Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 13 października 1927 r. o planie stabilizacyjnym i zaciągnięciu pożyczki zagranicznej.

I' .

RZECZYPOSPOLFrEJ POLSKIEJ.

13 października

Rok 1927.

T R E Ś Ć

.t'

,.

ROZPORZI\DZENIR PREZYDENTR RZECZYPOSPOLITEJ

Poz.

789 - -z dnia 13 października 1927 r. o planie stabilizacyjnym i zaciągnięciu pożyczki zagranicznej.

790·-z dnia 13 października 1927 r. o stabilizacji złotego .

791 - ,z dnia 7 października 1927 r. w sprawie zmiany niektórych postanowień ustawy z dnia 23 marca

1922 r. , w przedmiocie zaopatrzenia weteranów powstań narodowych z 1831 r. , 1848 r. i 1863 r.

oraz wdów po nich. .

792-z dnia 7 października 1927 r. o sprzeda~y nieruchomości państwowej w mieście Nowy Pohost

w powiecie brasławskim .

. . . .

793- z dnia 7 października 1927 r. o uchyleniu rozporządzenia Polskiej Komisji Likwidacyjnej

z dnia 24 listopada 1918 r. w sprawie odroczenia wejścia w życie postanowień ustawy z dn.

23 grudnia 1917 r. o umowie ubezpieczenia .

.•.....•.

1235

1240

1240

1241

1241

ROZPORZf\DZENIR MINISTRÓW

Poz.

794- Skarbu z dnia 19 września 1927 r. w sprawie ustalenia kompetencji władz skarbowych do

nadawania i cofania koncesyj na s przedaż wyrobów tytoniowych

795- -Skarbu z dnia 28 września 1927 r. o ustaleniu cen s przedażnych wódek monopolowych

789.

Rozporządzenie

Prezydenta , Rzeczypospolitej

z dnia 13 października 1927 r.

O

planie stabilizacyjnym i zaciągnięciu pożyczki

zagranicznej.

Na podstawie art. 44 ust. 6 Konstytucji i ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o upowaźnieniu Prezydenta Rzeczypospolitej do wydawania rozporządzeń

z mocą ustawy (Dz. U. R. P. N2 78 1 poz. 443) postanawiam co nastE:puje

Rrt. t.

W celLi stabilizacji waluty i naprawy

stanu gospodarczego ustala siE: plan stabilizacyjny,

zawarty w załączniku do niniejszego rozporządzenia.

Rrt. 2. W związku z realizacją planu stabilizacyjnego upoważnia siE: Ministra Skarbu do zaciąg­

niE:cia zagranicznej pożyczki na sumE: nominalną

62.000.000 dolarów Stanów Zjednoczonych F\meryki

i 2.000.000 funtów szterlingów i do wypuszczenia

w tym celu obli9acyj państwowych do wysokości

nominalnej sumy pożyczki oraz do sprzedania tych

obligacyj.

.

1242

1242

Rrt. 3.

Warunki emIsJI pożyczki, a w szczecena sprzedaży i sposób zabezpieczenia

obligacyj, jako też prowizje i koszty oraz wszelkie

inne warunki, związane z emisją i spłatą pożyczki,

ustalone zostaną szczegółowo w umowie lub umowach, które zawarte bE:dą w tym celu przez Ministra

Skarbu z zachowaniem przepisów, poniżej wygólności

łuszczonych.

, Rrt. 4. Oprocentowanie obligacyj nie może

przekraczać . 7 od sta rocznie. Okres umorzenia ustala

się na lat 20.

Umorżenie obligacyj bE:dzie dokonywane w terminach półrocznych w sposób, określony szczegółowo

w umowie o pożyczkę, po 103%

wartości

no'

minalnej.

Obligacje mogą być skupione przedterminowo

w całości lub częściowo po 103% ich wartości nominalnej, poczynając od 15 października 1937 roku.

•.;,U~ . f\rt. 5. , Obligacje

i kupony pożyczki bE:dą

zwolnione od wszelkich podatków, stempli, opłat

i należytości zarówno już obowiązujących w Polsce, .

jak i tych, które mogą być w przyszłości wprowadzone.

Spłata kapitału i odsetek od obligacyj

zabezpieczona wpływami z ceł przywozowych

i wywozowych i · wpływami ubocznemi z tychże ceł.

Rrt. 6.

będzie

l

I

Dziennik Ustaw. Poz.~·789.

Załącznik do rozp. Prez; Rzeczypospc;,litej ' z dn. 13 patdziernika 1927 r. (poz. 789).

I\rt. 7. Obligacje pożyczki i kupony od nich

będą wyrażone VI dolarach Stanów Zjednoczonych

ł\meryki w złocie, jak również w funtach szterlingach. Obligacje, wyrażone w dolarach, będą płatne

również w funtach szterlingach, frankach szwajcarskich, florenach holenderskich

kich według stosunku

koronach szwedz-

4,8665 dolarów

Ł 1

5,183 franków szwajcarskich .

$ 1

2,488 florenów holenderskich = $ 1

3,731 koron szwedzkich

$ 1

a także będą płatne we frankach francuskich po kursie, stosowanym w Paryżu do czeków na Nowy York,

płatnych za okazaniem w dacie przedstawienia obligacyj do zapłaty.

Obligacje, wyrażone w funtach szterlingach,

będą płatne również w dolarach Stanów Zjednoczonych ł\meryki w złocie według stosunku 4,86 dolarów = . Łtf1.

Tekst obligacyj i umów, związanych z emisją

pożyczki, możel'być ustalony w językach angielskim

i francuskim.

flit. 8. Minister Skarbu władny jest przelać

upoważnienie do podpisania tekstu obligacyj na Po sła Rzeczypospolitej Polskiej w Waszyngtonie lub

w Londynie

pospolitej.

lub na innych przedstawicieli Rzeczy-

I\rt. 9. Wykonanie niniejszego rozporządzenia

powierza się Ministrowi Skarbu i innym właściwym

ministrom.

I\rt. 10. Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

.

Prezydent Rzeczypospolitej: l. Mościcki

Prezes Rady Ministrów

Minister Spraw Wojskowych

PLI\N STI\BILIZI\CYJNY RZf\DU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ.

Celem stabilizacji złotego na podstawie złotej,

ustalenia kredytu Polski w kraju i zagranicą oraz zabezpieczenia mocnej podstawy dla ekonomicznego

rozwoju kraju, Rząd postanawia - o ile to dotyczy

środków rządowych -przeprowadzić następujący plan

Część

Zarządzenia

I.

budżetowe,

skarbowe i ladministracyjne.

1) B u d żet.

Rząd

osiągnięta

uznaje, że równowaga budżetowa, JUZ

za rok 1926/27, winna być ustalona na

mocnych i trwałych podstawach; dla zabezpieczenia

tych wyników od przypadku i niepewności Rząd

uczyni następujące zarządzenia, mające na celu osią·

gnięcie nadwyżek budżetowych w ciągu najbliższych

dwóch lat.

B u dżet n a rok 1927/28.

Na rok budżetowy 1927/28 Rząd przeprowadzi

niezwłocznie zwiększenie dochodów, aby zadośćuczy­

nić dodatkowym wydatkom na cele administracyjne,

wynoszącym około 80 miljonów złotych, na opłatę

ciężarów, płynących z pożyczki stabilizacyjnej poniżej

opisanej, i na istotną nadwyżkę; wysokość tych zwięk­

szonych dochodów wyniesie co najmniej 300 miljo-.

nów złotych.

Budżet na rok 1928/29.

Budżet na rok skarbowy 1928/29 będzie przewidywał istotną nadwyżkę.

2)

Zarządzenia budżetowe

i administracyjne ogólnego

charakteru.

Żadne wydatki w ciągu lat budżetowych 1927/28

i 1928/29, nieprzewidziane szczegółowo w budżecie,

nie mogą być uskutecznione, . o ile nie będzie spoMinister Spraw Wewnętrznych: Stawoj Skladkowski wodowane odpowiednie powiększenie dochodów w tym

okresie czasu, na który wydatki te są przyznane.

Minister Spraw Zagranicznych: August Zaleski

Wydatki te obejmują między innemi obsługę wszelkich pożyczek.

Minister Skarbu

Czecbowicz

Wszelka nadwyżka, osiągnięta w danym miesiącu, będzie użyta tylko na cele, wyszczególnione

Minister Sprawiedliwości: A. Meysztowicz

w bieżącym budżecie, albo w następnym.

Jeżeli po kwartalnym przeglądzie sytuacji bud·

Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego

żetowej

okaże się, że wydatki były zbyt nisko, albo

Dr. Dobrucki

doch.ody zbyt wysoko oszacowane i że w wyniku

jednej albo obu tych okoliczności saldo dochodów

Minister Rolnictwa: K. Niezabytowski

i wydatków w końcu okresu kwartalnego było niższe,

Minister Przemysłu i Handlu: E. Kwiatkowski

aniżeli przypuszczano, i ewentualnie grozić będzie

naruszeniem równowagi budżetowej pod koniec rokuMinister Komunikacji: Romocki

Rząd natychmiast zmniejszy wydatki al,b o zapewni

sobie dodatkowe dochody.

Minister Robót Publicznych: Moraczewski

(

Rząd będzie kontynuował ' ObeCny . System miel,:>

ięcznych

budżetów .

. Minister Pracy i Opieki Społecznej: Dr. Jurkiewicz

Szczegółowe wydatki wszystkich ministerstwbę­

dą zatwierdzane przez Ministra Skarbu i przenoszenia

Minister Reform Rolnych: Witold Staniewicz

dochodów z jednego działu na drugi nie mogą być

Minister · Poczt i T~legr.fów: Boguslaw .Mifldziński

zatwierdzone inaczej, jak za jego zgodą.

J. Pilsudski

Minister: K. Bartel

a.

NR 88.

Dziennik Ustaw. Poz. 789.

1:237

_Wszystkie wpłaty na rzecz Rządu i wypłaty rzą­ wana przez Rząd, albo jakakolwiek zagraniczna podowe będą dokonywane za pośrednictwem Banku życzka samorządowa, Rząd zasięgnie opinji Doradcy,

Polskiego, Pocztowej Kasy Oszczędności i kas skar- który zakomunikuje mu swoją opinję w sposób pobowych.Wszystkie wolne fundusze skarbowe będą wyżej przewidziany.

lokowane - w Banku Polskim, który będzie stale

4) Spłacenie istniejącego długu płynnego .

i perjodycznie informowany o stanie rozrachunków

Rząd spłaci swój teraźniejszy dług płynny, obli·

Skarbu z Pocztową Ka'są Oszczędności i kasami

czany obecnie na 25 miljonów złotych, i w tym ceskarbowemi.

Dochody i wydatki wszystkich przedsiębiorstw lu zdeponuje odpowiednią sumę w . Banku Polskim

pallstwowych nieskomercjalizowanych będą admini - w celu użycia jej tylko na spłatę tego długu płynnego

strowane oddzielnie od ogólnych rachunków państwo­ w terminie jego płatności.

wych w ten . sposób, aby wpływy brutto i nadwyżki

5) Stworzenie rezerwy skarbowej.

dochodów z tych wpływów nie mogły być użyte w sposób inny, aniżeli ten, jaki jest przewidziany w budRząd zdeponuje w Banku Polskim 75 miljonów

żecie. Budżety i finansowe operacje przedsiębiorstw

złotych jako rezerwę skarbową.

Z sumy tej Skarb

państwowych skomercjalizowanych będą poddane

będzie korzystać, gdy wykaże Doradcy (poniżej wspokontroli Ministra Skarbu.

mnianemu) konieczność umożliwienia Skarbowi poMinister Skarbu będzie wykonywał nadzór nad krycia bieżących wydatków w chwilach, kiedy wpły- I

lokowaniem wolnych funduszów przedsiębIorstw pań· wy bieżące są niedostateczne, a to w szczególności I

stwowych w tym celu, aby fundusze te były zuży· w sezonowych okresach; gdy Rząd ma do za płace- \

wane zgodnie z polityką pieniężną, za którą na pod- nia poważne sumy, a bieżący dochód skarbowy jest

stawie części II jest odpowiedzialny Bank Polski. -) z natury rzeczy niski.

1

Rząd w możliwie naj krótszym czasie zorganizu- I

Rząd może również rozporządzać rezerwą skar- '

je koleje na zasadach autonomh:znych albo na za-~ bową na tych samych warunkach celem antycypacji

sadach handlowych.

dochodów z podatków i opłat. Sumy podjęte z re~

Rząd przygotuje bezzwłocznie plan reformy syzerwy skarbowej muszą być zwrócone w ciągu

stemu podatkowego i przedsięweźmie kroki, niezbędne , 6 miesięcy.

dla wprowadzenia go w życie, po zasięgnięciu opinji

Rezerwa skarbowa nie będzie zniesiona, ani

specjalnie utworzonego komitetu.

zmniejszona tak długo, dopóki Bank Polski i Doradca

Minister Skarbu utworzy specjalny komitet dla ! nie przyjdą do przekonania, że wewnętrzne warunki

przestudjowania sytuacji banków i dla opracowania \ rynkowe dla uzyskania pożyczek krótkoterminowych

sposobów jej naprawy.

. ustabilizowały się dostatecznie, by uczynić tę rezerw~

_ Rząd postanawia, że Minister Skarbu nie będzie zbyteczną, albo że rezerwa skarbowa może być i b~­

korzystał w ciągu roku 1927/28 z uprawnienia, które

dzie odtworzona z nadwyżek budżetowych .

mu zostało udzielone przez art. 9 ustawy skarbowej

z dnia 22 marca 1927 r., a które upoważnia go do

Część II.

udzielania z funduszów skarbowych pożyczek Dankom państwowym, samoi"ządom, przedsiębiorstwom

Stabilizacja walutowa.

publicznym, jak również na inne cele, oraz że Mi1) Ogólna deklaracja Rządu.

nister Skarbu nie zażąda wprowadzenia takiego artykułu do przyszłych budżetów.

Jednakowoż w toRząd oświadcza, że - zgodnie z rozporządzeniem

ku ustalania niezależnego systemu finansów samo ·

w

sprawie

uregulowania obrotu pieniężnego z dnia

rządowych Skarb może udzielać samorządom krótpaździernika 1926 r. zrzekł się prawa emisji

22

koterminowych pożyczek na termin, nie przekraczabiletów państwowych i że nie będzie i ~ h więcej emitojący 12 miesięcy, pod warunkiem, że zaliczki te

nie przewyższą 20% podatków, pobieranych rocznie wał. Bank Polski będzie jedyną instytucją emisyjną.

Na mocy obecnego statutu Bank Polski jako spółka

na rzecz komun jako całości.

akcyjna jest całkowicie niezależny od Rządu. Rząd

nie jest upoważn i ony do uzyskiwania zaliczek od

3) Pożyczki rządowe .

Banku ani do powodowania Banku do emisji biletów

Rząd uznaje zasadę, że- z wyjątkiem wypadków

na pożyczki dla Rządu z wyjątkiem jednakowoż

poważnej i nieprzewidzianej ostateczności nie będzie

tych, które się mieszczą wyraźnie w granicach obecpożyczał na potrzeby budżetu zwyczajnego.

Powyż­

sze jednakowoż nie ma na celu uniemożliwienia nie dozwolonych przez statut Banku.

Rząd pożyczył obecnie od Banku 25 miljonów

krótkoterminowych operacyj, Vlymienionych w czę­

złotych na mocy statutu Banku, przyznającego po·

!

ści I dział 5.

życz ki Rządowi w wysokości do 50 miljonów złotych.

Rząd nie będzie zaciągał ani wewnętrznych, ani

zagranicznych pożyczek długoterminowych dla celów Tak długo , jak istnieć będzie rezerwa skarbowa,

Rząd nie będzie. zaciągał dalszych pożyczek w Banku.

budżetowych w ciągu trzech lat.

Jednakowoż Rząd

może zaciągać pożyczki na ... cele produkcyjne po

2) Ustalenie złotej podstawy dla waluty.

uprzedniem zasięgnięciu opinji Doradcy (wspomnianego niżej), który zakomunikuje mu swoją opinję

W faktycznym terminie przystąpienia do wykoo charakterze doradczym co do proponowanej ope· nywani a niniejszego planu lub przed tym terminem

racji pożyczkowej, .o ile dotyczy to wykonania ni- Rząd usŁal i ustawowo nową w a rtość złotego w stoniejszego planu. Ponadto zanim zostanie zatwier- sunku do złoŁa, odpowiadającą w przybliżeniu jego

dzona jakakolwiek zagraniczna pożyczka, gwaranta- obecnej wymiennej wartości.

I

- - - --

- - --

----

N288.

Dziennik Ustaw. Poz. 789.

W tym samym czasie zaprowadzony zostanie

obowiązek wymienialności biletów Banku Polskiego

na złoto albo na dewizy wymienialne na złoto. Statut

Banku Polski.ego przewiduje już, że bilety Banku

Polskiego winny ostatecznie posiadać prawo wymienialności na złoto . Bank w porozumieniu z Doradcą

przestudjuje sytuację w celu stwierdzenia, kiedy prawo to będzie mogło być wprowadzone bez obawy

niebezpieczeństwa.

Przeszacowanie złota i zagranicznych rezerw na

, podstawie nowej wartości złotego spowoduje zysk,

który będzie zaliczony na rachunek kapitału rezerwowego Banku.

czek ' zagranicznych, jeżeli Bank będzie znajdował,

pożyczki te są nadmierne i poczyńają zagrażać

stabilizacji waluty w przyszłości, i wspólnie zastosują

takie środki, które będą się wydawały najodpowied niejszemi dla opanowania sytuacji. Bank będzie

mial prawo zakomunikowania swych poglądów, dotyczących celowości zakazu pożyczek zagranicznych

w danym okresie czasu, a to dla obrony stabilizacj

waluty.

, że

c z ę Ś ć III.

Specjalne przepisy dotyczące Doradcy.

1) Rząd zgadza się, że Doradca, przewidziany

w części I, będzie zagranicznym członkiem Rady Ban,

ku, a to aby umożliwić mu jasną znajomość odnoś­

W celu wycofania istniejących biletów zdawko- nych administracyjnych i monetarnych wymagań

wych, tak, aby bilety Banku Polskiego stanowiły je- planu.

dyny papierowy środek płatniczy w obiegu, Rząd

2) Zagraniczny członek Rady Banku będzie powpłaci Bankowi Polskiemu 140 miljonów złotych, wskumagał i służył radami Rządowi za pośrednictwem

tek czego Bank Polski przejmie zobowiązanie ,za Ministra Skarbu w zakresie różnych poczynań, przewipolowę obecnych biletów państwowych i stopniowo

dzianych w planie. Będą mu - za pośrednictwem

zastąpi je własnemi biletami.

Ministra Skarbu

udzielane takie informacje,

Rząd zdeponuje ponadto w Banku Polskim

które uważać będzie za potrzebne dla umożliwienia

90 miljonów złotych, przeznaczając je na biciesrebr- mu wywiązywania się z jego obowiązków, przewi" nych monet o wartości obiegowej 2 i 5 złotych, nie- dzianych w planie.

mniej. niż 500 próby, w ogólnej wysokości 140 mil3) Doradca będzie przygotowywał kwartalne

jonów złotych, przytem reszta obecnych biletów pań­ sprawozdania, dotyczące postępu realizacji planu

stwowych, wynosząca 140 miljonów złotych, będzie w poszczególnych punktach , Sprawozdania te będą

wycofana.

adresowane do Banku Polskiego i szybko publikoRząd nie będzie wybijał ani emitował zdawkowane przez Bank.

wych monet ponad 180 miljonów złotych, obecnie

4) Doradca w ciągu trwania swego urzędu bę­

znajdujących się w obiegu, i 140 miljonów złotych

dzie pełnił pewne funkcje przedstawiciela agentów

srebrnych monet na mocy powyższego upoważnie­ fiskalnych pożyczki, przewidzianej w części IV.

nia, chyba, , że Bank Polski uzna, że zachodzi po5) Osobie, pełniącej czynności Doradcy, mogą

trzeba potemu.

by~ powierzone wszelkie funkcje, które ewentualnie

będą przewidziane w jakichkolwiek układach, na mo·

4) Środki Banku dla zabezpieczenia stabilizacji waluty. cy których banki zagraniczne na życzenie Banku

Bank Polski jest i w przyszłości będzie obo- Polskie go zdecydują się udzielić kredytu Bankowi

Pol skiemu.

wiązany dbać o trwałą stabilizację złotego wszystkie6) Zagraniczny członek Rady Banku będzie wymi w jego mocy znajdującemi się środkami.

brany na okres trzech' lat. Może on wcześniej ustą­

Rząd jest świadom tego, że Bank Polski zamierza w powyższym celu podjąć pewne kroki, opraco- pić, gdy uzna przedłużenie trwania jego funkcji za

wane w załączniku do niniejszego planu, oraz / że rn iepotrzebne. Jeżeli Doradca uzna , że wykonanie

niektóre z tych kroków wymagać będ ą zmiany je go ! programu nie jest dostatecznie posunięte w końcu

statutu. Rząd przyjął do wiadomości plan Banku roku budżetowego 1929/30, Rząd zbada sytuację

Polskiego i przystąpi do współpracy z nim tak, ąby wspólnie z Doradcą i ustali z nim, jakie wymagania

tym zamierzeniom bezzwłocznie zapewnić skutki . planu winny być kontynuowane i jak długo.

7) W wypadku jakiegokolwiek nieporozumienia,

prawne.

powstającego między Rządem a Doradcą na ' tle plaZamierzenia te są następujące

nu, każda ze stron powoła przedstawiciela i obaj

zmiana wymagań, dotyczących pokrycia;

zmierzać będą do wyrównania różnic.

Jeżeli nie

zwiększenie kapitału zakładowego Banku;

wybór cudzoziemca na członka Rady Banku osiągną wyniku, obaj przedstawiciele wspólnie obiorą trzecią osobę innej narodowości jako rozjemcę,

(niekiedy w niniejszym planie zwanego Doradcą) ;

zmiana statutu Banku w kierunku umożliwienia której decyzja będzie ostateczna.

sprzedaży lub zastawu weksli, wyrażonych w walucie

złotowej.

.

c z ę Ś ć IV.

W związku z powiększeniem kapitału Banku

Rząd subskrybuje powiększoną część kapitału na waPożyctka zagraniczna.

runkach, przewidzianych w aneksie.

3)

Wycofanie biletów państwowych i emisja metalowego pieniądza zdawkowego.

1) Suma i zużycie.

5) Regulowanie zagranicznych pożyczek prywatnych.

Rząd

i Bank Polski współpracować będą w celu

• owściągnięcia prywatnych długoterminowych poży-

Rząd zaciągnie pożyczkę w wysokości okolo

60 miljonów dolarów netto, które w cyfrach przybliżonych będą przeznaczone na następujące cele: ,

l.

----~- ~~

.~ -

75.000.000 złotych na powiększenie

kapitału Banku - część II

punkt 4 aneks punkt c 8.330.000 $

b) 140.000.000 złotych na przejęcie przez

Bank połowy emisji skarąowej netto część II ·

punkt 3

..

15.550.000 "

c) 90.000.000 złotych na konwersję połowy

emisji skarbowej

netto na monety srebrne

-część II punkt 3.

10.000.000 "

d) 25.000.000 złotych albo takie sumy,

jakie będą potrzebne na

umorzenie długu płynne­

go Skarbu - część l

punkt 4

2.780.000 "

e) 75.000.000 złotych na utworzenie

płynnej rezerwy Skarbu,

zwanej rezerwą · skarbową

-część l punkt 5.

8.330.000 "

f) 135.000.000 złotych na cele rozwoju

ekonomicznego.

15.000.000 "

a)

2)

Nadzór nad zużyciem

1239

---- - - - - - - - - - - - - - - -- -

Dziennik Ustaw. Poz. 789.

NI 88.

wpływów

z pożyczki.

Ogólne zobowiązanie albo umowa pożyczkowa

będzie przewidywała powołanie fiskalnych agentów

dla pożyczki.

Wpływy z pożyczki będą wpłacone do Banku

Polskiego i ich równowartość w złotych będzie zdeponowana w Banku Polskim na specjalnym rachunku,

z którego będzie zwalniana na rzecz Rządu tylko

na cele przewidziane powyżej. Odpowiednio do tego

wszelka dyspozycja temi sumami w Banku Polskim

będzie wymagała upoważnienia albo kontrasygnaty

Doradcy jako przedstawiciela fiskalnych agentów.

Skoro tylko rezerwa skarbowa będzie zmniejszona lub zniesiona, jak to jest przewidziane powyżej

przez część l punkt 5 i skoro akcje Banku będą sprzedane na rachunek Rządu, jak to jest przewidziane

w aneksie punkt c), sumy stąd otrzymane mogą być

użyte przez Rząd na cele produkcyjne, ustalone w porozumieniu pomiędzy Rządem a Doradcą.

Sumy z pożyczki, przewidziane w punkcie 1 f),

będą

użyte

na cele kredytowe dla przedsię­

biorstw państwowych i na cele kredytu rolniczego

jakp . posiadającego cechy stałej użyteczności dla

ekonomicznego rozwoju Rzeczypospolitej, zgodnie

z zasadami iwytycznemi, ustalonemi w porozumieniu

pomiędzy Rządem, Bankiem Polskim i Doradcą.

Rząd, Bank i Doradca przystąpią szybko do

określenia zasad i wytycznych, na podstawie których

kredyty·będą mogły być wykorzystane, a to w tym

celu, aby umożliwić .szybkie zużycie pieniędzy, co powinno nastąpić przed upływerp bieżącego roku.

Wpływy z pożyczki, przeznaczone na cele kredytowe i produkcyjne, przytoczone w dwóch poprzedzających

ustępach, winny być

zabezpieczone

przez noty, weksle, obligacje. listy zastawne i inne

zapisy dłużne , które to walory utworzą specjalny

fundusz, administrowany oddzielnie z ramienia Rządu

przez Bank Polski jako fundusz obrotowy, i to w sposób. odpowiadający przepisom i zamiarom planu.

Jeżeli jednakowoż całość lub część tego funduszu obrotowego nie będzie więcej potrzebna dla tych

celów, dla których został on utworzony, to Rząd bę-

dzie mógł użyć tego~ funduszu na umorzenie obligacyj pożyczki zagranicznej, będących w obiegu.

3) Zabezpieczenie i nadzór nad niem.

Umowa pożyczkowa będzie przewidywała dochody celne jako zabezpieczenie obsługi :hPożyczki.

Dochody te będą 'płacone w pierwszej Iinji do Banku

Polskiego na specjalny rachunek fjskalnych~ agentów, podlegający rygorom i zwolnieniom przez przedstawiciela fiskalnych agentów, ~ którym w~pierwszym

okresie będzie Doradca.

I\neks do części II.

a) Wymagania, dotyczące pokrycia złotego.

Wymagalne statutem Banku Polskiego pokrycie

powiększone będzie do 40%

i będzie J~się j stosować do wszystkich zobowiązań tak w biletach, jak

i depozytach. Trzy czwarte tego minimalnego pokrycia Bank będzie utrzymywał w złotych monetach

względnie sztabach: i co najmniej 2ja tych złotych monet i sztab będzie przechowywał w swoim skarbcu,

pozostałą zaś

lis może lokować zagranicą.

b) Po stabilizacji złotego Bank Polski zaniecha

obecnej praktyki udzielania pożyczek, zabezpieczonych

zagranicznemi walutami.

c) Powiększenie kapitału zakładowego Banku.

Obecny kapitał zakładowy Banku wynosi 100 miljonów złotych i będzie powiększony O 50 miljonów

złotych tak, że łączny kapitał i rezerwy Banku wy niosą około 200 miljonów złotych. Dodatkoy.ry kapitał będzie początkowo nabyty przez Skarb po cenie, która będzie uzgodniona pomiędzy Bankiem

i Skarbem, przy uwzględnieniu . książkowej wartości

kapitału zakładowego Banku w chwili realizacji niniejszego planu.

Przewiduje się, że przypuszczalnie 75 miljonów

złotych mogą być potrzebne na ten cel.

Wszelka

suma ponad wartość nominalną kapitału akcyjnego

będzie przeniesiona na rachunek rezerwy.

Ustala się, że akcje nowej emisji, sprzedane

Skarbowi, będą zdeponowane u Doradcy na rachunek

Rządu z tern, że akcje w ten sposób zdeponowane

będą sprzedawane publiczności. Jeżeli nie wszystkie

akcje będą sprzedane w ciągu okresu funkcjonowania Doradcy, pozostałość będzie powierzona Prezesowi Banku Polskiego dla dalszej sprzedaży.

f\kcje zdeponowane u Doradcy lub Prezesa

Banku nie będą korzystały z prawa głosu i, jak dłu­

go będą one w depozycie, dywidenda, która by za

nie przypadała, będzie przelewana przedewszystkiem

na poczet zwykłej dywidendy 80f0, przypadającej na

100 miljonów złotych kapitału obecnie istniejącego.

Rząd jednakowoż bępzie miał prawo do dywidendy

od swego portfelu: o ile ta będzie mogła być wypłacona przez Bank po uwzględnieniu zasady, zawartej w zdaniu poprzedniem, przyczem dywidenda

ta nie może przekraczać 10%.

Jeżeli zdeponowane ąkcje zostaną sprzedane

publiczności, będą one miały prawo do głosu i do

dywidendy narówni . z akcjami, będące mi obecnie

w rękach publiczności.

d) Wybór zagranicznego członka Rady.

Bank Polski wybierze amerykańskiego eksperta

na członka Rady Banku. Będzie on pomagał i do. radzał Bankowi w sprawach, dotyczących zadań Banku,

wypływających

z mmeJszego planu.

Będzie

on re·

zydował stale w. Banku Polskim, o ile nie zdecyduje,

że jego stały pobyt w Warszawie nie jest dłużej uzasadniony okolicznościami. Ten członek Rady będzie

uprawniony do stworzenia sobie doradczego komitetu finansowych ekspertów, który to komitet będzie

odbywi'lł posiedzenia od czasu do czasu na jego zaproszenie i pod jego przewodnictwem. Ten członek

Rady będzie za pośred.nictwem kierownictwa Banku

info rmowany o wszystkich operacjach Banku i jego sytuacji w tych szczegółach , które będzie uznawał za

potrzebne.

W wypadku śmierci albo niezdolności do działania amerykańskiego członka Rady albo w wypadku

jego ustąpienia z innych względów, niż z powodu

stałego wygaśnięcia jego. urzędu - będzie niezwłocz­

nie powołany i wybrany w ten sam sposób następca

tej samej narodowości.

W wypadku nieobecności albo niezdolności do

pracy zc;lgranicznego członka Rady i na jego żądanie

będzie wyznaczony zastępca tej samej narodowości,

który będzie wykonywał jego funkcje.

790.

Rozporządzenie

Prezydenta Rzeczypospolitej

z dnia 13 pażdziernika 1927 fo stabilizacji złotego.

. Na podstawie art. 44 ust. 6 Konstytucji i ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o upoważnieniu Prezydenta Rzeczypospolitej do wydawania rozporządzeń

z mocą ustawy (Dz. U. R. P. N2 78, poz. 443) postanawiam co następuje

/

Ni 88.

Dziennik Uitaw. Poz. 789, 790 i 791.

1240

f\rt. 1. Waluta Rzeczypospolitej Polskiej oparta jest na złocie. Jednostką rachunkową waluty polskiej jest złoty (zł). Złoty dzieli się na 100 groszy (gr).

f\rt. 2. Z jednego kilograma czystego

wybija się 5924,44 złotych.

złota

f\rt. 3. Jedynie monety złote , wybijane na

podstawie niniejszego rozporządzenia, oraz bilety Banku Polskiego są środkami płatniczemi, mającemi moc

umarzania zobowiązań przez zapłatę bez ograniczenia kwoty, o ile w myśl obowiązujących przepisów

zapłata w inny sposób nie jest przewidziana.

I\rt. 4. Wysokość emisji monet

nieograniczona.

złotych

jest

f\rt. 5. Monety złote wyDijane są na rachunek

Skarbu Państwa, jak również i na rachunek osób prywatnych, zgłaszających do przebicia na monety złote

ilości złota nie mniejsze, niż 100 gramów czystego

złota.

"

f\rt. 6. Poza monetami złotemi będą na rachunek Skarbu Państwa wybijane i puszczane w obieg

monety z innych metali na zasadach, ustalonych

w osobnem rozporządzeniu.

Wysokość emisji tych monet, wliczając w tę

emisję składające się z tychże monet rezerwy kasowe Skarbu Państwa, nie może przekroczyć kwoty

320.000.000 zł, o ile w tym względzie nie nastąpi

porozumienie z Bankiem Polskim.

f\rt. 7. Wykonanie niniejszego rozporządzenia

porucza się Ministrowi Skarbu.

f\rt. 8. Rozporządzenie niniejsze wchodzi w ży­

cie z dniem ogłoszenia. Jednocześnie w przedmiotach unormowanych niniejszem rozporządzeniem tracą moc przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej w przedmiocie systemu monetarnego (Dz.

U. R. P. z 1924 r. N2 37, poz. 401), ustawy z dnia

23 czerwca "1925 r. w sprawie zmiany rozporządze- "

nia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 23 kwietnia

1924 r. w przedmiocie systemu monetarnego (Dz. U.

R. P. N2 67, poz. 466) oraz rozporządzenia Prezyden·

ta Rzeczypospolitej z dnia 22 października 1926 r.

w sprawie uregulowania obrotu pieniężnego (Dz. U.

R. P. N2 106, poz. 610).

Prezydent Rzeczypospolitej: T. Mościcki

Prezes Rady Ministrów i :Minister Spraw Wojskowych

J. Pilsudski

Minister: K. Bartel

Minister Spraw Wewnętrznych; Slawoj Skladkowski

Minister Spraw Zagranicznych: August Zaleski

Minister Skarbu: a. Czecbowicz "

Minister'l Sprawiedliwości: A. Meysztowicz

Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego

Dr. Dobrucki

Minister Rolnictwa: K. Niezabytowski

Minister Przemysłu i Handlu: E. Kwiatkowski

Minister Komunikacji: Romocki

Minister Robót Publicznych: Moraczewski

Minister Pracy i Opieki Społecznej: Dr. Jurkiewicz

Minister Reform Rolnych: Witold Staniewicz

Minister Poczt i Telegrafów: Boguslaw Miedziński

791.

Rozporządzenie

Prezydenta Rzeczypospolitej

z dnia 7 października 1927 r.

w sprawie zmiany niektórych postanowień ustawy z dnia 23 marca 1922 r. w przedmiocie zaopatrzenia weteranów powstań narodowych

z 1831 r., 1848 r. i 1863 r. oraz wdów po nich.

Na podstawie art. 44 ust. 6 Konstytucji- i ustawy

z dnia 2 sierpnia 1926 r. o upoważnieniu Prezydenta

Rzeczypospolitej do wydawania rozporządzeń z mocą

ustawy (Dz. U. R. P. N2 78, poz. 443) postanawiam

co następuje

f\rt. 1. Ustawa z dnia 23 marca "1922 r.

w przedmiocie zaopatrzenia weteranów powstań narodowych z 1831 r., 1848 r. i 1863 r. oraz wdów po

nich (Dz. U. R. P. N2 26, poz. 212) ulega następującym zmianom

.

1) W artykule? skreśla się punkt b).

2) Artykuł 3 otrzymuje następujące brzmienie

"Miesięczna pensja wete.rana samotnego wynosi 125 zł.,

żonatego 150 zł. "