Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 14 lipca 1927 r. o inspekcji pracy.

"

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ.

NQ 67.

30 lipca

I

T R E Ś Ć

ROZPORZ1\DZENIR PREZYDENTf\ RZECZYPOSPOLITEJ

Poz.

Rok 1927.

.

...

590-z dnia 14 lipca 1927 r. o inspekcji pracy. . . . • • • • •

• •

591- z dnia 15 lipca 1927 r. o izbach prz e my słowo-handiowych . • •

592-z dl!ia 15 lipca 1927 r. zmieniające i uzupełniające postanowienia ustawy z dnia 1 lipca

1926 r. o stosunkach służbowych nauczycieli. • • • •

•

.. . .

....

.

883

889

896

ROZPORZf\DZENIR Rf\DY MINISTRÓW

Poz.

593-rz dnia 11 lipca 1927 r. o zaliczeniu poszczególnych gwp funkc jonarjuszów w dziale Ministerstwa Sprawiedliwości do kategorji fp :<cjonarjuszów ni ż s zych i <> zaliczeniu ich do grup uposażenia • . . • • • • • . • • . ' . • . . . • . . • • • • . • • . . •

594-z dnia 11 lipca 1927 r. o służb i e przygotowawczej i egzaminie kandydatów na stanowiska

urzędników statystycznych l-ej kategorji w Głównym Urzędzie Statystycznym • • • • • •

900

901

ROZPORZl\DZENIR MINISTRÓW

Poz• . 595-Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych

z dnia 4 lipca 1927 r. w sprawie be zpłatnego dostarczania druków dla celów bibljotecznych

i urzędowej rejestracji. • . • . • • • • • • . • . ; • • • • • • • • • •

596- Pracy i Opieki Społe cznej, Ministra Skarbu i Ministra Spraw Wojskowych z dnia 13 lipca

1927 r. w sprawie kapitalizacji rent inwalidów woj ennych. • • • • • • • • . • ' .

597-Skarbu z dnia 18 lipca 1927 r. o zmianie rozporządzenia z dnia 6 grudnia 1926 r. w sprawie upoważnienia urzędów celnych do przeprowadzania śledztw i rozstrzygania spraw karnoskarbowych oraz ustalenia o~ręgów ich terytorjalnej właściwości • • • • • • , , , .

590.

Rozporządzenie

Prezydenta Rzeczypospolitej

z dnia 14 lipca 1927 r.

O inspekćji

pracy.

Na podstawie art. 44 ust. 6 Konstytucji i ustawy

z dnia 2 sierpnia 1926 r. o upoważnieniu Prezydenta

Rzeczypospo litej do wydawania rozporządzeń z mo c ą

ustawy (Dz. U. R. P. N2 78, poz. 443) postanawiam

co następuje

903

904

906

f\rt. t. Inspekcja pracy jest organem administracji państwowej, podległym Ministrowi Pracy i Opieki

Społe c znej , a powołanym do w.ykonywania czynności,

przewidzianych w niniejszem ro z porz ądzeniu.

RrŁ: 2.

Inspekcji pracy podlegają w zakresie,

oznaczonym w niniejszem rozporządzeniu, wszelkie

zakłady i przedsiębiorstwa, w których stosowana jest

praca najemna, ponadto warsztaty, istniejące przy

szkołach zaJVodowych, i te zakład y, zatrudniające więź­

niów, które posiadają maszyny o napędzie mechanicznym.

Na kolejach państwowych inspekcji pracy podlegają wszystkie te zakłady pracy, w których roboty

Dziennik Ustaw Poz. 590.

wykonywane są przez przedsiE:biorców prywatnych

na zasadzie specjalnej umowy.

Wskazane wustE:pach l-szym i 2-im niniejszego

artykułu zakłady podlegają inspekcji pracy bez wzglE:du

na to, czy' stanowią własność osób fizycznych, czy

też osób prawnych bądź prawa prywatnego, bądź

publicznego.

Rrt. 3. Inspekcja pracy jest obowiązana i uprawniona do nadzoru nad przestrzegan}em i wykonywaniem przepisów prawa o ochronie pracy, a w ~ zcze­

gólności o ochronie życia, zdrowia i sił pracowników,

ą przestrzeganiu dobrych obyczajów w stosunkach

pracy, o umowie pracy, o zbiorowych umowach pracy,

o regulaminie pracy, o czasie pracy, o dniach ,świą­

tecznych, o urlopach, o pracy młodocianyćh i umożliwianiu im kształcenia się ogólnego i zawodowego,

o pracy kobiet, o przedstawicielstwie pracowników

. l jego uprawni~niach, o pracy chałupniczej.

W zakładach podległych ustawom górniczym,

z wyjątkiem hut, nadzór nad bezpieczeństwem pracy

pod względem technicznym sprawują władze górnicze, natomiast nadzór nad przestrzeganiem przepisów

z' dziedzi~y socjalnej o.chrony pracy i higjeny pracy

należy do inspekcji pracy.

W stosunku do warsztatów szkolnych i zakła­

dów, zat\udnia)ąc'ych więźniów., należy do i,nsp.ekcji

pracy wyłącznie nadzór nad bezpieczeństwem i higjeną pracy.

flrt. 4. Inspekcja pracy poza uprawnieniami,

jakie przysługują jej na podstawie ustawodawstwa

polskiego, posiada w zakresie art. art. 2 i 3 niniej'

s zego rozporządzęnia

a) 1'121 obszarze m. st. Warszawy, województw

warszawskiegoI lubelskiego, kieleckiego, łódzkiego,

białostockiego, wile'ńskiego, nowogródzkiego, poleskiego i wołyńskiego względnie na poszczególnych

terytorjach wskazanego obszaru, uprawnienia inspektorów fabrycznych, dozoru górniczego I inżynierów

okręgowych, ur7.ędów do spraw fabrycznych i górniczo-hutniczych oraZ ,innych władz właściwych, oparte

na przepisach

- ' rozdziału II ustawy o pracy w przemylT~ (Zb.

praw ces. ros. tom XI część Ił, wydani e 1913 r.);

art. art. 219- 223, rozdziału 11\ tejże ustawy;

rozdziału IV tejże- ustawy w stosunku do nieszczE:śliwych wypadków, zaszłych przed wprowadzen'i em ustawy z dn. 30 stycznia 1924 r. (Oz. U. R. P.

N2 16, poz. 148),

..

oraz na innych przepisach obowiązującego dotychczas llstawodawstwa b. Królestwa Polskiego i b, Cesarstwa Rosyjskiego;

,

b) na obszarze województw: krakowskiego, lwowskiego, stan isławowsklę'go, tarnopolskiego i cieszyń­

skiej części województwa śląskiego względnie na poszczególnych terytorjach wskaza nego obszaru, uprawnienia inspektorów przemysłowych, władz przemysło­

wych, władz górniczych i innych władz; właściwych,

oparte na przepisach

.

cz~ści VI ordynacji przemysłowej w brzmieniu

noweli z dnia 5 lutego 1907 r. (Dz. u. p. au str. N226)

w związku z §§ 141 ust. l, 142 ust. 1 i 143 ust. 1

tej ordynacji z wyjątkiem przepisów o uczniach przemysłowych;

N2 67.

tytułu IX powszechnej ustawy górniczej z dnia

23 maja 1854 r. (Dz. u. p. austr. NQ 146) w brzmieniu noweli z dnia 17 maja 1912 r. (Oz_ u. p. austr.

NQ 107) w związku z us tępe m l-ym § l-go ustawy

z dnia 21 lipca 1871 r. (Dz. u. p. austr. NQ 77) o organizacji i zakre sie działania władz górniczych w brzmieniu nadanem przez ustawę o władzach górniczych

z dnia 11 kwietnia 1924 r. (Dz. U. R. P. N2 40,

poz. 424);

§ 18 ustawy z dnia 9 stycznia 1907 r. (Dz. u. p~

austr. N2 7), zmieniającej państwową ustawę naftową;

§ 69 krajowej ustawy naftowej z dnia 22 marca 1908 r. (Dz. u. kraj. NQ 61) w związku z § 71

ustęp 1 tej ustawy, oraz na innych przepisach obowiązującego ustawodawstwa krajowego i austrjacki eg o;

c) na obszarze województw: . poznańskiego, pomorsk iego i górnośląskiej części województwa ślą­

skiego względnie na poszczególnych terytorjach wskazanego o bszaru. uprawnienia inspektorów przemysłowych, w ładz poli cyj nych, administracyjnych, górni·

czych i innych władz właściwych, oparte na przeprzepisach

tytułu VII ordynacji przemysłowej Rzeszy Niemieckiej w brzmieniu noweli z dnia 27 grudnia 1911 r.

(Dz. Ust. Rzeszy 1912 r., str. 139) z wyłączeniem przepisów, regulujących stosunki uczniów przemysłowych

i tytuł majstra,

ustawy o pracy chałupniczej z dnia 20 grudnia

1911 r. (Dz. Ust. Rzeszy, str. 976),

działu III tytułu 11\ i § 196 ustęp 2 punkt 3 powszechnej ustawy gó rniczej dla Stanów Pruskich

z dnia 24 czerwca ' 1865 r. (Zb. Ust. prus., str. 705)

w związku z § 189 ustE:P 1 i 2 zdanie 2, § 190

ustęp 1 i § 191 tejże ustawy w brzmieni u zmienionem przez ustawą z dnia 11 kwietnia 1924 r. o wła­

dzach górniczych (Dz. U. R. P. N2 40, poz. 424), ,

, dekretu z dnia 23 grudnia 1918 r. o umowach

zbiorowych, wydziałach robotniczych i pracowniczych

oraz O rozjemstwie w latąrgach pracy (Dz. Ust. Rzeszy niem.; str. 1456),

ustawy o radach załogowych z dnia 4 lutego

1920 r. (Dz. Ust. ,Rzeszy niem., str. 147),

oraz na Innych przepisach obowiązującego dotychczas ustawodawstwa pruskiego i niemieckiego.

Uprawnienia, przysługujące inspekcji pracy na

mocy punktów .a), b) i c) niniejszego artykułu, nie

obejmują uprawnień do wydawania ogólnie obowlą~

zujących rozporządzeń o zdrowiu, bezpieczeństwi e,

mo ralno ści i porządku w ząkładach, jakie przysługi­

wały władzom, wskazanym w punktach powyższych.

Rrt. 5. Ponadto inspekcją pracy

a) bierze udzj~ł wraz z innemi właściwe mi wła­

dzami w czynnościach, które dotyczą pozwoleń

na otwarcie lul;> prz e budowę , zakładów przemysło­

wych ze wzglE:du na higjeQE1 i bezpieczeństwo pracy;

b) wykonywa czynności, poruczone inspekcji

pracy w ustilwach ub e;z:p iec;:enia społecznego j w innych llstawach Z zakresu ustawodawstwą społeczneg9;

c) osk arża przed sądami powiatowemi (pokoju)

obok innych organów os karienia publiqnego w sprawach o przekroczenia przepisów o ochronie pracy;

,

.

NR 67.

Dziennik Ustaw. Poz. 590.

_

d) bierze udział z głosem stanowczy m w radzie,

przewidzianej w § 197 ust. 3 powszechnej ustawy

górniczej dla Stanów Pruskich;

e) współdziała ze stronami zainteresowanemi

w celu zapobiegania zatargom pracy i przy załatwia­

niu tych zatargów;

f) zbiera dane, dotyczące war unków bytu i pracy

zarqwno pracowników, na I<tóry.ch rozcią ga si~ ustawodawstwo o ochronie pracy, jak i tych, których

prawodawstwo to nie obejmuje.

I\rt. 6. Upoważnia si~ Ministra Pracy i Opieki

Społecznej w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości i innymi właściwymi ministrami do ogłoszenia

przepisów, wymienionych wart. 4 p. p. a), b) i c)

ze zmianami, jakie wynikają z niniejszego rozporzą­

dzenia.

l\rl 7. Uprawnienią inspektorów fabrycznych,

inżynierów okręgowych, inspekto rów przemysłowy ch

i urzędników nadzoru przemy sł owego, będą przysłu ..

giwały obwodowym inspektorom pracy, ustanowio'

nym na podstawie art. 8 'niniejszego rozporządzenia.

Minister Pracy i Opieki Społecznej określi w drodze rozporządzenia, jakim organom inspekcji pracy

przysługiwać b~dą uprawnienia innych władz, wymienionych wart. 4 i 5 niniejszego rozporządzenia.

I\rt. 8. Organami inspekcji pracy są: obwodowi inspektorzy pracy, okręgowi inspektorzy pracy,

śpecjalni inspektorzy pracy i Główny Inspektor Pracy

oraz podinspe ktorzy pracy, lekarze inspekcyjni i asystenci inspekcyjni.

W miarę potrzeby Minister Pracy i Opieki Społecznej w porozumieniu z właściwymi ministrami powoła ciała doradcze z pośród zainteresowanych kół

społecznych w celu współdziałania z inspekcją pracy~

885

Specjal ni inspektorzy pracy posiadają w stosunku do przekazanych im gałęzi pracy wszystkie

uprawnienia obwodowych inspektorów pracy oraz te

uprawnienia okręgowych inspekto.rów pracy. które

przysługują im, jako władzy pierwszej instancji.

Flrt. 12. Główny Inspektor Prasy jest zwierzchnikiem służbowym organów inspekcji pracy, sprawuje nadzór nad ich działalnością i kieruje ich czynnościami.

Główny Inspektor Pracy podlega bezpośrednio

Ministrowi Pracy i Opieki Społecznej i składa mu

ąoroczne sprawozdania z działalności inspekcji ~ pracy,

które powinny być ogłaszane drukiem.

Uprawnienia przyznane w artykule niniejszym

Inspektorowi Pracy, nie uchybiają w niczem przepisom o postępowaniu instancyjnem, zawartym wart. art. 9, 10, 11, 13, 14, 25 i 26 niniejszego rozporządzenia.

.

Głównemu Inspektorowi Pracy podlega. jako

organ pomocniczy i wykonawczy, Główny Inspektorat

Pracy, którego statut określi rozporządzenie Rady

Ministrów na wniosek Ministra Pracy i Opieki SpoGłÓwnemu

łecznej.

I\rt. 13. Naczelną władzą w zakresie działania

inspekcj i pracy jest Minister Pracy i Opieki Spo~

łecznej, który wykonywa zwierzchni nadzór nad działalnością inspekcji

pracy i rozstrzyga ostatecznie

skargi na orzeczenia i nakazy okręgowych inspektorów pracy i specjalnych inspektorów pracy, z wyłączeniem

tych przypadków, w których okręgowy

inspektor pracy orzeka ostatecznie

I\rt. 14. Skargi na orzeczenia i nakazy obwo·

dowych, okręgowych i specjalnych inspektorów pracy

można wnosić w ciągu dni 14 od dnia doręczenia.

Skargi podaje się do tego inspektora pracy,

I\rt. 9. Obwodowi inspektorzy pracy wykonyktórego

orzeczeni e lub nakaz zostały zaskarżone . .

wają na obszarach powierzonych sobie obwodów

Wniesienie

skargi nie wstrzymuje wykonania

uprawnienia inspekcji pracy, przewidziane w niniejorzeczenia

ani

nakazu,

o ile nie postanawia tego

szem rozporządzeniu, oraz wydają nakazy i orzekają,

odpowiedni

przepis

prawny.

Inspektor pracy, którego

jako instancja pierwsza, w sprawach, zastrzeżonych

orzeczenie

lub

nakaz

zaskarżono, względnie instancja

do decyzji inspekcji pracy.

.

Oqwodowi inspektorzy pracy podlegają bezpo- · wyższa, do której się zwrócono z prośbą o wstrzymanie wykonania, powinni zarządzić wstrzymanie

średnio okręgowym inspektorom pracy.

wykonania, o ile to jest możliwe bez istotnej szkody

I\rt. 10. Okręgowi inspektorzy pracy nadzorują dla interesu publicznego.

i kontrolują ' działalność o rganów inspekcji pracy

Inspektor pracy przedstawia do wyższej instancji

w powierzonych sobie okręgach, orzekają jako instan- wniesioną skargę wraz z aktami w ciągu siedmiu dni

cja pierwsza w tych sprawach, "które są wyraźnie za- od otrzymania skargi.

W odniesie niu do nakazów, wymagających zmian

strzeżone do decyzji okręgowych ' inspektorów pracy

óraz rozstrzygają, jako druga insta ncja skargi na na- urządzeń technicznych lub zmiany techniki prokazy i orzeczenia obwodowych inspektorów pracy. dukcj i, obowiązują odmienne postanowienia, zawarte

Zapadłe ' w drugiej instancji orzecze nia inspek·

wart. 25 i 26.

.

W odniesieniu do orzeczeń karno-administracyjtorów okręgowych są ostateczne z wyjątkiem orzecień rozstrzygających sl~argi na nakazy obwodowych

nych inspekcji pracy obowiązują odmienne postanowienia art. 33.

inspektorów pracy.

Okręgowi inspektorzy pracy podlegają bezpośre­

Rrt. 15. Podinspektorzy pracy powoływani są

dnio Głównemu Inspektorowi Pracy.

do pomocy inspektorom pracy w tych obwodach

l\rt. 11. Minister Pracy i Opieki Społecznej i okręgach, w których ze względu na rozleglejszy

w porozumieniu z właściwymi ministrami może wy- i różnorodn iej szy zakres czynności okaże się to niełączyć z zakresu działania inspektorów obwodowych

zbędnem.

Podinspektorzy pracy podlegają służbowo

i 'okręgowych poszczególne gałęzie pracy i poddać inspektorom, przy których urzędują i wylwnywają

je na obszarze całego państwa lub jego cz~ści spe- wszelkie powierzone im przez tych inspektorów czynności z zakresu działania inspekcji pracy, korzystając

cjalnym inspektorom pracy.

Dziennik Ustaw. Poz. 590.

wówczas z uprawnIen, przysługujących na mocy

niniejszego rozporządzenia inspektorom pracy.

l\rt. 16. 111spektorami pracy mogą być osoby

pici obojga z wyższem a przedewszystkiem technicz nem wykształceniem i praktyką zawodową, które

odbyły roczną co najmniej praktykę w inspekcji pracy

i złożyły egzamin przed komisją egzaminacyjną, powołaną przez Ministra Pracy i Opieki Społecznej .

Program egzaminu oraz skład komisji ustali

' rozporządzenie Rady Ministrów, wydane na wniosek

. Ministra Pracy i Opieki Społecznej.

Na wniosek Ministra Pracy i Opieki Społecznej

Rada Ministrów może zezwolić wyjątkowo na za,mianowanie inspektorem pracy osoby, nie posiad?lją­

cej przepisanego niniejszym artykułem wykszt a łcenia.

Rrt. 17. Na stanowiska okręgowych inspektorów pracy, specjalnych inspektorów pracy, oraz na

stanowisko Głównego Inspektora Pracy mogą być

mianowane jedynie osoby, które przynajmniej 2 lata

urzędowały w inspekcji pracy na samodzielnych stanowiskach.

Rrt. 18. W miarę potrzeby na wniosek Głów­

nego Inspektora Pracy, Minister Pracy i Opieki Społecznej może powołać na podstawie specjalnej umowy

asystentów inspekcyjnych z pośród osób, które

1) pracowały przynajmniej 5 lat w charakte rze

robotnika, rzemieślnika, pracownika technicznego

lub handlowego w odpowiedniej gałęzi pracy;

2) pracowały w tym charakterze nie mniej niż

2 lata w obrębie tego obszaru, na którym mają peł­

nić czynności asystenta inspekcyjnego.

Zadaniem asystentów inspekcyjnych jest współ­

działanie z inspekcją pracy w nadzorze nad przestrzeganiem przepisów ochrony pracy w zakładach

i przedsiębiorstwach, podlegających inspekcji pracy.

f\systentom inspekcyjnym przysługuje prawo

zwiedzania zakładów i badania warunków pracy

w tych zakładach tylko na mocy specjalnego w każ­

dym wypadku polecenia inspektora pracy, przyczem

wówczas asystentowi inspekcyjnemu przysługują

uprawnienia inspektora prZlcy, z wyjątkiem prawa

s porządzania protokółów, wydawania nakazów i orzeczeń.

Rozporządzenie Ministra Pracy i Opieki Społecznej ustali zakres wiadomości, które będą wyma·

'gane od kandydatów na stanowiska asystentów inspekcyjnych oraz określi, w jakich okręgach, obwodach lub ich częściach, albo dla jakich grup zakła­

dów i przedsiębiorstw mają być powoływani asystenci inspekcyjni.

Rrt. 19. Lekarze inspekcyjni powoływani są

do pomocy inspektorom pracy w sprawach nadzoru

nad zakładami i przedsiębiorstwami, wymienionemi

wart. 2 niniejszego rozporządzenia, w zakresie

ochrony zdrowia pracowników i higjeny pracy.

Przy wykonywaniu swych czynności lekarze

Inspekcyjni korzystają z uprawnień, przysługujących

podinspektorom pracy (art. 15). Szczegółowy tryb

postępowania lekarzy inspekcyjnych oraz stosunek

ich do innych organów inspekcji pracy określi rozporządzenie Ministra Pracy i Opieki Społecznej.

Rrt. 20. Podział terytorjalny na obwody i okrę­

gi inspekcji pracy oraz siedzi by inspektorów obwo·

dowych i okręgowych ustala na wniosek Głównego

Inspektora Pracy Minister Pracy i Opieki Społecznej

w porozumieniu z Ministrem Przemysłu i Handlu

i Ministrem Rolnictwa.

'

Podział na obwody i okręgi inspekcji pracy

powinien odpowiadać zasadniczemu podziałowi .pań.stwa dla celów administracji ogólnej.

'

Rrt. 21. Inspektorowi pracy służy za okazaniem urzędowej legitymacji prawo wstępu O każdej

porze dnia i nocy do wszystkich zakładów, podlegających inspekcji pracy, oraz do wszelkich zabudowań, w których zakład taki się mieści. Inspektor

pracy ma prawo zwiedzać zakłady w towarzystwie

ich kierownika lub bez niego.

Inspektorzy pracy . mają prawo wstępu do zakładów wojskowych tylko w czasie, w którym zakłady te są w ruchu.

Kierownik zakładu ma być

obecny przy wizytacji lub powinien delegować swe·

go przedstawiciela.

'

Inspektorowi pracy służy również prawo wstępu

do wszelkich urządzeń, należących do przedsiębior·

stwa, a przeznaczonych dla pracowników (mieszkań,

szpitali, schronisk, ochronek dla dzieci, żłobków,

SZKół, zakładów kąpielowych i t. p.); wstęp do mieszkania, zajmowanego przez pracownika, jest dozwolony tylko za jego zgodą. .

.

Inspektor pracy ma , prawo żądać zarówno od

kierownika zakładu, jak i od wszystkich osób, które

zakład zatrudnia lub zatrudniał, informacyj i dat statystycznych w sprawach, które wchodzą w zakres

jego działalności; przesłuchiwanie tych osób przez

inspektora pracy może odbywać się w formie protokólarnej.

Inspektor pracy ma prawo żądać okazania

ksiąg, dokumentów, planów i rysunków, które dotyczą ochrony pracy, urządzeń technicznych i pozwoleń na otwarcie lub przebudowę zakładu, jak

również dostarczenia mu próbek surowców i materjałów, używanych, wytwarzanych lub powstających

przy produkcji; przepis ten nie ma zastosowania do

zakładów wojskowych i przedsiębiorstw pl'odukują­

cych wyłącznie dla wojska, o ile chodzi o stanowiące tajemnicę wojskową

dane co do urządzeń

i produkcji oraz rysunki, plany i dokumenty.

Inspektor pracy powinien wykonywać powyższe

czynności w ten sposób, aby w miarę możności

normalny bieg pracy nie był przerywany.

W razie potrzeby inspektor pracy może wzy·

wać osoby zainteresowane do swego biura.

W we·

zwaniu należy wskazaĆ podstawę prawną i cel we:!.

zwania. Prawo wzywania do biura nie przysługuj~

inspektorom pracy w stosunku do tych kierowników

zakładów państwowych lub będących pod zarządem

państwowym, których stosunek służbowy ma cha·

rakter publiczno-prawny.

f\rt. 22. Inspektorzy pracy i ich organa pomocnicze 'obowiązani są zarówno w czasie pozostawania na stanowisku służbowe m, jak i po jego opuszczeniu, dochować ścisłef tajemnicy co do spraw,

które stanowią tajemnicę techniczną lub handlową

przedsi<;:biorstwa.

N267.

Dziennik Ustaw.

o

ile obowiązki służbowe wymagają zakomunikowania władzom przel1Jysłowym powyższych wiadomości, inspektorzy pracy powinni to czynić jedynie w raportach poufnych.

Rrt. 23. W razie stwierdzenia, że w zakładzie

nie są przestrzegane przepisy o b owiązujące co do

bezpieczeństwa życia, zdrowia lub mor a lno ści oraz

wogóle przepisy o ochronie pracy, inspektor pracy

sporządza protokół i wyd aje zarządzenie celem usunięcia stwierdzonych uchybi eń; zarządzenie to wydaje w postaci nakazu na piśmie, skierowanego do

kierownika zakładu.

Nakaz inspektora pracy -może być zaskarżony

w toku instancyj, przewidzianych wart. 10, 11 i 13

z wyjątkiem nakazów wskazanych wart. 25.

W tych zakładach państwowych lub znajdują­

cych się pod zarządem pań stwowym, w których stosunek służbo w y kierowników ma charakter publiczno-prawny, inspektor pracy zamiast wydawania nakazu .występuje do kierownika zakładu z wnioskiem

pisemnym, żądając usunięcia uchybień przeciwko

prawu w określonym terminie.

Rrt. 24.

Inspektor pracy, jeżeli ustali nie podlejego orzecznictwu (art. 32) naruszenie przepisów zagrożone karami, przesyła właściwym wła­

dzom protokół celem wszczęcia postępowania l~ar­

nego.

W tych lC:lkładach państwowych lub znajdują­

cych się pod zarządem państwowym, w których stosunek służbowy kierownika ma charakter publicznoprawny, inspektor pracy występuje także z doniesie niem do władz przełożonych tego kierownika celem

pociągnięcia winnych do odpowi edzialnoś ci w myśl

obowiązujących _przepisów służbowych.

gające

Rrt. 25. Nakaz inspektora pracy, który wymaga zmiany urządzeń technicznych lub sposobów

produkcji, jako to: wprowadzen ia nowych maszyn,

zmiany surowców lub półfabrykatów, używanych przy

produl<cji, może być zaskarżony w terminie 14·dniowym do specjalnej komisji przy właściwym wojewodzie.

Komisja ta składa się . z wojewody, albo wyznaczonego przezeń zastępcy, jako przewodniczącego,

z okręgowego inspektora pracy oraz urzędnika, wyznaczonego p rzez wojewodę z pośród urzędników

. Oziału administ.acji przemysłowej, bądź administracji

rolniczej, bądż administracji robót publicznych, VI zależności od rodzaju zakładu lub przedsi<::biorstwa,

dla którego nakaz został wydany. Jeżeli nakaz inspektora pracy dotyczy 7akładu pańs twoweg o lub

będącego pod zar zą dem pańsrwowym, wówczas zamiast przedstawic ie la właściwej władzy administracyjnej wchodzi do składu komisji delegat tej władzy,

której dany zakład podle ga pod względem gospodarczym. W sprawach higjeny pracy w skład komisji wchodzi nadto przedstawiciel działu sanitarnego w urzędzie wojewódzkim, wyznaćzony przez wolewodę.

Odwołanie się przed siębiorcy do wyższej instancji wstrzymuje tylko wtedy obowiązek wykonania nakazu , inspel~tom pracy, wymagającego wprowadzenia

zmian, wskazanych w ustępie 1-ym artykułu niniejszego, gdy warunki· pracy w zakładzie nie zagrażają

887

Poz. 590.

pracownikowi oczywistem niebezpieczeństwem życia

lub ciężkiem okalecze niem.

f-Iadanie nakazowi rygoru natychmiastowego wykona nia powinno być w nakazie zaznaczone ze wskazaniem okoliczności, uz a sadni ający ch ten rygor. Skargę

na nakaz, zaopatrzony rygorem natychm iastowego

wykonania, inspektor pracy obowiązany jest przesłać

w ciągu 24 godzin do komisji specjalnej przy wojewodzie, komisja ta zaś jest obowiązana powziąć decyzję w ciągu tygodnia.

O ile urządzenia techniczne zakładu ujawniają

braki t ak znaczne, że żadne zmiany tych urządzeń

nie mogą zapewnić bezpieczeństwo życia i zdrowia

pracowników, inspektor pracy występuje do właści­

wej władzy z wnioskiem o zamknięcie zakładu.

Postanowienia niniejszego artykułu mają zastosowanie do nakazów wydawanych przez specjalnych

inspektorów pracy, przyczem do rozstrzygnięcia skarg,

wymienionych w ust. 1 nini ejszego artykułu, właściwa

jest komisja tego województwa, na którego obszarze

znajduje się zakład.

I

Rrt. 26. Jeżeli skarga nie została przez kom i- .

sję przy województwie uwzgh;dniona, zakładowi przysługuje prawo odwoł ania się do komisji przy Ministrze Pracy i Opieki Społecznej.

Prawo odwołania się przysługuje róvmież okrę­

gowemu inspektorowi pracy, jeśli zgłosił on swe

zdanie odrębne na komisji wojewódzkiej.

Odwołanie powinno być złożone komisji wojewódzkiej w ciągu dni 14. Termiri ten liczy się dla

inspektora pracy od dnia wydania decyzji, a dla zakładu od dnia po wiadomieni a o zapadłej decyzji.

Wniesienie odwołania wstrzymuje wykonanie decyzji.

Komisja przy Ministrze Pracy i Opieki Społecz­

nej skład a się z Ministra Pracy i O pieki Społecznej

lub w jego zastępstwie z Głównego Inspektora Pracy,

jako przewodniczącego, oraz po jednym przedstawicielu Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej ; Ministerstwa Przemy słu i Handlu i Mi nisterstwa Spraw

Wewnętrznych, jako naczeln ej władzy sanitarnej, a jeśli nakaz dotyczy zakładu podległego innemu ministerstwu, również z przedstawiciela tegoż minis te rstwa • .

W razie ró w ności głosów rozstrzyga głos przewodniczącego.

Komisja ta decyduje w ostatniej instancji.

Szczegółowe prze pisy do tyczące sposobu powoływania i trybu ur zędowa nia komisyj przy wojewodzie i przy Ministrze Pracy i Opieki Społecznej określi rozporządzenie Rady Ministrów wydane na wnio'

sek Ministra Pracy i Opieki Społecznej.

W zakładach pańs~wowych lub znajpod zarządem państwowym, w których

stosunek służbowy kieroWnika zakładu ma ch3rakte r

p'ubliczno-prawny, kierownik ten w przeciągu dni sied- .

miu Od otrzymania wniosku inspektora pracy (art. 23

ust. 3) powinien zawiadomić inspektora pracy, czy

żądania jego zostały wykonane. O ile kierownik uzna,

że wykona nie żądania inspektora pracy jest niemożliwe lub, że przel<raczałoby przysługujące mu uprawnienia, powinien to w zawiadomieniu uwidocznić i należyci e uzasadnić.

O wykonaniu zarządzeń .inspektora pracy rozstrzyga wówczas okręgowy inspektor

pracy w porozumieniu z właściwą władzą przelożoną

kierownika zakładu. O ile porozumienie nie zostanie

flIt. 27.

dujących s ię

..

Dziennik Ustaw. Poz. 590.

, osiągnięte , decyduje ostatecznie Minister Pracy i Opieki

Społecznej VI porozumieniu z właściwymi ministrami.

Nienadesłanie przez kierownika zakładu inspektorowi pracy zawiadomienia, wskazanego w ustępie

poprzednim, jak róvmież niewykonani e w przepisanym terminie żądania inspektora pracy, przeciwko

któremu kierownik zakładu nie poczynił zastrzeżeń,

stanowi występek służbowy.

Rrt. 28. Winni naruszenia przepisów art. 22

ust. 1 ulegną, o ile czyn nie jest zagrożony karą

surowszą, karze aresztu do sześciu tygodni.

Jeżeli czynu, określonego w ust. 1 niniejszego

artykułu, dopuszczono się celem wyrządzenia szkody

właścicielowi zal~ładu, albo celem przysporzenia korzyści sobie lub komu innemu, albo też celem wyzyskania tajemnicy na własną korzyść, winni, o ile

czyn nie jest zagrożony karą surowszą , ulegną

a) na obszarach, na których obo w iązuje rosyjski

kodeks karny z 1903 r. względnie niemiecki kodeks

karny - karze więzienia do lat dwóch;

b) na obszarze, na którym obowiązuje austrjacka

ustawa karna z 1852 r. - karze ścisłego aresztu do

dwóch lat; na obszarze tym można wnieść odwołanie

niezależnie od przepisu § 283 u. p. k.

J\rt. 29.

Winni niewykonania wbrew przepisom

niniejszego rozporządzenia nakazu inspektora pracy

ulegną - karze grzywny od 100 do 2.000 zł. lub aresztu

do sześciu tygodni lub obu tym karom łącznie, o ile

czyn nie jest zagrożony karą surowszą. Na obszarze,

na którym obowiązuje rosyjski dodeks karny z 1903 r.

i austrjacka ustawa karna z 1852 r., nie stosuje się

przepisów o nadzwyczajnem złagodzeniu kary.

J\rt. 30. Do orzekania o czynach, przewidzianych wart. 28 ust. 1 i art. 29 właściwe są sądy

powiatowe (pokoju).

Do orzekania o czynach, przewidzianych wart. 28

ust. 2, właściwe są sądy okręgowe.

J\rt. 31.

Winni niestawienia się bez wystarczana piśmienne wezwanie inspektora

pracy (art. 21 ustęp ostatni) ulegną karze grzywny

od 25 zł . do 200 zł., w razie zaś nieściągalności karze

aresztu do dwóch tygodni, o ile czyn nie jest za-

jącej przyczyny

grożony surowszą karą.

Winni nieudzielenia inspektorowi pracy infor' macyj lub dat statystycznych, przewidzianych wart. 21

ust. 4, albo niewykonania żądań inspektora pracy,

. przewidzianych wart. 21 ust. 5, ulegną karze grzywny

od 50 zł. do 500 zł., w razie zaś nieściągalności karze aresztu do miesiąca, o ile czyn nie jest za-

Ng 67.

Wyrok sądu okręgowego, wydany w II-ej instancji, jest prawomocny.

Na obszarze województw: poznańskiego, pomorskiego i górnośląskiej części województwa śląskie­

go stosuje s ię przepisy o wydawaniu policyjnych

mandatów karnych.

.

Organa policji państwowej współdzia­

pracy w granicach, zakreślonych

lipca 1919 r. o policji państwowej

(Dz. U. R. P. Ng 61, poz. 363), w szczególności zaś

a) z a wiadamiają organa inspekcji pracy o przekroczeniach przepisów p rawnych, dotyczących stosunków . pracy, przesyłając organom tym sporządzone

przez si ebie pro tokóły;

.

b) ud z i e lają inspektorom pracy pomocy w razie

utrudnian ia im wstę pu do zakładów i wogóle w wypad kClch czynnego oporu przeciwko spełnianiu przez

inspektorów pracy ich czynności urzędowych.

Przepisy szczegółowe w sprawie współdziałania

z inspe k cją pracy organów policji państwowej i władz

samorządowych wyda Minister Spraw Wewnętrznych

w porozumieniu z Ministrem Pracy i Opieki Spo-

flrt. 34.

łają z inspekcją

ustawą z dnia 24

łecznej.

J\rt 35. Sprawy, wchodzące w zakres działa­

nia insp ekcji pracy, są wyłączone z zakresu działania

wojewodów.

Inspektorowie pracy obowiązani są zawiadamiać

właściwych wojewodów, tak z urzędu, jak i na żąda­

nie wojewodów, o ważniejszych zdarzeniach natury

ogólnej, które zajdą wobrębie podległych im obwodów i okręgów, a w szczególności o powstaniu i przebiegu zatargów pracy i o zarejestrowaniu pracowniczych związków zawodowych.

flrt. 36. Stosunek . wzajemny ~rganów inspekcji pracy i organów innych ministerstw, oraz szczegółowy tryb postępowania inspektorów pracy w zakła­

dach pań s twowych lub będących pod zarządem pań­

stwowym, zostanie ustalony rozporządzeniem Ministra

Pracy i Opieki Społecznej, wydanem w porozumieniu

z właściwymi ministrami.

Rrt. 37. Z chwilą wejścia w życie niniejszego

rozporządzenia tracą moc wszelkie sprzeczne z niem

przepisy prawne, a w szczególności: •

dekret o urządzeniu i działalności inspekcji

pracy z dnia 3 stycznia 1919 r. (Dz. P. P. P. Ng 5,

poz. 90),

ustawa o mianowaniu inspektorów przemysło·

wych z dn. 17 czerwca 1883 r. (Dz. u. p. austr. Ng 117)

w brzmieniu ustawy z dn. 2 marca 1920 r. -(Dz. U,

grożony surowszą karą.

R. P. Ng 23, poz. 125),

§ 155 ust. 3 ordynacji przemysłowej Rzeszy

J\rt. 32. Do orzekania o czynach, przewidziaNiemieckiej

w brzmieniu noweli z 27 grudnia 1911 r.

nych wart. 31, powołani są inspektorzy pracy.

.

(Dz. Ust. Rzeszy 1912 r. str. 139),

J\rt. 33. Ukarany órzeczeniem karnem inspektoart. 4 rozporządzenia Komisarjatu Naczelnej

ra pracy za czyny, ws.kazane wart. 31, jak również Rady Ludowej o urządzeniu inspektoratu pracy w rolza inne czyny, podległe orzecznictwu karno-admi- nictwie i o załatwianiu zatargów pomiędzy pracodaw. nistracyjnemu inspekcji pracy, może w ciągu dni cami a pracownikami rolnymi z15 czerwca 1919r. (Tysiedmiu od dnia doręczenia orzeczenia wnieść na godnik Urzędowy Naczelnej Rady Ludowej Ng 31/98),

rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 paź­

ręce inspektora pracy żądanie przekazania sprawy .

właściwemu sądowi powiątowemu (pokoju), który

dziernika 1922 r. o urządzeniu tymczasowem inspekpostąpi według przepisów postępowania, obowiązu­

cji pracy na obszarze b. dzielnicy pruskiej (Dz. U.

jących w l-ej instancji sądowej.

R. P. N2 96, poz. 885).

· N!ł 67.

Rrt. 38. Wykonanie niniejszego rozporządzenia

powierza się Min istro wi Pracy i Opieki Społecznej

i właściwym ministrom, w stosunku za ś do art. art.

28 - 30 i art. 33 Ministrowi Sprawi e dliwości.

Rrt. 39. Rozporządzenie niniejsze wchodzi w ży­

cie na calem te rytorj um Rzeczypospolitej Polskiej

z wyjątkiem wojewód zt wa śląskiego w 6 miesięcy po

. ogłoszeniu, na obszarze zaś województwa $Iąskiego

w 6 miesięcy po ogłosz e niu zgody Sejmu Sląskiego

na niniejsze rozporzą d ze nie.

Prezydent Rzeczypospolitej: l. Mościcki

Prezes Rady Ministrów

Minister Spraw Wojskowych

J. Piłsudski

Minister: K. Bartel

_ Minister Spraw Wewnętrznych: Stawoj Skladkowski

Minister Spraw Zagranicznych: August Zaleski

Minister Skarbu: Q. Czecbowicz

Minister Sprawiedliwości: A. Meysztowicz

Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego

Dl'. Dobrucki

Minister Rolnictwa: K. Niezabytowski

lY\inister Przemysłu i Handlu: E. Kwiatkowski

Minister Komunikacji: Romocki

.Minister Robót Publicznych: Moraczewski

Minister Pracy i Opieki Społecznej: Dl'. JUl'kiewicz

lv\inister Reform Rolnych: Witold Staniewicz

Minister Poczt i Telegrafów: Bogusław Miedziński

591.

Rozporządzenie

Prezydenta Rzeczypospolitej

z dnia 15 lipca 1927 r.

O

889

Dzfennik Ustaw. Poz. 590 i 591.'

izbach przemysłowo-handlowych.

Na podstawie art. 44 ust. 6 Konstytucji i ustawy

, z dnia 2 sierpnia 1926 r. o upoważnieniu Prezydenta

, Rzeczypospolitej do wydawania rozporządzeń z mocą

ustawy (Dz. U. R. P. N2 78, poz. 443) postcmawiam

. co następuje

Postanowienia ogólne.

Rrt. 1. Stałą reprezentację interesów gospo·darczych przemysłu i handlu powierza się izbom prze", mysłowo -handlowym, organizowanym i działającym

na podstawie niniejszego rozporządzenia i osobnych

dla każdej izby statutów.

Pod pojęcie p r ze mysłu i handlu w rozumieniu

rozporząd zenia nini e jszego podpada także górnictwo

oraz przedsiębiors twa finansowe, przewozowe, ekspe-

dycyjne, ubezpieczeniowe, komisowe i pośrednictwo

handlowe, nie podpada natomiast rzemiosło.

Rrt. 2.

Obszar całego Państwa dzieli się I')a

izb przemysłowo-handlowych.

O utworzeniu izby, o jej siedzibie i granicach

jej okręgu postanawia Minister Przem y słu i Handlu

po zasięgnięciu opinji odpowiednich organizacyj społeczno-gospodarczych. Minister Przemysłu i Handlu,

po wysluchaniuopinji właściwych izb, postanawia

o wydzieleniu z okręgu izby jego części na rzecz

nowotworzonej lub istniejącej izby · lub o wcieleniu

do okręgu jednej izby części lub całego okręgu drugiej izby.

Przy wyznaczaniu siedziby izby i og ranic jej

okręgu należy w miarę możności uwzględnić istniejący podział obszaru Państwa ną województwa i powiaty.

Izba, której istnienie ze względów gospodarcżych

przestało być uzasadnione, może być zniesiona uchwałą Rady Ministrów na wniosek Ministra

Przemysłu

i Handlu.

okręgi

Rrt. 3. Izba "jest instytucją samorządu gospodarczego i osobą publiczno-prawną.

Nadzór nad izbami sprawuje Minister Przemysłu

Handlu.

Językiem urzędowym izby jest język polski.

Zakres działania.

Rrt. 4. Do zakresu działania izb w granicach .

ich właściwości (art. 1) należy

1. obradowanie i stawianie wniosków oraz udzielanie władzom na ich żądanie lub z własnej inicjatywy spostrzeżeń i wiadomości;

2. wyrażanie opinji o projektach ustaw i waż­

niejszyc h rozporządzeń, współdziałanie na żądanie

władz przy ich opracowy waniu oraz przedstawianie

Rządowi własnych tego rodzaju proje któw, a w szczególności wyrażanie opinji i współdziałanie na żądanie

władz przy opracowywanIu i zmianach ustawodawstwa przemysłowego, handlowego i górniczego, ustawodawstwa w sprawach taryfy celnej oraz przepisÓw

celnych, obrotu towarowego z zagranicą, obrotu pi.eniężnego, nowych dróg komunikacyjnych, taryf kolejowych i innych opłat przewozowych, przepisów,

określających warunki przewozu i wszelkiego rodzaju

komunikacji, ustawodawstwa podatkowego i monopolowego, ustawodawstwa w sprawach ochrony pracy

i ubezpieczeń społecznych, ustawodawstwa w sprawach opieki społecznej, bezpośrednio dotyczących

przemysłu i handlu (art. 1);

3. przedstawianie postulatów z zakresu traktatów handlowych;

4. przyczynianie się do zaspokojenia potrzeb

i ułatwienia warunków rozwoju życia gospodarczego,

w szczególności tworzenie, utrzymywanie lub popieranie, z zachowaniem przepisów ustawowych, odpowiednich instytucyj i urządzeń, jako to: instytutów

badawczych, muzeów, wystaw, pokazów, targów, biur

informacyjnych i reklamacyjrtych, w szczególności

kolejowych i celnych;

5. zakładanie, prowadzenie i popieranie we

współp racy z władzami oświatowemi sz!<;ół zawodowych i dokształcających;