Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 17 marca 1927 r. o wydzielaniu z administracji państwowej przedsiębiorstw państwowych, przemysłowych, handlowych i górniczych oraz o ich komercjalizacji.

18 marca

nzE CZYP oSp oLI TE J P oI1 S re] EJ.

N2 25.

Rok 1927.

T R E Ś Ć

ROZPORZf\OZENIE PREZYOENTI\ RZECZYPOSPOLITEJ .'

Poz.

195-z dnia 17 marca 1927 r. o wydzielaniu z administracji państwowej przedsiębiorstw państwowych, przemysłowych, handlowych i górniczych oraz o icli komercjaliZJ.cji • •. • • • . ,

245

KOLEJOWPl UMOWI\ TRRYFOWR

Poz.

196-zawarta mi~dzy Rządami Rzeczypospolitej Polskiej i Republiki Czeskosłowackiej •

•

•

••

249

z dnia 26 stycznia 1927 r. w sprawie ratyfikacji umowy kolejowej i taryfowej mi~dzy Rzecząpospolitą Polską a Republiką Czeskosłowacką, podpisanej w Warszawie dnia 23 kwietnia ·1925 roku • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Z"iS

197-0świadczenie rządowe

ROZPORZI\DZENlł\ RF\OY MINISTRÓW

Poz.

198-z dnia 15 lutego 1927 f. o powolaniu urzędu Naczelnego Nadzwyczajnego Komis::;za do spraw

walki z epidemjami. • • • . . . .

. . . .•

199-z dnia 15 lutego 1927 f. o rozszerzeniu granic miasta Lubartowa w powiecie lubilrtowskim,

. . . • . . . . . . ..

województwie lubelskiem. . . . . . . . .

200-z dnia 15 lutego 1927 r. o zmia:1ie granic gmi:1y miejskiej Żurawno w powiecie żydaczowskim, województwie stanisławowskiem • • • • • • • • . • • . ' . • • • • • . •

195.

Rozporządzenie

Prezydenta Rzeczypospolitej

256

256

256

pospolitej do wydawania rozporzCldzeń z mocą ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. (Dz. U. R. P. N"2 78,

poz. 443), postanawiam co następuje

Ih;blorstw państwowych, przemysłowych, handlowych i górniczych oraz o ich komercjalizacji.

I\rt. 1. Pa_ństwowe przedsięb i orstwa przemysłowe, h ę.ndlowe i górnicze mogą być w drodze roz- I

porządzeń Rady Ministrów wyaiTe one -z- ogo nefa drfijfiistrcicji' pańsTwo wej i u'zriane ia przeasi~ blOrstwa

posiada ·lis.e _~~l1Igistną osoboW9SĆ prawną:-- --·

, 'rzedsiębiorstwa te będą zar'ządzime według zasad gospodarki handlowej.

Na podstawie art. 44 ust. 6 Konstytucji I na

mocy ustawy o upoważnieniu Prezydenta Rzeczy-

b~dzie

z dnia 17 marca 1927 r.

O wydzielaniu z administracji państwowej przed-

I\rt. 2. Wydzielone przedsiębiorstwo działać

na podstawie niniejszego rozporządzenia oraz

Dziennik Ustaw. Poz. 195.

statutu, zatwierdzonego na wniosek właściwego ministra przez Radę Ministrów i ogłoszonego w Monitorze Polskim.·

1\rt. 3. Wydzielone przedsiębiorstwo państwo­

we podlega wpisowi do rejestru handlowego i z chwilą

zarejestrowania rozpoczyna swą działalność jako samoistna osoba prawna.

Wpis przedsiębiorstwa i jego władz nastąpi na

mocy rozporządzenia Rady Ministrów o wydzi'eleniu

prze dsiębiorstwa państwowego, na mocy sbtutu oraz

zawiadom ienia właściwego m~ni~tra O ustanowieniu

władz przedsiębiorstwa., .

.

\

1\rt. 4. . Wydzielone przedsiębiorstwo państwo­

we będzi~_~żytk ować i zarząd zać m ajątki e m nierucho mym, oddanym mu protokólarni e w imieniu Skarbu Państwa na podstawle~-inwentarza i szacunku,

sporządzonego przez właściwe ministerstwo łącznie

z Dyrekcją przedsiębiorstwa. )~

Protokół oddania podpisuje imieniem Skarbu

Państwa osoba upełnomocniona przez Ministra Skarbu.

MI!I)ątkiem nieruchomym wydzielonego przedsięb iorstwa, władze tego przedsiębiorstwa zarządzać

i użytkować będą w imieniu przedsic:bior'stwa a na

dobro Skubu Państwa zgodnie z postanowieniami

rOzporzl\dzenia niniejszego.

' ...

I\rt. 5.

5lębiorstwa

Majątek ruchomy wydzielonego przedpaństwowego

zostanie wyodrębniony

z "ogólnego majątku Skarbu Państwa i na podstawie

sporząd zonego przez właściwe ministerstwo łącznie

z Dyrekcją przedsiębiorstwa inwentarza i szacunku

zostanie· protokólarnie przekazany przedsiębiorstwu

na własność wraz ze wszystkiemi prawami i zobowiązani ami odnoszącemi się do tego majątku.

Protokół oddania podpisuje imieniem Skarbu

Państwa osoba upełnomocniona przez Ministra Skarbu.

"rt. 6. Na podstawie ustalonej w myśl art. 4

l 5 · wartości szacunkowej przejmowanego majątku

przedsiębiorstwo sporządzi, nie później niż w ciągu

szeŚciu mler;l~cy po rozpocz~ciu swych czynności,

bilans otwarcia i oznaczy swój kapitał zakład owy,

stano wl~cy różnicę aktywów i pasywów tego bilansu.

Bilans otwarcia będzie zatwierdzony przez właś­

ciwego minilitr& w porozumieniu z Ministrem Skarbu.

Wydzielone przedsiębiorstwe mogą nana własn ość Skarbu Pań­

stwa, zatrzymując go w swem użytkowaniu, oraz we

własnem imieniu nabywać i zbywać majątek ruchomy tudzież zacil.\geć zobowiązania.

Zbywanie majątku nieru·chomego oraz zaciąga­

nie zobowiązań. · obci ążających majątek nieru ch omy,

mcie być dokona ne tylko w gronicach upoważnień

ustawowych, uzyskanych przez Rząd na rzecz przed-

I\rt. 7.

byw ać majątek nieruchomy

kroczenia tej granicy (50%), to na dokonanie takich

wydatków inwestycyjnych musi być uzyskana zgoda

Ministra Skarbu.

.

Statut wydzielonego przedsiębiorstwa powinien

podawać zasady, według których będzie ust,lIany

zysk brutto przedsiębiorstwa.

1\rt. 9. Za wydatki lub brak dochodów, spowodowane przez czynności w)'konywane w intereste

P ań stwa, jeżeli czynności tych wymagać będą potrzeby państwo we. a zostaną ,one zlecone przedsię­

biorstwu państwowemu przez R a dę M:nistrów, przedl siębiorstwo będzie wynagradzane na podstawie uchwa' ły R.:ldy Ministrów z uwzględnieniem słusznych interesów przedsiębiorstwa.

1\rt. 10. Dla pełnego pokrycia wydatków wydziel o ne przedsięb io rstw o państwowe ma prawo dokonywać krótkoterminow ych operacyj kredytowych.

Pr zeds iębior stw o będzie mogło również· podejmować dł ugoterminow e operac je kredytowe za zgodą właściWego mini3tra oraz Ministra Skarbu. Długo­

terminowe operacje kredytowe, które obciążać będą

mająt e k nieru ch6my, mogą być dokonywane tylko

na mocy upoważnień ustawowych.

Za zobowią zan ia zaciągnięte przez wyprzedsi ębiorstw o , niezależnie od odpowiedzialności samego p rzed siębiorstwa, jest odpowiedzialny Skarb Pań stw a do wysokości c ałego majątku

I\rt. 11.

d zie lone

ni e ruchomego, użytkowanego i

to przedsi ębiors two.

zarządzi:lOego

przez

1\rt. 12. Przed siębiorstwo może powiększać

swój kapitał zakładowy, czyniąc na rzecz tego kapit ał u stosowne odpisy z czystego zysku bilansowego.

Poza kapitałem zakładc>wym powinno przedsiębior­

stwo tw orzyć kapitał amortyza.:yjny i rezerwowy,

ew entual nie fundusz asekuracyjny.

Wysokość ' odpisÓw na rzecz tych funduszów

ustali statut przedsiębiorstwa. Prócz teg o mogą być

tworzone na podstawie decyzji właściwego ministra,

wydanej w porozum ieniu z Min istrem Skarbu, inne

jeszcze specja lne fundusze.

f\rt. 13.

Na wydatki Inwestycyjne. które nie

będą

mogły b yć pokryte ze środków przedsi~bior­

stwa, a b ~dą m u siały być wykonane w interesie Pań­

stwa, przedsit;biorstwo będzie mogło otrzymać dotacJę S ka rbu w granicach, ustalonych w budżecie

pań s twowym.

Wszystkie wydatki inwestycyjne, zarówno pokryte z· funduszów prz e dsi ~ biorstwa, jak

. i z dotacji skarbowej, zostaną zapisane na rachunek

kapitału

Skarbu ParlstwCl.

si~biorstwa.

1\rt. 14. Prz ynajm niej 500/0 czystego zysku bilansowego, p ozo stającego po dokonani u obowiązko­

wych od pisów, przewidzianych statutem przedSiębior­

stwa, powinno być przekazane Skarbowi Państwa.

Wszystkie wydatki, wypływające z dziaz wydatkami inwestycyjnemi, pokrywać będą wydzielone przedsiębior­

stwa państ wowe z własnych dochodów, przyczem wy, datki inwestycyjne nie powinny przekroczyć 500/0

preliminowane go zysku brutto przedsi~biorstwa w roiw operacyjnym; o lIeby zaś zaszła potrzeba prze-

f\rt. 15. Bilans, rachunek strat i zysków, oraz

czystego zysku przedsiębiorstwa wydzielonego zatwierdza właściwy mini ster w porozumieniu

z Ministrem Skarbu. Sprawozdanie, zawieraj~ce bilans, oraz rachunek strat i zysków za ostatni rok

sp ra wozdawczy b(;dzie dołączane jak o załqcznik do

drukowanego preliminarza budżetowego.

1\rt. 8.

łalno ś ci przedsi ę b iorstwa, łącznie

podział

Ni 25.

p8ństwowym przedsiębiorstwa te

jedynie w dochodach tą częścią czystego zysku bilansowego, która przy podziale czystego

zysku zost aje przeznaczona do wypłaty Skarbowi

Państwa (a rt. 14) oraz w wydatkach-tern i kwotami,

które miałyby być przez Skarb Państwa wydatkowane

na rzecz przedsiębiorstwa.

Poza innemi operacjami finansowemi na pokrycie możliwych strat eksploatacyjnych będzie mogło

również przedsiębiorstwo uzyskać pożyczkę od Skarbu Państwa odpowiednio oprocentow aną i zwrotną

z zysków lat następnych, a to niezależnie od wpłat,

przewidzianych wart. 14.

W

247

Dziennik Ustaw. Poz. 195.

budżecie

figurować będą

I\rt. 16. Statut określi początek i koniec roku

operacyjnego przedsiębiorstwa.

Bilans oraz rachunek strat i zysków powinien być przygotowany po

ukończeniu

roku operacyjnego nie później jak

w ciągu trzech miesięcy.

10) uchwalanie wszelkich innych wniosków, zgło­

szonych przez Dyrekcję lub członków Rady

i rozstrzyganie wszelkich spraw przekraczajł\­

cych właściwość Dyrekcji,

11) przedstawianie właś'tiwemu min istrowi wniosków co do mianowania, odwołania lub pociągnięcia do odpowiedzialności członków

Dyrekcji oraz stawianie wniosków co do

określenia wynagrodzenia dla członków Dyrekcji.

I\rt. 20. Uchwały Rady Administracyjnej, które ,

bilansu, rachunku strat i zysków, podziału

czystego zysku, pożyczek długoterminowych, nabywania majątku nieru chomego, planów inwestycyjnych

zgodnie z art. 8 muszą być dla kh -waŻności zatwierdzone prze'z właściwego ministra w porozumieniu

z Ministrem Skarbu.

Uchwały, dotyczące zbywania i .qbciążanla majątku nieruchomeg o, przedkładane będą w formie

wniosków ustawowych na Radę Ministrów przez

właściwego ministra w porozumieniu z Ministrem

Skarbu.

dotyczą

. I\rt. 17. Władze pr,lZedsiębiorstwa, posiadającego samo istną osobowość prawną, stanowią

a) Rada Administracyjna,

b) Dyrekcja przedsiębiorstwa,

c) Komisja Rewizyjna.

I\rt. 21. Posiedzenia zwyczajne Rady l'\dminl

. ..

..

stracyjnej zwołuje prezes lub jego zastępca w miarę

.

!\rt: . 18. Rad.~ _ ~dmlnlstr~cYJna składa SIę me potrzeby, najmniej jedn-ili~sześć razLY!' _ciągu roku

wlęceJ, ~ nlz_ Z~Z)ewlęclU człon~ow

.

, .

; operacyjnego. Posiedzenia NaaiWy-ćzajne Rady zwo., Szło~kow Rady powoł~Je I zwalma własclwy , tuje prezes lub jego zastępca na pole.s:enie właścl­

~ m~nls.teri .jed~f) . czlo.nek ,zostaje p. ow.?I?-".y. ,~" .. I??~~_ZU.~ . wego ministra, a także r:ta żądanie co najmniej trzech

m~e~1U z MinIstrem. St<.arbu z. posrod ~rzęćim~gw " członków Rady, lub na żądanie Dyrekcji.

~~lst~rs~~a_ ;;~u, mm z.o~tają . poW9}apl Z_PO:f?,d _/

Rada decyduje we wszystkich sprawach wiElk\j, urzędn~k~w ~łasclwego mmlsterstwa lub z posro~ , szością głosów; w razie równości głosów decyduje

urz.ędmkow . I~nych władz n~czelnyc?,za zgodą ~d- głos prezesa. Do ważności uchwał konieczna jest

. n?sn. ego ~1~lstra, lub wreszcIe z ·posrod fachowcow obecność przynajmniej polowy członków Rad y. Prome~rzę dmkow...

..

tokóły posiedzeń Rada przedstawia właściwemu miCzłonkowIe Rady nie mogą uczestmczyc w przed- ; nistrowi do wiadomości.

! siębio stwach współzawodniczących, lub przedstawiać

inte resów sprzeczDych z interesami przedsiębio r stwa. ,

I\rt. 22. Członkowie Rady Administracyjnej poPrezesa i jego zastępcę z pośród 'Członków bierają za wykonywanie swych czynności wynagro\ Rady powołuje i zwalnia właściwy minister.

dzenie stałe oraz mogą otrzymywać z czystego zysku

tantjemę.

Wysokość wynagrodżenia i tantjemy

Statut przedsiębiorstwa określi sto,s unek liczewyznacza

właściwy

minister w porozumieniu z Mini. bny członków Rady urzędników do członków nie

strem

Skarbu.

urzędników.

.

l

I

I\rt. 19.

Do właściwości Rady Administracyjnej

należy

1) ogólny nadzór i sprawowanie kontroli nad

działalnością przedsiębiorstwa,

2) uchwalanie regulaminów Rady i Dyrekcji,

3) rozpatrywanie i uchwalanie planu gospodarczego, zasadniczej polityki sprzedażnej, budżetu, projektów bilansu, rachunków strat

i zysków, oraz. podziału czystego zysku,

4) sprawy zakładania oddziałów i filij przedsię­

bio rstwa,

5) uchwalanie wniosków o nabywaniu i zbywaniu majątku ruchomego przedsiębiorstwa, '

6) uchwalanie planów inwestycyjnych,

7) sprawy lokowania funduszu 'asekuracyjnego

lub rezerw specjalnych przedsiębiorstwa,

8) uchwalanie wniosków w sprawie obciążania

majątku przedsiębiorstwa oraz v:, sprawie zaciągania pożyczek długotermin9wych,

9) nadawanie prokury na wniose~ Dyrekcji,

I

I\rt. 23. W wyjł\tk.ow ch wypadkach Rada Jlla f

prawo zlecić sp-ecjąloe . za""d anie Je-d nem u ' l uD Więcej I

członkom Rady;-Rada 'r ilO:te r Wi11acrereg ow-ac--jednego ze swych członków .dla utGxmyw~oia . stałego d

kontaktu i współdziałania z Dyrekcją. Za specjalne

czynności może właściwy minister c:!.eleg~wanemll

c~ł9nkowi Rady wyznaczyć w porozumieniu z Ministrem Skarbu oddzielne wynagrodzenie.

I

(

I\rt. 24. . Dyrekcję przedsiębiorstwa powołuje

i zwalnia na wniosek Rady Administracyjnej właści­

wy minister.

Statut przedsiębiorstwa ustali ilość członków

Dyrekcji.

I\rt. 25. Dyrekcja przedsiębiorstwa pełni swe

czynnoscl na zasadzie regulaminu uchwalonego przez

Radę Admfnistracyjną i jest odpowiedzialną za prowadzenie przedsiębiorstwa ze starannością porządne­

go kupca. W szczeg ólności należy do właściwości

Dyrekcji

I

.

N!! 25.

Dziennik Ustaw. Poz. 195.

1) prowadzenie wszelkich spraw przedsiębiorstwa i z administracji państwowej,

bądź

posiadających już

l oddzielną osobowość prawną.

i jego rachunkowości,

2) układanie planu gospodarczego, budżetu, bi-Art. 32. Likwidacja przedsiębiorstwa. jako salansów rocznych, rachunku strat i zysków,

oraz składanie sprawozdań Radzie f\dmini- moistnej osobY-' prawnej, następuje na podstawie

uchwały Rady Ministrów, przyczem cały majątek

stracyjnej,

3) przyjmowanie i zwalnianie personelu urzędni­ przedsiębiorstwa przechodzi na własność Skarbu Pań­

czego i robotniczego o raz ustalanie wynagro- stwa. Szczegółowe przepisy, ' dotyczące likwidacji.

wyda właściwy minister W porozumieniu z Ministrem

dzenia,

4) zastępowanie przedsiębiorstwa wobec osób' Skarbu.

trzecich oraz władz sądowych, administracyjf\rt. 33. Wykonanie rozporządzenia niniejszego

nych I samorządowych.

poleca się zainteresowanym ministrom, każdemu we

1\rt. 26. Pracownicy przedsiębiorstwa nie są właściwym mu zakresie działania, w porozumieniu

urzędnikami państwowymi i ' są wynagradzani w za- . z Ministrem Skarbu.

leżności od czynionych usług w sposób, przyjęty

w przędsiębiorstwach prywatnych.

1\rt. 34. Rozporządzenie niniejsze wchodzi w ży­

cie

z

dniem ogłoszenia.

F\rt. 27. Do ważności zobowiązań przedsię-

. biorstwa wymagane są podpisy pod nazwą firmy

przedsiębiprstwa dwóch członków Dyrekcji lub jednego członka Dyrekcji łącznie z prokurentem, względ­

nie, o ile tak uchwali Rada f\dministracyjna, dwóch

prokurentów.

Prezydent Rzeczypospolitej: l. Mościcki

Prezes Rady Ministrów

Minister Spraw Wojskowych

J. Pilsudski

Minister: K. Bartel

l\rt. 28. Dla przeprowadzenia dorocznej kontroli rachunkowej i kasowej, zbadania ksiąg i bilansu Minister Spraw Wewnętrznych: Slawoj Składkowski

oraz stanu majątkowego przedsi~biorstwa powołuje Minister Spraw Zagranicznych: August Zaleski

właściwy minister w porozumieniu z Ministrem Skarbu

Komisję ReV,{izyjną-w składzie trzech członków.

Minister Skarbu: Q. Czecbowicz

Komisja Rewizyjna przedkłada sprawozdania ze

swych czynności właściwemu ministrowi i Ministrowi Minister Sprawiedliwości: A. Meysztowicz

Sarbu.

-' . . Pon~d~o ~~g~.E!..~edsi.~QJQr~t!,a F!.0?I,~~~r:­ Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego

Dr. Dobrucki

troh speqmrrnf-wyz'ft6'crone~~z własc)we o·.....!IJlnIsm:r,tm}N9i~~7cn<;~orr.-_\!iiq9llY.wan.eC~r~n

..

-\l~awy o koątroh panitw.oW.ęJ...przez..; aJ~zs.zą-:Jzb~. __MInister Rolnictwa i Dóbr Państwowych

K. Niezabytowski

KQ'1'i!rón;'----"---.

, .

1\rt. 29.

Członkowie

Komisji Rewizyjnej otrzy-

Minister Komunikacji: Romocki

w porozumieniu z Ministrem Skarbu.

Minister Robót Publicznych: Moraczewski

F\rt. 30. Przedsi~biorstwo będzie zwolnione od

wszelkich opłat stemplowych, należnych za czynności

połączone z ukonstytuowaniem się przedsiębiorstwa,

jako samoistnej osoby prawnej. Pozatem opłaca ono

wszystkie podatki państwowe, z wyjątkiem podatku

majątkowego, oraz samorządowe, jakie obowiązują

przedsiębiorstwa prywatne.

Minister Pracy i Opieki Społecznej: Dr. Jurkiewicz

ł

1\rt. 31.

i mogą być w

Przepisy rozporządzenia niniejszego

trybie art. 1 i 2 zastosowane również

.\ do przedsiębiorstw państwowych, wydzielonych już

,,

"

Minister Przemysłu i Handlu: E. Kwiatkowski

mują z funduszów przedsiębiorstwa wynagrodzenie

w wysokości, określonej przez właściwego ministra

Minister Reform Rolnych: Witold Staniewicz

Minister Poczt i Telegrafów: Bogusław Miedziński