Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 14 października 1927 r. o zwalczaniu żebractwa i włóczęgostwa.
Statutory Text (1 Articles)
,.
.
_ .J
1285
Dziennik Ustaw. Póz. 822 i 823.
r·ządzi docnodzenie w terminie 7-dniowym o słusz
JIlości żądania i wynik dochodzenia prz eśl e do sądu
pokoju. Sąd pokoju w terminie 30-dniowym od dnia
otrz ymania doc ho dzenia po zbadaniu osób zainteresowanych i prieprowadzen iu dowodu, jaki uzna za
właściwy , wyda stosown ie do art. 8 niniejszego rozporz ądzenia odpowiednią decyzję,
która, w ra zie
uwzgl ędnienia żądania strony, powiima zawierać. dane
przewidziane wart. 5.
Minister Komunikacji: Romocki
Minister Robót Publicznych: Moraczewski
Minister 'Pracy i Opieki Społecznej: Dr. Jurklewicz
Minister Reform Rolnych: Witold Staniewicz
,..
Minister Poczt i Telegrafów: Boguslaw Miedziński
•
Należycie zatwierdzone uchwały zewiejskich i zas tępują ce je decyzje sądów pokoju
(art. 8 i 9) po ich uprawomocnieniu się, poza dowoda mi wymienionemi wart. 2 rozporządzenia niniejszego, są dostateczną podstawą do sporządzania
aktów notarjalnych o przelewie, og ra niczeniu lub
obcią żeni u pr aw własności do rzeczonego gruntu.
flrt. 'lO.
brań
Uch wały zebrania wiej sk ieg o i decyzje
pozbawiają osób trzecich m ożności do-
823.
Rozporządzenie
Prezydenta Rzeczypospolitej
z dnia 14 października 1927 r.
Rrt. 11.
;>.ądow e
nie
chodz enia swych praw w drodze powództwa.
Rrt. 12.
Podania oraz wszelkiego rodzaju zaświ ądcze'niGl i odpisy w postępowa niu wynikające m
z art. 3-1 2 niniej szego ro z porz ądze nia. z w y jątkiem
sądo weg o postępowania spornego oraz skarg kasacyjn ych, wolne są od opIat państwowych i samo-
O
zwalczaniu żebractwa i włóczęgo stwa~
Na podstawie art. 44 ust. 6 Konstytucji i ustawy
z dnia 2 sierpnia 1926 r. o upoważnieni u Prezydenta
Rzeczypospol itej do wydawania rozporządzeń z mocą
ustawy (Dz. U. R. P. Nr. 78, poz. 443) postanawiam
co następuje
O żebractwie i włóczęgostwie.
rządowych.
,Rrt. 13. Uchyla się art. 23 1 -239 ks. I załącz
nika szczególnego do tomu IX Zwodu praw ros.
(w ydania z r. 1912) i gekret N!~ 315 I'laczelnego Dowódcy Woj s k Litwy S rod kowej z dnia 13 sierpnia
1921 r. w przedmiocie sporządzania · aktów stwierd z aj ą cych prawo własno,ści na ziemię nadziałową
(Dz. U. T. K. Rz. W. L. S. N2 30/40).
flrt. 14. Sprawy, rozpoczęte na zasadzie de~retu N2 315 Naczeln ego Dowó dcy Wojsk Litwy
Srodkowej z dnia 13 sierpnia 1921 r. i niezakor'lczone
decyzją prawomocną, ulegają w dalszem postępowa
niu przepisom nini~js zeg o rozpor7ą dzenia.
flrt. 15. Wykonanie rozporz ądz enia niniejszego
powie rza się Ministrowi Spra w iedliwości w porozumieniu z fY\inistrem Spraw Wewnętrznych i Ministrem
Reform Rolnych.
flrt. 16.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w ży
cie cztern asteg o dnia po jego ogłoszeniu.
Prezydent Rzeczypospolitej: l.
Prezes Rady Ministrów
Mościcki
Minister Spraw Wojskowyc h
J. Pitsudski
Min ister: K. Bartel
Skladkowski
.
Minister Spraw Zagranicznych: August Zaleski
Minister Spraw
Wewnętrznych
Minister Skarbu
~lalVoj
a. Czecbowicz
Minister Sprawied liwości: A. Meysztowicz
Minister Wyznań Religijnych i Oświec e nia Publicznego
Dr. Dobrucki
Minis ter Rolnictwa: K. Niezabytowski
Mil!ister Prz"emysłu i Handlu: E. Kwiat!wwski
Rrt. 1. Ce lem zwalczania żebractwa i włóczę
gostwa stosuje się środki zapobiegawcze, poprawcze
i karne względem osób, dopuszczających się czyn,ów,
przewidzianych niniejszem rozporządzeniem.
Zwalczanie żebractwa i włóczęgostwa nieletnich
do lat siedemnastu uregulują przepisy specjal'n e.
Żebrakiem, w rozUl1nieniu niniejszego
jest ten , kto zawedowo zajmuje się
wypraszaniem dla siebie w jakikolwiek sposób jał
Rrt. 2.
rozporządzenia
mużny.
Rrt. 3.
Włóczęgą,
w rozumieniu ninie,j szego
jest ten, kto bez pracy i środków do
życia zmienia stale miejsce swego pobytu nie 'w celu
znalezienia pracy.
.
rozporządzenia
f\rt. 4. Postanowienia mmeJszego r ozporządzenia stosuje się również do tego
_
a) kto nałogowo oddając się grze hazardowej,
pijaństwu lub ostremu narkotyzowa niu się,
dochodzi dó takiego stanu, iż dla utrzyma nia
bądź jego samego, bądź tych, których obowiązany jest żywić, udzielić trzeba pomocy
z tytułu opieki społecznej;
b) kto pobiera wsparcia z tytułu opieki społecz
nej i wzb ra nia się wykonywać zaofiarowaną
mu, a dostosowaną do jego sił i warunków.
pracę·
Zakłady
zapobiegawcze i poprawcze.
Rrt. 5. Do ·walki z żebractwem i
stwem służą
1) domy pracy dobrowolnej,
2) przytułki, '
3) domy pracy przY\TIusowej.
włóczęGO-
Art. 6. Zakłady. wymienione w artykule 5,
swój cel, zależnie od przeznaczenia, p rzez
osiągają
,
.
,
.'
Dziennik Ustaw. Poz. 823.
1) opiekę zakładową,
2) udzi e lanie nauki i przygotowLlnie do pr<:lcy
zawodowej,
3) wywieranie moralnego wpływu,
4) celową i systematyczną pracę, za wynagro·
dzeniem, w war ~zta tach zakładowych bądź poza za·
kładem.
Domy pracy dobrowolnej.
f\rt. 7. Do domów pracy dobrow'alnej przyj'
.mowani będą w miarę możności i na własne ż ycze·
nie żebracy i włóczędzy po zwalnieniu z damu pracy
przymusawej, więźniowie po adl;>yciu kary, asaby
'a niepełnej zdalności da pracy oraz wszystkie inne
.. osoby, nie mogące być w innej drodze zatrudnione
lub nie mogące znaleźć innej pracy. Praca w damach pracy dobrowolnej jest płatna. . Nie będą
przyjmowane osoby, posiadające śradki utrzymania
lub zupełnie niezdolne do pracy. Opuszczeni e domu
pracy dobrawolnej jest dozwolone.
Przez środki utrzymania rozumie się również
pomoc materjalną ze strony osoby trzeciej, chocia ż by
prawnie do . tego nieobowiązanej.
Przytułki.
f\rt. 8. Do przytułków przyjmowani będą z tyopieki społecznej lub przymusowo umieszczani
na mocy decyzji sądu, zupełnie niezdolni da pracy
żebracy i włóczędzy, nie pasiadający środków utrzy'
mania.
Da zakładów tych będą również przyjmowane
z tytułu apieki spałecznej inne osoby, pozbawi one
śradków utrzymania i zupełnie niezdolne da pracy.
tułu
f\rt. 9.
Przymusawemu umieszczeniu w przy-
tułku lub zakładzie specjalnym ' (art. 24) na mocy decyzji sądu podlega żebrak lub włóczęga, nie posiadający
śradków utrzymania i zupełnie niezdolny do
pracy, który nie chce wstąpić dobrowolnie do przytułku lub zakładu specjalnego. z tytułu apieki spałecznej lub przyjęty, po opuszczeniu przytułku bądź
zakładu . specjalnego, żebrze lub włóczy się.
f\rt. ·10. Żebrak lub włóczęga przymusowa
umieszczony w przytułku, będzie przez kierownictwo
przytułku zwolniony, jeśli uzyskał dostateczne środki
utrzymania lub stał się zdolnym do pracy. Osobam
pozostającym z tytułu ap ieki spałecznej dozwolone
jest opuszczenie przytułku.
f\rt. 11. Jeżeli żebrak lub włóczęga zwalniany na mocy artykułu 10 zastanie panownie przytrzymany za żebractwo lub włóczęgostwo, będzie przez
sąd przymusawo umieszczony ' w przytułku i wtedy
zwolniany być moż e jedynie na mocY' decyzji sądu.
Ng92.
F\rt. 13. Żebracy lub wł6czędzy zdolni do pracy, nie posiadający środków utrzymania, podlegają
umieszczeniu w domu pracy przymusowej na czas
od trzech do sześciu miesięcy.
Tenż e śr odek sąd może zasto s ować
względem
osób zdolnych do pracy, wymienionych w artykule 4
niniejszego rozporz·ądzenia.
flrt. 14. W razie, gdyby skazany na mocy
art. 13 zo stał w ciągu dw óc h lat od daty zwolnienia
z domu pracy przymusowej ponownie przytrzymany
ną żebraninie lub włóczęgostwie, ulegnie on umieszczeniu w domu pracy przymusowej na czas od trzech
miesięcy do dwóch lat. .
f\rt. 15. W wypadkach, gdy sąd uzna. że umieszczen ie w domu pracy przymusowej nie jest
wskazane ze względu na poprzednią niekaralność lub
inne okolicznośc i,-wówczas zastosowanie tego środka
może zawiesić na czas od jednego roku do trzech lat.
W wypadkach zawieszenia, są d ustanawia na
ten czas nad skazanym opiekę, wykonanie której pawierza właściwemu o rganowi opieki społecznej.
F\rt. 16. Zastosowanie środka poprawczego., zawieszonego na mocy art. 15, uważa się za dokonane
po upływie terminu zawieszenia .
f\rt. 17. Zawieszenie będzie cofnięte, jeżeli
skazany w okresie zawieszenia dopuści się ponownie żebractwa lub włóczęgo stw a, a okres zawieszenia jeszcze nie upłynął.
Hrt. 18. · Umieszczony w domu pracy przymusowej na okres dłuższy, niż sześć miesięcy, może
być po upływie co najmniej sześciu miesięcy przedte rminowo zwol niony decyzją sądu na wniosek kierownictwa domu pracy przymusowej.
f\rt. 19. Przedterminowe zwolnienie dopuszczalne jest w raz ie dobrego sprawowania się skazanego podczas pobytu w domu pracy przymusowej
i zarazem gdy jest przewidywana możność stałego
zarobkowania lub uzyskania innych godziwyth środo
ków do życia.
f\rt. 20. Okres przedterminowego zwolnienia
trwa do upływu terminu skazania. Na ten czas sąd
ustanawia nad przedterminowo zwolnionym opiekę,
wykonanie której powierza właściwemu organowi
opieki społecznej.
f\rt. 21. W ciągu powyższego okresu, sąd
może zwolnienie od woła ć, jeżeli przedterminowo zwol.
niony dopuści się ponown ie żeb(actwa lub włóczę
gostwa; czas przebywania na wolności nie będzie
skazanemu policzony na poczet zamknięcia w domu
pracy przymusowej.
f\rt. 22.
Do czasu ustanawienia-organów opieki
zarządzić dozór policyjny zamiast ustanowienia opieki.
społecznej sąd może
Domy pracy przymusowej.
I\rt. 12. W domach pracy przymusowej umieszczani będą, z zastrzeżeniem postanowień artykułu 24
niniejszego rozporządzenia, żebracy i włóczędzy zdalni da pracy i nie pasiadający śradków utrzymania,
·co do których sąd orzekł umieszczenie w domu pracy przymusowej.
Postanowienia wspól ne dla przytułków i domów
pracy przymusowej.
f\rt. 23. W stosunku do · osób, których umieszczenie w domu pracy przymusowej lub przytułku
groziłoby pozbawieniem niezbędnej opieki członków
.
N'2 '92.
Dziennik Ustaw. Poz. 823.
ich rodziny, sąd zarządzi umieszczenie, po uprzedniem
zapewnieniu opieki tymże członkom rodziny.
1\rt. 24.
W domu pracy przymusowej
Obroń::a wykonuje swe obowiązki również w to'
ku postępowania przygotowawc zego.
przy-
Postanowienia końcowe.
t~łkach nie wolno umieszczać
1) umysłowo chorych i epileptyków,
2) osób dotkniętych chorobami niebezpiecznemi
dla otoczenia (gru źlica, świeża kila, jaglica i ostre
choroby zakaźnie) lub wzbudzających wstręt oraz chorych na choroby ostre niezakażne, dopóki nie
wyzdrowieją,
3) kobiet brzemiennych i karmiących.
Osoby te umieszczane będą w zakładach
specjalnych.
Kara pozbawienia wolności.
1\rt. 25. Kto, posiadając wystarczające środki
utrzymania, żebrze (art. 2), będzie karany więzieniem
od sześciu miesięcy do dwóch lat, a w razie powtórzenia tego przestępstwa w ciągu pięciu lat od chwili
odcierpienia karY-Więzien iem od roku do pięciu lat.
Jednocześni e z karą więzienia może być orzec:zona grzywna od 100 zł. do 5.000 zł.
Na obszarze mocy obowiązującej ,ustawy karnej
z 1852 r. orzeka się za powyższy występek zamiast
.' więzienia areszt' ścisły.
Postępowanie w sprawach, dotyczących pozbawienia wolności z tytułu umieszczenia w przytułku lub domu pracy przymusowej.
1\rt. 26. Organa policji obowiązane są żebra
kQw (art. 2) i włóczęgów (a rt. 3) zatrzymywać i przekazywać do dyspozycji sądu pokoju (powiatowego).
1\rt. 27. W razie stwierdzenia, że zatrzymany
nie zajmuje się zawodowo żebractwem lub włóczę
~'ostwem, lecz popadł w taki stan przejściowo, z powo~u niemożności znalezienia pracy sąd zarządza
skięrowanie zatrzymanego do gminy zobowiązanej
cIa opieki, albo do właściwego urzędu lub domu
pracy dobrowoln ~j, celem umożliwienia mu uzyskania pracy.
1\rt. 28.
W sprawach o umieszczenie w przy-
tułku lub w domu pracy przymusowej stosuje się
ądpowiednio przepisy ustawy postępowania karnego.
Srodki odwoławcze przeciw wyrokowi nie wstrzymują
j~dnak wykonania.
Zamiast aresztu prewencyjnego stosuje się przed
wydaniem wyroku w sądzie I instancji tymczasowe
zamknięcie w przytułku, względnie domu pracy przymusowej; - środek ten może być zawsze zastoso'
wany w miarę potrzeby .
.'
Właściwe są są dy pokoju (powiatowe).
W postępowan iu artykułem niniejszym przewidzianym, osoba, pociągnięta do odpowiedzialności,
ma zawsze obrońcę.
,
Obrońcę z urzędu wyznacza sędzia, bezzwłocznie
po wdrożeniu przez siebie postępowania, z pośród
adwokatów lub innych osób, uprawnionych do zawodowego występowania w sądach w roli obrońcy,
a W razie ich braku z pośród aplikantów adwo·
kackich lup sądowych, wz ględnie z pośród innych osób
4aslugującychna zaufanie, za zgodą tych ostatnich.
1287
Rrt. 29. Do 'zakł a dania i utrzymywan ia domów
prac y przymusowej i dobrowoJnej obowi ązane są wojewódzkie związki komun a lne (m. st. Warszawa), przyczem na obszarze kcżdego województwa (m. ·st. War'
szawy) po winien się znajdować przynajmniej jeden
dom pracy przymusowej i dobrowolnej.
Dom pracy dobrowolnej może być ustanowiony , lako jednostka samoistna lub, jako specjalnyod·
dzi ał, przy domu pracy przymusowej.
1\rt. 30.
Do czasu utworzenia wojewódzkich
powiatowe związki komunalne oraz miasta wydzielone z powiatów; połączone
w związek wspólny, obowiązane są do zakładania
i utrzymywania domów pracy przymusowej i dobrowolnej (art. 29).
związków komunalnych,
Obowiązek zakładania i utrzymywania
ciąży na powiatowych związkach komu-
1\rt. 31.
przytułków
nalnych i miastach wydzielonych z powiatów.
1\rt. 32. Mini ster Pracy i Opieki Społecznej
w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych
' wyda szczegółowe postanowienia o łączeniu niepowiatowych związkó w komun al nych i miast wydzielonych z po wiat u w związki wspóine dla celów, okreś
lonych wart. 30 niniejszego rozporządzenia.
Min ister Pracy i Opieki Społecznej w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości i Ministrem Spraw
Wewnętrznych wyda szczegółowe postanowienie o organizacji przytułków, dom'Ów pracy dobrowolnej i przy• musowej .
F\rt. '33. Wykonanie niniejszego rozporządzenia
powierza się Ministrowi ' Pracy i Opieki Społecznej
w ' porozumieniu z Min istrem Sprawiedliwości i Ministrem Spraw Wewnętrznych.
'
1\rt. 34.
Rozporządzen ie niniejsze
zyskuje moc
obowiązującą na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej, z wyjątkiem województwa śląskiego, w 2 t y-
gódnie po ogłoszeniu.
Postanowienia, dotyczące przymusowego umieszczania \V przytułkach i domach pracy przymusowej,
będą wykonywane w poszcze gólnych województwach
(m. st. Warszawie) w czasie, określonym przez rozporządzenia, wydane przez Ministra Pracy i Opieki
Społecznej w porozumieniu z Ministrem Sptawiedliwości i Minis tr em Spraw Wewnętrznych.
1\rt. 35. Wszelkie przepisy dotyczące żebrac
twa i włóczęgostwa choćby nie odpowiadającego
określeniu art. 2 i 3, zostają uchylone w poszczególnych województwach (m. st. Warszawie) w czasie
oznaczonym w ust ępie drugim art. 34, o ile nie zostały uchylone w myśl art. 34 ustęp pierwszy_ Jednakże artykuły 274 i 275 kodeksu karnego z r. 1903
zostają uchylone w terminie oznaczonym w ustępie
pierwszym art. 34.
Pozostają w mocy przepisy, dotyczące umieszczania w domach pracy i , przytułkach z powodów
•
innych, niż żebractwo i włóczęgostwo
również dotyczące żebractwa
(ustęp
1) jak
i włóczęgostwa nielet-
nich, o ile chodzi o osoby nie mające lat siedem·
nastu.
Prezydent Rzeczypospolitej: l. Mościcki
Prezes Rady Ministrów
Minister Spraw Wojskowych
J. Pilsudski
Minister: K. Bartel
/
Minister Spraw Wewnętrznych: Stawoj Składkowski
Minister Spraw Zagranicznych: August Zaleski
Minister Skarbu: a. Czecbowicz
Minister Sprawiedliwości: A. Meysztowicz
Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego
Dr. Dobrucki
Minister Rolnictwa: K. Niezabvtowski
Minister Przemysłu i Handlu: E. Kwiatkowski
Minister Komunikacji: Romocki
Minister Robót Publicznych: Moraczewski
Minister Pracy i Opieki Społecznej: Dr. Jurlciewicz
Minister Reform Rolnych: Witold Staniewicz
Minister Poczt i Telegrafów: Boguslaw Miedziński
824.
Rozporządzenie
Prezydenta Rzeczypospolitej
z onia 14 października 1927 r.
O
N!~ 92•
Dziennik Ustaw. Poz. 823 i 824.
uchyleniu odrębności stanowych.
Na podstawie art. 44 ust. 6 Konstytucji i ustawy
z dnia 2 sierpnia 1926 r. o upow ażn i eniu Prezydenta
Rzeczypospolitej do wyd awan ia rozporzą dz eń z mocą
ustawy (Dz. U. R. P. N2 78, poz. 443) postanaw iam
co następuje
skie (lub ich CZęSCI, o ile posiadają oddzielny akt
nadawc zy) występują, jako strony pozywające, lub
pozwane, mogą by.ć d ąlej prowadzone w imieniu
ty ch gromad wiejskich (lub ich części) przez ich peł
nomocnikó w, wy branych na zebraniach pod przewodnictwem sołtysa.
W nowych zaś sprawach sądowych stanowe
włoś ciańskie gromady wiejskie (lub ich części) mogą
wy stępo wa ć w charakterze stron tylko w tych wyp adkach, w których przedm iote m spraw będą grunty
i prawa wspó ln e, dotychczas niepodzielone, jak wygony, wspólne pastwiska, służebności i t. p.
flrt. 3. Podział gruntów nadanych włościanom
przy uwłaszczeniu i będący ch wspólną własnością
stanowych gromad kilku lub jednej wsi, albo też jej
czę ści, dokonywa się w trybie i według zasad zawartych w przepisach cz. 2, 3, 5 i 7 art. 48 rozporzą
dzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 1 lutego
1927 r. o zniesieniu służebności w województwach
wołyńskiem, poleskiem, nowogródzkiem, wileńskiem
i we wschodniej części województwa białostockiego
(Dz. U. R. P. N2 10, poz. 75), przy analogicznem zastosowaniu postanowień art. 3 i 4 tegoż rozporządze
nia. Grunty wspólne kilku gromad wiejskich lub ich,
części dzieli się pomiędzy poszczególne gromady, lub
te c zęści - w stosunku do ich gruntów nadziało
wych. Pod ział te n następuje na skutek uchwały je~
dnej z tych gromad lub ich części.
F\rt .. 4. Należące do dawnych stanowych gmin
i włościańskich gromad wiejskich mienie użyteczności
publicznej, tak ruchome,jak nieruchorne (budynki
szkolne, ła źnie , m agazyny zbożowe, grunty tym ce~
10m służące, cme ntarze i t. p.) przechodzi na wła
sność obecnych gmin wszechstanowych wiejskich, lub
• też na własność gmin miejskich, jeżeli mienie to znajduje się na gruntach, przyłączonych obecnie do osiedli
miejskich.
W majątkach, w których w czasie
na gruntach, leżących w szachowniCY, istniało tak zwane prawo tłoki (tołokO,
t. j. prawo wspólnego ze strony włościan i dziedzica
pasania bydła na ugorach, o ile praWo to zachowało. się dotychczas, za chowuje się ono nadal do czasu
scalenia tych gruntów, lub zlikwidowania tego prawa
na zasadzie obowiązujących przepisów o zniesieniu
F\rt. 5.
uwłaszczenia
włościan
służebności.
F\rt. 1. Uchyla się, o ile już poprzednio czę~
nie zostały uch ylone lub nie miały zastosowania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej, przepisy tomu IX Zwodu praw ros., dotyczące organizacji
i od rębności różnych stanów, a w szczególności art.
art. 1 - 3921, 502-858, 956-984 wraz z załącznika
mi do tych a rtykułów tomu IX Zw. pr. ros., art.
art. 1-23, 24- 239 i 341 -370 księgi l, art. art. 1130 księgi II, art., 1- 251 ks. m, art. 88 -180 ks. IV
i art. .75--92 ks. V załącznika specjalnego do tomu
IX Zwodu praw ros. z załącznikami, oraz art. 98 roz'
porządzenia Komisarza Generalnego Ziem Wschodnich z dnia 26 września 1919 r. o samorządzie
gminnym (Dz. Urz. Zarz. Cyw. Z. W. N2 21, poz. 215).
Rrt. 6. Z ksiąg umów, prowadzonych prżez
urzęd y gminne dla włościan, korzystać mogą wszyscy
mieszkańcy gminy dla sporządzenia aktów i umów
tak między sobą jak też z osobami pbstronnemi.
Każdy akt i umowa, wciągnięte do księgi, podpisane być winny przez wójta lub jego zastępcę i pi-
F\rt. 2. Sprawy sądowe, będące obecnie w toku, w których stanowe włościańskie gromady wiej '
F\rt. 7. Wykonanie rozporządzenia niniejszego
powierza się Ministrowi Sprawiedliwości w porozu-
ściowo
sarza gminnego, oraz strony. O ile w akcie lub umowie uczestniczy niepiśmienny, wymagane są nadto
podpisy dwóch świadków, nie licząc osoby, która
położyła podpis za niepiśmiennego. f\kty te i urno·
wy . n ie mogą dotyczyć przedmiotów: a) dla których
wymagana jest forma notarjalna, lub b) mających
wartość powyżej 2.000 złotych. f\kty te i umowy ulegają ogólnym przepisom o opłatach stemplowych.