Ustawa z dnia 23 lipca 1926 r. o zasiłkach dla osób, którym niemieckie instytucje wstrzymały renty z tytułu ubezpieczeń społecznych.

Uprawnionymi do zasiłków, przewidzianych w ustawie niniejszej, są obywatele polscy,

posiadający w dniu wejścia w życie tej ustawy prawo wobec niemieckich instytucyj ubezpieczeń

społecznych do rent z tytułu ubezpieczenia od wypadków, ubezpieczenia na wypadek niezdolności

do pracy, na starość i na korzyść pozostałych po ubezpieczonych rodzin, ubezpieczenia

urzędników prywatnych lub też ubezpieczenia pensyjnego w kasach brackich, a którym

z powodu ich zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej instytucje te po

31 października 1918 r. w myśl postanowień niemieckich ustaw ubezpieczeniowych o cudzoziemcach

wstrzymały wypłatę rent,-o ile w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy mają miejsce

zamieszkania na terytorjum, oznaczonem w art. 13, lub też powrócą do dnia 1 lipca

1926 r. z Niemiec na to terytorjum, oraz jeśli nie otrzymują żadnych rent od polskich

instytucyj ubezpieczeń społecznych.

Również uprawnionemi będą te osoby, które po dniu wejścia w życie ustawy niniejszej

nabędą prawo do rent wdowich i sierocych po osobach, wymienionych w ustępie pierwszym

niniejszego artykułu.

Rada Ministrów na wniosek Ministra Pracy i Opieki Społecznej może w drodze rozporządzenia

rozciągnąć moc niniejszej ustawy na obywateli polskich, którzy wrócili do Polski po

1 lipca 1926 r. i posiadają inne warunki do otrzymania zasiłków, przewidziane w niniejszym

artykule.

Zasiłek wynosi

a)

dla osób, które nabyły prawo do renty z tytułu ubezpieczenia od wypadków w przemyśle

lub żegludze (bez względu na to, czy renta przyznana została przez instytucję ubezpieczeń

społecznych, czy też przez władzę lub urząd, przeprowadzający ubezpieczenia od wypadków

w swoim własnym zakresie działania), taką- kwotę miesięcznie, jaką wynosiłaby ich

renta miesięczna w myśl Ordynacji Ubezpieczeniowej Rzeszy z dnia 19 lipca 1911 r.,

gdyby rentę obliczono od kwoty zarobku rocznego 1.200 złotych, uważanej już za rezultat

zastosowania § 563 ust. 2 Ordynacji Ubezpieczeniowej, przyczem dla osób w wieku poniżej

21 lat obliczony w powyższy sposób zasiłek obniża się o 20 proc;

b)

dla osób, które nabyły prawo do renty z tytułu ubezpieczenia od wypadków w rolnictwie,

taką kwotę miesięcznie, jaką stanowiłaby ich renta miesięczna, oznaczona na podstawie

zarobku, ustalonego w myśl § 936 Ordynacji Ubezpieczeniowej przez Wyższy urząd ubezpieczeń

w Poznaniu w chwili wejścia w życie niniejszej ustawy;

c)

dla osób, które nabyły prawo do rent z tytułu ubezpieczenia na wypadek niezdolności

do pracy, na starość i na korzyść pozostałych po ubezpieczonych rodzin, taką kwotę

miesięcznie, jaką stanowiłaby ich renta miesięczna według postanowień o ubezpieczeniu

na wypadek niezdolności do pracy, na starość i na korzyść pozostałych po ubezpieczonych

rodzin, obowiązujących w b. dzielnicy pruskiej w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy,

przyczem najniższe 4 klasy zarobkowe według ustawodawstwa niemieckiego przyrównywa

się przy obliczaniu renty odpowiednio do 4 najniższych klas zarobkowych według ustawodawstwa,

obowiązującego w b. dzielnicy pruskiej, a klasy wyższe do klasy V-ej;

d)

dla osób, które nabyły prawo do renty z tytułu ubezpieczenia urzędników prywatnych,

30 zł, miesięcznie dla inwalidy lub starca, 15 zł. miesięcznie dla wdowy, 72 zł. dla sieroty z tem, że zasiłki dla wdowy i sierot, względnie zasiłki dla sierot

zupełnych po jednym ubezpieczonymi nie mogą przekraczać łącznie zasiłku inwalidy;

e)

dla osób, które nabyły prawo do renty z tytułu ubezpieczenia pensyjnego w kasach brackich,

dla inwalidy lub starca 20 zł. miesięcznie, dla wdowy 15 zł. miesięcznie, dla sieroty

72 zł. miesięcznie, z tera, że zasiłki dla wdowy i sierot, względnie zasiłki dla sierot

zupełnych po jednym ubezpieczonym, nie mogą przekraczać łącznie zasiłku inwalidy;

f)

dla osób, które nabyły prawo do rent z tytułu ubezpieczenia od wypadków, ubezpieczenia

na wypadek niezdolności do pracy, na starość i na korzyść pozostałych po ubezpieczonych

rodzin, z tytułu ubezpieczenia urzędników prywatnych lub też z tytułu ubezpieczenia

pensyjnego w kasach brackich, a które przed powrotem do Polski miały ustaloną rentę

w niemieckich markach rentowych lub powojennych markach złotych, zasiłek wynosi taką

kwotę złotych miesięcznie, jaką kwotę marek rentowych lub powojennych marek złotych

miesięcznie wynosiła ostatnio ich renta przed powrotem do Polski.

Rada Ministrów na wniosek Ministra Pracy i Opieki Społecznej może w drodze rozporządzenia

podnieść wysokość zasiłków, wymienioną w niniejszym artykule.

O ile u jednego uprawnionego zbiegnie się prawo do zasiłków z tytułu różnych rodzajów

ubezpieczeń, wymienionych w art. 1 niniejszej ustawy, wypłaca się tylko jeden zasiłek,

przyczem w razie różnej ich wysokości - zasiłek najwyższy.

Zasiłek wypłaca się

a)

osobom uprawnionym, które w dniu wejścia w życie ustawy niniejszej zamieszkiwały na

terytorjum, oznaczonem w art. 13 mniejszej ustawy, i w dniu tym miały prawo do rent,

od pierwszego dnia miesiąca, następującego po miesiącu wejścia w życie niniejszej

ustawy;

b)

osobom uprawnionym, które wróciły z Niemiec do tego terytorjum po dniu wejścia w życie

niniejszej ustawy i w dniu powrotu miały prawo do rent, od pierwszego dnia miesiąca,

następującego po miesiącu, w którym nastąpił powrót;

c)

osobom, uprawnionym w myśl art. 1 ust. 2 niniejszej ustawy, od pierwszego dnia miesiąca,

następującego po miesiącu, w którym pqwstanie uprawnienie.

Osoby uprawnione, które w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy miały miejsce zamieszkania

na terytorjum, oznaczonem w art. 13 niniejszej ustawy, a którym renta została wstrzymana

przed tym terminem, otrzymają tytułem ekwiwalentu za zaległe renty jednorazową zapomogę

w wysokości, odpowiadającej sumie, otrzymanej z pomnożenia sumy zasiłku, należnego

w myśl art. 2 ustawy niniejszej, przez ilość pełnych miesięcy, przebytych w Polsce

od dnia wstrzymania renty do dnia otrzymania zasiłku w myśl art. 4 ustawy niniejszej.

Zapomoga jednorazowa nie może jednak przekraczać kwoty 200 złotych.

Z zapomogi tej należy potrącić sumę zasiłków, wypłaconych z tytułu doraźnej pomocy

dla powracających do kraju rencistów od czerwca 1925 r. do dnia wejścia w życie niniejszej

ustawy.

Uprawnienie do zasiłków wygasa lub też zasiłek zostaje zmniejszony w tych wypadkach,

w których wygasa prawo do renty lub renta ulega zmniejszeniu z tytułu odpowiedniego

rodzaju ubezpieczenia według postanowień, obowiązujących w b. dzielnicy pruskiej.

Uprawnienie do zasiłku spoczywa, jak długo uprawniony przebywa poza granicami Rzeczypospolitej

Polskiej.

Wypłatę zasiłków uskutecznia się zgóry z początkiem każdego miesiąca.

Zapomoga jednorazowa winna być wypłacona wraz z wypłatą pierwszego zasiłku, uskutecznioną

w myśl art. 4 niniejszej ustawy.

Ciężar zasiłków i jednorazowych zapomóg ponosi w całości Skarb Państwa. Koszty, związane

z ich wypłatą, a poniesione przez wypłacające instytucje, zwraca Skarb Państwa w wysokości,

ustalonej przez Ministra Pracy i Opieki Społecznej w porozumieniu z Ministrem Skarbu.

Rozrachunek pomiędzy Skarbem Państwa a instytucjami wypłacającemi następuje z końcem

roku kalendarzowego. Jednak Skarb Państwa udziela instytucjom miesięcznych zaliczek

w wysokości, którą ustali Minister Pracy i Opieki Społecznej.

Rada Ministrów na wniosek Ministra Pracy i Opieki Społecznej może zawiesić w drodze

rozporządzenia wypłatę zasiłków z dniem, gdy niemieckie instytucje ubezpieczeń społecznych

podejmą wypłatę rent, dotychczas obywatelom polskim wstrzymywanych z powodu ich zamieszkania

w Polsce.

O ileby instytucje niemieckie wypłaciły również renty za czas, za który w myśl ustawy

niniejszej były wypłacane zasiłki, Skarbowi Państwa będzie przysługiwało prawo potrącenia

wypłaconych przezeń sum aż do wysokości otrzymanych zasiłków i jednorazowych zapomóg.

Wypłatę zasiłków i jednorazowych zapomóg, przewidzianych w art. 2 i 5 niniejszej ustawy,

uskutecznia

a)

o ile zasiłek przysługuje z tytułu renty za wypadek w przemyśle lub w żegludze - Ubezpieczalnia

Krajowa - Wydział ubezpieczenia od wypadków w Poznaniu;

b)

o ile zasiłek przysługuje z tytułu renty za wypadek w rolnictwie - Zakład ubezpieczenia

od wypadków w rolnictwie w Poznaniu;

c)

o ile zasiłek przysługuje z tytułu renty ubezpieczenia na wypadek niezdolności do

pracy, na starość i na korzyść pozostałych po ubezpieczonych rodzin lub ubezpieczenia

pensyjnego w kasach brackich-Ubezpieczalnia Krajowa w Poznaniu;

d)

o ile zasiłek przysługuje z tytułu renty ubezpieczenia urzędników prywatnych - Ubezpieczalnia

Krajowa - Wydział ubezpieczenia urzędników prywatnych w Poznaniu.

O uprawnieniu do pobierania zasiłków i jednorazowej zapomogi rozstrzyga w wypadku,

przewidzianym w art. 10 p. b), zarząd główny Zakładu ubezpieczenia od wypadków w rolnictwie

w Poznaniu, w innych wypadkach - Zarząd Ubezpieczalni Krajowej w Poznaniu we właściwym

składzie zależnie od rodzaju ubezpieczenia.

Przeciw decyzji organów, rozstrzygających o uprawnieniach do zasiłku i jednorazowej

zapomogi, przysługuje uprawnionym prawo odwołania się w tym samym toku instancji i

według tych samych zasad postępowania, jakie obowiązuje dla odnośnych rodzajów ubezpieczeń

na terytorjum b. dzielnicy pruskiej, przyczem dla spraw osób, zamieszkałych w chwili

wydania decyzji instytucji na terytorjum działania Wyższego urzędu ubezpieczeń w Toruniu,

właściwy jest ten urząd, we wszystkich innych wypadkach-Wyższy urząd ubezpieczeń w

Poznaniu.

Dla spraw spornych o zasiłki i jednorazowe zapomogi z tytułu renty ubezpieczenia pensyjnego

w kasach brackich właściwy jest tok postępowania dla spraw o zasiłki z tytułu rent

ubezpieczenia na wypadek niezdolności do pracy, na starość i na korzyść pozostałych

po ubezpieczonych rodzin.

Ustawa niniejsza obowiązuje na całem terytorjum Rzeczypospolitej Polskiej oprócz województwa

śląskiego.

Wykonanie niniejszej ustawy porucza się Ministrowi Pracy i Opieki Społecznej w porozumieniu

z Ministrem Skarbu.

Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.