r. (Dz. U. R. P. N2 56, poz. 564), oraz ustawa

z qnia 23 czerwca 1925 r. o uzupełnieniu rozporzą­

dzenia Prezydenta Rzeczypospolitej zdni p' 14 kwietnia 1924 r. o zmianie ustroju pieniężnego (Dz. U.

R. P. N2. 67, poz. 467);

d) rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej

z dnia 22 października 1926 r. w sprawie uregulowania obrptu pieniężnego (Dz. U. R. P. N2 106, poz. 610).

)

-

Prezydent Rzeczypospolitej: -l. · M~~c!cki

Prezes Rady Ministrów i Minister Spraw Wojskowych

J. Pilsudski

Minister

K. Bartel

Minister Spraw Wewnętrznych: Sławoj Składkowski

Minister Spraw Zagranicznych: August Zaleski

Minister Skarbu

a. Czecbowicz

Minister Sprawiedliwości: A. Meysztowicz

Minis~er Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego

.

N!:! 97.

Dziennik Ostaw. Poz. 855 i 856.

_

.

Dr. DobJ'ucki

Minister Rolnictwa: K. Niezabytowski

Minister Przemysłu i Handlu: E. Kwiatkowski'

Minister Komunikacji: Romocki

I

Minister Robót Publicznych: Moraczewski

Minister Pracy i Opieki Społecznej: Dr. Jurkiewicz

Minister Reform Rolnych: Witold Staniewicz

Minister Poczt i Telegrafów: Boguslaw Miedziński

f\rt. 1. Na podstawie art. 12 statutu Banku Polskiego [załącznik do rozporządze nia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 20 stycznia 1924 r. (Dz. U. R.

P. N2 8, poz. 75) w brzmieniu ustalonem w załącz­

niku do rozporządzenia Pre zy denta Rz e czypospolitej

z dnia 4 września 1926 r. (Dz. U. R. P. N292~ ::poi.

531)] zatwierdza się uchw,ałęNadzwyczajnego Walne·

go Zebrania f\kcjonarjuśzów Banku Polskiego z dnia

5 listopada 1927 r. dotyczącą -zmian 'niektórych artykułów statutu Banku Pols kiego.

Tekst zmienionych

artykułów podaje się jako załącznik, stanowiący integralną część niniejszego rozporządzenia.

f\rt. 2. Upoważnia się Ministra Skarbu do ogło­

szenia statutu Banku Polskiego (Dz. U. R. P. z 1924 r.

N2 8, poz. 75) z uwzględnieniem zmian wprowadzonych ustawą z dnia 19 grudnia 1924 r. (Dz. U. R. P

z 1925 r. N2 2, poz. 15), rozporządzeniem Prezydenta

Rzeczypospolitej z dnia 4 września 1926 r. (Dz. U.

R. P. N2 92, poz. 531) oraz niniejszem rozporządzeniem.

.

flrt. 3. Po więk szenie kapitału zakładowego Banku Polskiego o 50 miljonów złotych, przewidziane,_

w punkcie c aneks u do części II Planu Stabilizacy.j ~

nego Rządu Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. R. p; N2 88, poz. 789), a zatwierdzone przez Ministra

Skarbu nie podlega opłacie stemplowej.

Rrt. 4. Wykonanie niniejszego rozporządzenia

powierza się Ministrowi Skarbu.

f\rt. 5. Rozporzą dzenie niniejsze wchodzi w ży­

cie z dniem ogłoszenia.

Prezydent Rzeczypospolitej: l. Mościcki

Prezes Rady Min istrów

Minister Spraw Wojskowych

J. Pilsudski

Minister: K. .Bartel

Minister Spraw Wewnętrznych: S/awoj Składkowski

Minister Spraw Zagranicznych: August Zaleski

Minister Skarbu: Q. Czec!;owicz

Minister Sprawiedliwości : A. Meysztowicz

856.

Rozporządzenie

Prezydenta Rzeczypospolitej

z dnia 5 listopada 1927 r.

O zatwierdzeniu zmiari w statucie Banku

Polskiego.

Na podstawie art. 44 ust. 6 Konstytucji i ustawy

z -dnia 2 sierpnia 1926 r. o upoważnieniu Prezydenta

Rzeczypospolitej do wydawania rozp orządzeń z mocą

ustawy (Dz. U. R. P. N2 78, p oz. 443) postanawiam

co następuje

Ministe r Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego

Dr. Dobrucki

Minister Rolnictwa: K. Niezabytowski

Minister Przemysłu i Handlu: E. Kwiatkowski

Minister Komunikacji: Romocki

Minister Robót Publicznych: Moraczewski

Minister Pracy i Opie ki Społecznej: Dr. Jurldewic~

Minister Reform Rolnych: Witold Staniewicz

Minister Poczt i Telegrafów: Bogus!aw Miedziński

/

RZE CZYP OS P OLI TE J P OI.J S Kl E J.

NQ 97.

5 listopada

Rok 19~7.

T R E Ś Ć

ROZPORZf\DZENIfl PREZYDENT f\ RZECZYPOSPOLITEJ

Poz.

855-z ,dnia 5 listopada 1927 r. w sprawie zmiany ustroju pienl~żnego.

• • •

;

856-z dnia 5 listopada 1927 r. o zatwierdzeniu zmian w statuc;ie Banku Polskiego.

•- • • •

• • • •

1351

1354

ROZPORZl\DZENIR MINISTRÓW

Poz.

857-Skarbu, Przemysłu i Handlu oraz Rolnictwa z dnia 29 października 1927 r. w sprawie ulgi

celnej dla azotniaku . . . . . . . • • . . • . • • • • • • • • . • . • .

1357

8S8-Skarbu z dnia 2 listopada 1927 r. w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości w sprawie

zniesienia ograniczeń obrotu dewizami i walutami zagranicznemi oraz obrotu pieniężnego

z zagranicą • • • • • • • • • • , • . .' . • • • • • • • • • • • • • •

13.5 8

======~==========================================~==============================~

4) bro~zowe: po 5 gr., po 2 gr. f po 1 gr.

Monety złote po 25 zł. otrzymują nazw~ dukata.

855.

Rozporządzenie

Prezydenta Rzeczypospolitej

z dnia 5 listopada 1927 r.

W

sprawie zmiany ustroju pieniężnego.

Na podstawie art. 44 ust. 6 Konstytucji i ustawy

z dnia 2 sierpnia 1926 r. o upoważnieniu Prezyd enta

Rzeczypospolitej do wydawania rozporządzeń z mocą

ustawy (Dz. U. R. P. Ml 78, poz. 443) postanawiam

co nast~puje

Rozdział

r.

Środki płatnicze, wybijane przez Skarb Państwa.

•

.

,

/.

f\rt. 1. Wybijanie monet należy doprawzwierzch·

niczych Państwa i jest wyłącznie jego przywilejem.

f\rt. 3. Monety złote będą wybijane ze stopu,

zawierającego na 1.000 cz~ści ogólnej wagi 900 części

złota i 100 cz~ści miedzi.

Z jednego kilograma tego stopu wybija si~

5332 złote.

, Waga monet po 100 zł. wynosi 18,7546 grama,

średnica 30 mm. Waga monet po 50 zł. wynosi

9,3773 grama, średnica 24 mm. Waga monet po 25 zł.

wynosi 4,68865 grama, średnica 19,5 mm.

f\rt. 4. Monety srebrne po 5 zł. wybijane będą

ze stopu, zawierającego na 1.000 cz~ści ogólnej wagi

750 części srebra i 250 części miedzi.

Monety srebrne po 2 zł. wybijane będą ze stopu,

zawierającego na 1.000 części ogólnej wagi 500 części

srebra i 500 części miedzi.

Waga monet po 5 zł. wynosi 18 gramów, śred·

nica 33 mm. Waga monet po 2 zł. wynosi 10 gramów, średnica 27 mm.

f\rt. 2. Wybijane będą monety

1) złote: po 100 zł., 50 zł. i po 25 zł.;

2) srebrne: po 5 zł. i po 2 zł.;

f\rt. 5. Monety niklowe wybijane będą z czy'

3) niklowe: po 1 zł., po 50 gr., po 20 gr. i po 10 gr.; . stego niklu. Waga monet po 1 zł. wynosi 7 gramów,

N2 97.

Dziennik Ustaw. Poz. 855.

;

średnica 25 mm.

Waga monet po 50 gr. wynosi

5 gramó w, śr ed nica 23 mm. Waga monet po 20 gr.

wynosi 3 gramy, średnic a 20 mm: Waga monet

po 10 gr. wynosi 2 gramy, średnica 17,6 mm.

flrt. 6. Monety bronzowe wybijane będą ze

stopu, zawierającego na 1.000 części ogólnej wagi

950 czę ści miedzi, 40 części cyny i 10 części cynku.

Waga monet po 5 gr. wynosi 3 gramy, średnica

20 mm . Waga mon et po 2 gr. wynosi 2 gramy,

średnica 17,6 mm.

Waga mo ne t po 1 g'r. wynosi

1,5 grama, średnica 14,7 mm.

I

' flrt. 7. Przy wybijaniu monet złotych i srebrnych odchylen ia poniżej i powyżej norm, wskazanych

wart. 3 i 4 niniejszego rozporządzenia co do wagi

,i próby, nie mogą przekraczać dla monet złotych

ćo do próby-d wóch tysięcznych części, co do wagidla monet po 100 zł. i po 50 zł. jednej tysięcznej

części ich wagi i po 25 zł.-dwóch tys'ięcznych części

ich wagi; dla monet srebrnych: co do próby dla monet po 5 zł. - dwóch tysięcznych części, dla monet

po 2 zł.-trzech tysięcznych części, co do wagi-dla

monet po 5 zł.-trzech tysięcznych części ich wagi

dla monet po 2 zł. - pięciu tysięcznych części ich

wagi.

Minister Skarbu określi dopuszczalne przy wybijaniu monet niklowych i bronzowych odchylenia

pon iżej i powyżej no rm, wskazanych wart. 5 i 6

•

niniejszego roz p orządzenia.

flrt. 8. Na rachunek osób prywatnych mogą

wybijane, na warunkach przez Ministra Skarbu

oznaczonych, za pokryciem kosztów wybicia te

z pośród monet zł oty ch, które Minister Skarbu uzna

za' potrzel:me dla obiegu.

Monety z innych metali są wybijane '· wyłącznie

na rachunek Skarbu Państwa.

być

flrt. 9. 'Wzory monet ustala Minister Skarbu

w drodze rozporządzeń , podając jako załączniki wize'runki odnośnych monet w graficznej repjOd ukcji.

R o z d z i a ł II.

Obieg pienif1żny.

Rrt, 10. O · ile zapłata w myśl obowiązują­

cych przepisów nie jest przewidziana w inny sposób,

monety, wypuszczone na podstawie niniejszego rozporządzenia, są środkami płatniczemi, mającemirnoc

umarzania zobowiązań przez zapłatę: monety złote

bez ograniczenia kwoty, monety srebrne pięCiozłoto­

we do kwoty pięciuset złotych, monety srebrne dwuilotowe oraz niklowe j ednozłotowe do kwoty stu

złotyc h, pozostałe monety ni klowe i bronzowe łącz­

nie do kwoty dziesięciu złotych przy każdej wypłacie.

Kasy państwowe prz.yjmuj ą monety wszelki ch

rodzajów w każdej ilości przy wszystkich wp łatach

z wyjątkiem tych wpłat, które w myśl obowiązujących

przepisów winny być uiszczane w monetach złotych.

Rrt. 11. Nikt nie jest obowiązany do przyjmo. wanta jako środka płatniczego n1,Onet, ' których wizerunek jest całkowicie zatarty, oraz monet widocznie

uszkodzonych, jak również monet złotych, w których

waga zmniejszyła się wskutek zużycia w stosunku ,

do . najmniejszej wagi dopuszczalnej przy wybiciu

w myśl art. 7 niniejSZego rozporządze n i a więcej, niż

o pięć

tysięcznych części.

'\

Monety złote, które utraciły większą od wyfej

wskazanej część wagi, zostają przez Skarb wycofąne

z obiegu z zap łatą 5,33 zł. za każdy gram pozostałej .

w nich wagi.

..,

lirt. 12. Upoważnia się Ministra Skarbu do

wydania ;.>r:!c:p isów o przyjmowaniu i wymianie uszkodzonych ora z zatrzymywaniu fałszywych śr odków płatniczych.

.

Rozdział

Zobowiązani a

III.

w złotych.

fl.rt. 13. Zobowią~ania pieniężne wszelkiego

rodzaju, wyrażone w złotych lub przeliczone na zło­

te, płatne są w srodkach płatniczych, określonych

w rozdzia ł a ch I i VII niniejsz ego rozporzą dzenia, oraz

w biletach Banku Polskiego, licząc jeden złoty, na

jaki zob o wiązania te opiewają lub zostały przerachowane, za Jeden złoty, określony w rozporządzeniu

Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 13 października

1927 r. o stabilizacji złotego (Dz. U. R. P. N2 88,

poz. 790).

R o zd zi a ł

Zobowiązania

Rrt. 14.

łV.

w złotych w złocie.

Wszel kie zobowiązania, opiewające na

złote w złocie, których tytuły powstały przed wejściem w życie nini ejszego ro zp orządzenia lu b które

zostały przed powyższym terminem hipotecznie zabezpieczone, ulegają przeliczeniu w stosunku 1 złoty

w złocie, na jaki zobowiązanie opiewa, równy 1,72

złotego w złocie, . płatneg o w sposób przewidziany

wart. 16.

Jednakowoż zobowiązania, opiewające na złote

w złocie, których tytuły powstały po dniu 13 paź­

dziernika 1927 r. , a przed wejściem w życie niniejszego rozpor z ądzenia, lub które zostały w powyż­

szym okresie czasu hipotecznie zabezpieczone, nie

ulegają przerachowaniu w myśl poprze dniego ush;pu,

jeżeli z ich treści lub z towarzyszących ich powstaniu okoliczności wynika, że zostały one zawarte

w złotych w złocie w rozumieniu ąrt. 16 niniejszego

rozporządZenia.

Przerach owanie w myśl ustępu pierwszego niniejs7.ego artykułu musi być uwidocznione we wpisach hipotecznych, zabezpieczających dane zobowią­

zanie

a) na żądanie dłużnika lub wierzyciela,

b) przy dokonyw<lniu zmian w danym wpisie

hipotecznym.

W miarę potrzeby Minister Skarbu wyda przepisy co do przeste m plowan ia lub wymiany papierów

wartościowych, emitowanych w złotych w złocie przed

wejściem w życie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 13 października 1927 r. o stabil~-

I

~

--'

- -.

-

- -

Dziennik Ustaw, Poz. 855.

zacji złotego (D1:. U. R. P. NSl 88. poz. 790) względ­

nie niniej szego ro;zporląÓzenia.

Podania. wpisy hipoteczne i inne c,zynności,

~w iq;: ane 1. dol~ońaniem ;z;mian w księgach hipotecznych w myśl nini ejszeg o artykułu. wolnę: są od opłat

(o~le iy tości) S'Idowyc.h,

, l\rt. 1:). Ws~ęlkię 2;obowiązania, nie wyłączając

weksli i pi:lpi~rów wartościowych, mogą być wyraż~nę, ~ wynik/f) stąd pretensje mogą być d~chQdzone

W ;zło tych w złoc.lę, przyCZE~ m o\:1leży stosowąć art. 16

niniejszego rO;zPOr1.ądlenią.