Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 7 czerwca 1927 r. o prawie przemysłowem.
Table of Provisions (16)
Statutory Text (16 Articles)
Art. 6. Niezależnie od ogfąf\i(:za ó, wynikąją·
12) przedsiębiorstwa
sprzedaży
ruchom()~ei
cych z niniejszego rozporządzenia, prowaclZ81lie prie- w dró~ze przetargu (si'llla Ii,ytac;yjnę);
rny&h,l PQdleg!iiprzepl~pm 4staw podatkowych, cel13) przemysł oprawc;::zy (rakąrski).
nych, o wyłąqnościaeh państwQwych. o o~hrpf\ie pracy. przepisom bezpi!'!czeństwa i spokoju puplic1flege>.
Rrt. 9. Podanie o udzielenie k"fl~ę~ji ł1ta'ę~y
sanitarnYIl1, wetarynąryjnym, pud0wl~nym, oglliowyrn, wni~śt do władzy przemysłowej ' l inlit~f1eji. pędanję
drQgowYIl1. kolejQwyrn, wodł1ym, probierczym, oko, winno zawierać dane określone wa rt. 7 u~t. 2= 4.
tłach parowych, miarach, wreszcie przepisom, tyczą
Ubiegi1lją~y&i~ o konc:esjti; na prowa(:!z~flię pm~my
I. 1. ;a, ;" 4 i
witym się osób wojskowych i cywilnych funkcjonarju- słów, wymieniony\:h wart,
nien wykazać odpowiednią umiejątnaść l;~wędową.
szów państwowych.
I
a
a.
W jaki sposób wykazuje się umiej~tność zawodową, ustali w drodze rozporządzenia Minister Prze mysłu i Handlu w porozumieniu z zainteresowanymi
ministrami po uprzedniem wysłuchaniu opinji izb
przemysłowo-handlowych.
W wypadkach, zasługujących na szczególne
uwzgl~dnienie, władza przemysłowa wojewódzl<a na
wniosek izby przemysłowo -handlowej może zwolnić
ubiegającego się o koncesję od obowiązku wykazania umiejętności zawodowej w sposób, przepisany
na podstawie ust. 2, jeżeli w inny sposób, według
uznania władzy wystarczający, zostanie wykazane
nabycie biegłości j wiadomości, potrzebnych do pro'
wadzenia danego przemysłu.
I\rt 10. Z uwagi na interes publiczny lub
bezpieczeństwo Państwa można odmówić udzielenia
koncesji na przemysły, wymienione wart. 8, po zasi~gni~ciu opinji właściwej izby przemysłowo-han
dlowej.
Art 11. Jeżeli nie zachodzą żadne przeszkody pstawowe co do osoby, przemysłu, siedziby (Iokalu), względnie przeszkody, uzasadniające zastoso-
wanie art. lO, właściwa władza przemysłowa (art. 131
I 132 ust. 1 I. 3) udzieli koncesji na prowadzenie
przemysłu.
Art. 12. Z ważnych powodów natury gospo darczej może Minister Przemysłu i Handlu w poro~
zumieniu z zainteresowanymi ministrami wyłączyć
w drodze rozporządzenia poszczególne rodzaje lub
gałęzie przemysłów, wymienionych wart. 8, z pod
priymus~ koncesyjnego.
Przed wydaniem tokiego rozporządzenia należy
zasiągnąć ' opinji izb przemysłowo-handlowych l rzemieślniczych.
B.
Zakłady przemysłowe .
Art. 13_ Zakładami przemysłowemi w .rozumIeniu nIniejszego rozporządzenia są zarówno budowIe, loktlle, jak wszelkle inne miejsca, slużelce stale
clo prowadzenia przemysłu, i to bez względu tla to,
~zy są w tym ce lu zaopatrzone w maszyny albo
W śpecjalne urządzeni a.
Art 14. ' Dla urządzenia zakładu przemysłowe
go jest wymagane llprzednie zatwierdzenie przez
wład2:~ przemysłową projektu urządzenia" jeżeli zakład przemysłowy bądzie używał specjalnych pal enisk lub napłldu mechani~znego, albo t~ż jeżeli zakład z powodu swego położenia lub wykonywanego
w nim przemysłu może W znacznej mierze zagrażać
be~pietzeftstwlJ
publicznemu, a przedewslystkiem
tytiu , i zdrowiu sąs iadów, lub też może ich narażać
na szkody i specjalne uciążliwości z powodu hała su,
wyziewów l t. 'p.
.
Projekt urządzenia lelkłsdu zatwletdzCl władia
pnemysłowił I lnstan~JI, ó lIe nie chodzi o zakłady
przemysłowe, co do których decyzja jest zastrzeżona
kompetencjI władz wyższych (art. 16 i 132).
Minister Przemysłu i Handlu może w drodze
rozporządzenia zwolnić poszczeg ólne kategorje zakładów prż~mysłowych od obowiązku składania projektów uttądzenia dg zatwierdzenia.
Rrt. 15. Jeżeli dl a urządzenia zakładu przezachodzi potrzeba wykonania budowli
lub innych urządzeń, na których wykonanie w myśl
przepisów budowlanych Iyb wodnych potrzeba' osobnego zezwolenia, to, o ile to sama władza jest powołana do zatwierdzenia prOjektu urządzenia zakła
du pr zemysłowego i do udzielenia zezwoleń budowlanych lub wodno-prawnych, winna zatwierdzenie
projektu i udzielenie odnośnych zez woleń załatwić
mysłowego
jedną wspólną decyzją.
Jeżeli władza przemysłowa, powołana do zatwierdzenia projektu urządzenia zakładu przemysło
wego, nie jest równocześnie powołana do udzielenia
zezwo lęń, o .których mowa w poprzednim ustąpi e,
uuileżni zatwierdzenie projektu urządzenia od uzyskania wymaganych zezwoleń budowlanych lub
wodno-prawnych.
firt. 16. Zakłady przemysłowe, których prGjekty urządzenia zatwierdza władza przemysłowa wojewódzka przy przestrzeganiu pc;stąpowania określonego w artykułach 17 do 26 włącznie, są nast~·
pujące
bielniki, wykańczalnie i drukarnie tkanin;
farbiarnie przędzy i tkanin;
sortownie gałganów i starzyzny;
wapienniki, piece do wypalania gipsu, alabastru i błyszczów;
huty szkła, wytwórnie kryształów i zwiercIadeł;
wytwórnie wyrobów kauczu kowych i gumowych;
wytwórnie ceraty;
warzelnie asfaltu;
warzelnie smoły;
wytwórnie papy smołowcowej;
destylarnie węgla kamiennego
brunatnego,
torfu i żywicy;
destylarnie oraz rafinerje olejów mineralnycQ,
wytwórnie gazoliny;
gazownie;
palarnie sadzy;
wytwórnie kwasu solnego, atotowego i siarkowego;
wytwórnie nawozów sztucznych;
wytwórnie chem ikaljów i laboratorja c:hemic:żne;
zakłady do przerabiania oleju, wytwarzania pokostów, lakierów i farb;
zakłady do nasycania drzewa;
wytwórnie celuloty;
.
wytwórnie celulOidu i ftfbryki wyrobów celuloidowych;
wytwórnie t21pet;
rzeźnie;
zal\łady
do przeróbki zwłok tMerż~cy(:h (op mwiska, rakarnie);
zakłady do przeróbki kości i wsżelkich odp!id{<ów zwierzęcyth;
garbarnie, zakłady do sQlenia i slJszenia sk6r
surowych, do wyprawy skór i futer; orElz farbowania tychże;
.
topialnie łoju;
wytwórnie proGhu strzelniczego, ogni sztucznych i wszelkich środków i rhaterjilłów :zapahfjących, wybuchowych i rQzsadzalt\cYI&'hi
wytwórnie krochmalbl;
Dziennik Ustaw. Poz. 468.
----------------,------'---wytwórnie syropu kartoflanego;
huty, odlewnie żelaza i innych metali, kuźnie
mechaniczne, stalownie, walcownie;
kotlarnie, fabryki maszyn i żelaznych konstrukcyj budowlanych, łańcuchów, drutu i gwoździ;
zakłady do ołowiania, cynkowaDia i cynowania;
wszelkie zakłady przemysłowe, działające przy
pomocy silników parowych, elektrycznych, spalinowych, o' ile moc tych silników przekracza
siłę 10 koni mechanicznych, lub działające przy
pomocy siły wodnej.
Minister Przemysłu i Handlu może listę zakła
dów przemysłowych, ustaloną w ust. 1, zmieniać
w drodze rozporządzenia w porozumieniu z· zainteresowanymi ministrami z mocą obowiązującą w calem Paóstwie lub na poszczególnych obszarach ad·
ministracyjnych.
Na zasadzie poprzedzającego ustępu zatwierdzanie projektów urządzenia poszczególnych katego·
ryj zakładów przemysłowych, określonych w ust. 1,
może być przekazane władzom przemysłowym I instancji z zastrzeżeniem przestrzegania postanowień
art. 17 do 27.
f\rt. 17. Ubiegający się o zatwierdzenie pro-o
jektu urządzenia zakładu przemysłowego, podlegają
cego postanowieniom art. 16, winien złożyć właści
wej władzy przemysłowej (art. 16 i 132) plany urzą·
dzenia . zakładu oraz szkic sytuacyjny, na którym
winny być uwidocznione zabudowania gruntów są
siednich. W wypadkach, przewidzianych wart. 15
ust. 1, naleźy przedłożyć władzy przemysłowej wszel·
kie wymagane przez przepisy budowlane lub wodne
plany, projekty i obliczenia. Władza przemysłowa
zbada niezwłocznie, czy podanie odpowiada warun·
kom tego artykułu i nie późni"~j, niż w ciągu dni 7
po otrzymaniu podania, wezwie w razie potrzeby
stronę do uzupełnienia danych, potrzebnych do jasnego zobrazowania po~ożenia i urządzenia zakładu.
Kto chce zapobiec, ażeby pewne szczegóły urzą
dzęnia i fabrykacji, będące tajemnicą jego przedsię
blorstwe, nie dostały się do wiadomości publicznej
wskutek postępowania, przepisanego w artykułach
następujących, dołącza co do tych szczegółów osobne · opisy i plany, zaopatrując je dopiskiem: "tajemnica przedsiębiorstwa" .
f\rt. 18. W załatwieniu podania, odpowiadają
cego w zupełności warunkom art. 17, , władza przemysłowa zawiadomi bezzwłocznie o zamierzonem
urządzeniu zakładu
przemysłowego urząd gminny
właściwy dla miejsca zakładu w celu uzyskania jego
o pinji, która winna być nadesłana w ciągu 10 dni.
O ile w powyższym terminie nie wniesiono zarzutów, władza przemysłowa zbada z urzędu, czy
projektowany zakład nie będzie zagrażał życiu i zdro wiu pracowników i sąsiadów albo narażał ogółu na
!iizkody i specjalne uciążliwości.
W wypadkach, przewidzianych wart. 15 ust. 1,
tliadza przemysłowa przeprowadzi zarazem wszelkie
czynności, wymagane przez przepisy ustawy budowlanej lub wodnej, przestrzegajZlc, aby przepisane
temi ustawami dochodzenia były o ile możności
przeprowadzone łącznie z dochodzeniem w myśl
przepisów niniejszego rozporzqdzenia.
Nt 53.
Stosownie do wyników bad,a nia władza przeopinji zainteretemi przepisami
ustawowemi (w szczególności budowlanemi, wodnemi, sanitarnemi, weterynaryjnemi i bezpieczeństwa
pracy), jakim dany zakład podlega ze względ!J na
położenie i rodzaj_ W razie zatwierdzenia projekt~
władza przemysłowa określi szczegółowo warunki, od
których spełnienia czyni się zależne m urządzenie
i uruchomienie zakładu.
Decyzja winna być powzięta w terminie dni 30,
licząc od dnia złożenia podania lub jego uzupełnie
nia (art. 17).
mysłowa poweźmie po wysłuchaniu
sowanych władz decyzję zgodnie z
f\rt. 19. O ile podniesiono zarzuty natury prywatno-prawhej, należy je wymienić w piśmie, zatwierdzającem projekt, z odesłaniem strony na drogę
sądową; zarzuty 'takie nie mogą być powodem od·
mowy albo odroczenia zatwierdzenia projektu urzą'
dzenia zakładu przemysłowego.
.
O ile podniesiono inne zarzuty, zarządza się
rozprawę celem wyczerpującego omówienia ich ze,
stronami; następnie po przeprowadzeniu badania
wydaje się decyzję zgodnie z postanowieniami art. 18
w termini~ dni 30, licząc od dnia złożenia podania,
lub jego uzupełnienia (art. 17).
.
.
,
f\rt. 20. O ile właścicielowi lub posiadaczowi
gruntu przysługuje prawo obrony przeciw szkodom
i specjalnym uciążliwościom, wynikającym z ruchu
zakładu przemysłowego, urządzonego na gruncie są
siednim, nie można domagać się w powództwie unieru'
chomienia zakładu, jeżeli zakład odpowiada co do '
urządzenia projektowi, zatwierdzonemu przez władzę
przemysłową; natomiast można domagać się zasto·
sowania takich urządzeń, któreby usunęły szkodliwe
lub przykre oddziaływanie albo, jeżeliby urządzenia
takie były niewykonalne lub uniemożliwiały prewidłowy ruch zakładu, wynagrodzenia . szkody.
f\rt. ,21. Jeżeli będzie zachodziła potrzeba gruntownego zbadania projektu urządzenia zakładu '
przemysłowego lub podniesionych zarzutów, władza
przemysłowa winna zarządzić rozprawę komisyjną
na miejscu. Do rozprawy należy wezwać władze .
i strony zainteresowane oraz wskazanych przez te '
strony świadków i rzeczoznawców.
Decyzję należy powziąć w terminie, określonym "
w art,./fS.
Biorący udział w rozprawie winni zachować
w tajemnicy te szczegóły urządzenia i fabrykacji,
o których dowiedzieli się wskutek wezwania ich do
rozprawy, i wstrzymać s'ię od naśladowania i stoso-
wania odnośnych urządzeń i sposobów fabrykacji, i to
tak długo, dopóki one stanowią tajemnicę danego
przedsiębiorstwa .
.
f\rt. 22. Strona, podnosząca zarzuty, ponosi
koS]:ty dochodzeń, spowodowanych nieuzasadnionemi zarzutami; kosz ty innych dochodzeń ponosi przedsiębiorca.
W decyzji nale ży ustalić udział stron w pokry-'
ciu kosztów.
f\rt. 23. W poszczególnych wypadkach, w któ'
rych decyzja Jest zastrzeżona władzy przemysłowej _
wyższej instancji, może ta władza zlecić przęprowa-
'!!_~.~5_3'----,_ _ _ _ __ __._ _ _
bzię~_
-n_fl(_Ust~W., Poz. 468. ', _ _ __ _ _ _ _ _ _~_ _.._70_1 ~,
.........N!_
,
I
dzenie rozprawy (art. 19. i 21) ' władzy przemysłowej
l'IiżRej instancji.
Uruchomienie zakładu przemysłowego
nastąpić ' dopiero po spełnieniu warunków,
ustalonych prawomOC:1ą decyzją, którą zatwierdzony
f\rt. 24.
mOŻe
został
projekt urządzenia .z3 kładu. O uruchomieniu
bez zwłoki powiadomić właściwą władz-ę ' przemysłową (art. 17).
'
, Delegatowi władzy przemysłowej należy umożliwić stwierdzenie na miejscu, czy urządzenie za'
kład'u przemysłowego odpowiada w z upełności warunkom, ustalonym prawomocną decyzją.
zakładu należy
, ; Rrt. 25. W razie zamierzonej istotnej zmiany
w ' urząd zeniu zakładu przemyslowegó należy powiadomić o tem właściwą władzę przemysłową wojewódzką.
Władza
przemysłowa może na wniosek
, przedsiębiorcy zaniechać: zastosowania postępowania,
pr,zepisanego art. 18, i zatwierdzić proje kt zmian
bez ' przeprowadzenia rozpr awy, jeteli po wysłucha
niu opinji zainteresowanych władz nabierze przekoJi~n1a, żeżmiany w urządzeniu zakładu przemysło
wego nie sprzeciwiają się przepisom ustawowym i nie
spowodują nowego, ani większego niebezp I e c zeństwa
lup też większych uciążliwości dla sąsiedztwa, aniżeli
te, które są p9łączone z dotychczasowym ruchem
za·kladu. O decYzj.! nale ż y zawiadomi ć petenta w t e rminie dni 20, licząc od dnia otrzymania wniosku.
f\rt. 26. Ważność zatwierdzonego projektu ur z ą
dzenia zakładu przemysłowego wygasa, jeżeli w przeci~gu pięciu lat od dnia zatwierdzenia ni.e urucho'
miono zakładu lub jeżeli przerwa w jego ruchu trwa la
dłużej, niż p ięć lat.
.. ' Władza przemysłowa może jednak ze względu
na szczególne okoliczności terminy te przedłużyć.
, W razie zupełnego zniszczenia zakładu przemysł9.wego ponowne urządzęnie tego zakładu zależne
jęst od uprzedniego zatwierdzenia projektu urządzenia.
f\rt. '27. O ile nieznaczny rozmiar zakładu i inne
ok~li czności przemawiają za uproszczeniem postępo
waF1ia, związanego z zatwierdzeniem projektu" władza
przemysłowa zaniecha zastosowania przepisów art. 18
l!S~ęp
L
1\rt. 28. Posta nowienia art. '17 do 26 włącznie
odpowiednio stosowane także w wypadkach,
'W , których zatwierdzenie projektów urządzeń zakła
d~w przemysłowych należy według a rt. 14 ust. 2 do
kQmpetencji władzy przemysłowej I instancji. W powyższych wypadkach wład z a przemy s łowa I instancji,
nie wdrażając postępowania, określonego wart. 18
~~t. l, i w zasadzie bez zarządzenia rozprawy komisy~nej na miejscu w jaknajkrótszy sposób zb.ada przedstawiony przez petenta projekt i wyda decyzję 'J:(Aerminie dni 20, licząc od dnia otrzymania projE7ktu.
Qę~ą
1\rt. 29. Od decyzyj władz przemysłowych niż
szM instancji, wydanych w spra\vach, tyczących się
z~twierdzenia projektów urządzenia zakładów prze, mysłowych, wolno stronom, t. j. przedsiębiorcy oraz
tym zainteresowanym osobom, które w ustawowym
tęrminie wystąpiły z zarzutami, ódwołać się do wladiy przemysłowe i wyższej instanćji.
O' ile zarzuty" podniesione w odwolaniu, I wypły«
wają z zastosowani'a przepisów, w których zakresie
wydały swą opinję władze, wskazane wart. 18 ust. 4,
rozstrzyga władza przemysłowa wyzszej instancji w po·
rozumieniu z właściwemi władzami równorzędnej in· '
stancji.
Decyzja winna być powzięta w ciągu · dni 30,
licząc od dnia, w którym , władza odwoławcza ' otrzy·
mała odwołanie.
l\rt. 30. W miarę potrżeby Ministrow!~ Prze~
myslu i Handlu, Pracy i Opieki Społec'znej oraz Spraw
Wewnętrznych , łącznie ustalają w porozumieniu z innymi zainteresowanymi ministrami drogą rozporzą·
dzeń warunki, którym odpowiadać winny zakłady
przemysłowe (art. 14) poszczególnych kategoryj.
C.
Prow~dz 'enie przemysłu.
R.rt. 31. Upra\~niony do prowadzenia prz emysłu
wytwórczego ma prawo bez specjalnego zgłoszenia! ,
1) wykonywać wszełl~ie prace, potrzebne do zupeł
nego wykończenia i sprzedaży własnych wyrobów,
2) sprzedawać wyroby danego rodzaju pr zemyśh,I
takż e cudzej produkcji.
f\rt. 32. Wątpliwoś ci przy stosowaniu art. 31
w poszczególnych wypadkach rozstrzyga władza przemysłowa wojewódzka po wysłuchaniu ,' opinji izby
przemysłowo- handlowej i izby rz emieślniczej.
I\rt. 33. Prowadiący przemysł winien o z na c zyć
na zewnątrz w odpowiedni sposób swoje prz~dsiębiorstwo przemysłowe.
,
W zewnętrznem oznaczeniu ' nale ż y uwidoczni ć
dokładnie i czytelnie imię i nazwisko lub firmę przemysłowca oraz rodzaj prowadzonego przemysłu i to
w sposób, wykluczający wszelką wątpliwo ś ć, czy cho·
dzi o przemysł wytwórczy, handlowy lub u sługowy.
Uwidocznione imiona i na zwisko mus z ą s ię zgadzać z imionami i nazwiskiem, podanemi w zgłosze
niu przemysłu (art. 7), w podaniu o udziel e nie koncesji (art. 9) lub też we wpisie fir'm y do rejestru
handlowego.
Przed s iębiors twa, prowadzone prze z o soby prawne , nal e ży oznaczyć na z ewnątrz przez uwidocznienie
zarejestrowanej firmy.
f\rt. 34. Dopóki przemysł prowadzi się w myśl
art. 40 na rachunek spadkobierców, albo na rachu nek masy ' upadłości (konkursowej) , lub spadkowej,
należy go prowadzić pod nazwiskiem (firmą) , Ostatniego posiadacza z dodatkiem, wskazującym na ten
stosunek.
f\rt. 35.
Postanowienia art. 33 ust. 2 do 4
włąeznie i art. 34 stosuje się odpowiednio do ogło
szeń, cenników i tym p.odobnych publikacyj przemysłowca, tyczących się jego przedsiębiorstwa.
Rrt. 36. O' zaniecQaniu prowadzenia przemysłu
i o każdej zmianie lokalu przemysłowego należy bezzwłocznie zawiadomić władzę przemysłową I instancji.
O ile chodzi o zmianę lokalu, przeznaczonego
do prowadzenia przemysłu koncesjonowanego (art. 8).
'.
'f'
Dziennik Ustaw. Poz. 468.
należy ' uprzednio uzyskać
przemysłowej .
f\rt. 37.
na to pozwolenie
władzy
O otworzeniu filji należy donieść tak
władzy przemysłowej I instancji, właściwej dla głów
nej siedziby przemysłu, jako też władzy przemysłowej,
właściwej dla miejsca siedziby filji.
Co do osoby kierownika filji, co do miejsca,
urządzenia i zewnętrznego oznaczenla filji stosuje
się przepisy tyczące się zakładu głównegb.
Przemysł ze stałą siedzi bą wolno proprzez ustanow ionego w tym celu zastępcę.
O ustanowieniu zash::pcy należy jednak donieść wła
dzy prżemysłowej, wykazując równocześnie, że zastępca posiada ustawowe warunki prowadzenia od·
Rrt. 38.
wadzić
nośnego przemysłu.
W razie wydzierżawienia przedsiębiorstwa przemysłowego należy donieść o tern władzy przemysło
wej I instancji. Donieść winien o tern przemysł o
wiec wspólnie z dzierżaw~ą, który winien wykazać,
że . posiada ustawowe warunki prowadzenia odnoś
nego przemysłu .
Jeżeli władza przemysłowa zabroni prowadzenia prze my słu przez zgłoszonego zastępcę z powodu,
' że zastępca nie odpowiada warunkom ustawowym,
prawo odwoł ania się do wyższej władzy przemysło
wej przysługuje tylko przemysłowcowi.
Dzi erżawca przedsiębiorstwa przemysłowego jest
co do praW i obo wiązków, wypływających z niniejszego rozporządzenia, i co do prowadzenia przemy'
słu uważany za przemysłowca samodzielnego.
. f\rt. 39. Przemysłowiec ma prawo nawet sposobem okrę żnym. osobiście lub przez swych pracowników (pełnomocnIków handlowy ch, komiwojażerów)
1) zbierać zamówienia na swe towary u kupców
i wytwórców, w których przedsiębiorstwie towary
. odnośn ego rodzaju mają zastosowanie, 2) skupywać
dla potrzeb swego prze mysłu towary u ku pców, wytwórców lub w miejscach pubiicZi1ej sprzedaży.
Minister Przemysłu i Handlu ustala drogą rozporządz enia po wys łuchaniu opinji izb przemysłowo
hand lowych bliższe warun l<i wykonywania czynności,
określonych w ustępie poprzedzającym, oraz ustala
towary, na któ re moźna szukać zamówień także
~ . innych osób, aniżeli wskaza nych IN ustępie poprzedzającym pod I. 1). W taki sam sposób reguluje
Minister Przemysłu i Handlu zbieranie za mówień na
towary przez samodzielnych ajentów handlowych.
I\rt.40. Na podstawie uprawnienia, nabytego
przez przemysłowca, może być po jego śmierci wy. ~Onywany dalej odno śny przemysł koncesjonowany
lub rzemieślniczy na rachunek wdowy przez czas jej
wdowieństwa, albo na rachunek małoletnich zstęp
i1ych przez czas ich małoletnoś ci. Przemy s ł nie ' może
być wykonywany na rachunek wdowy , o ile była
ona sądownie rozdzielona oel stołu i łoża z wła s nej
winy lub też została wykluczona od spadkobrania. '
,
Władzy przemysłowej l instan<;ji należy donieść
bez zwłoki, na czyj rachunek będzie wykonywany
przemysł, i równocześnie wymienić osobę, powoł aną
do dalszego prowadzenia przemysłu.
Je ż eli
oprócz wdowy, która chce korzystać
Z prawa, określonego w ust. 1, pozostali także ma/o-
Ng 53 •
.
letni zstępni do spad ku uprawnieni, natenczas prawo dclszego wykonywania przemysłu przysługuje
wspólnie wdowie i tym z st ęp nym, o ile przemysło
wiec nie poczynił w tej mierze innych zarządzeń.
Prowadzenie przemysłu na rachunek masy upadłości (konkursowej) lub spadkowej należy również
zgł osi ć władzy p rzemysłowt!j.
Osoby, powołane do dalszego prowadzenia przew wypadkach w tym artykule przew idzianych,
winny odpowiadać warunkom ustawowym dla prom ysłu
wadzących przemysł.
Rrt. 41. Przepisy, regulujące prowadzenie prze'
mysłów
koncesjonowan ych (a rt. 8), wydaje Minister
i Handlu w porozumieniu z zainteresowanymi minist ram i w drodze rozporządzeń po uprzedniem wysłuchaniu opinji izb przemysłowo-handlowych.
W szczególno ści Minister Przemysłu i Handlu mo~e
przepisać prowadzenie ksiąg, wykazów, a ,dla prżed·
siębiorstw, wymienionych w artykule 8 I. 7 i 9, także składanie kaucji.
Przepisy o przemyśle gospodnim (hotele. domy
zajezdne, pensjonaty) mogą zobowiązywać osoby,
trudniące się tym przemysłem, do składania władzy
przemysłowej I instancj i . cepników do zatwierdzenia.
Zatwierdzenie cenników następuje po wysłuchaniu '
opinji rady gminnej (miejskiej) i izby przemysłowo·
handlowej.
Przemysłu
1\rt. 42. Przedsiębiorcy, prowadzący przemysł
zastawn iczy, winni składać kaucj~ i p rowadzić osobne księgi i wykazy, tyczące się zastawów.
Kaucja, której złoże n ie nie zwalnia przedsiębior
cy od osobistej odpowiedz i alności, służy do zabezpieczenia pokrycia roszczeń do przedsiębiorcy, wyn~
kł ych z prowadzeni a przezeń prz emysłu zastawniczego.
"
Rada Ministrów na wniosek Ministra Przemysłu
i H3ndlu, przedstawiony po wysłucha niu opinji izb
przemysło~lO-handlowych i w porozumieniu z Ministrami: Sprawiedliwości, Spraw Wewn~trznych i Skarbu, wyda drogą rozporządzenia, przepisy tyczącesi'ę
kaucji, a w szczególności ustalające wysokość kaucji
według poszczegó lnych kategoryj miejscowości, sposób i warunki jej składania i uzupełnienia oraz zwrotu . po zaniechaniu prowadzenia przemysłu, tudzież
przepisy, tyczące· się zawierania umów zastawniczych,
obowiązków i praw prowadzącego przemysł zastaw·
niczy w razie niewykupienia zastawionego przedmiotu, wreszcie przepisy, tyczące się sposobu prowadzenia ksiąg i wykazów.
I\rt. 43. Dla przedsiębiorstw, prowadzących
przemysł przewozu osób i towarów, dla publicznych
posłarków, tragarzy, przewodników i dla kominiarzy
mo ż e wladza przemysłowa I instancji ustalić taryfy
maksymalne po wysłuchaniu opinji rady gminnej
(miejskiej) oraz izby przemysł owo-handlowej, o ile
zaś chodzi o kominiarzy - także izby rzemieślniczej.
Rrt. 44. Zarządy zakładów przemysłowych, których wykaz ustala Minister Przemysłu . i Handlu, obowiązane są przedsta.wiać władzy przemysłowej II instancji w wyznaczonych przez nią terminach informacje co do produkcji i urządzeń zakładów.
r
,
•
.,
J
NI! 53.
DZIf\t III.
Przemysł
okrqiny.
f\rt. 45. Za
lJłmejszego
przemysł okrE:żny w rozumieniu
ro z porządz enia uważa sie: następujące
zatrudnienia zarobkowe, wykonywane samoistnie,
zawodowo i osob iś cie bez stałej siedziby przemysłowej
.
.1) spr;:edaż towarów;
2) skupywanie w celu
odprzedaży towarów
u innych osób niż u kupców, albo w innych miejscach niż w przeznaczonych do sprzedaży towarów;
~
3) proponowanie i wykonywanie drobnych świad
G~ęń natury przemysłowej Oak drutowanie ni!lczyń,
I)aprawianie parasoli, ostrzenie nożów, wprawianie
szyb i t. p.).
Rrt. 46. Kto zamierza prowadzić p rzemysł
okre:żny, winien uzyskać licencję (pozwolen ie) władzy
ptżemysłowej I instancji, właściwej dla miejscll jego
żamieszl<anla.
f\rt. 47. Następujące towary nie mogą być
sprzedawane i skupywane w wykonywaniu przemysłu · okr~żnego
1) napoje alkoholowe;
platyna, złoto i srebro,
. przedmioty, sporządzone z tych kruszców, tudzież
mające ozdoby lub oprawę z tych kruszców, monety
wszelkiego rodzaju;
3) karty do gry;
4) papiery wartościowe, losy loteryjne, udziały
na papiery wartościowe I losy;
5) materjały i przedmioty pyrotechpiczne i wybuchowe wszelkiego rodzaju;
6) łatwo zapalne płyny;
7) wszelkiego rodzaju broń i amunicja oraz
przedmioty ekwipunku wojskowego;
8) środki lecznicze I trucizny.
Nie mogą być sprzedawane w wykonywaniu
p~zemysłu okrężnego używane: ubrania, obuwie, bielizna, pościel, w szczegó lno ści pierze z pościeli, ponadto włosy ludzkie.
2) drogie kamienie,
l\rt. 48. Prowadzl\cemu handel okrężny nie
wolno przy sprzedaży towaru na raty zastrzegać sobie lub osobie trzeciej prawa odst~pienia ,od umowy
w razie niewykonania przez nabywc~ towaru warunków urnowy.
Prowadzącemu handel okre:żny drukami, obra~ami i rysunkami nie wolno ich sprzedawać , jeżeli
kupującemu zapewnia si~ premj~ albo jeżeli na drukach, dostarczanych cze:ściami', nie jest uwidoczniona
cena całego wydzwia.
.l\rt. 49. Prowadzącemu handel okrężny nie
wolno sprzedawać towar6w sposobem przetargu lub
losowania.
I\rt. 50.
Jeżeli prowadzący przemysł okrE;:tny
w tym celu wózka, kosza, straganu ł t. p.,
winien Je zaopatrzyć napisem, zawierającym jego
nazwisko, imię i miejsce zamieszkania.
używa
I\rt. 51. Należy odmówić licencji na przemysł
okrqiny, Jeżeli osoba, star<ljąca sle: o nIą
1) jest dotknięta <:hqrobll zakatną;
F """1.0, ..
2) zo staje pod dozorem policyjnym;
3) jest znana jako nałogowy że brak, włóczęg~
lub pijak.
Nadto należy odmówić licencji na przemysł
okrężny osobom, nie mającym obywatelstwa polskiego.
1\rt. 52. Można odmówić licencji na przemysł
okrE:żny, jeżeli osoba starajZlca siE: o nią
1) nie skończyła jesźc~e 21 roku życia;
2) nie ma w Państwie faktycznego stałego miej·
sca zamieszkania;
3) została skazana za czyny, popełnione ,przeciw Par'istwu, z chęci zysku, przeciw moralności publicznej, za rozmyślne nastawanie na życie i zdrowie
ludzkie, za podpalenie lub za przekroczenie zakazów
i zarządzeń, zapobiegających szerzeniu si~ chorób zaraźliwych ludzkich i zwierze:cych, - na karę więzienia
lub aresztu, o ile nie upłyne:ło jeszcze trzy lata od
odbycia kary;
4) . była parokrotnie karana w ostatnich dwu latach, poprzedzających dzień załatwien ia jej podania,
za niestosowanie sie: do przepisów, regulujących prowadzenie przemysłu okrężnego.
8rt. 53.
Nie wymaga się licencji na przemysł
od tego
1) kto osobiście lub przez domowników sprzedaje sposobem okre:żnym surowe produkty swego
gospodarstwa rolnego, leśnego, ogrodniczego,sadowniczego , swej hodowli drobiu, pasieki, albo zwie..
rzynę i ryby, uzyskane z własnego polowania i połowu;
.
2) kto w promieniu 15 kilometrów od miejsca
swego zamieszkania sprzedaje sposobem okrężnym
wyroby, należące do przedmiotów zwykłego obrotu
targów małych (art. 61 ust. 1), albo spełnia drobne
świadczenia natury przemysłowej, o ile to odpowiada zwycz~jom miejscowym.
W uwzględnieniu miejscowych zwyczajów i stosunków targowych władza przemysłowa wojewódzka
może ustalić po wysłuchaniu opinji izby przemysło·
wo-handlowej i zrzeszeń zawodowych, jakie jeszcze
inne przedmioty powsze dniego użytku można sprzedawać sposobem okre:żnym bez licencji.
Nie wymaga si~ licencji od osób, prowadzących
przemysł okrężny jedynie na ta rgach (jarmarczników).
Winny one jednal< o rozpoczęciu prowadzenia tego
okre:żny
przemysłu
donieść
władzy
przemysłowej,
myśl
dla miejsca zamieszkania, która w
twierdzi odbiór doniesienia.
właściwej
art. 7 po-
f\rt. 54. Licencję na przemysł okrężny wydaje
na rok kalendarzowy i na obszar danego województwa. Władze pr~emysłowe wojewódzkie mogą
rozszerzać ważność licencji, wydanej w innem wojewćdztwie, na swoje terytorja na czas naj dłużej do
końca roku kalendarzowego, na który wydana została
licencja.
się
1\rt. 55. Jeżeli stosunki miejscowe uzasadniają
ograniczenie przemysłu okrężnego w danej gminie,
władza przemysłowa wojewódzka może zarządzić na
wniosek rady gminnej (mi e jskiej), że w gminie tej
na prowadzenie przemysłu okręfnego, wymienionego
w a-rt. 45 J. 1 i 3, na podstawIe licencji, wy&neJ
Dziennik Ustaw. Poz. 468.
prz.ez· -jnnSl władzE:, -będzie wymagane -osobne żezwo ..
N!! 53.
rząt domowych z wyłączeniem większych zwier.ząt
miejscowej władzy przemysłowej.
(jak koni, krów, wołów), do -artykułów żywnośCiowych
~ .'
Zarządzenia takie należy ogłaszać: w urzędowszelkiego rodzaju, naczyń i narzędzi gospodarczych
. wem czasopiśmie wojewódzkiem i w Monitorze Pol- i rolniczych oraz do przedmiotów, których wytwarzaskim. Nadto zarządzenia te winny być uwidaczniane niem zajmuje się ubocznie- okoliczna ludność.
mi tablicy, ' przeznaczonej ' na obwieszczenia urzędu
,
Na wniosek rady gminnej (miejskiej) władza
gminnego.
. przemysłowa I instancji ustala, jakie jeszcze przed,.,' -W razie nadmiernej, nieuzasadnionej miejsco- mioty oprócz wyżej określonych z uwagi na zwywemi: stosunkami liczby starających się 0 , licencję na czaje i potrzeby miejscowe uważać należy jako przedp'rzemysł ' ok.rężny, określony wart. 451.1 i 3, wła
mioty obrotu targowego nadanym targu małym. .
dza pr-zernysłowa wojewódzka po zasięgnięciu opinji
Rrt. 62. Na targach ' wielkich' obrót fowarowy
izby przemysłowo·handlowej, o ile zaś chodzi o przeobejmuje wszystkie przedmioty wolnego obrotu tą:;
mysł okrężny, określony wart. 45 l. 3. także opinji
izby rzemieślniczej, może ograniczyć ilość wydawa- warowego, o ile poszczególne uprawnienia tar~iowe
Dych Iie,encyj; VI takiQl razie jednak należy uwzględ nie ograniczają obrotu targowego wyra~nie do _pewnych rodz?ljów towarów, ' jak np. do bydta, We-łhy,
njć , wszystkie te osoby, ,które posiadały już licencję
zboża. . Obrót targowy obejmuje jednak i w ' ra~ie
na przemysł okrężny.
takiego ograniczenia uptawnienia targowego talde
, firt. 56. Licencja na przemysł okręiny winna przedmioty, określone postanowieniami art. 6l.
zawierać następujące szczegóły: imię i nazwisko właś
Rrt. 63. Targi odbywają się w tych lokalach
ciciela . licęncji, rok urodzenia, stan roozinny, miejsce
zamieszkania i opis jego osoby oraz dokładne okre- i na tych miejscach, które gmina w tym celu dostarczy i urządzi jako targowisko, w dnie, określone
ślenie rodzaju przemysłu okrężnego.
w
uprawnieniu, i w godzinach, ustalonych w regtllaWzory 'licencyj ustali Minister Przemysłu i Hanminie.
dlu,który może zarządzić użycie fotografji zamiast
Obrót towarowy, dokonywany poza targowiskaopisu osoby.
mi albo poza czasem targowym, nie jest obrotem
Rrt. ' 57. WłaśCiciel licencji winien mieć ją przy targowym.
so bie w czasie prowadzenia przemysłu okrężnego
Rrt. 64. Uprawnienia na ta rgi (przywileje tar:'
i na żądanie władz właściwych i · ich organów okazygo we), nabyte przed wejściem w życie niniejszego
,vać ją lub zaprzestać prowadzenia przemysłu, jeżeli
rozporządzenia, pozostają w mocy.
nie ma licencji przy sobie. '
Jest . on również obowiązany okazać towary,
I\rt. 65. Uprawnień na targi małe udziela wła ·
które ma z sobą.
dza przemysłowa I instancji, a na targi wielkie wła ·
firt. 58. Prowadzący przemysł ol<rężny może dza przemysłowa wojewód?:ka - w obu wypadkach
po wysłuchaniu opinji izby. przemysłowo-handlowej.
mieć . pomocnika, o ile »uzyskał na to pozwolenie
Gmina, starająca się o uprawnienie targowe,
władzy przemysłowej, która wydala mu licencję. Pozwolenie takie uwidoczni władza przemysłowa w li- winna przedstawić projekt urządzenia targowiska
cencji . z podaniem .bliższych danych (art. 56), tyczą - (art. 63) i projekt regulaminu targowego (art. 68).
Przy udzielaniu uprawnień na targi należy bacych . się pomocnika.
.
Pozwolenia należy odmówić, jeżeli pomocnik czyć na to, ażeby nowy targ z powodu obranego
czasu targowego nie przeszkadzał w znacznej mierze
należy do osób, wyłączonych w myśl art. 51 od prowadzenia' . przemysłu okrężnego. Pozwolenia można normalnemu ' obsyłaniu targów okolicznych.
odmówić z powodów, wyszczególnionych wart. 52,
1\rt. 66. Od decyzji, nie uwzględniającej w caoraz: jeżeli żadne okoliczności, zasługujące na uwzględ łości lub częściowo wniosku gminy o udzielenie jej
nienie,nie przemawi'ają za udzieleniem pozwolenia. uprawnienia targowego, gmina może odwołać si~
__ I\rt. 59. Nie wolnS' wchodzić bez pozwolenia w terminie' czterotygodniowym do władzy przemycelem prowadzenia przemysłu okrężnego do prywat- dowej wyższej instancji, która rozstrzyga ostate~znie.
nyćh mieszkań, a po zachodzie słońca do obcych
1\rt. 67. Każdy ma prawb uczęszczać natargi,
ąomów i zagród.
Przepis ten stosuje się także do tudzież sprzedawać i kupować na targach towary,
sprzedaży i prac przemysłowych, o których mowa
należące do kategorji przedmiotów dozwolonego na
wart. 53.
nich obrotu targowego.
Takie jednak towary, których sprzedażą ' trudnić
się
można
jedyni~ na podstawie uzyskanej koncesji,
DZlflt IV.
wolno na targach sprzedawać ' tylko osobom, posia·
dającym koncesje.
.
Targi gminne.
O ile miejscowe zwyczaje i potrzeby za tem
fi~t. 60. Targi gminne dzielą się na
przemawiają, wolnozasb'zec regulaminem targu mal) targi małe (zwykłe, tygodniowe);
lego kbnsumentom wyłączne prawo zakupu ' artyku. , 2l targi wielkie . (powiatowe, wojewódżkie,od· łów żywnościowych w pierwszych godzinach targopustowe, kiermasze, jarmarki).
wych.
~. , firt~ , 61. Targi małe odbywają się stosownie
1\rt. 68. Porządek targowy ustala się zgodnie
do potrzeb miejscowych. Obrót targowy na nich z powyżSze mi przepisami regulaminem targowym,
ogranicza się do plodów surowych przyfOdy; zwie- który uchwala rada gminna (miejska), a zatwierdza
I~nie JWiza)
_ T,
'"
--_ ... -,-- ---
----------------------- "--- '-
Statut -musi zawierać postanowienia. tyczące . się
1) nazwy, siedziby, okręgu. oraz określenia tych
rodzajów i gałęzi przemysłu, dla których korporacja
jest utworzona;
DZIRt V.
2) zadań korporacji;
3) przyjęcia, wystąpienia i wykluczenia człon
Korporacje i związki korporacyj.
ków;
.
4) praw i obowiązków członków oraz sposobu
1. Korporacje.
. wymierzania i poboru opłat (wpisowego i składek);
Rrt.69. Celem spełniania zadań, określonych
5) zakresu działania, sposobu zwoływania i odwart. 70, prowadzący samodzielnie pr z emysł mogą bywania walnego zebrania oraz warunków ważnqś<;i
zrzeszac się na zasadzie postanowień niniejszego roz- jego uchwał;
porządzenia w korporacje.
6) liczby i wyboru delegatów, ' jeżeli zebranie
_. _ Przyjęcie dla korporacji innej nazwy (jak zgro- ma się składać z delegatów (art. 87);
madzenie, stowarzyszenie przemysłowe) jest dopusz. 7) składu, zakresu działania i ókresiJ pełnienia
czalne, o ile nazwa odpowiada charakterowi korpo- funkcyj zarz ądu korporacji oraz warunków ważnosC:i
~acji jako zrzeszenia osób, prowadzących przemysł.
jego uchwał;
.
"
8)
sposobu
stwierdzania
uchwał
walnego
zebra.
F\rt. 70. Zadaniem korporacji jest
.
nia i zarządu;
. 1) pielęgnowanie ducha łączności oraz utrzymy9) kontróli nad przestrzeganiem przeplsow, wywanie i podnoszenie godności zawodowej członków;
danych
o zatrudnieniu pomocników i uczniów, uczęsz,
2) piecza nad utrzymaniem dobrego stosunku
czaniu do szkoły dokształcającej lub zawodowej
między członkami korporacji iich pracownikami, prowadzenie informacyjnych wykazów wolnych miejsc i przepisów, regulujących sprawy uczniów;
10) sposobu rozstrzygania sporów, wynikłych
pracy w przedsiębiorstwach członków korporacji i poze stosunku nauki;
-, '.
sZl1kujących ta.kich miejsc pracy;
11) prelim~ rzy i rocznych zamknięć rachun 3) piecza nad 'sprawami młodzieży przemysło
ków; .
yv,ę-j, pozostającej _na nauce u członków korporacji,
12) .kar porządkowych;
_
oraz . rozstrzyganie sporów, wynikłych ze stosunku
13) zmiany statutu oraż uchwalania i zmia,ny
nau~
.
statutów dodatkowych (art. 75);
14) roz;wiązania korporacji;
Rrt. 71. Korporacje mogą _rozszerzyć swoją
ąziałalność na spełnianie następujących zadań
15) czasopisma, w którem zamieszcza. się 00. '*
- - . 1) popieranie i urządzanie szkół, kursów, odczy- wieszczenia korporacji.
Statut
nie
może
zawierać
postanowień,
które
tów i t. p. celem wyl<ształcenia zawodowego człon
są sprzeczne z obowlązującemi przepisami, -albo·nrie
ków korporacji i ich pracowników oraz uczniów;
"_. 2) tworzenie ~as i funduszów zapomogowych tyczą się zadań korporacji,. określonych ' niniejsze.r:n..
.,
dla - członków korporacji i ich rodzin i 'pracowników; rozporządzeniem.
,
. 3) gospodarcze popieranie przemysłowej pracy
Nie wolno zamieszczać W' statucie główn'Yn1
członków korporacji przez utrzymywanie wspólnych
korporacji postanowień szczegółowych o urządzerifach
via[szta~ów pracy, składów surowców, półfabrykatów
do spełniania zadal'l, wymienionych wart. 71 I. 2 i 3.
i wzorów, wspólnych magazynów sprzedaży, przez
f\rt. 74.. Statut korporacji zatwierdza wład .za
zakładanie kas zaliczkowych dla członków i t. p.
przemysłowa wojewódzka, właściwa . dla miejsca -·sie~
Rrt. 72. Okrąg korporacji nie powinien z za- dziby korporacji. Zatwierdzenia statutu należy :odmó
sady rozciągać się poza obszar jednego powiatu admi- wić, jeżeli statut nie odpowiada obowiązującym przenistracyjnego. Na rozszerzenie okręgu na inne po- pisom.
wiaty ' lub gminy, nale ż ące do jednego i tego samego
Od decyzji odmownej można odwołać S,!t; do
województwa, wymaganę jest zezwolenie władzy prze- Ministra Przemysłu i Handlu w terminie cztero~y'gornysłowej wojewódzkiej .
dniowym.
. :_
Postanowienia powyższe stosuje się tak~e <::lo
Na rozszerzenie okręgu korporacji na gminy
:"
.
lub powiaty, należące do innego województwa, wy- zmiany stattitu korporacJi .
magane jest zezwolenie Ministra Przemysłu i Handlu.
Rrt. 75. Postanowienia o poszczególnych ur z ą
W raz,ie udzielenia zezwolenia na utworzenie dzeniach do spełniania zadań, wymienionych wart. 71
kjlku korporacyj dla jednego i tego samego rodzaju I. 2 i 3, należy ująć w osobne statuty (statuty do'
przemysłu z okręgami, obejmującemi jedne i te sadatkowe korporacji).
me powiaty lub gminy, bądź w całości bądź częścio
Statuty takie zatwierdza władza przemysłowa
wo, winny być statutowo ustalone nazwy odnośnych wojewódzka. Przed powzięciem decyzji należy' zasię
Jc~rporacyj w taki sposób, ażeby ułatwić odróżnianie
gnąć opinji rady gminnej (miejskiej), izby przemyfych korporacyj od siebie.
słowo-handlowej, a o ile chodzi o korporację rze ' :' ;
Rrt. 73. Zadania korporacji. ustrój jej zarządu mieślniczą (cech)-izby rzemieślniczej.
i s~osunki . prawne członków, o . ile niniejsze rozpoOd decyzji odmownej korporacja może odwobć
rządzenie nie zawiera w tym wzg\E:dzie postanowień,
się do . Ministra Przemysłu i · Handlu w terminie c:4t.t usł~la się w statucie. rotygodniowym.
;1
w.Jflściwa
(art. 65) władza : przemysłowa po - wysłucha
niu, opinji izby pr~emysłowo-handlowej.
.' .".'
.
.
.
•...'
'",
't
'
pziennik (J$taw. Poz. 468.
PQ~t~nowienia pówyi ~;!;e stosują $i~ takie do
ImięlllY ~t~tytów dodijtkowych 7. tern Qflral'licu~niem,
ią POiOlitrlwii;\ ~ ifl U1;/lanju wł~d?;y pr2; @m y~łowej, ~zy
ObQwiąumy
zaś j~$t \.łi~~ićopł~ty (art. 82), Idórę
w dniu jego wy~tiłplenja były lui . niłQionę.
.
flrt. 80. Jeżeli po śmierci członka korporacjt
jego przemysł prowad.<;i Ęię dalej na rachunek wdowy albo małoletnich spadkobierców (art. 40), prawą
flrt. 76. Naleźy oddzielnie prowadzić rrachunki • i obowii'l:i:ki c:dc:lflk~ korp~młęji, :i: Wyjijtkięm ' prawa
dochodów i rozchodów urządzeń korporacji, określo głosowania, przechodzą na wdowę lub na małolet
nych W Ęlrt. 71 I. 2 i .3, tud~j@i u.Hząaza t OQd~ielnie nich spadkobierców.
lTI~jątki@m, pr~~zfl~(:lClnym ellą PQ ~z(:?:€!gó!nych . UfZą
St?ltut moie prq?oąć tąkie prawo głosowania
dl!eń t@go r6d~3ju. Mi:!Jątkl,.! t~gQ ni~ wpina u7.ywac
WqQWI~ !:l!PQ Z ? stĘjpcy powołąrH~mu do dal~zegQ prona pokrywanie wydatków na iMe e~I€!,
wadzenh! pr;?;ęmy~łu.
Rrt. 77. Korp9rą(:;ją ję~t QSQb q prAwną; możę
flrt. 81. Korporacji fji~ wplno ZQQQWitmrWoe
nabywać mająt~k r\Jc;hOfTlY i nierljchQmy, ?:ąwięr1'!~
człQnKów dą ch;iałClń lub umj{!c:h" f-i, nię wynike;!jących
umQwy, ząc;i?l9~ć ZQb9wlą~~nia, poz.ywać i Pyć pozy- ~ł! ~t~tutlJ,
w~mą,
.
Ni@ wolli{:) !'Jęlkłąd.a~ qp!ąt JOIl'l! zużywać fJ.mduZa zobowiązania odpowiada korporą(:jf.l swoim !OZów kQrpęr.!l eJi M inne t:~I~, ~f1iżeIi na sp@łnili!nie
ma.jątkięm.
zadań korporacji,
l.lstawowo albo statutem ustałqnych.
flrt. 78• . Na członków korporacji wolno przyjw poszczególnym wypadku można powziąć dęcy~ję
bez zasięgania opinji w my~l 1.l8ttlPU drugi~go,
K9rpQr~c;J{:I rru)je
fIWWi1I Ć
1) prQwadj':ąey~h ~aJ11t;nhde)llie. W okr~gLJ kt'fpę
racji pr~erny~ł, dla którftgo kqrpor~~jQ istni!O!je;
2) osoby, ktÓfe w Pfled§ i~bi Qr!Stwij~h takiegp
pm~mYE\ł u praęujA W olm:I;IIJ k"rpoulcji J'li3 sti3nowiskach kierowniczych, wymagający<:h WYŹ5?:ąj kWilJjfikacji bawoclQwej, jąk clyre!~tQrowie. kierowni~y, szefowie oddziałów, werkmistrze i t. p.;
3) osoby, zamieszkąłę W Qkr~ell kprpor~~ji, które w tpkim przemyśle pracowały jako samodzielni
przemysłowcy, albo na sti;!nowiskach kierowniczych
w przedsiębiorstwach pr:l;emysłowycb, a C!lbecnie nie
trudnią się praCi=I natu"ry przemysfowej,
looe osoby mogą być przyJmowone tylko nil
c;donków hon9rowych korporac;ji.
.
Złożeni~ eg~aminu j~ko wMunku przyjęcia na
członka I~orporacji wolno żądać tylko w takim razie,
jeżeli statut z~wiera postanowienia, regulując;e przedmioty egzaminu i sposób egziOlminowania.
Ce lem egzaminu winno być stwierdzenie uzdoł
ni €nia dQ samodzielnego wykonywania zwyczajnych
robót danego przemysłu.
,Jeżeli przyjęcie ną człon ka uczyniono zawisłem
od złożenia dowodów uko/1czonej nauki w przemyśle,
albo od przedstawienia dowod u wykonywanej w c.ią
gu pewnego okresu czasu pracy w charakterze pomocnika, albo od złożenia egzam inu, wolno czyn ić
wyj ąU<i od spełnienia tych warunków tylko w wypadkach, ustCllonyc:h w statu<:ie.
Od złożenia egzaminu moźna zwolnić starające'
go si~ o przyję:cie na członka, jeżeli wykaże, że Już
przed inną korporacją dla tego samego rodzaju pr7.emyslu złożył egzamin przyjęcia.
.
Członkiem korporacji zostaje się z dni em dorę
czenia Zawiadomienia o wpisaniu na listę członków.
flrt. 79. Wystąpić można z korporacji z koń~
cem roku obrachunkowego po pisemnem zgłoszeniu
wystąpienia.
Zgłoszenie wystąpienia winno nastąpić
w terminie, w statucie oznączonym. Termin ten nie
może być dłuźszy, niż 6 miesiący.
Występujący z korporacji traci z dniem wystą
pienia wszelkie prawa członka do majątku korporacji i do utworzonych przez korporacjt:j osobnych funduszów i urządzeń, o ile statut nie stanowi inaczej,
o S Qbnę opłąty
z~
J\rt, 82. Ko~zty, p9Ia(:u)O@ z lJtwgfl~ni@1Tl
j dzii1łillnolici~ kąrp.orD~Ji, pokrywa ~i~ o pleltami
(składkami), pobienmemi W tym !;@)u od cdenków,
o ile inne do,hody korpOHH;ji nię wystan;;;:ają na ich
pokryc;ie.
Art. 83. Fundusze korp.ora(!ji,kt6r@ nię są
przeznaczone na pokrywanie bieżących wydatków,
należy lokoWilĆ w sposób, przepisany ' dla lokat
z bezpie c;~e ństwęm pupilarnem. W wypadkac,h,7.asługujących ną uwzględnienie, władza nadzorcza może
zezwolić wyjątkowo na inny przej ści owy sposól;>
lokaty~
Rrt- 84. Zezwolenie władzy nlJdzorczeJ jest wymagane do: .
1) nabywania, zbywania lub obciąiąnia n,i,ero.chomości;
2) zl1<:iqgania poźy~zek, o il ę nię ~hodzi o krótkoterminowe pożyczki, którą moget być spłacone z nadwyźki bieżących dochodów jednego roku obrachunkowegQ;
3) na zbywjOlnie ru c.h omości korporacji, posiad~Jących wartość historyczną, artystyczną lub naukową.
I\rt. 85. Sprawami korporacji zawiadują
. 1} zebranie . ko rport'lcjl;
2) zarząd korporacji.
Załatwi~nie
poszczegó)nyc;n kategorYj spraw
może by~ poruczone osobnym wydziałom (sekcjom),
albo mętom zaufania, powołanym % grona członków
korporacji.
Członkowie
spełniają
zarządu
swe funkcje
stanowi inaczej.
oraz
mężowie
bezpłatnie,
zaufani~
o ile statut nie
,
l\rt. 86. Prawo głosowania na źebraniu oraz
prewo wybieralności przysługuje pełnoletnim człon
kom korporacji.
Nie posiadają prawa glosowania i wybier~lności
członkowie
1) którzy zostali skazani za czyn karygodny,
do piastowania
pociągający za sobą utratę zdolności
"
......
p9piera~
korzysti'lnie z Jej urządzeń, szkół, sosp6d, informacyjnydi wykalów pracy i Ł. p.
·~,
Dziennik Ustaw. Poz. 468.
ufządu publicznego,
zdolnościj
i to aż do cza su odzyskania tej
2) którzy wskutek zarządzenia sądowego są
ograniczeni w zawiadywaniu swym m ajątkiem.
', - Członkowie korporacji, którzy zalegają p rzez
dłuższy czasz opłatami, mogą być przepisem statutewym wykluczeni od głosowania i wybieralności,
dopóki zaległych opłat nie ui szczą.
,
, ł\rt,
87.
W kąrpo ra cjoch, li cz ą cych wi~,ej niż
500 członków, możn ł3 zam i ąst wa lil ego zebrania zw oływąć zebrania delegató w, o ilę nie chodzi <:> dokonywanie wyborów, o p o wzięc i e uchwal, tyczących
si~ tworzenia u rządzeń, wspomnianych wart, 71
I. 2 i 3, albo o uchwalenie rozwiązania korpoPJCji.
U ~ h wała, ty~?ąca si~ zaprowadzenia ;zebrlar'i delegatów, winpil być po wzięta w ięl<szoŚ.:::ią 3/4 głosów
członkó w korporacj i,
bi orąc: y ch u dział w walnęm
ze,bremiu.
U chwała ta winna zawier<:lć post~no)Ji~ni3 co
do Iic:~by delegatów i ich wyboru i być włączona do
sta tutu. Liczba d elegat6w winna wynosić co najmnlęj
pięć procent ogólnej
liczby członków korporacji
i co najmniej pot rój ną liczb~ członl~ów zarządu korporacjI.
107
2) uchwa lenie budżetu orilZ rozpatryw<Jnię i ~a
twierdzenie rocznych ral:h l.mków;
3) uchwclanie wydatków, które ni e były przęwidzia ne w budżecie;
- 4) u ch walanie w sprawach , dQtye2ą<;ycbm!;lj~t·
ku korpo racji, CI w sz cze gó lności w spfaWg~h, wymienion ych wart. 84;
5) uchwalanie przepisów, tyczący eh. się szcże ;
góło we go reg ulowan ia nauki w - p fZ(~ myśla, w g n micach rozporząd ze nia Ministra Prł~ e mY !ih,J i Handlu,
wydanego w porozumieniu z Ministrem P racy I Opie"
ki Społeczn ej ;
6) uchwały w sprawie tworzenia zebrani a delegatów;
7) uchwalanie slatutów dod atkowych oraz zmiany statutu korporacji i statutów dodatkowych;
8) uchwale n ie rozwiązania korpora cji.
Rrt. 90. Zarząd korporacji sk łada się zę st~r
SLego, pbdstarszyc'h i innych członków Zi'1 rl:ą au.
Okres pełnienia fun kcji larzą-du o n~z liczb~ podsiarszych i innych czło n ków zarządu ustalą statut.
I\rt. 91. Stars?ego, podstarszych i irtnych człon
ków zarząd u wybiera walne zebranie bezwzglfilQn1\
wi ększością gło sów . Jeżeli takiej większości nie OSiqf\rt. 88. Zebranie (walne zebranie, %e branie gn i ęto, n a stępuje wybór ściślejszy z p omi ędzy tych,
dele~Zltów) z wołuje starszy l~o rp orClcj i lub jego za- ' którzy otrzymali stosunkowo najwi ększ ą ilo ść głQ
stf:pca, po raz pi erwsz y za ś po utworzeniu korporacji sów. W razie r ó wnoś;:i głosów rozstrzyga los, kto
oraz w razie, jeż e li zwołanie prz ez sta rszego lub je- ma być podd any wybo rowi ściślej sze mu lub kto ma
być uwa żan y za wybranego przy wyborze ściś lejsz ym.
go zastępcę jest niemożli we , władza na dzorcza_
Wybrani podstarsi wybierają z pomiędzy si@bie
Sposób zwolania o kreśla statut korporacji.
. Zebranie zwołuje się ' p rzynZljmni ej raz w roku. zastępcę starszego .
Walne zebranie należy zwoł:lć, jeżeli zażąda tego
Art. 92. Starszy, a w razie przeszkody jego
przynajmniej jedna czwarta cz ęść członków korpora- zastępca zwołuje posiedzenie z arządu korporucji.
cji. O zwołaniu wir:lOa być zawiadomiona władza na dZarząd zawiaduje wedjug posta'n owi <dl statutu
zorcza i to przynajmniej na trzy dni przed dni em i uchwał zebrania bieżącemi sprawam i korporacj i"
zebrania.
przygotowuje spra wy i wnioski na zebrania, przyjZebraniu przewodnic zy sta rszy korpora cji lub muje i oddala personel biurowy.
jego zastępca, a w raz ie zwalania zebrania przez
Zarządowi korporacji przy sługuje prawo nakła
władzę nadzorczą - członek zebrani a, zaproszony przez
dania kar porządkowych, mianowicie nagany lub
delegata tęj władzy; po dokonanym wyborze starsze- grzywny do 10 złotych na członków korporacji, nie
go del egat władzy odd aje mu d alsze przewodnictwo. stosujących się do przepisów statutu lu b do uchw n ł
Do ważnoś ci uchw ał wymagana jest ob ec ność zebrania aib o do postanowień zarządu, wydanych
ustplonej statutem liczby upra wnionych do głoso na zasadzie przepisów statutu.
wania ,
Grzywny wpływają do kasy korporacji.
Sta tut może za wi erać posta nowienie, że zebraflrt. 93_ Starszy korporacji, a w ra zie przenie w razie braku komplelu moźe po jednogodzi nnej prżerwie obrad ować nad sprawami, objętemi po· slkody jego zastępca reprezentuje I' orporację na
rządkiem obrad, i powziąć uch wa ły.
Postanowien ie zewnątrz, kieruje działalnością korporacj i i pod pis uje
takie jednak nie ma zastosow~nia do' spraw, do któ- korespond encję korporacji.
W statucie mogą być pfi:ewidziane także inne
rych uchwalenia statut wymaga bezwzględnie obecprawa i obowi ązk i starszego.
ności pewnej minimalnej liczby ~prawnionych do
Jako legitymacja przy zawie raniu imieniem korgłosowania .
poracji umów wystarcza poświadczenie władzy na dUchwały na zebraniu zapa dać mo g ą je dyn ie
zorczej, stwi ~rd zające, że wymi enio ny w niem .jest
w sprawach, objęty ch porządkiem obrad.
O ile rozporządzenie nini eis ze lub statu t n ie w danej chwili starszym korporacji .
zawiera odmien nych postanowier'l, uch wały zapadają
Rrt. 94. Reklamacje przeciw ważności wybobezwzględną większością głosów.
rów wolno wnosić do w ł adzy nadzorczej w terminie
I\rt. 89. Zebranie uchwa la we wszystkich tych 14 dniowym po dniu ogłoszenia wyniku wyborów.
sprawach korpo racji, co do których d e:::yzja nie na- Un ieważnić można ty lko taki wybór, który, zQst 9 ł gOkonan y wb rew przepisom niniejszego r ozpo rządze'nia
leży według przepi sów nin iejszego rozpo rządzenia
lub statutu.
lub statutu do zarządu korporacji.
Jeż eli okaż e się, że wybrany do zarządu korZebraniu zastrzega się
poracJi nie posiada lub ut raci! prawo wy b i eralności,
1) wybór członków zarządu;
70S
._ _
_
_ _ _ _ __ __ __
_
468
Dziennik
Ustaw.
.2...._ _ ..
_______
_ .. __ .._ Poz.
_ _ _ _ _ _ _ _ _ __
winien ustąpić z zarządLi. W ra zie odmowy wład za
flrt. 98; Majątek rozw iązanej karparacjł, winjen
,nadzorcza po przeprowadzeniu dochodżenia zarządza . być Użyty przedewszystkiem na zClspakojenie zobowiązań karporacji.
.
.
wykluczenie z zarządu.
.
, Od takiego zarządzenia przysługuje prawa ad, Pozos tały czysty majątek należy przekaza~ na
wałanią si~ do władzy wyższej_
Wniesienie odwała
ogolne
cele, odpowiadające interesom przemysłu,
.. nia nie wstrzymuje wykonania zarządzenia.
stos~wriie do postanawi eń statu.t u lub uchw.ały ze. , '.
1\rt. ~5 • . Władzą nadzorczą ko~paracji jest wła- brania, w braku zaś takich postanawierl lub uchwały
dza przemysłowa I instancji, właściwa dla miejsca gminie siedziby ko rparacji. '
siedziby korparacji.
.
Gmina winna użyć przekazany jej majątek w spo. Władza nadzorcza razstrzyga w szczególnaści sób: najlepiej odpawiadający interesam przemysłu .
' w sporach, tyczących się wyborów, wymiaru i p.o- PrOjekt uzycia tego majątku podlega zatwierdzeniu
. bort! opłat korparacyjnych oraz innych praw i oba- przez władz ę przemysławą wajewódzką, która winna
wiązków człanków.
.
.
przed powzięciem decyzji wysłuchać opinji izby przeMa ona prawo wysyłać swego delegata na ze- mysło w o-handlowej, o ile zaś chodzi o majątek kor~
brania . karporacji i pasiedzenia zarządu .oraz ' wy- poracji rz e mieślniczej (cechu) - izby rzemieślniczej.
działów. '
, _
. _ flrt. 99. Istniejące w dniu wejścia . w życie niKorparacja jest obawiązana składać władzy nadnJejszego
rozparząd ze nia karparacje (stawarzyszenia
zorczej odpisy uchwalonych budżetów i 2atwierdzoprzemysłowe), utworzone na zasadzie postanowień
,nych zamkni~ć rachunkowych_ '
.
ustaw p,rz_emysław y c~ ;, Winny w terminie 6 miesięcy
,
Władza nadzorcza maże nakładać karyporząduchwallC
J przedstawJc do zatwierdzenia nawe statu, kcwe; mianawicie nagany lub grzywny do 20 złotych
, na starsze~a korparacji lub jego zastępcę, jeżeli mimo ty, ad pawia dające przepisom tego rozporządzenia.
. YVładza przemysłowa wojewódzka maże prze' ponownego wezwania ' nie uczyni zadość zleceniu wła'
dluzyc
w wypadkach zasługujących na uwzględnienie
dzy_ Grzywny wpływają do kasy karporacji.
termin,
oznac zany w ustępie 1, ci dalsze 6 miesięcy.
W razie znacznych nieprawidłowości w zawiaJeżeli karporacJa nie złoży w tym terminie nodywąniu sprawami karpa racji władza nadzorcza moie
wych statutów, zgodnych z przepisami niniejszego
zawiesić w czynnościach członków zarządu przy równoczesnem wydaniu zarządzenia ca do tymczasa- rozporządzenia, albo nie razwiąże si~ dobrowolnie
wego zawiadywania sprawami karporacji przez inne właściwa władza przemysłowa wojewódzka zarządzi
rozwiązanie korporacji.
osoby.
Od zarządzeń i orzeczeń władży nadzorczej
2. Związki korporacyj .
mo,iną się odwałać do władzy przemysłowej wojewódźkiej.
f\rt. 100. Korporacje mogą łączyć si~ w związ
ki.
Przystąpienie
da związku uchwala zebranie kor,1\r,t ., 96. Władza przemysłowa wojewódzka może
poracji.
rozwiązać karporację
Zadaniem związku karpo racyj . jest ułatwian:ie
1) j~że~i okaże się, że statut korpo racji zawiera
korporacjom,
należącym do związku, i izbom rzepostanOWIE~nla sprzeczne . z przepisami ustawowe mi
a odpowiedniej zmiany statutu nie dakonano w ter: mieślniczym spełniania ich zadań ustawowych oraz
występowanie wobec władz z wniaskami, tycżącemi
minie, wyznaczonym w tym celu przez władzę;
si~. agólnyc~ interesów tych rodzajów przemysłu,
, ?) jeżeli działalność korparacji jest sprzeczna
z przepisami ustawowemi lub zagraża interesom pu- ktare są obj~te statutem związku.
Związek je;t. obowiązany na żądanie władz przeblicznym; ,
mysłowych, włascJwych dla okręgu związku, oświ-aq
. 3) jeżeli liczba członków korporacji tak się
czać się w sprawach rodzajów przemysłu, obj~tycb
zmniejszyła, że korparacja nie może spełniać nalestatutem
związku ;
.
.
życie zadań, określonych wart. 70.
'
Związek
może
zorganizować
udzielanie
infor-ina~
. 0~ t~kiej de~y.zji wolno zarządowi korporacji
cyj o wolnych miejscach pracy w przedsiębiorstwach
.odwołac Się da Ministra Przemysłu i Handlu_
członków tych karporacyj, które należą do związku
Ogłoszenie post~powania upadłościowego ca do
materjalnie popierać urządzenia, służące do kształ
majątku karporacji powaduje z mocy :samego prawa
~enia zav:odowega ~złanków ~orporacyj zWiązko\ilych
rozwiązanie korporacji.
'.
) zatrudnJanych w Ich przedsl~biorstwach pracowni~
. J\rt. 97. W razie dobrowolnego ' rozwiązania kó.w , zwo~ywać zjazdy ~awodowe członków korporacYj, naIezących do ZWiązku, oraz utworzyć kasę za, ko~paracji I~kwidacj~ spraw przeprowadza zarząd,
pomogową dla członków karporacyj związkowych
c Ile ze~r~nle korporacji nie uchwali inaczej.
_, Jezehzarząd nie spełnia należycie tego obo- i ich pracowników.
wiązku, tudzież w razie zarządzonego na podstawie
J\r~. 10~. Związek jest osobą prawną; moż~
ert. Q6 rozwiązania korporacji Iikwidacj~ przeprowanabywac
m~jąte.k ruchomy i nieruchomy, zawierać
dza władza nadzorcza lub osoba przez nią delegowana.
umowy, zaClągac zobowiązania, pozywać i być. po-
Władza przemysłowa wojewódzka maże w razie
zywanym.
zarządzonego rozwiązania korporacji przyznac istnieZwiązek odpowiada za zobowiązania ,tylko włas- ,
Jącym przy korparacj i kasom zapomogowym osobo·
nym majątkiem .
·
.
wość prawną jako samoistnym zrzeszeniom; w takim
razie pozost?,!wia si~ tym kasom ich qotychczasowe
F\rt. 102. Prawnym przedstawid~lem ' związku
fundusże.
jest z arząd z wiąz ku . Członkom zarządu, którzy są .
'N2 53.
Dziennik UsŁaw. Poz. 468.'
powołani w myśl postanowień statutu do zastępowa
związku na zewnątrz, wydaje władza nadzorcza
poświadczenia, stwierdzające ich prawo do występo- ,
wania w imieniu związku.
,i1ia
Art. 103. ' W statucie związku należy ustalić
1) nazwę, zadania i okrąg związku;
2) warunki przystąpienia do związku i wystą·
pienia ze związku;
. '>'
3) ustrój, siedzibę, prawa i obowiązki zarządu
- zV;{iązku;
•
4) przepisy, tyczące się zgromadzenia związku;
5) składki, przeznaczone na pokrywanie wydatków związku;
, 6) warunki zmiany statutu;
7) ' przepisy, tyczące się rozwiązania związku.
Postanowienia, ustalające ustrój i działalność
', utworzonej przy związku kasy zapomogowej, należy
ująć' w osobny statut (dodatkowy).
Statut związku, którego okrąg nie
. ro~ciąga się poza okrąg województwa, zatwierdza
władz,a przemysłowa wojewódzka, statut związku zaś,
ktQrego okrąg rozciąga się na powiaty lub miejscowości dwu lub więcej województw, zatwierdza Mini~ter Przemysłu i Handlu.
Zatwierdzenia należy odmówić, jeżeli statut za'
wiera postanowienia, sprzeczne z obowiązującemi
priepisami lub tyczące się zadań, które nie należą
do zakresu działania związków korporacyj, ustalone·
go niniejszem rozporządzeniem.
Zatwierdzenia statutu można odmówić, jeżeli
liczba korporacyj, tworzących związek, jest niewystarczająca do skutecznego spełniania zadań związku .
Od odmownej decyzji władzy przemysłowej wojewódzkiej można odwołać się do Ministra Przemysłu i Handlu.
~.
Postanowienia ustępów 1, 2 i 4 tyczą się takie
zmiany ' statutów oraz statutów dodatkowych.
"
Art. 104.
Art. 105. Zarząd związku jest obowiązany co
roku w miesiącu styczniu przesłać władzy nadzorczej
wykaz korporacyj, które do związku należą, 'zawiadamiać tę władzę o każdej zmianie w składzie zarzą
du; o zmianie siedziby zarządu, o~az udzielać jej co
roku odpisu zamknięcia rachunkowego wraz z wykazem stanu majątku.
.
Zebrania zarządu i zgromadzenia związku winny odbywać się w okręgu związku. O zwołaniu zgromadzenia związku należy przynajmniej na 7 dni
przedtem zawiadomić władzę przemysłową wojewódzką, właściwą dla miejsca zebrania lub zgromadzenia,
załączając porządek obrad.
Władza ma prawo
1) wyłączyć z porządku obrad zebrania zarzą
du lub żgromadzenia sprawy, nie należące do zadań
a odpowiedniej zmiany statutu nie uchwalono w terminie, w tym celu wyznaczonym przez władzę; ,
2) jeżeli. :?:wiązek nie stosuje się do zarządzeń "
wydanych na zasadzie art. 105;
3) jeżeli działalność związku przekracza zakres
działania, dozwolony obowiązującemi przepisami.
Od de'cyzji władzy przemysłowej wojewódzkiej
wolno zarządowi odwalać się do Ministra Przerhysłu
i Handlu.
.
Ogłoszenie , postępowania upadłościowego 'co do
majątku związku powoduje z mocy samego pray/a
rozwiązanie związku.
.
Art. 107. Likwidację spraw rozwiązanego związ
ku (art. 103 , I. 7 i art. 106) przeprowadza przy odpowiedniem zastosowaniu postanowień art. 97 zarząd
związku albo władza nadzorcza.
Majątek winien być użyty na zaspokojenie za'
bowiązań związku.
O ile majątek był przeznaczony na zasilenie
funduszów zakładów szkolnych albo na inne cele na:tury publicznej, nie wolno użyć pozostałego czystego
majątku w sposób, sprzeczny z tern. przeznaczeniem.
Zarządzenia w tym przedmiocie wydaje władza nadzorcza.
Pozostały czysty majątek rozdziela się między
korporacje, które w czasie rozwiązania związku do
niego należały, i to w stosunku do składek, wpłaco
nych w roku obrachunkowym, poprzedzającYJTl rozwiązanie związku.
Spory, wynikłe z tego rozdziału, rozstrzyga ostatecznie . władza nadzorcza.
Art. 108. Związek korporacyj podleg 3 nadzorowi władzy przemysłowej wojewódzkiej, właściwej
dla miejsca siedziby zarządu. Władza nadzorcza czuwa nad przestrzeganiem przepisów ustawowych i statutowych i może zmusić członków zarządu do przestrzegania tych przepisów zagrożeniem i nakładaniem
kar porządkowych: Lpom nienia lub grzywny do 20 zło
tych. Grzywny wpływają do kasy związku.
Władza . nadzorcza rozstrzyga w szczególności
spory, tyczące się składek i wyborów.
l\rt. 109. Do związków korporacyj, istniejących
w dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia,
stosuje sIę odpowiednio postanowienia art. 99.
l\rt~ t 10. Postanowienia niniejszego działu , nie
uszczuplają prawa prowaczących przemysł do zrze-
szania się w stowarzyszenia i związki na zasadzie
ogólnych ustawo stowarzyszeniach także dla celów,
wskazanych wart. 70, 71 i 100.
Korporacje i związki korporacyj mają pr<lwo
przystępowania także do zrzeszeń, istniejących na zasadzie ogólnych ustaw o stowarzyszeniach ..
związku;
2) wysyłać swego delegata i przez niego zaobrady, jeżeli przedmiotem ich są sprawy,
nie należące do zadań związku.
Uczniowie przemysłowi.
Art. 106. Władza właściwa do zatwierdzenia
statutu (art. 104 ust. 1) może rozwiązać związek
1) jeżeli okaże się, że statut zawiera postano ·
Wienia, sprzeczne z obowiązującemi przepisami,
Art. 111. Przemysłowcom, skazanym wyrokiem
sądu za przestępstwa, popełnione z chęci zys~ulub
przeciw moralności publicznej, oraz przemysłowcom,
którzy dopuścili się ciężkiego uchybieniil obowiązkom
mykać
DZIAŁ
VI.
'
?lO
względem swych UCZnIOW, moie wład za przemysło
wa zabronić trzymania uczniów pfl€~ my słowych .
.
. flrt. 112. Wladz?l · przemysłowa wojewódzka
w wypadkach zasługuj~cych na uwzględn ie n ie może
przemysłowcowj, któremu na podstaw ie i.>. rt. 111 od ebrano prgwo trzymania w;:zni6w, przywróci ć to prawo po upływie roku .
flrt. 113.
Przemysłowcom, którzy z powodu wa d
lub fizycznych są niezdo lni do od powiedniego ks;>:ta!c;enia uczniów prz e m ys ło w ych w pra cy zawodowej, wIa dza pr zemysłow~ moie zabronić
trzymania uczniów przemys łow yc h, d o p óki te wady
trwają.
.
umysłowych
I1rt. 114.
C€; J ~ mzap obieżen i 1i
obejści~
przez
przemysłowc ów, którym ' z~b ron jono tr zyrna ni ~ wt;: <:niów, zarządzeń, wydanych n~ ząsadzie a rt. 111 i 113,
wladza przemysłowi'! może zarz ą d zić ko ntro l ę nad
zatrud nianiem przez ni ch w swym przem yś le pracowników, którzy nie sl<0ńczy li Jeszcze 18 ro ku życi?l.
Art. 115. Od zp rzą d zf: n, wydanych nil podstaart. 111, 1.13 i 114, wolno odwoł9ć si~ do wła
dzy przemysło wej wyi~zej in s tancji.
wię
flrt. 116. Warunki, tycząc e się· nauki , winny
w ciągu 4 tygodni po rozpoczęciu nauki ustalone umową pIsemną.
.
W umowie należy
1) określić przemysł, w którym uc ze ń ma by ć
być
kształcony;
2) podać czas trwania nauki ;
3) wyszczególnić wzajemn e ś wi a d czenia;
4) pr z ytoczyć warunki r ozwi ą zani a umowy.
Umowa winna być 'podpis a na przez przemysi owca (pryn cy pała) albo jego zastę p cę oraz przez
ucznia i, j eż eli uczeń je st m a ło l et ni, przez jego ojca
lub op iekuna.
J eden egzemplarz umowy należy wręczyć u czniowi lu b jego ojcu a lbo opiekunowi.
Na żąd a ni e mi ejscowego urzęd u gmin nego i in·
s pektora pracy n a l e ży przedsta wić um o wę do przejrz e nia.
Jeże li przemysłowie c jest c z łonki e m I~orporacji,
winien odpi s zawartej umowy prz esł ać korporacji
w ciągu dni 14;
.
Korpora cja ma prawo post anowić, że umowę
o naukę nal e ży za wi e rać prz e d korporacją. W razie
zawa rcia umowy przed korpora cją obie strony otrzymują od pisy, umowy.
Minister Przemysłu i Handlu ora z Minister Pr acy
i Opieki Społecznej mogą w miarę potrzeby w d ro d ze
łącznie wydawanych rozporządzeń ust a l ać zasad nicze
postanowienia umów o naukę w poszczególnych
rodzajach przemysłu.
Elrt. 117. Pryncypał winien starać się, ażeby
uczeń miał sposobność i możność praktyczne go wykształcenia się w przemyśle, przestrzega ć, ażeby ucżeń
zachowywał się przyzwoicie, ażeby u częsz cz ał regularnie na n aukę do szlmły dokształcającej. Powinien
ściśle przestrzegać, ażeby uczeń ni e był obarczony
pracą, nie mającą nic wspólnego Z nauką w prze, myśle
N253.
Dziennik Ustaw. Poz. 468.
albo , p rzechodząc'l siły fizyczne ucznia, oraz
aie by uczeń nie był źle traktowany przez pracowników i domowników.
Obo wiązki te ciążą także na zastc:pcy pryncy·
pała.
Art. 11 8.
Uc zeń wini en b yć posłu s zny pr yncytej osob ie, która w miejsce pry n cypa ła kie·
ru je za wodowem wyhszta l ceili ę m iJ~ 7ni iJ, zi3chowy w ać
si ę p rzy zwoi cie, prac o wać pilnie Oi.;iZ UClęSZ CZ <'l~ regul arnie n a naukę dQ s;;: koły dQh':szta!c;i:l jqc ęj w myśl
ob owiązującyc h w tym względzie przepisów.
p 3 łJwi i
•
Umo wę o nauk ę mOit1Cl j ed nostrońnie ro związ(lć . o il E! ni~ wmówi ono d ł uższego czas u
p róby, w ci ągu pierwszych 4 tygodni po nnpoczĘ;c iu
Art. 11 9;
na uki .
. Um owa ,
dłui ej an i żeli
według której CZiJS próby ma trwać
trzy mi es i ące , jest nieWi;ltna,
flrt. ·120. Po upływie czas u próby p ryn c yp~ł
może rozwiązać umo wę o nau kę p rzed ukończe nl@m
umówione go czaSLJ nauld, jeżeli uczeń m im o u pc mnień
w l<;racza przeciw obowiązkom, określonym wart. 118,
/;l lbo jeż el i zaniedbuje uc zęszc;w nia na naukę do
s zkoły doksztąłcającej.
U czeń lub jego ojciec albo opiekun moźe roz·
wiązać umowę o n a uk~ przed upływem cz ąs u nauki
1) jeżeli u Geń nie może pozostz:ć w nauce bez
uszczer bku d la zdrowia;
2) jeżeli p ryncypał zan iedbuje swoje obow~z ki
wz ględem u cznia w sposób, zagrażając y zdrowiu lub
mo r alności ucznia,
zaniedbu je jego wyksz tałcenie
w przemyśle lub utrudnia reg ularne u częszczan ie
na n aukę do szkoły dokształcającej;
3) jeżeli pryncypał st a ł s i ę niezdolny m do na leżytego sp e ł niania us ta lonych umo w ą zobow iązań;
4) jeżeli pryncyp ał p rzesiedla s i ę ze swojem
przedsiębio rstwem przemysłowe m do innej gminy;
z tego powodu można jedn ak rozwiązać umo wę
o n a uk ę tylko VI CZesie jednego mies i ąca, licząc od
dnia przesiedleni a s iG.
uc ze ń lub jego ustawowy zapisemnie pryncypa ł owi, że uczeń
zm ienia zawód lub prz echo d zi do p r z emysł u innego
rodzaju , a lbo że wskutek zm ien ionych stosunków
jest zniewo lo ny powrócić do rodziców , ażeby im po·
magać W p r zemyśle lub w gospoda rstwie, następuje
ro zw i ązanie um ow y o nau kę z upływem 4 tygodni,
o il e p r yncypał nie zwo lni u cznia wc ześn iej.
Rrt. 121.
sŁ<,:pC?
Jeże l i
o świ adcza
Hrt. 122.
lw ini ęc i a
Umowa
o
przedsiębiorstwa,
n aukę
wygas a w ralie!
w raz ie śmierci ucznia
lub p ry ncyp 3la.
,
W ra zie śm ie rci prync y pa ł a zarząd korporacj i,
a jeżel i zmarły nie na le ża ł do Iwrpora cji, urząd
gmin ny wyda u czniowi świadectwo, stw ie r dzojące
p rzebyty cza s nauki.
flrt. 123. W wypa dk ac h, okreś lonych art. 120
i 121 , jeżeli .ustawowy zas tępca nie może się we
właściwym czasie o św iadczyć, korporacja jest ·o bowią zana złożyć odn ośne oświadczenia jako zastępca
uc znia.
Jeż eli umowa o n aukę zosŁała rozwiązana bez
winy u czn ia, korporacja, do której należy pryncypał
ucznia. powinna postarać się, ażeby uczeń znalazł
Dzięnnik (J~t;;)w.Po~.
4613,
--------------~~~=-~~====~~---
1) upomniąnięm
2) gp;ywrEl GO 100 złQtych.
PQmie~z\:;?;ęnię w pr;zęd~i~Diorstwie
przęmypłowąm
innego c:d9n ka. kQrpor~l;:ii.
Przy zi'lwieręniu nQwej umowy o naukę należy
UWl91~dnić pr;zebyty jlJi: q~s W niilllCę.
Iv t,t..
flrt. 126, Z zasac;ly !1ale;lynąkł?9.~~ gp;ywny. w S::;[2
W razie oKoliczno~ci 9b<;iązaJąey~h, gll;lQ )ęZglt
ponowne l!kąranie gr?ywną Qkąj':ąłą się pę;1;~k\.lteczne.
moina orz~c k~rę cireśzt\.j.
-_,
ęfbo jej Wygąśnięcia wskl.1tek zwInięcia przedsiębi9r• stwa przemysłowego pryncypał winien wydać \lcznioWładza orzekająca na wypadek nietnQż.no~~i ((;
ściągnięcia gr.lywny OZlliilcz:y VI oFze';;zeniu karę zą- ; .
wi $wiadectwo, stwierdzającę pr;lebyty cias nąllkL
W razie prawidłowego ukończenia nauki, pryn- »tępc;z~go Are&zt~ wed łyS słl,lszr}ego uznania, jednak "
cypał winien w ciągu 8 dni wydać
świadectwo, {nie _p onad ~nr: ....~-;{.t.M I,,~L<. t...d 10) ~
~twiefcl;ZiJjące pr;?;ebyty c::;ząs nąllkj. Je~~1i pryncypał
.I1rt. 12.9. Za wykroczęnip, popęłnionę przez
jest s;;~ł,pJ'lki~m IWrpQfiJcji, ;zar;Zi\d kOrpOf€lcji wini~ n
ząstępc~, Illega karze także przęlTlys!QWleC, jeżę;Ii nię
wydać \-Il;:Wi owi na PQQiłtfl Wją ~wiadęctwą fl puki oraz
szkolnych Świądectw . ;z !1 ił \-lki doks;zt?ć!kąjącęj lub rów· przeszkodził popełnieniu wykroqenia. c119ciai I11Qf;jł
to uczynić.
norzędnej świadę~two ~kQń<;:;zenia o ą ll!{ i przemy'
słowej.
f\i't. 1:30. Przekroczenią przepispw nini@js?@ge
J@ieli pryn~ypał nie nalęiy do korporacji, wy' rm;pQrządzeoia ulegają przedawnieniu z U płY W@ ft1
daotl prz@j': n ięgQ ~wifldęetWQ, stwi .ęrd ;l ;:Jjące pr;ll;!byty 6 miesiący, licząc od dnia popełnienia wykroczenia.
'lilli ni;HJK.i, \Jwi~n:ytelnig urząd Qminny bezpłatnje.
l\rt. 124,
W razie rOzwl~ząniĘl umowy o nauk~
. ł\rt. l2~, ,Jętę\j p rulmy~!Qwie c przyjmuje na
naukEj uczniów w !iqpje więl~sz ęj, ~ niieli Qdpowiąda
PZIHŁ VIII.
Wła4~e pr;r;~nnysł()we.
tp wjelkpś~l łyp ~PQsoboWi p row ąqulnia pru~d~ię·
biorstwa, włą~.~~ przemysłową ., instancji po PQrozu ~
m.ieniu . z obwodo wym inspektorem pracy i po wysłu<;hąnlu opinjl i;zpy prj':emy&łowo'h,mdlowej mote
zobowiązać
przemysłowca
do ;z:rnniejszęnia Ikzoy
uczniów przez rQzwiąz imie umowy o naukę on~z zabronić mu przyjmowanią uczniów ponad Qznaczoną
IIczbtt·
Od takiego zarządzenia wolno odwołać si~ do
wł~dzy przemysłowej wyis:zej instąn~ji,
Statuty korporacyj mogą zawierać postanowienia, ustalające stosunek liczebny uczniów do zatrudnionych w tem samem przedsiębior stwie pomocników.
O ile statuty ni~ zawierają takich postanowień,
władza przemysłowa wojewódzka po porozumieniu
z' okrf;'jgowym inspektorem pracy I po wysłuchaniu
opinji izby przemy s łowo-handlowej może w drodze
rozporządzeni a ustalić stosunek liczebny uczniów do
zatrudnionych pomocników.
DZIAŁ
VII.
Postanowienia karne.
flrt. 125. Prowad zący przemysł i naruszeniem
przepisów nin iejszego rozporz ą dzenia, tud zież prze·
pisów, wydanych w wykonaniu tego rozporządzenia,
O iI@ dilny c;zyn nie jest zagrożony karą vi powszech·
nych usta węc n karnych, będą karani w drodze admj nistraeyjnej
.
1) upomnieniem;
2) grzywną do 1000 złotych;
3) ąresztem do 14 dni.
f\rt. 127.
R7.eczoz~aw<;y,
winni naruszenia od·
no&ząeych się do nich przępisów niniejszego rOlpo·
r;ządzenia, bE}dą karani
1) grzywną do 1000 złotych;
2) aresztem do 14 dni.
Uczniowie, nl'lrusz~jący p'ostanowienia niniejsze·
go rozpomldzenj~, do nir.;h się odnoszące, bljldą
karani: .
H. Jnstalloje.
Rrt. 131. Starostowie, a w miastach, dla których ;zosŁały ustanowione inne władze jako władze
administracyjne I instiincji, wład;le t@ są władzami
przemYGłowemi I instancji.
W miastach: Warszawie,
Łodzi, Wilnie, Poznaniu, Toruniu, Bydgoszczy i Grudziądzu władzami przemysławem i I instancji są z mocy niniejszego rozporządzenia magistraty tych· miast
w zleconym zakresie dzialGwia.
.
Władze przemysłowe I instancji wydają zarzą
dzenia i orzeczenia na podstawie niniejs zego fOZpO'
rządzeniĘł we wszystkich sprawach, co dq których
prawo zarządzenia i decyzji nie zostało zastrzeżone .
niniejszem rozpor z ądzeniem wyższym władzom przę· '
mysłowym lub innym władzom; czuwają nad prze·
s,trzegarliem przepisów ustawowych oraz rozparzą·
dzeń i \ zaJ;ządzeń władz przemysłowych; przeprowadzają dochodzenia IN sprawach przekroczeń · przepi·
sów przemysłow yc h i wymierzają kary na zasadzie
postanowień działu
VII.
flrt. 132. Wojewodowie są władzami przemysłowemi wojewódzkie01i (II iostancji).
Władze przemysłowe w9jewódzkie;
1) rozst rzygają w dru giej i ostatniej instancji
w razie odwołań od zarządzeó i orzeczeń wladz
przemysłowych
l instancji;
2) wydają zarządzeniu i orzeczenia Wf! wszyst~
kich sprawach, w których prawo decyzji jest im zastrzeżon&! Poszc.legó!nemi artykułami niniejszegoroz··
porządzenia;
3) wydają . pozwolenia (konc(!sje) na rodzaje
wymienione wart,
3, 4, 5, 7, 8, 9 i 11
4) zatwierdzi.lją piOj,ęl~ty ,urządzeń zakładów
pr~emy$łowych, określonych wart. 14, jeżeli urzą·
dzenia danego za kładu . przen1Ysłowego rozciągają
się na obszary, należące do różn y(:h powiatów WO~
jewództwa.
Jeżeli zakład pr:1:emysłowy ma być urządzony
na terenach, ł1?ileiącydJ d9 dw.óch lub więcej woje·
wództw, proj ekt urządzenia zakładu zatwierdza wla~
.
przemysłu
aJ.
-'1.
('~
Dziennik Uśtaw. Poz. 468.
- -- - - - - - - - -- - - -- ..
.~
_----_._._~--------:-:------
d~przemysłowa wojewódzka właściwa dla terenów,
na:.-których . mieści s~ę główna lub przewazająca część
IJrzciO.zeń zakładu. W razie wątpliwości decyduje
Minister Przemysłu i Handlu o tern, która z! władz
przemysłowych , jest kompetentna.
. . W mieście stoł. Warszawie · Magistrat wydaje
QrZ;ećzenia i zarządzenia, określone w ust. 1 I. 2 i 3
niniejszego artykułu, z tern zastrzeżeniem, że koncesj.e :na rodzęje przemysłu, wymienione wart. 8
I~ ' 3, 4 i 6, wydaje . w porozumieniu z Komisarzem
Rząd.u na m. stoł. Warszawę.
porządzenia, mieJsca , prową.dzenia przemysłu, oraz
warunków, pod któremi ~oncesji udzielono.~
·; ,
O zrzeczeniu się uprawnienia przemysl9wego
winien przemyslowiecdonieść bezzwłocznie władzy
przemysłowej l i nstancjl .l .zwrócić potwierdzenie 9d.
bioru zgłoszenia (art. 7) '- kar.t~ : rzerriieślniCzą (art. 1'47)',
dokument koncesyjny ' albo lkencję (art. 54),
"
Zrzeczenie się uprawflienia przemysłowegi0 obo·
wiązujeod dnia, w którYIJl władza przemysł.owaok?y~
mała doniesienie"
.J .
1\rt. 136. Władze prżemyslowe I instantji prO~
wadzą osobne rejestry uprawnień przemysłowy~~(_~
1) dla przemysłów niekoncesjonowanych; '.:. y
2) dla przemysłów koncesjonowanych
3) dla przemysłów okrężnych.
W rejestrze należy rejestrować bez zwłoki każ·
de zgłoszenie prżemysłu, wydanie koncesji lub licencji oraz uwidaczni.ać \',;edług akt odnośnyc?, 'z:Ti!i~,{'~
zaszłe co do zarejestrowanef:jo przemysłu, Jak otwarcie filji, zmianę siedziby, prowadzenie przemyslu
1\rt. 134. Celem popierania rozwoju i skutecz- przez zastępcę lub dzierżawcę, zrzeczenie się lub odenej działalności korporacyj przemysłowych (zwłaszcza branie uprawnienia przemysłowego, prowadzenie przecechów) oraz innych organizacyj zawodowych dla · mysłu na rachunek wdowy lub małoletnithspadkó
flemiosła i drobnego przemysłu ustanawia się przy
bierców, masy spadkowej lub konkursowej. władzac·h przemysłowych wojewódzkich i-nstruktorów
Władze przemysłowe- l instancji prowadzą OEtd·
kO,r,jJOfZlcyj przemysłowych.
to osobny rejestr zakładów przemysłowych, okre:ś:li:::r.
. .' Zadaniem · instruktorów korporacyj " przemysło· nych wart. 14 i. 16. ,- .
"
wych jest w szczególności wspierać radą iinformaO każde m zarejestrowaniu i zmianie należy z,p,·
cjami korporacje i związki korporacyj w spełnianiu wiadamiać władzę podatkową oraz izbę prząmys.ło ~
iCh , zadań i wpływać na celową organizację tych
wo-handlową, o ile zaś chodzi o przemysły rzemieśl
zTz:!szeń i ichuriądzeń.
"
."
nicze, izbę rzemieślniczą .
.. _ Korporacje i związki winny udzielae instrukto·
Wzory rejestrów u,stała Minister Przemysłu
(om żądanych wYjaśnień i danych, tyczą'cych się ,ich
Handlu.
d'ziałalności, oraz zawiadamiać ich we ': wła1ściwym
czasie o zebraniach.
.
C. Środki prawne od 'decyzyj władz przemysłowych.
, ' łnstruktorowie rriająprawo uczestnIczyć w zef\rt. 137. Decyzje (iarządzenia, orzeczenia), wy·
brahlach izb rzemieślniczych, korporacyj, Z\vł ązków
korporacyj, jako też ich zarządów ' celem informowa- dawane w poszczególnyd~ wypadkach ha poqstawie
przepisów niniejszego [ozpprżądzenia, podaje się ~tr.o
nia się i udzielania wyjaśnień lub porad.
r
nom · do wiaqomości zpoWQłaniem się na przepl's; ':i1~
Szczegółowy zakres czynności tych . instruktorów ustala Rada Ministrów na wniosek Minis tra Prze- którego zasadzie decyzję wydano, tudzież, o ile decy~j?l
nie uwzględnia całości lub części żądań i zastrzezeń
mysłu i Handlu w drodze rozporządzenia.
stron, z podaniem powodów nieuwzględnieni<k
Przepisy ustawowe ' 0 ' śr.odkach prawnych .. ~d
B, ' Postępowanie przy rozpoczęciu pr.o:wadzenia prze - orzeczeń
władz administracyjnych mają zastosowaoi,e
" ~ysłu i zrzeczeniu się ui'rawnieni,a prz~mysłowego.
do decyzyj, wydawanych fl?l zasadzie nil1iejszeg..o r~:
1\rt. 135. Zgł6s'zenia przemysłu ' i podania porządzenia lub na podstawie rozporządzeń wykon~w- ·
O- :udzielenie I<:oncesji na prowadzenie przemysłu konczych, o ile niniejsze rozporządzenie nie zawieraQdcesjonowanego ' należy wnosić ' na ręce \vładzy prze- miennych postanowień;
mysłowej I instancji, właściwej dla miejsca siedziby
flrt. 138. Władza przemysłowa wYżs.zei .inst~n~
przemysłu.
cji
powinna
z urzędu zmienić lub uchylić decyz,iE;
.
Podania o udzielenie pozwolenia na prowadze1\rt. 133. Minister Przemysłu f Handlu' rozstrzyga w drugiej instancji z zastosowaniem postanowienia art. 29 ust. 2 odwołania od zarządzeń
i o or~eczeń, wydanych w pierwszej , instancji przez
V;Jładze przemysł.owe wojewódzkie i przez Magistrat
5to.l. m. Warszawy, oraz wydaje zarządzenia i rozpo,
rząqzenia wykonawcze w wypadkach, przewidzianych
niT)iejszem rozporządzeniem.
nieprzemysłu okrężnego należy wnosić na
władzy przemysłowej I instancji, właściwej dla
ręce
miejsca zamieszkania proszącego.
Zgłoszenia te lub podania wnósi się pisemnie
aibo" ustnie (protokólarriie)_
'. Potwierdzenie odbioru zgłoszenia (art. 7) wydaje
się w formie wyciągu ze zgłoszenia z podaniem nume'ril porządkowego, pod którym wstało ' wpisane
<;lo rejestru uprawni'eń przemysłowych (art. 136).
, Koncesję wydaje się w formie dokumentu, zawlerającego ' dane, tyczące się osoby proszącego lub
także, qsoby zastępcy, dokładRe określenie przemysłu
Z .p.owołaniem właściwych przepisów niniejszego roz'
niższej władzy przemysłovvej, jeżeli będzie stwierd?o~
ne, że decyzja jest częściowo lub w całości sprżetz·
na z postanowieniami ustawowe mi.
'o'."
D. Postępowanie w sprawach karnych.
"'. \" .'
l\rt_ 139. . Od or'z eczenia karnego władzy prię~
mysłowej I instancji można w ciągu 7 dni od-.dola
doręczenia orzeczenia wnieść na ręce tej władzy tą+
danie przekazania sprawy właściwemu sądowi . po·
wiatowemu (pokoju), który ' rozstrzyga przyodpo·
wiedniem zastosowaniu przepisów pbowiązują<:"ych
w pierwszej instancji sądowej. Wyrok sądu okręgo.
wego, wydany w drugiej instancji, jest prawomocny.
N253.
Żądanie przekazania sprawy- sądowi nie wstrzymuje wykonania kary; z ' wyjątkiel'ri kary pozbawienia
wotho-sci.
';",.' Na obszarze mocy ob-owiązującej niemieckiej
q'5.~a~y postępowania karnego z roku 1877 stosuje
się 'przepisy o policyjnych - rozporządzeniach karnych.
1\-I't.- 140. ' Celem ' zabezpieczenia wykonania
karnych oraz celem wstrzymania dalszego
prowadzenia przemysłu bez uprawnienia albo w sposób, zągrażający w wysokim stopniu życiu lub zdroWit.ip~~cÓwników albo też innych osób, władza przemysłowa, wydająca orze'czenie karne, możezarzCjdzić
zajęcie towarów ' i n'arzędzi" a w wypadka-ch niecierpiących zwłoki - cZęśCiowe lub całkowite wstrzyma·
nie , ruchu zakładu przemyslowego.
. ~~ , Zarządzenie wstrzyfI)ania ruchu zakładu prze·
D1y~.łowego winno być n~ty~hmiast , cC?fnięte, skoro
bęzpieczeństwo dla życia i zdrowia zostanie zapewnf9ne w sposób zgodny z przepisami ustawowe mi. '
,';: ' Przepisy ust. 1 , i 2 niniejszego artykułu nie
uszczuplają , uprawnień ustawowych, przysługujących
innym- organom władzy.
O ile zajęte towary ulegają łatwo zepsuciu,
w.ładza przemysłowa ' zarządzi ich s przedaż w drodze
przetargu.
Zajęte towary lub kwotę uzyskaną ze sprzedaty (ust. 4) i zajęte narzędzia zwraca się stronie po
. wy;ko~~niu kary.
,,)'~ '-
orzeczeń
DZIAŁ
IX.
Rzemiosło.
,H.
PosŁllnowienia
ogólne.
, , ' Hrt. 141. Postanowienia niniejszego rozporzą
dzenia, majCl zastosowanie do rzemiosła ze zmianalTIi. , wy'nikającemi z przepisów, zawartych w tym
dziale.
'
.'
.
~ ....
713
Dziennik Ustaw. Poz. 468.
'
E\rt. 142. Za rzemiósło w rozumieniu mmeJSiego działu uważa się następujące rodzaje przemysłu;: o ile , nie są prowadzone sposobem fabrycznym
bandążownictwo, rękawicznictwo, bednarstwo, biało
sk6rnictwo, blacharstwo, bronzownictwo; mosiężnictwo,
cięsielstwo, cukiernictwo, dekarstwo (pokrywanie dachów dachówką, łupkiem), fotografowanie, fryzjers.two, golarstwo, perukarstwo, garbarstwo, grzebieriiiłrstwo, infroligatorstwo, jubilerstwo i złotnictwo
(wyrób towarów ze złota, srebra i drogich kamieni),
grawerstwo, kamieniarstwO, kapelusznictwo, czapnictwo, kołodziejstwo" koszykarstwo, kotlarstwo, kowalstwo, krawiectwo, kuśnierstwo, kuchmistrzostwo,
lakiernictwo, malarstwo, , pozłotnictwo, mularstwo,
wyrób instrumentów muzycznych, wyrób szkieł i nar:zędzi optycznych, piekarstwo, piernikarstwo, pilnikatstwo, powroźnictwo, rymarstwo, siodlarstwo, rzeż
b:iarsJwo(rzeźbienie w drzewie i kamieniu), rteźni
ctwo" wędliniarstwo , (masarstwo), rzeźnictwo ' koni
(wyrąb mięsa końskiego), wyrób wędlin z mięsa koń
ski-e go, ślusarstwo, 'stolarstwo, studniarstwo,szczotkarstwo, szewstwo, cholewkat-stwo, szklarstwo, szmukletstwo.wyrób frędzli; sznuFk6w j taśm do lamo-
wania, wyrób -przedmiotów z drucików złotych i srebr~
nych, przędzarslwo materji ze złota i 's rebra,' situkatorstwo, tąpicerstwo, tokarstwo, zegarmistriostw!?,
zduństwo, garncarstwo.
-· ,
Minister Przemysłu i Handlu może po wysłu
chaniu opinji izb przemysłowo·handlowych i rzemieślniczych zmieniać w drodze rozporządzenia listę
rzemiosł,
objętą
pierwszym ustąpem, wyłączając
z niej poszczególne rodzaje lub gałęzie rzemiOsł,
albo -uzupełniając ją in-nemi jeszcze rodzajami lub
gałęziami przemysłu, i to z ważnością dla całego
obszaru Rzeczypospolitej lub dla poszczególnych wo, jewództw.
Hrt. 143. W wypadkach wątpliwych, czy dane
przedsiębiorstwo uważać należy za przemysł rzerriieślniczy, czy fabryczny, orieka władza przemysłowa
wojewódzka po wysłuchaniu opinji izby przemysło~o ~
handlowej i izby rzemieślniczej, oraz po zasięgnięCiU'
opinji właściwej izby skarbowej i inspektora ~ pracy
danego okręgu.
, ' B: Dowód uzdolnie'nia.
Hrt. 144. Kto rozpoqyna prowadzenie sam'oistne rzemiosła, winien równocześnie ze ' zgłoszeniem
(art. 7) wykazać przed władzą przemysłową I instancji, że posiada zawodowe uzdolnienie do prowądze
nia danego rzemiosła.
Hrt. 145. Za dowód uzdolnienia zawodowego
do samoistnego prowadzenia rzemiosła uważa się
1) uprawnienie do używania tytułu mistrza (majstra)
rzemieślniczego danego rodzaju , rzemiosła (art. 158
i 159), albo 2) świadectwo nauki danego rzemi0sła,
zakończonej złożeniem z pomyślnym wynikiem egzaminu czeladniczego w połączeniu ze świadectwami
co najmniej trzyletniej pracy w charakterze czelad.nika w danym rodzaju rzemiosła, lub 3) świadectwo
złożenia egzaminu przed komisją egzaminacyjną dla
majstrów wojskowych.
Nadto Minister Przemysłu i Handlu ustali. w po ,
rozumieniu z właściwymi ministrami ,w drodze roz"
porządzenia, w jakiej mierze świadectwa ukończenia
szkół technicznych albo egzaminów, złożonycp przeq
władzami egzaminacyjnemi, które ustanowion,i! zo~
stały dla poszczególnych rodzajów przemysłu lub dla
stwierdzenia uzdolnienia zawodowego w- przedSiębior
stwach' państwowych, uważać należy za , dowód'
uzdolnienia zawodowego do prowadzenia przem.ysłu
rzemieślniczego.
W zasadzie absolwenci szkół technicznych i szkół,
sztuk zdobniczych i przemysłu artystycznego po odpowiedniej praktyce będą uważani za posiadających ,
uzdolnienie zawodowe do prowadzenia ' przemysłu
rzemieślniczego.
Elrt. 146. Władza - przemysłowa wojewódzką
poszczególne osoby zwalniać od obowiązku
wykazania uzdolnienia, określonego wart. 145, jeżeli
dane osoby ' wykażą w inny wystarczający sposób,
że posiadają . odpowiednie uzdolnienie zawodowe.
może
Rrt. 147. Władza przemysłowa I'instancji, wcią'
gu 30 drii, licząc od dnia zgłoszenia, wyda kartę
rzemieślniczą, ' jeżeli" zgłaszający wykazał uzdolnlen-ie
zawodoWe w myśl postanowiell art. 145 lob" 1"46,
Dziennik Ustaw. Poz. 468.
w razie zaś przeciwnym zabroni m~ dalszego prowa~
dzenia rzemiosła, podając motywy.
Kartę rzemieślniczą wydaje slE: w formie wyciągu
z·e zgło szenia z podaniem numeru porządkowego,
Fcid którym zostało wpisane do rejestru uprawnień
przemy słowych (art. 136).
C.
Nau!<a rzemiosła.
f\rt. 148. Jeżeli rzemieślnik przyjmuje na naukę
uczniów (terminatorów) w liczbie większej, aniżeli
odpowiadającej wielkości lub sposobowi prowadzenia
przedsięb iorstwa,
władza
przemysłowa
I instancji
po poro?umieniu z obwodowym . inspektorem pracy
moźe zobowiązać go .do zmniejszenia liczby uczniów
przez rozwiązanie umowy o naukę oraz zabronić mu
przyjmowania uczniów ponad oznaczoną liczbę.
Statut cechu może zawierać postanowienia,
iłu uczn iów (terminatorów) można trzymać w stosunku liczebnym do zatrudnionych w tem samem
, przedsię biorstwie czeladników.
O ile statut nie zawiera takich postanowień,
władza przemysłowa wojewódzka po porozumieniu
z okręgowym inspektorem pracy i po wysłuchaniu
9pinJi :izby rzemieślniczej może w drodze rozporzą
dzenia ustalić liczbę terminatoróW W stosunku do
zatrudnionych czeladników.
Art. 149. W przemyśle rzemieślniCzym wolno
na naukę i l~ierować praktycznem kształ
ceniem terminatorów tylko osobom, które nabyły
prawo używania tytułu mistrza (majstra) rzemieśl
nicze go (art. 158 i 159), w okresie zaś trzyletńim
po dniu wejścia w życie niniej szego rozporządzenia
także tym osobom pełnoletnim, które: 1) po złożeniu
z wynikiem pomyślnym egzaminu na czeladnika
pracowały przynajmniej pięć łat w danym rodzaju
lub gał~zi rzemiosła lub 2) przynajmniej osiem lat
wyko nywały samoistnie rzemiosło danego rodzaju
.Iub gałęzi.
Naukę rzemiosła (termin) można odbyć także
w przedsiębiorstwach fabrycznych danego rodzaju
przemysłu pod kie runkiem osób, posiadających kwaI.ifikacje, odpo w iadające postanowieniom tego artykułu tub artykułu 150.
przyjmować
I
Rrt. 150. Minister Przemysłu i Handlu w porozumieniu z właści wymi ministra mi ustali w drodze
rozporz ądzenia, w jakiej mierze świadectwo szkolne
lub egzaminacyjne, uznane na zasadzie postanowień
art. 145 jako dowód uzdolnienia zawodowego do
prowadzenia rzemiosła, uważać należy także za do·
wód odpowiedniej kwalifikacji do kierowania piaktycznem kształceniem terminatorów.
Rrt. 151. Na wniosek przemysłowca, w któtego przedsiębiorstwie wyl~onywa się kilka rzemiosł,
izba . rzemieślnicza może pozwolić na praktyczne
kształcenie terminatorów· w każdym z tych rzemiosł,
jeżeli kierujący kształceniem odpowiada co do jednego z nich warunkom art. 149 lub 150.
Odpowiadający warunkom art. 149 lub 150 co
do pewnego rodzaju przemysłu może kształcić ter·
minutorów także w przemysłach pokre wnych. Jakle
przemysły w 'rozumieniu tego ustępu należy uwazać
l~ko pok:r~wrie, . ustala jzbi'!l rzemieślnicza.
N253.
Świadectwo ukończenia nauki, które w myśl
art. 155 ust. 1 składa się komisji egzaminacyjnej.
winno dotyczyć tego rzemiosla, co do którego przysługuje pryncypałowi lub jego zastępcy prawo kształ
cenia terminatorów w myśl art. 149, 150 i artykułu
niniejszego.
f\rt. 152. Czas nauki (termin) winien zasadriiczo wynosić trzy lata, a nie może przekraczać lat
czterech. Za zgodą władzy przemysłowej wojewódz~
kiej izba rzemieślnicza może po wysłuchaniu opinji
zainteresowanych. cechów ustalić czas trwania nauki
w poszczególnych rzemiosłach i ich. gałęziach.
Izba rzemieślnicza może w poszczególnych wypadkach pozwolić uczniowi na zakończenie terminu
przed upływem przepisanego czasu nauki.
Art. 153. Terminatorowi należy dać moźnosc
poddania się z upływem Czasu nauki egzaminowi na
czeladnika.
W tym celu izby rzemieślnicze utworzą komisje
egzaminacyjne, odpowiadające co do miejsca, liczby
i rodzaju rzemiosł rozwojowi rzemiosła vi okręgu
danej izby.
Każda z tych komisyj składa się z przewodniczącego i przynajmniej dwóch. członków.
Przewodniczącym komisji egzaminacyjnej winien
być zasadniczo mistrz rzemieślniczy (art. 158 i 159)
albo osoba z wyższe m wykształceniem technicznem,
zatrudniona zawodowo jako nauczyciel lub zajinuJąca
stanowisko kierownicze w przedsiębiorstwie przemysłowem.
członków komisji
egzaminacyjnej
z grona . wykwalifikowanych w danem rzemiośle czeladników, pracujących w okręgu
izby. Innych członków komisji powołuje się z pośród rzemieślników, posiadających prawo kształcenia
uczniów w danem rzemiośle i zamieszkałych w okrę
gu izby.
Jednego z
n'ależy
powołać
flrt. 154. Celem egzaminu jest stwierdzeni"t,
czy terminator nabył biegłości i wprawy w zwykłej
pracy odnośnego rzemiosła oraz potrzebne wiąąo
mości co do wartości, nabywania, przechowywania
i stosowania materjałów, przerabianych w rzemiośle,
oraz co do sposobów poznawania ich jakoścI. . . <
Post~powanie komisji egzaminacyjnej, sposób
egzaminowa nia i taksy egzaminaCYJne ustala sl~ regulaminami egzaminacyjnemi, które wydaje izba rzemieślnicza, a zatwierdza władza przemysłowa wojewódzka.
Jeżeli według regulaminu egzamin rozciąga się
także na stwierdzenie znajomości prowad:tenla ksIąg
i rachunkowości kupieckiej, kOrlllsJa winna uzupełnil
siE: przez powołanie znawcy na członka z prawem
głosu.
Koszty egzaminów ponosi izba rzemieślnicza.
Taksy egzuminacyjne przypadają izbie · rzemieślniczej.
f\rt. 155. ·Podanie o dopuszczenie do egz~ml
nu wnosi terminator lub pomocnik do Izby tzemle:śl
niC2;ej. Do podania należy dołączyć świadectwo
ukonCtenia nauki lub też świadec.two, stwi~t d lal2lc:e
przebyty czas nauki , oraz świadectwo szkolne z ukoń
czenia nauki w publicznej szkole dokształtająGeJ ta-
,715
Dziennik Ustaw. Poz. 468.
-----------------------------
wodowej albo świadectwo, ~twierdz ają ce posiadanie
wykształcenia , uznanego przez pa ństwowe władze
S'zkolne ia równowartościowe z wykszta łceniem, jakie
daje ukończenie publicznej szkoły dokształcającej
zawodowej.
Komisja stwierdza wynik egzaminu na świa
de.ctwie nauki, wydając ponadto w razie pomyślnego
wyniku świadectwo złożenia egzaminu.
W razie niepomyślnego wyniku egzaminu komisja oznaczy termin,
którego upływie można
ponownie poddać się egzaminowi.
.
Terminator (lub pomocnik), który złożył egzamin IZ pomyślnym wynikiem, zostaje czeladnikiem.
po
f\rt. 156.
Uczniowie
szkół
rzemieślniczo-prze
my·słowych państwowych lub przez Państwo u~~a
stosowaniu postanowień art. 1~4 ust. 2, 4 i 5, a zatwierdza władza przemysłowa wojewódzka.
flrt. 159. Rzemieślnicy, którzy już na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów uzyskali
prawo do tytułu "mistrz", "mistrz cechowy", "egzaminowany majster", zachowują i nadal ten tytuł
i mają prawo używać tytułu "mistrz" lub "majster"
łącznie z nazwą danego rze~iosła.
E.
Cechy i związki cechowe.
Prowadzący samoistnie rzemiosło mona zasadzie niniejszego rozpo.rządze
nia w wolne cechy t. j. w wolne korporaCje rzemieślników.
Do cechów mają zastosowanie postanowienia art. 69-99 włącznie .
I\rt. 160.
gą zrzeszać się
.nych zdają egzamin na czeladników prz~d komIsJami egzaminacyjnemi, utworzone mi przy każdej z taflrt. 161. Czeladnicy, zatrudnieni stale w rzekich sz~ó/; skład komisji ustal ają państwowe władze miośle u członków cechu, mają prawo współdziałać
szkolne. Jednym z członków komisji powinien być w spełnianiu zadań cechu w granicach, zakreślonych
przedstawiciel izby rzemieślniczej.
' . niniejszem rozporządzeniem i statutem cechu.
Regulaminy komisyj egzaminacyjnych, określo.
Wybierają oni w tym celu wydział czeladników.
nych w ustępie poprzedzającym, wydaje Minister WyWydziałowi czeladników zastrzega się w szczeznań Religijnych i Oświecenia Publicznego w porogólnościwspółudział w regulowaniu szczegółowem
zumieniu z Ministrem Przemysłu i Handlu oraz z za- nauki w rzemiośle, tudzież w regulowaniu spraw,
interesowanymi ministrami. Regulaminy te powinny tyczących się tych urządzeń cechu, do których utrz~
zawierać · między innemi także postanowienia, tyczące
mania przyczyniają się czeladnicy bądź składkami,
się pokrywania kosztów egzarriinów i pobierania taks bądź współpracą, lub których celem jest niesienie
egzaminacyjnych.
pomocy czeladnikom.
Komisja wydaje świadectwo złożenia egzaminu
Przy statutowe m ustalaniu współudziału w tych
Vi razie pomyślnego wyniku. W razie niepomyślnego sprawach obowiązują następujące zasady
wyniku egzaminu komisja oznaczy termin, po upły
1) w obradach i głosowaniu zarządu cechu mają
wie którego uczeń może ponownie poddać się egza- prawo uczestniczyć członkowie wydziału czeladników
minowi.
z pełnem prawem głosu w stosunku 1 do 5 do liczby
_
Uczeń, który złożył egzamin z pomyślnym wy·
osób, tworzących skład zarządu cechu;
rlikiem, zostaje czeladnikiem.
2) w obradach i głosowaniu zebrania cechu
mają prawo uczestniczyć wszyscy członkowie wydziału
Rrt. 157. Minister Przemysłu i Handlu odpo- czeladników z pełnem prawem głosu;
wiednio do miejscowych warunków po wysłuchaniu
3) w zarządzie urządzeń cechowych, do których
()pinji izby rzemieślniczej może zmieniać w drodze utrzymania przyczyniają się czeladnicy składkami,
rozporządzenia przepisy, zawarte wart. 153, 154
uczestniczą czeladnicy, wybierani przez wydzia ł czei 155, jednak bez obniżania wymagań, określonych ladników w liczbie równej połowie cżłonków zarządu.
w alt. 154 ust. 1.
.
Wykonanie uchwał zebrania cechu, tyczący ch
O ile zmiana ma dotyczyć przepisów o szko· się spraw wymienionych w ust 3, nastąpić może
łach ' lub świadectwach szkolnych, Minister Przemysłu
tylko za zgodą wydziału czeladników.
i Handlu zarządza ją w porozumieniu z zaintereso. Jeżeli wydział czeladników nie zgadz,a się, rozwanymi ministrami.
strzyga na wniosek cechu władza nadzorcza.
D. Mistrzowie (majstrowie) rzemjeślniczy.
I\rt. 158. Tytułu "mistrz" lub "majster" łącz
nie z nazwą rzemiosła (jak "mistrz krawiecki", "majster blacha·rski" i t. p.) ma prawo używać tylko ten
rzemieślnik, który złożył egzamin mistrzowski (majsterski) przed komisją egzaminacyjną, utworzoną przez
izbę rzemieślniczą, albo przed komisją egzaminacyjną, utworzoną na zasadzie rozporządzenia Ministra
Przemysłu i Handlu, wydanego w porozumieniu z Mi·
nistremWyznań Religijnych i Oświecenia Publicz·
nego przy szkole rzemieślniczo-przemysłowej, mistrzowskiej (majsterskiej) lub pr.zy innym zakładzie
(instytucji), nadającym się do tego według swego
ustroju i swych urządzeń. .
Regulamin komisji egzaminów mistrzowskich
(majsterskich), utworzonej przez izbę rzemieślniczą,
IJchwala izba rzemieślnicza przy odpowiedniem za-
1\rt. 162. Prawo wybieranfa członków wydtiału
czeladników i ich zastępców przysługuje wszystkim
czeladnikom, zatrudnionym stale w rzemiośle u człon
ków cechu.
Nie mogą być wybierani na czlonków wydziału
czeladnicy, którzy nie są pełnoletni, którzy skazani
zostali za czyny karygodne, pociągające za sobą
utratę zdolności do piastowania urz~du publicznego.
i to aż do czasu odzyskania zdolności, lub którzy
wskutek zarządzenia sądowego są ograniczeni w za wiadywaniu swym majątkiem.
Zebrania wyborcze zwołuje poraz pierwszy starszy cechu, nash;:pnie przewodniczący, wydziału czeladników lub w razie przeszkody jego zast~pca.
1\rt. 163. Postanowienia co do liczby członków
wydziału czeladników i ich zast~pców, czasu trwani?
ich czynności, wyboru przewodniczctc;ego i jego za-
N253
Dzi'e llnik Ustaw. Poz. 468.
st,ęPC1Y ,winien zawierać
statut, uchwalony przez zgroma dzenie czeladników w porozumieniu z zarządem
cechu, a zatwierdzony przez władzę przemysłową
wojewódzką.
Liczba członków wydziału czeladników nie może
być wyższa od ustalonej statutowo liczby członków
zarz ądu cechu.
W razie zmniejszenia się liczby członków wydziału i ich zastępców wskutek wystąpienia i t. p.
uzupełnia się wydział do czasu nowych wyborów
przez kooptację.
'
Członkowie wydziału czeladników i ich zastępcy
zatrzymują
swój mandat jeszcze przez trzy miesiące
po wystąpieniu z pracy w przedsiębiorstwie członka
c,echu, jeżeli mieszkają nadal
okręgu cechu i o ile
nowe wybory nie nastąpią w krótszym terminie.
w
Na wniosek zarządu cechu lub wyczeladników mogą odbywać się ich wspólne
obrady w sprawach, obchodzących zarówno pracodawców, jak i pracowników.
.
Hrt. 164.
działu
flrt. 165. Dla załatwiania sporów pomiędzy
<:z łonkami cechu a zatrudnionymi u nich czeladnikami, tyC'zących się rozpoczęcia, dalszego trwania lub
rozwiązania umowy o pr"acę, świadczeń i pretensyj,
wynikłych z umowy o prac ę, oraz sporów między
(!z~ radnikami, zatrudnionymi u członka cechu w jego
przedsiębiorstwie rzemieślniczem, tyczących się wzajemnych pretensyj wynikłych z pracy, której wspólnego wykonania się podjęli -mogą być przy cechach
ustanawiane sądy polubowne.
' Członkowie ' cechu wybierają jednego członka
polubownego i jego zastępcę z pośród człon
)<ów cechu, a czeladnicy drugiego członka i jego zast,ępcę
z posród czeladników. Przewodniczącego
i jego zastępcę wybierają członkowie sądu polubownego.
Na członków sądu polubownego lub na przewo dniczącego al bo na ich zastępców mogą być wybrane tylko osoby, które ukończyły 30 rok życia
i mają prawo wybieralności w myśl art. 86wzglę
dnie 162.
sądu
st.ępowaniu w sprawach ,c ywilnych spornych, z przyczyn w tychże ustawach przewidzianych.
Do przymusowego wykonania orzeczeń stosuje
się tryb sądowy, przepisany dla wykonywania orze..,
czeń sądów polubownych.
Rrt. 167. Cechy mogą łączyć się w wolne
związki cechów. Postanowienia art. 100 do 109 włącz
nie mają zastosowanie także do związków cechów.
F.
Izby rzęmieślnicze.
Rrt. 168. Celem stałej reprezentacji zawodowych interesów przemysłu rzemieślniczego ustanawia
się izby rZemieślnicze.
Rrt. 169. Minister Przemysłu i Handlu ustala
granice okręgów i miejsca siedziby izb rzemieślni
czych; o zmianie okręgów, o wcieleniu do okręgu
jednej izby części lub całego okręgu drugjej izby
oraz o rozdziale lub przejęciu majątku w takim wypadku rozstrzyga Minister . Przemysłu i Handlu po
zasięgri i~ciu opinji zainteresowanych izb rzemieślni
czych i władz przemysłowych wojewódzkich.
Przy ustalaniu granic izb rzemieślniczych należy
" uwzględnić istniejący podział obszaru Państwa na
województwa i powiaty. Nie należy w szczególności
przyłączać do okręgu izb"y rzemieślniczej częsci dwu
lub więcej województw lub częsci poszczególnych
powiatów.
Rrt. 170. Izby rzemieślnicze spełniają następu
jące
zadania
1) współdziałają z władzami państwowe mi w sprawach popierania rozwoju rzemiosła przez udzielanie
inform acyj i wydawanie opinij;
2) rozważają i przedstawiają władzom życzenia
i wnioski, dotyczące interesów rzemiosłą, oraz zdają
co roku sprawę o stanie rZ,emiosła;
3) regulują sprawy terminatorskie w myśl obowiązujących przepisów ustawowych;
•
4) czuwają nad należytem przestrzeganiem przepisów, tyczących się spraw terminatorów;
5) tworzą egzaminacyjne komisje czeladnicze
(art. 153);
6) tworzą egzaminacyjne komisje mistrzow~kie
(art. 158).
.
Izby rzemieślnicze mogą tworzyć i wspierać
s zkoły rzemieślnicze oraz w inny sposób przyczynia ć
się do podniesienia wykształcenia i sprawno sci za wodow~j mistrzów (m,ajstrów), czeladników i terrpi natorów, przytem jednak powinny stosować się do
przepisów ustawowych, tyczących się prywatnych
szkół zawodowych.
.
Przepisy ustępu pierwszego I. 3 i 4 nie naruszają kompetencji organów inspekcji pracy.
Rrt. 166. Sąd polubowny będzie właściwy do
orzekania we wszystkich sporach, poddanych przez
strony' jego orzecznictwu
'
Sąd polubowny orzeka w gron ie dwóch człon
h,ów i przewodnicząGego. Jężeli członek sądu polu bownego lub przewodniczący nie mdże z powodu
przeszkód wypełnić sw oich obowiązków, to w jego '
miejsce wstępuje jego zastępca.
Orz~czenia zapadają większością glosów. Sposób postępowania przed sądem polubownym określa
statut.
Sąd polubowny doręcza wypis swego orzeczeRrt. 171. Celem umożliwienia spełniania przez
liia, opatrzony powodami rozstrzygnięcia, każdej ze
stron list.e m poleconym za pokwitowaniem zwrot- izby zadań. wymienionych wart. 170 pod I. 1 i 2,
Ilem. Stronom wolno jednak odebrać ten wypis właściwe władze będą udzielać izbom do zaopinjowprost od sądu polubownego za potwierdzeniem od- , wania projekty ustaw przed wniesieniem ich do Sejbibru. Wypis. ten, podobnie jak oryginał orzeczenia, mu oraz rozporządzeń z mocą ustawy o ogólnem
musi być podpisany przynajmniej przez przewodni- lub lokalnem znaczeniu, o ile projekty te dotyczą
interesów rzemiosła.
czącego i jednego członka sądu polubownego.
W miarę potrzeby władze będą udzielać izbom
. Od orzeczenia sądu polubownego nie, przysłu
guje żaden środek prawny. Uchylenia orzeczenia do zaopinjowania także projekty swych rozporządzeń
o wyżej określonem znacze"niu . . '
można żądać w . trybie, przepisanym llst,awamio po-
: ,'
Ni 53.
Dziennik dstaw~ Poz: 468.
717
~-----------------------------
Rrt. 172. Cechy winny stosować się do zarźą
dzeń,
które wydaje izba rzemieślnicza w swoim za-
kresie działania.
Postanowienia statutowe i uchwały zebrań cechowych, tyczące siE: nauki w przemyśle, o ile są
'Sprzeczne z zarządzeniami izby rzemieślniczej, wydan~mi w jej ustawowym zakresie działania, są nieważne.
miejsce na czas, ', pozostały do nowych wyborów,
i to wedługnajwiąkszej liczby otrzymanych głosów,
a na wypadek równości , głosów według porządku
alfabetycznego.
Rrt. 1 rE>. " Wybory do izby rzemieślniczej za'
rządza władza przemysłowa
wojewódzka.
\
Uprawniony do wybierania głosuje osobiście, oddając wyznaczonej do
przeprowadzenia wyborów komisji kartkę głoso~ania,
wypełnioną w myśl odnośnych przepisów st!itutu.
'Rezultat wyborów ustala się według zasady wzg\ęd~
nej wiE:kszości ; "
' ,
Każdy uprawniony do głosowania może wrre~,ć
przez komisję wyborczą do władzy przemysłowej wojewódzkiej zarzuty przeciw ważności wyborów w ciąg~
dni 14 od dnia ogłoszenia wyniku wyborów. Władza
przemysłow.a wojewódzka może unieważnić wybory
w całości lub w części jedynie z powodu uchybi~ ~
nia przepisolif ńłniejszego rozporządzenia lub statutl,l .
Decyzja jej 'je's t 'ostateczna.
'
,
W razie unieważnienia wyborów należyzarzą
dzić ponowne wybory w ciągu 3 miesiE:cy od ' dnia
Głosowanie
jei>t tajne.
Rrt. 173. Minister Przemysłu i Handlu wyda
dla każdej izby rzemieślniezej statut. Zmiany statutu uohwala izba rzemieślnicza, ci zatwierdza Minister
Przemysłu i Handlu.
Statut musi oznaczyć: ,
, 1) nazwę, siedzibE: ' j okrąg izby rzemieślniczęj;
, 2) liczbę członków izby;
3) sposób powzięCia uchwał;
4) skład, wybór i zakr!=s działania zarządu izby;
5) sposób i warunki zwoływania izby i jej orga
nów na posiedzenia;
,6) sposób stwierdzania uchwał zebrania i zarzą
d'i.., izby rzemieślniczej; ,
'
" , 7) sporządzanie 'j uchwalanie ,budżetu;
,
", ' 8) sporządzanie, rożpatrywanie i zatwierdzanie powzięcia de~yzji.
Bliższe szczegóły, dotyczące postępowania wy·
sprawozdań rachunkowych; ,
borczego,
będą ustalone statutem każdej poszczegót9) warunki zmiany statutu;
nej izby.
" :,
10) tworzenie komisyj egzaminacyjnych;
Jeżeli
co
,
do
członka
izby
zajdą
okoliczności,
, 11) czasopisma, w których izba rzemieślnicza
któreby go pozbawiły prawa wyborczego, przestaję
winna umieszczać swoje obwieszczenia.
on być członkiem izby.
" ,
Jeżeli okaże się, że statut , zawiera postanowienia, sprzeczne z obowiązu}ącemi przepisami, a izba
Rrt. 177. Władza przęmysłowa wojewódzkę
rzemieślnicza w terminie, wyznaczonym przez Mi·
wyznacza dzień i godzinę otwarcia nowowybralief
nistra , Przemysłu , i ' Handlu, nie przedstawi uchwały . izby.
(
','
o odpowiedniej zmianie statutu, Minister Przemysłu
Otwarcia , dokonywa delegat władzy " przemys'ło : '
i Handlu zmienia odnośne postanowienia statutu.
wej wojewódzkiej, który oddaje przewodnictwo naj
I\rt. 174. ' Izba rzemie'ślnicza składa się z człon starszemu wiekiem, a ten zarządza wybór prezydenta: ,
ków, powołanych w drodze wyborów. ,
Rrt. 118. Izba rzemieślnicza wybiera z gro,na '
Prawo , wybierania członków izby rzemieślniczej swych członków na 3 lata za pomocą głosowania '
mają rzemieślnicy bez różnicy płci, którzy są obykartkami bezwzględną y,-iE:kszością głosów zarząd,
watelami polskimi, używają w pełni praw cywilnych składający się z ' prezydenta, wiceprezydentów i po- i
i prowadzą samoistnie przemysł rzemieślniczy w okrE:- zostałych czło,nków zarządu.
' . "
guizby przynajmniej od trzech lat.
Izba
r,z~lJlieślnicza może tworzyć ze swych , cz.łon'"
Prawo wybieralności posiadają rzemieślnicy, maków komisje , do stałego lub przejściowego spełnia"
jący prawo wybierania, o , ile ukończyli 30 lat życia
i co najmniej od trzechlat prowadzą samoistnie własne nia poszczególnych zadań; zarówno izba, jak i, jej
komisje mogą zapraszać na swoje obrady rzęczowarsztaty w okrE:gu izby.
'
Nie ' mogą jednak korzystać z prawa wybierania znawców z cgłosem doradczym.
Zarząd
izby
winien
o
każdej
tmianie
w
swoiJ;
i wybieralności osoby" skazane prawomocnym wyrokiem sądowym za przestE:pstwa, pociągające za sobą składzie i o "vyniku każdego wyboru donieść w, ~rii '
dniowym terminie władzy przemysłowej wojewódzkiej~
utratę prawa' wybierania , i wybieralności do Sejmu,
na czas trwania utraty tego prawa.
Rrt. 179~ Członkowie zarządu izby i komis9i \
Rrt. 175. Członkowie izby są wybierani na spełniają poruczone im czynności bezpłatnie, o ile
6 lat; CO 3 lata ustępuje dnia 31 grudnia połowa statut nie stanowi inaczej. '
członków.
Pierwszy niepełny rok liczy się za pełny,
Rrt. 180. ' Do załatwiania prac przygotowaw~ ,
o ustąpieniu zaś połowy .!:złonków po raz pierwszy czych i wykonawczych, wynikających z zakresu dzią- " ,
od daty ukonstytuowania się na podstawie , niniej- łania izby, mianuje każda izba rzemieślnicza z poźa "
szego rQzporządzenia rozstrzyga losowanie. Przepis grona swych członk?w za~odowo wykształcon.~goJ ,
ten stosuje się tak że do izby ukonstytuowanej po płatnego sekretarza, Jako tez płatny personel blUro,~ '
rozwiązaniu poprzedniej (art. 191).
wy. Sekretarz :jest kierownikiem biura.
'" " '
Ustępujący
członkowie mogą być
ponownie
Rrt.181~ Członkowie izby są obowiązani braĆ ,
wybrani.
W równej liczbie wybiarzmi są także zastE:pcy, udział w posiedzeniach, opracowywać poruczone im, ' 'I,
którzy zastępują członków izby ' w razie potrzeby; sprawozdania i przyjmować wybór do komisyj, utwo':' , ,
w rażie wystąpienia członków izby wstępują na ich rzonych przez izbę.
-
I\rt. 182. Zebrania izby są zwyczajne i nad·
Zwyczajne odbywają się przynajmniej raz
W kwartale.
Nadzwyczajne zebrania zwołuje si~ na życzenie
Ministra Przemysłu i Handlu, na żądanie przynajmniej
l/S członków izby lub według uznania zarządu izby.
Nast~pujące sprawy zastrzega się kompetencji
zebrania członków izby rzemieślńiczej
1) wybór zarządu i komisyj;
2) uchwalanie budżetu, rozp atrywanie i zatwier·
dzanie sprawozd ań rachunkowych z roku ubiegłego;
uchwalanie wydatków, nieprzewidzianych w budżecie;
3) nabywani e, zbywanie lub obciążanie nieru·
żwyczajne.
chomości;
4) zaciąganie pożyczek, z wyjątkiem pożyczek
krótkoterminowych, które mogą być spłacone z nad·
wytki dochodów bieżących jednego roku obrachunkowego;
5) zbywanie ruchomości izby, posiadających
wartość historyczną, artystyczną lub naukową;
6) opinjowanie i uchwalanie wniosków, które
mają być p rzedstawiane władzom, a tyczą się ogólnych interesów rzemiosła, w szczególności zaś ustawodawczego regulowania stosunków rzemiosła;
7) uchwalanie przepisów, regulujących sprawy
terminatorskie;
8) mianowanie sekretarza izby;
9) uchwalanie wniosków o zmianie statutu.
Warunkiem ważności uchwalonych przepisów,
regulujących sprawy terminatorskie, jest zatwierdzenie
ich . przeż Ministra Przemysłu i Handlu oraz ogło
szenie.
Izba rzemieślnicza jest osobą prawną;
może nabywać mająte k ruchomy i nieruchomy, zawierać umowy, zaciągać zobowiązania, pozywać i być
I\rt. 183.
pozywaną.
.
-
Dziennik -Ustaw. Poz. 468.
718
Za zobowiązania odpowiada izba swoim ma'
jątkiem.
. Funduszów izby wolno używać tylko do speł
niania zadań izby, ustalonych ustawą albo statutem,
. i na pokrycie kosztów zarzą du izby.
Izbom wolno pobierać osobne opłaty za ko·
rzystanie z ich urząd z eń, szkół, gospód i t. p.
ł\rt. 184. Fundusze izbYJ które nie są przeznaczone na pokrywanie bieżących wydatków, należy
lokowa ć w sposób, przepisany dla lokat z bezpieczeństw em pupilarnem.
W wypbdkach. las ł uguj~cych na uwzgl ędnie nie,
może Min ister Pr zemysłu i Handlu ze zwo lić czasowo
ns Inny sposób lokaty.
I\rt. 185. Uchwały izby rzemie ś lni Czej w sprawach, wymienionych wart. 182 I. 3, 4 i 5, podlegają zatwierdzeniu Ministra Przemysłu i Handlu.
I\rt. 186. Izba rzemieślnicza układa torotznie
budiet i prżedstawia go de> zatwierdżenia Ministrowi
Przemysłu i Handlu w terminie prze zeń lIstllilonym.
Preliminow aną w budżecie sumę wydatków izby
w cz~ści, która nie ~najduje pokrycia w samoistnych
dochodach izby, pokrywa si ę z dodatku, przewidzianego w ustawie o państwowym podatku przemy'
słowym.
.Ng 53.
Wysokość procentową tego dodatku na rzecz
izby rzemieślniczej ustala każdorazowo Minister Przemysłu i Handlu w granicach, przewidzianych w obo'
wiązującej ustawie o państwowym podatku przemysłowym. '
Władze podatkowe podają izbie rzemieślnicze)
za zwrotem kosztów do wiadomości dane o dokonanym wymiarze podatku, jako też o zaszłych później
zmianach.
Rrt. 187. Izba rzemieślnicza przedstawia Mini·
strowi Przemysłu i Handlu do wiadomości corocznie
najdalej do końca marca zamknięcie rachunkow za
rok ubiegły.
flrt. 188. Przy izbie rzemieślniczej tworzy się
wydział czeladników.
Członków tego wydziału i ich
zastępców wybierają wydziały czeladników, utworzone
przy cechach, mających swą siedzibę w okręgu izby.
Prawo wybieralności mają czeladnicy, którzy
ukończyli 25 lat, są obywatelami polskimi, używają
w pełni praw cywilnych i pracują co najmniej dwa
lata w warsztatach rzemieślniczych w okn:gu izby.
Liczbę członków (oraz zastępców) wydziału czeladników przy izoie rzemieślniczej i podział tej liczby
pOp1iędzy poszczególne wydziały czeladników, utworzone przy cechach, ustala statut izby.
Wyborów dokonywają cechowe wydziały czeladn ików w drodze pisemnego głosowania pod kon.
trolą delegata władzy nadzorczej.
Postanowienia artykułu 174 ust. 4 i art. 175
stosuje się odpowiednio do członków
zastępców
członków wydziału czeladników.
1\rt. 189. Wydziałowi c-zeladników przy itbie
rzemieślniczej przysługuje prawo współ działania
1) w regulowaniu spraw terminatorskich (art. 170
ust. 1 I. 3); 2) w wydawaniu opinij i w przedstawia·
niu wniosków, tyczących się stosunków terminatorów
i czeladni ków; 3) w obradach i uchwałach, tyczą
cych się ustroju i działalności egzaminacyjnych komisyj czelad niczych, tworzonych przy izbie.
Przy statutowem ustalaniu współudziału w wy..
żej wyliczonych sprawach należy uwzględniać zasadę,
że wzięcie udziału w obradach i uchwałach um:ądu
lub komisji z pełne m prawem głosu powinno być
zastrzeżone przynajmniej jednemu czło nkowi wydziału
czeladników oraz że w sprawach, określonych w ustę·
pie pierwszym tego artykułu pod I. 2), wydzieIł czeladn ików może oddzielnie wydać swą opi!1J~ l-ub
przedstawić swe wnioski.
Art. 190. Ogólny nadz6r nad izbami rzemieśl·
niczemi sprawuje Minister Prżemys łu i Handlu.
.
Minister Przemysłu i Handlu wyznacza dla izby
rzemieślniczej swego przedstawiciela, który n1ii1 prawo
uczestniczenia w pełnych posiedzenia(;h izby l zabierania glosu we wszystkich sprawach, · omawianyth na
posiedzeniach, nie ma jednak prawa głosowania.
Przedstawicielowi Ministra Przemysłu i Handlu
przysługuje prawo sprzeciwu z mocą za w ie sźaj ąc;fł;
jeżeli uchwały izby są niezgodne z ustawami i raź ..
porządzeniami wykonawczemi lub jeżeli przekraczaj"
zakres działania izby.
.
W razie sprzeciwu rozstrzyga Minister Przemysłu
i Handlu po uprzedniem wysłu<:ha ni u opinji złlTządLl
izby rz emi eślnicz ej .
I
I
•
· ,....
Dziennik Ustaw. Poz. 468.
Rrt. 191. Minister Przemysłu i Handlu może
rozwiązać izbę rzemieślniczą, jeżeli izba mimo dwuI<;rotnego wezwania władzy nadzorczej zaniedbuje
spełniania swych zadań, albo jeżeli czyny lub zaniedbania izby naruszają obowiązujące przepisy lub zagrażają interesom Państwa.
W razie rozwiązania izby należy zarządzić nowe
wybory w ciągu 3 miesięcy.
Na czas przejściowy mianuje Minister Przemysłu i Handlu tymczasowy zarząd izby w składzie, jaki uzna za wystarczający.
Rrt. 192. W wykonaniu swych zadań, określa·
nych wart. 170 ust. 1 I. 3, izba rzemie ś lnicza ma
prawo wydawać zarządzenia i przepisy, opatrzone
~onkcją karną, określającą karę porządkową do 20
złotych.
W razie niestosowania się do zarządzeń i przepisów, opatrzonych sankcją karną na podstawie ustę
pu 1 tegq artykułu, zarząd izby nakłada karę porząd
kowg naka7:em karnym.
Od takiego nakazu karnego przysługuje skazanemu odwołanie do władzy prżemysłowej wojewódzkiej w terminie 14 dni, licząc od dnia nastc;:pującego
po dniu doręczenia nakazu.
Wniesienie odwołania wstrzymuje ściągnięcie
mdoionej k(lry porządkowej.
Decyzja władzy przemysłowej wojewódzkiej jest
ostatęq:na. Karę porządkową ściąga s ię na rzecz izby w drodze administracyjnego postępowania przymusowego.
Art. 193. Poza izbami rzemieślniczemi, powsta"
łemi na zasadzie niniejszego rozporządzenia, iadna
~r9aniilacja i instytL1cja. bez względu na jej charakt~r lub cel, nie ma prawa przybierać n'azwy "Izba
Rzę mieślnicza" •
1\rt. 194. Z dniem ogłoszenia w dzienniku urze:dowym wojewódzkim zarząd z enia wyborów do nowyth izb w Poznaniu, Bydgoszczy i Grudziądzu
w myśl niniejszego ro zporządzenia is tniejące tam
w obecnym s kładz ie izby zostają rozwiąz a n e z mocy
prawal Minister Prł!emysłu i Handlu W myś l art. 191
z.lllrnianuje na czas przejś c iowy dla każd ej z tych izb
tym ez,, ~owy z~rzlld. który s p ełnia ć b ę d z i e czynności
2fjf;Ząg u b:by w myśl po atetnowień nini ejszego rozpor~ąd~(mia aż do cza§u ukonstytuowania s ię izby W no.
wym skłądzie .
.
Majątek razwiąz any ch izb wraz ze wszystkiemi
ich dłllgp.mi i zobowiązaniąmi przechodzi na izby,
P9W5tąjąl;e w miej:i Ę e rozwiązanych . W razie s poru
~g gg ppdzi~łu mąjątku rozwil'lz ane j izby między
.,P,WQpCJwstąłe izby rozstrzyga Miniśter Przęmyslu
i łi?mglll.
DZIf\Ł
X.
Postanowienia przejściowe i końcowe.
Rrt. 195.
Do s'praw, co do których wdrożono
postępowanie przed wejściem w życie niniejszego
rQ;zpf) fzą dzenia, należy sto ~ ować pod wzgle:o e m włi'lś
ciwości władz, postępowania i środków prawnych
dotychczasow~ ustawy.
719
Rrt. 196. Na obszatze województw poznańskie~
go i pomorskiego ogranicza się ustaloną nlniejszem
rozporządzeniem
właściwość
władz
przemysłowych
o tyle, że przekazuje się
1) w miastach, niewyłączonych z powiatów, a Ji4
czących ponad 10.000 mieszkańców, magistratom
załatwianie spraw dotyczących zgłaszania przemysłu (art. 7, 144, 147), zatwierdzanie projektów urzą
dzeń zakładów przemysłowych z wyjątkiem zakładów '
przemysłowych, określonych wart. 16 i 1.32 ust. 1 I. 4,
sprawy, dotyczące zaniechania prowadzenia przemysłu, zmiany lokalu przemysłowego, otworzenia filji
(art. 36 i 37),
sprawy, dotyczące zgłaszania prowadzenia przemysłu przez zastępce: lub dzi€riawcę, na r(l~hunek
wdowy lub małoletnich spadkobiereów, na rachunek
masy konkursowej lub spadkowej (art. 38 i 40),
'prowadzenie rejestrów uprawnień j zakładów
przemysłowych;
2) wojewódzkim sądom administracyjnym
rozstrzyganie w II Instancji odwołań od zarzą4
i orzeczeń władz przemysłowych I instancji I ma~
gistratów w sprawach, okre~lonych w ust. 1), oraz
od decyzyj władz przemysłowych I inst!3ncji w sprawach licencyj na przemysł okrężny (art. 46, 51, 52.
54, 58), uprawnień na targi małe (art. 65 i 66), re~
gulami nów dla targów małych (art. 68) i w sprawach
zakazu trzymania uczniów (art. 111-115),
nadto 2!atwierdżanie statutów i zmian statutów
korporacyj (art. 74 i 99) oraz tych związków korporacyj, których okrąg nie rozciąga się poza terytorjum
województwa (art. 104 i 109)-z zastosowaniem dotychczas obowiązujących przepisów o postępowaniu
uchwałowem i sporno-administracyj nem.
dzeń
\
Wykonanie niniejszego rozporf:qdze~
nia porucza się Ministrowi Przemy słu i Handlu w porozumieniu 7- właśEiwymi ministrami.
Rrt. 197.
1\rt. 198.
Rozporządzenie
ninjęi ~ ~e
wc:;hQQzi
w :Zycie w sześć miesięcy po dniu jego ogłoszenia.
Rąda Ministrów może jednak w drodze rozporiqdze·
nia odroczyć ten termin ogólnie lub dla poszczególnych województw, najwyżej wszakie na trzy dalsze
mie s iące.
Z dniem wejścia w życie tego rozporządzenia
moc obowi ą zuj ąc ą sprzeczne 1. ·niem po~taflel~
wienia lj ljti'lW i rQ~pqr~?ld zęń. OQ cza:m ur~gu'IQW!ł'
tracą
nia w d ro d l e ustawowej sprawy uprawnień do kierownictw a robotami budowlanemi lub też ich prowadzenia pozostają w m pcy odno~ne . p rzęwi § y, oggWiiil"
zujące w tym przedmiocie w pQszczególnych cjzil:~lni~
cach Państwa . .
.
Do czasu wydania nęwąj !.Hlt~WY flgftpw~j ~g
zostają w mocy rozporządzęnia: 1) Ministra Przerny~
słu i Handlu .w porozumieniu z Mif!istfem Spraw
Wewnf1~rmych ?- dni~ 26 kwietnią 1923. r· W pf~ęd,
miocie koncesjonowania przemysłu zbierąnia i łĘlp;:l
nia kału rap negQ i ropYflaftowej (Dz. U. ~. P. Nl!49,
poz . . 34.8), 2) ?ustrjackif!gq Ministr~ Hąnc;llu W p,grQ.
zumlemu z Mmlstrem Spraw Wewnętrznych z dnia
23 marca 1910 r. w sprawie ustanowienia warunku '
koncesji ellą p rz erny::?łu ' pn~\il rabiimia rgpy i przemy~
słu rozsprz e daży nafty zapomocą wozów beczkowych
(Dz. u. p . Ne 62) i z dnia 16 wrześnja 1909. r. w spra~
.. 720
,
'i
!
"
Dziennik Ustaw. Poz. 468
wie ustanowienia warunku . koncesji dla przemysło
wych przedsiębiorstw magazynowania ropy i zakła
dów dla tłoczenia ropy oraz postępowania przy za- '
twierdzaniu zakładów przemysłowych dla tłoczenia .
ropy (Dz. u. p. N2 143).
W województwach: warszawskiem, łódzkiem,
kieleckiem, lubelskiem, białostockiem, ' poleskiem,
nowogródzkiem, wileńskiem, wołyńskiem i w m. st.
Warszawie uważa się za dowód .posiadania uprawnie·
nia przemysłowego (art. 3) do samoistnego prowadzenia rzemiosła stwierdzenie przez urząd gminny
rozpoczęcia samoistnego prowadzenia danego rzemiosła przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia i przedłożenie świadectwa przemysło
wego, wykupionego za rok 1927.
W okresie pięcioletnim po dniu wejścia w życie
niniejszego rozporządzenia należy uważać za dowód
uzdolnienia zawodowego do samoistnego prowadzenia
rzemiosła także zaświadczenie
urzędu
gminnego,
stwierdzające, że odnośna osoba pracowała u rzerpieślnika, prowadząc.ego samoistnie dane rzemiosło,
bezpośrednio przed zgłoszeniem (art. 144) przez lat
p,ięć.
,
W miarę potrzeby Minister Przemysłu i Handlu
może pr zedłużyć pięcioletni okres przejściowy, wskazany w poprzednim ustępie, najwyżej o dalsze
pięć lat.
- _
Stosownie do art. 8-a ustawy konstytucyjnej
z dnia 15 lipca 1920 r. zawierającej statut organiczny
województwa śląskiego (Dz. U. R. P. N2 73, poz. 497),
uzupełnionej ustawą konstytucyjną z dnia 8 marca
1921 r. (Dz. U . . R. P. N2 26, poz. 146), zależy od
uchwały Sejmu Sląskiego, czy i kiedy rozporządzenie
niniejsze ma wejść w życie na obszarze województwa
śląskiego.
Prezyde~t . Rzeczypospolitej
Prezes Rady Ministrów
,. Mościcki
Minister Spraw Wojskowych
J. Pilsudski
Minister: K. Barte!
Minister Spraw Wewnętrznych: Stawoj Skladkowski
f\-'inister Spraw Zagranicznych: August Zaleski
Minister Skarbu: a. Czecbowicz
J'V\inister Sprawiedliwości: A. Meysztowicz
Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego
Dr. Dobrucki
Minister Rolnictwa: K. Niezabytowski
Minister Przemysłu i Handlu: E. Kwiatkowski
Minister Komunikacji: Romocki
Minister Robót Publicznych: Moraczewski
Minister Pracy i Opieki Społecznej: Dr. Jurkiewicz
469;
469.
Rozporządzenie
Ministrów Skarbu
z dnia 30 maja 1927 r.
zmieniające
Skarbu i
§§ 2 i 3 rozporządzenia Ministrów
z dnia 7 września
1926 r. o lichwie pieniężnej.
Sprawiedliwości
Na mocy §§ 2 i 10 rozporządzenia Prezydenta
Rzeczypospolitej z dnia 29 czerwca 1924 r. o lichwie
pienięznej (Dz. U. R. P. Ng 56, poz. 574) oraz art. 1
ustawy z dnia 30 czerwca 1926 r. dotyczącej prze·
dłużenia mocy obowiązującej tego rozporządzenia
(Dz. U. R. P. N5! 62, poz. 372) zarządza się co następuje
§ 1. Par'agrafy 2 i 3 rozporządzenia Ministrów
Skarbu i Sprawiedliwości z dnia 7 września 1926 r.
o lichwie pieniężnej (Dz. U. R. P. N2 95, poz. 556)
otrzymują brzmienif' następujące
,,§ 2. Korz,
"Iiątkowe, osiągane przy czynnościach kredy to ','
ry szczególnianych w wykazach w myśl popr.:-,
' 10 paragrafu, nie mogą przekraczać 12G/o w stc ~ .
rocznym.
Przepis zawan \
ustępie 1 niniejszego para·
grafu nie obejmuje
1tu kosz~ów porta, damna
i opłat stemplowych,
JZ nie obejmuje
prowizji
obrotowej na rachunkaCh otwartego kredytu i bieżą·
cych, która jednakże nie może przekraczać 1/4°/0
kwartalnie, od większej strony obrotu po potrąceniu
salda i pozycyj frankowanych. Przy pożyczkach na
zastaw ruchomości z wyjąt kiem papierów wartościoM
wych i towarów, korzyści majątkowe nie mogą przekraczać 12% w stosunku rocznym tytułem procentów
i prowizji od udzielanych pożyczek draz aż do odwołania 2% miesięcznie od sumy udzielanych pożyczek tytułem wynagrodzenia za ubezpieczenie przedmiotów zastawu, ich przechowanie i szacowanie.
§ 3. Umowy o pożyczki pieniężne, zawarte
przed dniem wejścia w życie niniejszego ' rozporzą
dzenia, w których wymówione korzyści majątkowe
ponad normy, przewidziane § 2 niniejszego rozporządzenia, nie zostały pobrane przed tym terminem,
ulegają wykonaniu w ten sposób, że korzyści ' te mogą być pobrane w umówionej wysokości za czas do
najbliższego terminu ich płatności. Termin ten nie
może przekraczać daty 15 lipca 1927 r."
§ 2. Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie
z dniem 15 czerwca 1927 r. Równocześnie uchyla
się rozporządzenie Ministrów Skarbu i Sprawiedliwości z dnia 9 kwietnia 1927 r. o zmianie §§ 2 i 3
rozporządzenia z dnia 7 września 1926 r. o lichwie
pieniężnej (Dz. U. R. P. N2 40, poz. 359).
Minister Reform Rolnych: Witold Staniewicz
Minister Skarbu; a. Czecbowicz
Minister Poczt i Telegrafów: Boguslaw Miedziński
Minister Sprawiedliwości: A. Meysztowicz
- =._ -
Warszawa. Drukarnia- Państwowa.
-- ~ -
Tłoczono
Spra..
wiedliwości
-
z polecenia Ministra Sprawiedliwości.
- - - - - - - - - - - _ . __ . . _-- -- - - - - - -- - :--_.-_..._._-_._"" ..._-- -_. --_ .. _._,--
Konto czekowe Pocztowej KasyOszczf1dności N2 30130.
Cena 60 gr.
36958 P
- - --
1>
\~NNIK
'
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ.
N2 53.
15 czerwca
Rok 1927.
--------------------------------------------~-------------------------------------.
T RE Ś Ć
ROZPORZĄDZENIE PREZYDENTf\
RZECZYPOSPOLITEJ
468-z dnia 7 czerwca 1927 r. o prawie przemysłowem • • • • • •
Poz.
~
• ł
,.
697
469- -Skarbu i Sprawiedliwości z dnia 30 maja 1927 r. zmieniające §§ 2 I :3 rozporządzenia M[nl ~
strów Skarbu i Sprawiedliwości z dnia 7 września 1926 r. o lichwie pieniążneJ.. • • "
720
;
;
•
•
ROZPORZf\DZENiE MiNISTRÓW
Poz.
,;
' i ' = =-=
468.
Rozp,orządzenie
~rezydenta
Rzeczypospolitej
z dnia 7 czerwca 1927 r.
oprawie przemysławem.
Na podstawie art. 44 ust. 6 Konstytucji i ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o upoważnieniu Prezydenta Rzeczypospolitej do wydawąnia rozporządzeń
z mocą ustawy (Dz. U. R. P. N2 78, poz. 443) postanawiam co następuje
DZIf\Ł
I.
Postanowienia zasadnicze.
f\rt. 1.
Za
rzemysł W
rozumieniu ninieJszego
wszelkie zatrudnienie zarobkowe lub przedsiębiorstwo, wykonywane samoistnie i zawodowo, bez względu na to, czy jest ono
wytwarzające, przetwarzające, handlowe lub usługo,we.
rozporządzenia
uważa się
f\rt. 2. Nie są przemysłem _ w rozumieniu niniejszego rozporządzenia i przepisom jego nie podlegają
1) rolnictwo, ogrodnictwo i leśnictwo;
•
2) rybołówstwo i łowiectwo;
3) przedsiębiorstwa, regulowane przepisami u·
staw górniczych;
4) przedsiębiorstwa, zastrzeżone ustawowo wyłącz nie Państwu ;
5) prze dsięb iorstwa kolejowe. żeglugowe i pro~
mowe, samolotowe (żeglugi powietrznej);
6) prze dsiębiorstwa i ajencje emigracyjne;
7) zakłady elektryczne, służące do wytwarzania,
przetwarzania, przesyłania i rozdzielania energji elektrycznej;
8) zakła.dy naukowe i wychowawcze, praca za'
wodowa prywatnych nauczycieli i wychowawców mło·
dzieży;
9) zakłady lecznicze, zdrojowiska i uzdrowiska,
ambulatorja, lecznice zwierzęce;
10) banki, kantory wymiany, Instytucje kredytowe i ubezpieczeniowe, domy składowe publiczne;
11) praca zawodowa adwokatów, obrońców są
dowych, notarjuszów, inżynierów, architektów, budowniczych (techników budowlanych), geometrów,
mierniczych, rzeczników patentowych;
12) działalność literacka, twórczość artystyczna,
wykonywanie nakładu własnych utworów, wydawnictwo i sprzedaż czasopism;
.
13) praca zawodowa lekarzy, lekarzy weterynaryjnych, farmaceutów, felczerów, dentystów, techników dentystycznych, położnych, pielęgniarzy, sanitarjuszów, masażystów;
14) apteki, laboratorja bakterIologiczne i do celów djagnostyki lekarskiej, wyrób i sprzedaż surowic,
szczepionek, preparatów organo-terapeutycznych oraz
produktów bakteryjnych leczniczych i zapobiegają
cych chorobom, wyrób i sprzedaż substancyj i przetworów odurzających, detaliczna sprzedaż trucim
i środków leczniczych;
15) praca zawodowa zaprzysiężonych maklerów
handlowych, giełdowych, wekslowych, towarowych
i okrętowych;
16) przedsiębiorstwa zabaw, koncertów, przedstawień teatralnych, widowisk i innych rozrywek publicznych wszelkiego rodzaju;
,
17) przemysł domowy (zarobkowe zatrudnienie
wytwórcze, wykonywane ubocznie i wyłącznie przy
Dziennik UsŁaw Poz. 468.
pomocy osób. należących do rodziny lub do służby do,
DZlf\Ł H.
mowej);
18) pośrednictwo pracy;
Przemysł ze stałą siedzi bą.
19) przedsiębiorstwa detektywów prywatnych;
H. Przepisy ogólne.
20) biura próśb i podań;
21) handel takiemi przedmiotami i taką bronia
Rrt. 7. Kto rozpoczyna prowadzenie przemyi amunicją. które służą wyłącznie do celów wojennych;
słu ze stałą siedzibą, nie należącego do przemysłów
22) przedsiębiorstwa. mające na celu pośrednie' koncesjonowanych (art. 8), winien donieść o tern
two przy sprzedaży ziemi oraz prowadzenie parcela- równocześnie władzy przemysłowej I instancji, która
cji, osadnictwa i regulacyj rolnych na terenach, po' . potwierdzi bezzwłocZnie odbiór zgłoszenia.
łożonych poza granicami miast.
W doniesieniu (zgłoszeniu) należy podać
Rozporządzenie Rady Ministrów określi, w ja,
1)
imię, nazwisko, wiek, przynależność państwo
kich granicach rozporządzenie niniejsze mieć będzie
wą i miejsce zamieszkania rozpoczynającego przemysł;
zastosowanie do przedsiębiorstw państwowych oraz
2) rodzaj przemysłu z możliwie dokładnem okreś
przemysłowej pracy publicznych zakładów na ukowych,
leniem przedmiotu przedsiębiorstwa;
zakładów , karnych i poprawczych.
3) miejsce prowadzenia przemysłu (siedzipę,
lokal);
Rrt. 3. Prowadzenie przemysłu jest wolne i do4) firmę przedsiębiorstwa.
zwolone każdemu, o ile rozporządzenie niniejsze nie
Osoby prawne winny podać dane wskazane pod
przewiduje w tym względzie wyjątków lub ograniczeń.
liczbą 2-4.
.
Prawa prowadzenia przemysłu, n~byte ną podO ile przemysł ma być prowadzony przez 7;astawie dotychczasowych przepisów, pozostają VI mocy.
stępcę lub dzierżawcę, należy podąć takżę d~neł tyRozporządzenie niniejsze nie narusza uprawnień
czące się jego osoby.
przemysłowych z ustawy o ochronie wynalazków, wzo·
rów i znąków towarowych.
Rrt. 8. N@stępujące rQdząje przemysłu w·o /no
prowadzić dopiero po uzyskaniu koncesji
.
Rrt. 4. Przy prowadzeniu przemysłu cudzozie1) przedsiębiorstwa instalacyj wodociągowyeh,
miec korzysta z równych praw z obywatelami Pań gazowych, elektrycznych;
stwa Polskiego, jeieli w jego ojczystym kraju oby2) przemysł kominiarski;
wi1ltel polski wzajemnie używą równych praw z oby3) wyrób i sprzedaż wszelkiego rodzaju materwatelami miejscowymi.
jałów i przedmiotów pyrote<;hnic:znych i wybuchoWząjemnpść winna być stwierdzonll powołaniem
wych;
się na umowy międzynarodowe . .JeŻeli cudzoziemiec
4) wyrób i sprzedaż broni i amunicji;
nie może udowodnić wzajemności w powyższy spa5) wyrób i sprzedaż statków powietrznych;
śó b, o dopuszczeniu go do nabycia uprawnienia prze6) przemysł gospodni (hotele, domy zajezdne,
mysłowego i prowadzenia przemysłu orzęl,aM ini s ter
pensjonaty, utrzymywanie lokali gier w karty);
Pr ze mysłu i Handlu w porozumienil,l z Ministrami
7) przed 1i iębiorstwą,. pośrądniqąc;e w n€loywaniu
Sprąw Zagranicznych i Spraw Wewn~trwydl po wy.
biletów podróiy kolęjami, okrętl'lrni i t, p.. W ~ksPfJdja
s łLlchaniu opinji izby przemY!ł ło.wo · h and l owej Illb rzewaniu bagl'lżu podróżujący<;h oraz VI ułi'ltwianill wliilęl.
mieślnif;zej.
. kiego rodzaju udogodnień w p'Qdróiy;
8) przedsiębiorstwa, trudnii'ltę sie dochodzef\rt. 5. W prledsi~bj9rstwC\c h przemy s łowy<:h. niem roszczeń, powstających z umowy o przewóz
nąla żąe y c h do QS\ób niezdolnych <IQ d i! ii"lloń pri"lwnych
towarów, do zarządów kolejowych i innych zakładów
i do mąłoletnich. winni być: usti"lllowieni Zi3:ite;pcy. przewozowych;
posiadający ' ustawowe warllllki §Al1lOistn~gD prOW139) przedsiębiQrstwEł informą<;yjne Q stosunkach
dzania przemysłu , Pnepis ten nie stesLjje s i~ do ma- kredytowych i zdolności płatniczej przemysłowców
loletojch. któr4lY f\a mocy fij!(:zegq 1nych prl;!'! pisów s ą i innyth osób;
.
zdolni do . clli~ł{;lń prawnyeh.
'la) hcmde.l !:ihui!y;t ną (handtd uiyw~!'!@mi . jlJi
Przy nabywaniu uprawnienia i prewadze niu prze- ulmmi gfTl i, uiywan!'!111 oDuwiąm, uiywąn1\ bilillilnł1
mysłu osoby prawne winny zastosować sil'! de> prze
i (;lQścielą i innemi używan@rni flrzedmi~t~mi· z. tkil>
plspw ninj ęjsz eg o rozporząd zen ia: w szczeg6 lno śc;. 1 nin i metah.J. o ilę pf?:ecimiQty te !'lic pw~d ~ti}wiiji1
wi[1ny lJ~t?lnęwić za~tEłPcą, posiadającego ustawowe warŁości artystycznej Iwh historyc;znej);
11) pfzemysł . l!astąwnlezy (u~zlelanie paiyqek
warYł1ki prowadzeni~ przemysh.~.
na zastaw r~ehomeśd);