Układ Polsko-niemiecki układ o górnośląskim pasie pogranicznym, zatwierdzony ustawą z dnia 9 lipca 1924 r.

Dziennik Ustaw. Poz. 707 I 708

707.

Oświadczenie rządowe

·/

z dnia 13 czerwca 1924 roku

w przedmiocie wymiany dokumentów ratyfikacyjnych lIldadu polsko-niemieckiego, podpisanego

w Berlinie dn. 10 lipca 1923 r., dotyczącego zm.any § 75 Układu . polsko-niemieckiego, podpisa.nego we Wrocławiu 9n. 24 czerwca 1922 r. o uprzywilejowanym tranzycie mi€1dzy polskim Górnym

Sląsldem

a resztą Polsld przez niemiecki Górny Śląsk.

'

Podaje się niniejszem do wiadomości, że w wykonaniu jednego z końcowych ustępów Układu

polsko-niemieckiego, podpisanego w Berlinie dn. 10 lipca 1923 r., dotyczącego zmiany § 75 Układu polsko-,

niemieckiego, pod ~? is aneg o we Wrocła wiu dnia 24 czerwca 1922 r. q uprzywilejowanym tranzycie między

polskim Górnym Sląskiem a resztą Polski przez niemiecki Górny Sląsk, została dokonana w Warszawie

'

w dniu 30 kwietnia 1924 r. wymiana ~ dokumentów ratyfikacyjnych powyższego Układu.

\

Minister Spraw Zagranicznych: Maurycy Zamoyski

708.

POLSKO - NIE.MI.ECKI UK~RD

o górnośląskim pasie pogranicznym.

(zatwierdzony ustawą z dnia 9 lipca 1924 r.-Dz. U. R. P. N:! 60, poz. 600).

W 'IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

MY

STf\NISŁf\W

WOJCIECHOWSKI

PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Wszem wobec i każdemu z osobna, komu o tern wiedzieć należy, wiadomem czyn imy

Dnia dwudziestego trzeciego lutego tysiąc dziewięćset dwudziestego czwartego roku podpisany,

został w Warszawie pomiędzy Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Rzeszy Nięmieckiej Układ o Gór- '

nośląskim pasie pogranicznym, który słowo w słowo brzmi jak nastę p uje

POLSKO -'NIEMIECKI UKŁflD ' O GÓRNOŚLf\_

SKIM PRSIE POGRflNICZNYM.

/

POLMISCH-DEUTSCHES E\BKOMMEN OBER

DEN OBERSCHLESISCHEN GRENZBEZIRK.

Nachdem sich die Polnische und die Deutsche

,

Stosownie do artykułu 233 polsko-niemieckiej

!Konwencji Górnośląskiej, zawartej w Genewie dnia . Regierung dahin verstandigt haben, gemass Rrtikel

15 maja 1922 r., Rząd polski 'i Rząd niemiecki po- 233 des am 15 Mai 1922 in Genf unter,z eichneten

stanowiły wszcząć rokowania <

w celu zawarcia no- polnisch-deutschen Rbkommens iiber Oberschlesien

wego układu odnośnie zagadnień, uregulowanych in Verhandlungen iibe r den Rbschluss eines neue n

w dziale IV tytułu I części V wyżej wymienionej Abkommens iiber die in Teil V Titel I Kapitel 4

Konwencji. W tym celu mianowały swymi pełno­ des vorbezeichneten Rbkommens ,geregelten Fragen

einzutreten. haben sich die zu diesem Zwecke

m ocnikami

bestellten Bevollmikhtigten, namlich

fiir die REPUBLIK POLEN

POLSKR

der Vizemarschall des Sejm Dr. ZYGMUNT SEYDR;

Wicemarszałka Sejmu Dr. ZYGMUNTR SEYDĘ,

fUr das DEUTSCHE REICH

NIEMCY

der Gesa'ndte Dr. PRUL ECKRRDT,

Posła Dr. PRUL ECKRRDT,

Prezyde nta Policji Dr. GOTTFRIED SCHWENDY, der Polizeiprasident Dr. GOTTFRlED SCHWENDY, '

którzy. po wymianie pE: łnomocnictw, uznanych za nach PrUfung ihre r in guter und gehoriger Fo rm

befundenen Vollmachten iiber Nachstehendes geeinigt

S(>orządzone w dobrej i na;eżytej formie, zgodzili się

na postanowienia następujące

/

....

I

'\

· Ni 72.

•

D!iennik Ustaw. Poz. 708,

1077

I.

I.

Postanowienia ogólne.

l\llgemeine Bestimmungen.

Hrtykuł

Hrtikel 1.

1.

Der besondere Grenzbezirk, der durch f\.rtikel

Specjalny pas pograniczny, ustanowiony na

.zasadzie artykułu 238 polsko-niemieckiej Konwencji 238 des am 15 Mai 1922 in Genf unterzeichneten

. Górnośląskiej, zawartej w Genewie dnia 15 maja polnisch-deutschen f\.bkom mens iiber Oberschlesien

· 1922 r., zostaje utrzymany z tem, że każdemu gebildet worden ist, wird mit der Massgabe aufrecht

z umawiających się Państw przysługuje prawo erhalten, dasses jedem der vertragschliessenden

Staaten freisteht an Stellen, wo es ihm die ortlichen

zcieśnić szerokość tego pasa po swojej stronie do

trzech kilometrów na odcinkach, gdzie to ze względu Verhaltnisse angezeigt erscheinen lassen, die Breite

'na stosunki miejscowe uważa za wskazane. Zarzą­ des Bezir KS auf se iner Seite bis auf drei Kilometer

. dzenie takie ma być drugiemu Państwu zakomuni- , herabzusetzen. . Eine solche Massnahme ist dem

anderen Staate mitzuteilen und offentlich bekannt

kowane i publicznie ogłoszone.

zu machen.

Hrtykuł

Mieszkańcy

specjalnego pasa pogranicznego kozgodnie z postanowieniami poniższemi

ze szczególnych ułatwień przy przejściu granicy.

Die Bewohner des besonderen Grenzbezirks

innerhalb dieses Bez' ks Erleichterungen

beim Uberschreiten der Grenze gemass den nachstehenden Bestimmungen.

II.

II.

Rolnictwo i leśnictwo.

Land· und Forstwirtschaft.

•

rzystać będą

Hrtykuł

/

. Rrtikel 2.

2.

3.

(1) Właściciele gruntów lub lasów, położonych

w specjalnym pasie pogranicznym, o ile mieszkania

ich lub ur.ządzenia gospodarstwa rol,nego oddzielone

są Iinją graniczną od obszarów użytkowych rolnych

lub leśnych, przynależnych do tych mieszkań albo

urządzeń, będą niezależnie od tego, czy posiadłości

ich stanowią, lub nie stanowią jednego kompleksu,

miel.i prawo

a) przewozić przez granicę bez opłaty cła, nIezbędne dla racjonalnej eksploatacji ich po·

i

siadłości, nawozy, nasiona lub sadzonki leśne,

narzędzia używane w gospodarce rolnej i leś·

. nej oraz przybory ryback'ie (te narzędzia

i przybo.ry-z obowiązkiem ich przeniesienia

z powrotem);

"

.

. h) przewozić przez granicę, bez opłaty cła, plo·

ny lub wytwory swych posiadłości, o ile

uprawniony tych plonów i wytworów do zu'

życia we własnem gospodarstwie potrzebuje.

Jako wytwory uważa się tak że mieko i jego

przetwory, bity drób, zarznięte owce, cielęta

i świnie, ubita dziczyzna oraz żywe i śnięte

ryby;

c) przepędzać przez granicę, bez opłaty cła,

swe bydło w celu czasowego wypasania go

na swych gruntach, położonych po drugiej

stronie oraz przypędzać z powrotem bez cła

tenże inwentarz z przychówkiem, ewentualnie

urodzonym po drugiej stronie granicy. Bydło

to, udojone z niego mleko i jego przetwory,

jak niemniej mięso zwierzą t dorzniętych

winny być przewiezione do kraju, gdzie się

znajduje siedziba gospodarza. W/adze celne

obu państw za wspólnem porozumieniem

się mogą zezwolić: na wyjątki;

genies~en

f\.rtikel 3.

(1) EigentGmer von innerhalb des Grenzbezirks

gelegenen landwirtschaftlichen oder forstwirŁschaft·

lichen Grundstiicken, deren· Wohnstatte oder landwirtschaftliche Betriebsstatte durch die Grenze von

dazu geho rigen Jand- oder forstwi rtschaftlichen

Nutzungsflachen getrennt ist, sollen, gleichviel ob

ein unmittelbarer Zusammenhang zwischen diesen

besteht oder nicht, berechtigt sein

j

a) zum Zwecke der ordnungsmassigen Bewirtsch~ftung ihrer Grundsti.icke DiingemitteJ,

Saatgut (Forstpflanzen), sowie

landwirtschaftliche, forstwirtschaftliche und Fis~he­

reigerate, diese Geri'ite gegen die Verpflicbtung der Wiederausfuhr, zolJfrei iiber die

Grenze zu bringen;

b) die Ernte oder das Nutzungsergebnis Ihrer

Grundstiicke zollfrei Ober d ie Grenze zu

bringen. soweit der Berechtigte der Erote

oder des Nutzungsergebn isses fUr die eigene

Wirtschaft bedarf.

His

Nutzungsergebnis

gelten auch Milch und die daraus gewonnenen Erzeugnisse. geschlachtetes Gefliigel,

geschlachtete Hammel, Kalber und Schweine,

erlegtes Wild sowie Jebende und tote Fische;

c) ihr Vieh zoilfrei auf die auf der anderen

Seite gelegenen GrundstGcke voriibergehend

zur Weide lU bringen und es mit dem etwa

dort, geborenen Zuwachs zollfrei zur.uckzubringen. Dieses Vieh, die von ihm gewonnene Milch und die daraus he rgestellten

Erzel,lgnisse sowie das FleiscQ notgeschlachteter.' Tiere sind nach dem Lande des

Betriebs.sitzes· zuruckzufiihren. f\usnahmen

konnen von den 6rtlichen ZoIlbeh6rden im

beiderseitigen

Einvernehmen

zugelassen

werden;

....._ Dziennik

.__ ._---<-_Ustaw.

._.. Poz. 708.

-----~---~--_

----------'----~--------:--

d) przeprowadzać, bez opłaty cła, na drugą

stronę granicy inwentarz dla czasowego leczenia przez weterynarza, dla stanowienia

i kastrowania. Postanowie nia zdań 2,:3 litery

c) mają analogiczne zastosowanie.

ze

(2) Właściciele będą mieli prawo zabierać

bez opłaty da, na drugą s tronę granicy żyw­

ność na jeden dzień, do w ysok ości najwyż ej l-go

kilograma. W ilości tej może się znajdo wać nie wię­

ceJ jak 250 gramów mięsa, słoniny lub tłuszczu,

jednakowoż nie masło. Zabieranie ze sobą napojów

alkoholicznych i mleka nie jest dozwolone. J ako

sobą ,

żywność

uwa żan e

będą

wyłącznie

przyrządzone

ś rodki spożywcze, nie Zaś surowe prod ukty, służące

do ich przyrządzenia.

(3) Zwierzęta pociągowe i Wszelkie środki prze-

wozowe,

u żywane

do racjonalnego gospodarstwa,

z wolności celnej, pod wa-

korzystać będą również

runki em powrotu.

~

d) ihr Vieh vorubergehenc1 zum Zwecke der

tiera rztlichen Behandlung, des Belegens,

Schnei dens usw. zollfrei auf die andere

S e ite der Grenze zu bringen . . Die Bestimmungen unter c) Satz 2, 3 finden sinngemass e f\nwendung.

..

(2) Den Eigentumern soli gestattet sein, beim

Uberschreiten der Grenze einen Tagesrnundvorrat

im ł-16chstgewicht von einem Kilogramm zollfrei

mit sich hiniiberzunehmen, Der Tagesmundvorrat

soli jecioch ł)ochstens ' zweihundertfunfzig Gramm

Fl eisch, Speck oder Fett, ab er keine Butter umfassen.

Die Mitnahme von geistigen Getra nken und von

Milch ist nich t zu la ss ig. f\ls Mu ndvorrat werden nur

zubereitete Nahrungsmittel, nicht , aber Rohstoffe,

die zu ihre r Herstellung di e nen, angesehen.

(3) Die fUr die ordnungsmassige Bewirtschaftung verwendeten Zllgtiere llnd Fahrzeuge aller Art

sollen ebenfalls Zollfre iheit gegen die Verpflichtung

zur Wiedera usfuhr gen iessen.

f\rty ku! 4.

f\rtikel 4.

Wolność celna, przewidziana w artykule 3, obejmuje zwolnienie od ceł wwozowych i cel wywozowych , jak również od wszelkich innych opłat i poborów. Ponadto stanowi ona wyjąte k w stosowaniu

istniej ącyctl zakazów wwozu i wywozu. O ile pozatern produkty gospodarstwa rolnego lub leśnego

podlegałyby w jednym z obu

krajów systemO\l/i

scentralizowanej gospodarki, wynikające z tego systemu ograniczenia nie będą stosowane.

Die im f\rtikel 3 vorgesehene ZoJ]freiheit

urnfasst die Freiheit von Aus- und Einfuhrzollen

sowie von samtlich en GebGhren una sonstigen Abgaben; ausserdern soli vo'n der Anwendung bestehender Hus- und Einfuhrverbote abgese hen werden.

Uberdie s sollen, falls d as Ergebnis d e r land- oder

forstwirtschaftlichen Nutwng in einem der beiden

Lan der der ZWangsbewirtschaftungo unterliegt, die

darnit verbundenen Einschrankungen nicht angewendet werden.

f\rtykuł

5.

(1) Z przewidzianyah powyżej ulg korzystać będą

osoby, osiadłe ' w specjalnym pasie pograniczn ym przed 1 stycznia 1922 L Ulgi te nie będą

prz ys łu gi wały ipso facto w razie nowego na bycia posiad/ości po tej dac ie; jednakowoż nabycie w drodze

spadku lub też dołącz enie przez wydzierżawienie nowych gruntów do gruntów już eksploatowanych po

drugi e j 5:tron ie granicy nie będzie uważane za nowe

nabyci e. O ile dodzi erżawienie nastąpiło po 15 czerwca 1922 L, wygasają ulgi z upływem dnia 31 paź­

d zierni ka 1924 r.

(2) Osoby, posiadające prawo do użytkowania

posiadłości, jak również osob y, pracujące przy gospodflrstwie łącznie z członkami rodziny, traktowane

będą narówni z właścicielami posiadłości rolnych lub

wył ą cznie

leśnych.

Artykuł

6.

Przekraczanie granicy odbywać się winno w punktac h zwykłej kontroli celnej. Jednakowoż m iejscowe

włiiJd ;:ę celne ze zwala ć będą w miarę możności na

przejście granicy w innych punktach w celu skrócenia drogi.

f\rtykuł

7.

(1) Osoby, którym przysługują powyższe ulgi,

' dotyc.zące ruchu w specjalnym pasie pogr anicznym,

b~dą mogły korzystać z nich wył ącznie w tych okre-

f\rtikel 5.

(1) Nur die innerhalb des Grenzbezirks vor dem

1 ~ Januar 1922ansassigen Personen geniessen die

oDen vorgesehenen Erleichterungen . Neuerwerbungen

nach diesem Zeitpunkte bere chtigen an sich nicht

zum Genu sse der Verg i.instigungen; jedoch sollen

Erwerb in Erbaang sowie Zupachtung zu bereits

jenseits der Grenze bel egenE:n Grundstucken nicht

a Is Neuerwerb angesehen werden. Falls die Zupachtung erst nach dem 15 Juni 1922 errolg ist, erJ6schen

die VergCmstigungen mit Abla uf des 31 Qktober 1924.

(2) Wie die EigentUmer land- od e r forstwirtschaftlicher Grundstucke werden alich andere żur

Nu tzung von dermtigen Grund stijcken Berechtigte

sowie die in ihrer Wircschaff beschaftigten Persorien

einschliesslich d er Haushaltungsangeh6rigen behandelt.

f\rtikel 6.

Der GrenzGbergang soli ,!.n den regelmassig~n.

fUr den Zollverkehr geoffneten Ub <:rgangsste llen erfolgen. Jedoch soli nach iV\ś?9lichkeit wr Vermeidung

von Umwegen der freie Uebergang an anderen Stellen durch die ortlichen Zollbeh orden gestattet werden.

f\rtikel 7.

(1) Die b-erechtigte n Person en geniessen die im

vorstehenden geregelte n VergLinstigungen nur fi.'!r

den GrenzUbergang in dem Grenzbezirk innerhalb

Dziennik Ustaw. Poz. 708.

sach czasu i w tych chwilach, kie dy stosownie do der fUr d ie land- oder forstwirtschaftliche Tatigkeit

zwyczajów miejscowych prowadzone są prace rolne ortsublichen Zeiten.

lub leśne. ,

(2) Die Vergunstigungen umfassen auch das

(2) Wolność celna rozciąga się między innemi

na · produkty naturalne, które IT'.ają być mielone, tłu­ zollfreie Vermahlen, Stampfen, Schneiden, Schroten,

czone, cięte, śrutowane, piłowane i t. d. we własnych Sagen usw. der gewonnenen Bodenerzeugnisse in

młynach i innych zakładach, położonych po drugiej

den berechiigten Personen geh6renden,im GebieŁe

stronie granicy w obrębi e specjalnego pasa pogra- . des ar.deren Stac:tes innerhalb des Grenzbezirks Henicznegp. Po ukończeniu obróbki lub przeróbki musi genden tĄiihien oder sonstigen Werken. Nach der

nastąpić zwrot.

Vornahme der Be- oder Verarbeitung muss Wie derausfuhr erfolgen.

f\rtykuł

.

".

,~.

8.

Celem skutecznej~kontroli prawidłowegu powrotnego wywozu maszyn, środków przewozowych, narzędzi używanych w gospodarce rolnej i leśnej, oraz

przyborów rybackich i zwierząt, dla których przewidziane są w niniejszej umowie ulgi tylko w razie

zobowiązania się do tch powrotnego wywozu, ustanawia się co następuje

a) Właściciel maszyn, środków przewozowych,

n<lrzędzi lub pFzyborów winien wobec obustronnych władz celnych pisemnem oświad­

czeniem, do którego ma być dołączone opisanie tych przedmiotów, zobowiązać się do

powrotnego wywozu oraz przyjąć odpowiedzialność na wypadek nieuskutecznienia tego

wywozu. Osoby, którym powierzono przewiezienie tych przedmiotów prZez granicę,

winny mieć ze sobą dokument celny, zawieraj ący pośw iadczenie tożsamości tych przedmiotów i okaz ać je na żądanie właściwym

urzędnikom celnym. Niniejsze postanowienia

nie dotyczą narz~dzi robotniczych, które noszą ze sobą robotnicy, jak młoty, piły, łopaty,

siekiery i t. p.;

b) Obustronnym władzom celnym Wlmen być

dor~czony - potwierdzony przez miejscową

policję wykaz ogólnego stanu zwierząt w pasie pogranicznym właściciela gruntu, oraz

pisemne oświadczenie, iż się zobowiązuje do

powrotnego wywozu i przyjmuje 'odpowiedzia ln ość, gdyby ten wywóz nie nastąpił.

Jeżeli właściciel posiada w pasie pogranicznym więc ej majątków, to ma sporządzić dla

każdego majątku oddzielny wykaz.

Wykaz

ten winien być w razie jakiejkolwiek zmiany

w terminie dwutygodniowym uzupełnionym .

Koni e winny mieć znaki wypalane, bydło rogate i nierogacizna winny mieć znaki palone

lub plomby w uszach. ł\o nw ojent bydła winien posiadać przy sobie dokument celny,

zawierający pcświadczenie tożsamości każdej

sztuki i na żądanie właściwym urzędnikom

go okazać. Dla drobiu, owiec i kóz wy~tar­

cza wykaz ilościowy;

c) W razie złożenia pisemnego oświadczenia,

wymienionego wyżej pod a) i b) nie można

iąd ać zlożenia kaucji.

f\rtikel 8.

Zwecks einer wirksamen Kontrolle der ordnungsgemassen Wiederausfuhr der Maschinen, Bef6rderungsmittel, landwirtschaftli<;hen, forstwirtschaftliche n und Fischereigerate sowie der Tiere, fur die

in diesem f\bkommen Vergiinstigungen nur gegen

die Ve rpflich tung de r Wiederausfuhr zugestanden

word en sind, wird folgendes bestimmt: .

a) Der B0sitzer der Maschinen, Bef6rderungsmit·

tej oder GeriHe hat sich in einer schriftlichen

Erklarung, mit der eine Beschreibung der

betreffen den Gegenstande zu verbinden ist,

den beiderseitigen Zollbeh6rden gegeni.iber

zur Riickbef6rderung und zur Haftund fur

den Fali der NichtriickbefOrderung zu verp- .

flichten. Die mit der BefOrderung liber dif!

Grenze beauftragten Personen haben fUr di~

vorbezeichneten Gegenstande ein den Identitatsnachweis enth al ten des Zoli dokument bei

sich zu fi.ihren und den zwitandigen Beamten auf Verlangen vorzuweisen. Die vorstehenden Bestimmungen findeń auf f\rbeitsgerat, das die f\rlreiter mit sich zu fiihren pfłe­

gen, wie l-Himmer, Sagen, Schaufeln, hxte,

keine f\nwendung.

b) Den beiderseitigen Zollbehorden ist je ein

ortspolizeilich beglaubigtes Verzeichnis des

gesa.mten, im Grenzbezirke vorhandenen

Viehbestands des Grundbesitzers und eine

schriftliche Erklarung zu Liberreichen, durch

die dieser die Verpflichtung zur Rikkbef6rdenIng der Tiere und die Haftung fiir den

Fali der Nichtriickbef6tderung ubernimmt.

Besitzt Cler Eigentli.rner im Grenzbezirke mehrere Wirtschaftsbetriebe, so sind flir die einzelnen Bctriebe getrennte Verzeichnisse vorzulegen. Die Verzeichnisse sind in dem Falle

von Veranderungen binnen zwei Wochen

richtigzustellen. Pferde n1Llssen durch Brand,

Horn und 60rstenvieh muss durch Brand

oder Ohrenplombe gekennzeichnet sein. Diejenige Person, welche die BeWrderung des

Viehs zu leiten hat; nuss fur jedes Tier ein

den Identitatsnachweis enthaltendes Zoli dokum ent mit sic f(jhren und den zusHidigen

, Beamten auf Verlangen vorweisen. Bei Ge, fliigel , Schafen und Ziegen genii9.t ein Nachweis liber die Zahl der Tiere.

c) Beim Vo rliegen einer V~rpflichtungserkIarung

der vorstehend unter a) u nd b) bezeichneten Hrt ka nn die Hinterlegung einer Si cherheit nicht gefordert werden.

,

.

Dzienn ik

Ustaw. Poz. 708

III.

III.

Prace ręczne,

rzem io sła,

f\ rtyk uł

wolne zawody i t. d.

9.

. • Rękodzi e l nicY i rzemieślnicy, mieszkający w obrę­

bie pasa pogranicznego jednego Państwa, b ędą mogli .

wy kon ywa ć s w ą pracę zawodową w obręb ie pasa

pogranicznego dru giego Państwa pod warunkiem stosowania si ę <;io tamże obowiązują cych przepisów

i będą mogli zabi erać z sobą n a rzęd zia ,potrzebne

do pracy, bez opIaty cła, z zastrzeżeniem, że przeniosą je z powrotem po uk o ńczeniu roboty. Będ ą

oni mog li r ów nież za bi e rać z sobą żywność na jeden

dzień w il ości wymien ionej w ustępie 2 artykułu 3

oraz w artykule 12. Ponadto wolno im przenosić,

bez op łaty cła, prze d m ioty lub cZ Qści przedmiotów,

pochod zące z d rugiej strony specjalnego pasa pogranicznego, a przeznaczone do naprawy, pod warunkiem powrotnego ich przeniesienia. Również wolno im zabierać ze sobą, bez cła, materjal potrzebny

do naprawy--w ilościach Odpowiadających zakresowi

pracy rzemieślnfków lub rękodzielników, który oni

bez po sł u gi w ani a się środkami przewozowemi mo g ą

nieść.

Każdemu upraw nionemu jest przejście i powrót przez gr an ic ę z mate rjałami tego samego rodzaju dozwol one t ylko raz na dzień. M aterjał ten

nie m oż e s ł u żyć do wyrabiania nowych przedmiotów

i o ile nie zostanie zużyty, musi być wywieziony

z powrotem,

F\rtykuł

10.

(1 ) Osoby, wyko n ywujące zawody wyzwolone,

(lekarze, akuszerki, d uchowni, miernicy, geometrzy,

miern icy górn iczy i t. d,) korzystać będą mutatis

mutand is z u lg, p rzewidzianych w artykule 9.

(2) Mi eszkańcy specjalnego pasa pogranicznego

mogli za b ierać ze sobą, bez . opłaty cła , przedmioty p otrzebne do wykonywania obrz ę dó w religijnych, do mszy świętej, do kom unji, bierzmowania,

p ie rwszej komunji i ostatn iego namaszczenia, jako to

kielichy, cymborja, książki, chorągwie, świece i t. d.

Podobne u ł atwienia będą udzielane przy pogrzebach

dla przewożenia ciała, dla przewozu przedmiotów

używa nych przy tych obrzędach , oraz dla utrzymania

i zdobienia grobów.

(3) Str aże ogniowe, wzywane do niesienia pomocy na wypadek pożaru w obrębie specjalnego

'pasa pogra nicznego, oraz kopalniane ekspedycje rat unkowe nie będą poddawane żadn ym ograniczen iom

przy przewozie niezbędnych przyrząd ów .

będą

Rrtykuł

N!! 72.

11.

Wo l n ość celna przewidziima w artykułach 9 i 10

obejmuje zwolnienie od ceł wwozowych i wywo zowych i rozciąga się również na niezb ę dne środki

transportowe i zwierzęta pociągowe, nie obejmuje

jednak śro dków leczniczych, o ile nie są przewożon e

przez lekarzy, IU,b · t eż w celach dez ynfek cyjnych

przez a kus zerki. Srodków leczniczych , ni ,: :dopuszczonych do obrotu w Par1stwie, do którego miałyby

Handwerk, Gewerbe, freie Be rufe usw.

F\rtikel 9.

Handwerker und Gewerbetreibende, die in dem

einen Stąate innerhalb des Grenzbezirks woh nen,

solfen berechtigt sein, im anderen Staate in n erha ł b

des Grenzbezirks ihre berufliche Tatigkeit unte r

Beąchtung der dort geltenden Bestimmungen auszuiiben und dabei das erforde rliche Handwerks und

Betriebsgerat zollfrei unter der Bedingung der Wiederausfuhr nach Beendigung der f\rbeit mit sich zu

fUhren, Ebenso soli ihr,en gestattet sein, den higlichen Mundvorrat in dem im F\rtikel 3 F\bsatz 2 und

f\rtikel 12 festgesetzten Umfa nge mit sich zu nehmen. Ferner sollen sie zur Vornahme von F\usbesserungen aus dem Grenzbezirke des anderen Staates

sta m mende auszubessernde Gegenstande oder Teile

von ' solchen unter der Bcdingung der Wiedera usfuh r ,

zollfrei mit sich fiihren di.i.rfen . Desgleichen ist ihnen

(die zollfre ie Mitnahme von !V\aterial fUr F\usbesserungen im Rahmen eines kleinen gewerbliche n odel

Har,dwerksbetriebs in Mengen gestattet, die sie ohne

lnanspruchnah me von Beforderungsmitteln m it sich

~!l tragen vermogen. Jedem Berechtigten ist der

Ubertritt und der RUckUbertr itt iiber die Gre nze mit

g ł eichem Materiał taglich nur einmal erlaubt. Das

Material darf nicht ZUf Herstellung von neue n Gegenstaf)clen benutz werden; soweit es nicht ve rbraucht ist, muss es wiede rausg efUhrt werden.

f\rtikel 10.

"

(1) Per~onen, die einen freien · Beruf a usUbe n

(f\rzte, Hebarn men, Geist liche, Felctmesser, Landmesser, Markscheider lISW .), sollen in entsprechen~

der. We ise der im Arti kel 9 aufgefi.i.hrten Vorteile

teilhaftig sein.

(2) Die Bewohner des Grenzbezirks konnen

in F\usubung ih rer Relig ion die n6tigen Gegenstande flir Hbendmah! , I\ommunion, Firmung, Einsegnung uo d Letzte Oelung,' wie Kelche,. Zibo rie n,

Sucher, Fahnen, Kerzen usw. zolfrei mit sich

nehmen. En ts prechende Erleichterungen sollen auch

bei Begrabnisse n tli r die Beforderung der Leichte

sowie fLir clie bej diesen Feiern verweJl deten Gegenstande und flir die Unterhaltung und F\usschmiickung

von Grab ern gewahrt werden.

(3) Die Feuerwehr sowie Grubenrettungsmannschaften unter! iegen innerhalb des Grenzbezirks keiner

Beschrankung in der Mitnahme der erforderliche n

Geratschaften.

F\rtikel 11.

/

Die in den f\rtikeln 9, 10 vereinbarte Zollfreiheit

uinfasst die Frciheit von Ein- und Ausfuhrz611e n und

erstreckt sich auf die erforderlichen BeWrder ungs mittel und Zugtie re , sie erstreckt sich niCht auf" Hei lmittel, soweit solche n icht von approbierten F\rzten

oder zu Desinfektionszwecke n von He bammen mi tgefUhrt werden. Die Mitfii hrung von Heilmittel n,

deren Vertr ieb in dem Staate, in 'd en sie eingefUhrt

, )

Dziennik Ustaw. Poz. 708.

,N'g 72.

,

być

wprowadzone, nie wolno zabierać ze sobą. Pozatem ' obowiązujące zakazy wwozu i wywozu nie

będą stosowane do wypadków, przewidzianych w wymienionych artykułach.

\

werden sollen, verboten sind, ist unstatthaft. Im

librigen soli in den im den nrtikeln 9, 10 vorgesehenen

Fallen von de r F\nwendung best,e hender Ein- lind

f\usfuhrverbote abgesehen werden.

IV.

IV.

R O b O tn i C y.

Rrbeiter.

f\rtykuł

/

f\rtikel 12.

12.

(1) f\rbeiter', deren Wohnung i~nerha)b des

Grenzbezirks durch die Grr:!nze von der f\rbeitsstiitte

getrennt ist konnen beim UberschreiŁen der Grenze

auf de m Wege zur f\rbeitsstiitte

a) ihren Tagesmundvorrat in dem im f\rŁikel

3 f\bsatz 2 vorgesehenen Hochstmasse zolifrei mit sich fiihren; f\rbeiter, die mehrere

f\rbeitstage an der BetriebssŁiitte verbleiben,

konnen den Mondvorrąt in einem diesen

f\rbeitstagen entsprechenden f\usmass zolifrei mit sich flihren, und zwar auch Rohstoffe,

die zur Herstellung der Nahrungsmjttel

dienen;

b) ihr f\rbeitsgeriit unter der Verpflichtung der

bl zabierać ze sobą, bez opłaty da, swe nafZ(~'

Wiederatlsfuhr zołlfrei mit sich nehmen.

dzia pracy pod warunkiem powrotnego ich .

przewozu.

(2) Będą oni mogli zabierać, bez opłaty da, do

(2) Ebenso konnen sie die ihnen von f\rbeit·

miejsc swego zamieszkania również zapomogi VI na- geber gewahrten Deputate zollfrei nach Hause ver·

turze (deputaty), wydane im przez pracodawców. bringen.

(1) Robotnicy, których miejsce zamieszkania

w obrębie specjalnego pasa pogranicznego oddzielone jest granicą od miejsca ich zatrudnienia, będ ą

mogli, udając się do pracy

a) zabierać ze sobą, bez opłaty da, żywność na

jeden dzień do ilości maksymalnej, .lIstaionej

w ustępie 2 artykułu 3. Robotnicy, pozostający na miejscu swego zatrudnienia przez

kilka dni roboczych będą mogli zabierać ze

sobą żywność w ilości odpowiad ającej liczbie

tych dni roboczych oraz produkty służące

do pr~ygotowania strawy;

V.

V.

Przepustki graniczne.

Grenzkarten.

f\rtykuł

Rrtikęl

13.

(1) Dla korzystania z ulg, przewidzianych poprzez

właściwego starostę (landrata), w obwodach miejskich

przez miejską władzę policyjną, a w okręgach z policją państwową przez kierowników tejże, a wizowaną

przez odnośną władzę miejsca zatrudnienia.

wyżej, należy posiadać przepustkę, wystawioną

(2) Przepustka

graniczna winna

zawsze

być

zaopatrzoną w fotografj ę .

Przepustka ta będzie się

różniła co do koloru od karty cyrkulacyjnej i winna

zawierać

dane, niezbędne dla stwierdzenia tożsamo ś ci

posiadacza, jak również wymienienie ulg, do których

uprawnia. Jeśli przejście granicy dozwolone jest

w pęwnych wymienionych miejscach, będzie o tern

uczyniona wzmianka na przepustce. Termin ważności

przepustki ograniczony jest do roku kalendarzowego.

f\rtykuł

14.

W razie nadużycia przepustka graniczna będzie

odebrana w każdym czasie zarówno przez

władzę wystawiającą jak i wizującą, nieza leżnie od

dochodzenia, spowodowanego przez nadużycie. Wymienione władze winny komunikować sobie wzajemnie niezwłocznie odebrane przepustki. Władza

wystawiająca jest obowiązaną

na żądanie władzy .

wizującej, odebrania przepustki dokonać.

mogła być

13.

(1) Zum Genusse der oben aufgefiihrten Ver·

gii.nstigungen ist der Besitz einer Grenzkarte erforder lich, die von den zusŁandigen Starosten (Land raf),

in Stadtkreisen von der sŁiidtischen Polizeibehorde,

in Bezirken mit sŁaatlicher Polizeiverwaltung von

deren Leiter unter Gegenzeichnung der entsprechenden, fUr den f\rbeitsplatz zustiindigen Behorde aus~

gestellt wird.

(2) Die GrenzkarŁe ist stets mit Lichtbild zu

versehen. Sie soli sich in der Farbe von der Verkehrskarte unterscheiden, die zur Feststellung der

Persanlichkeit des Inhabers erforderlichen f\ngaben '

enthalten und einen f\bdruck der mit ihr verbundenen Verglinstigungen aufweisen. 1st der Grenziibertritt an bestimmte Ubergangsstellen gebunden,

50 ist auch dies auf der Karte zu vermerken. Die

Giiltigkeit der Karte soli auf ein Kalenderjahr beschrankt sein.

Rrtikei 14.

Die GrenzkarŁe kann im Falle eines Missbrauches, '

unbeschadet der durch den Missbrauch etwa eintretenden strafrechtłichen Folgen, den Berechtigten

jederzeit sowohl durch die ausstellende wie durch

die gegemeichnende Behorde ent:z;ogen werden. Di e

vorbezeiclmeten . Behorden haben sich gegenseitig

Entziehung sofart mitz uteilen. Die austellende Behorde

hat auf Ersuchen der gegenzeichnenden Behorde die.

Entziehung durchzufi.ihren. '

\

,

........ +.,."q"

Dziennik Ustaw. Poz. 708.

lij;;' . W!r_,~

ł\rtykuł 15.

nrtlkel 15.

(1) Przepustki graniczne wydawane będą tyłko

(1) Die Grenzkarten dGrfen nur Personen erteiJt

werden, die auf Grund ein~s f\us weises (Pass, Vercyrkulacyjne i t. d. stwierdzających, że petenci są kehrslt\arte u. dergl.) ZLirn Ubersch reiten der Grenze

upoważnieni do przekraczania granicy, dziel ącej obie

zwischen den beid en Teilen des f\bstimmungsgeb iets

części obszaru plebiscytowego.

berechtigt sind.

(2) O ile przepisy ulgowe, przewid ziane w arty(2) Soweit die diesen Personen auf Grund ihrer

kule 6, dają posiadaczom p rzepustek granicznych Grenzkarte zustehenden Erleichterungen gemass F\rtimożność przekraczania granicy w punktach innych

keI 6 auch fur andere als die gew6hnlicnen Gre nzuniż zwykłe punkty przejścio we, d ają . one ipso facto

bergange gelten, ,erstreckt slch die Berechtigung

możność przekraczania granicy i w zwykłych punkwm GrenzUbetritt ohne weiteres auch ' auf diese

tach przejściowych.

Stellen.

(3) Jeśli karta cyrkulacyjna jest wydaną na za(3) Falls die bezeichneten Personen eine Vers adzie artykułu 270 Ko nwencj i Górnośląskiej, prawo kehrskarte auf Grund des f\rtikel 270 des F\bkomprzekraczania granicy będzie mogło być ograniczone mens Ober Oberschlesien erhalten, kann die Berechdo . punktów oznaczonych na przepustce granicznej. tigung wm Grenzi.ibertritt auf die in der Grenzkarte

To ograniczenie będzie zaznaczone na karCie cyrku- ' fre\g egebenen Stellen besc.hrankt werden. Diese

lacyjnej.

Beschrankung ist auf der Verkehrskarte zu vermerken.

na zasadzie dowodów takich jak: paszporty, karty

/

-'

ł\rtykuł

/

"

16.

Osoby, które zgodnie z postanowieniami mnleJszego ukł ad u m ają prawo do przepustki granicznej,

nie posiadają zaś karty cyrkul acyjnej, lub też nie

czynią zadość zwykłym warunkom wymaganym dla

jej otrzymania, będą mo gł y dla uzyskania ka rty cyrkulacyjnej skorzystać z artykułu 270 Konwencji Górnośląskiej.

W wypadkach tych prawa, wynikające

z ka rty cyrkulacyjnej, będ ą ograniczone \II za s adzie

do okręgu, w którym posiadacz karty uprawia swą

dzi ałal ność gospodarCZe) i do punktów przejściowych,

odpow iadających tejże działalności.

, f\rtykul 17.

ł\rtikel

16.

Pe rsone n, die nach diesem Rbkommen eine

Grenzkarte erhalten ko nnen , ('l ber kei'ne Verkehrskarte

besitzen oder nach den allgemeinen Bestimmungen

sie nicht e:-halten konnen, konnen erfo rderlichenralls

eine solc.he auf Grund von f\rtikel270 d e s Rbkommens

Ober Oberschlesien erhalten. In solchen Fi:illen sind

di e Befugnisse aus der Verkehrskarte in der R~e gel

aur 'den Tei! des Grem.:bezirks, in der der Ber.echtigte .. seine wirtschaftliche Tatigke.it ausUbt, und auf

al e Uberg :mgsstellen zu beschranken, die flir diese

Tatigkeit in Betracht kom men.

ł\rtikel

17.

Straże o gniowe i kopalniane' el<spedycje ratunkowe wzywane do niesie nia pomocy wewnątrz specjaln ego pasa pogranicznego i zaopatrzone w odp owiednie oznaki będą mogty przehraczać granicG nawet bez okazywania dowodów tożsamoś c i. Winny

one poddać się kie ro wn ictwu osoby właściwej wedle

przepisów, obowiązujących na mi e jsc u }<atastrofy,

i wraca ć zaraz po wykonaniu sw ego zadania.

feu erloschmannschaften und Grubenrettungsmannschaften, die mit den entsprechenden f\bzeiche n versehen sind, ist S:ll'n Zl'Iecke der Hilfeleistung innerhalb des -Grelizbezirks das Uberschreiten

der Grenze auch ohne , r.usweis gestattet. Sie sind

verpflichtet, sich am Orte ihrer H i!fstiHigkeit der

Leitung der nach d e n dort geltenden Vorschriften

zustandigen Stellen unterzuordnen und alsbald nach

beendeter Hiifelcistung zurUckzukehren.

VI.

VI.

Postanowienia końcowe.

Schlussbestimmungen.

f\rtykuł

18.

C)lgi. wzmiankowane powyżej, będą mogły być

ogran iczone lub zniesione w każdym czasie ze wzglę­

dów policyjno-sanitarnych lub z powodu za raz byd-

f\rtikel 18.

Die vorstehenden

Vergunstigungen konnen

aus Grunden der Gesundheits- und Seuchenpolizei

jederzeit beschrankt oder aufgehoben werden.

I~cych.

Rrtykuł

19.

Dyrekcje celne obu P a ństw ustalą, w razie potrzeby po uprzedniem porozumieniu, ni ez będne zarządz enia. wylwn awcze.

Ek:dą one mogły wydawać

przepisy i zarządzenia b ądź ogólne, . bądź poszczególn e, niezbę dne dla zapobieżenia ńZl dużywaniu ulg,

przewid zianych w niniejszym ukł a dzie. B ę dą one mogły, między innemi, porozumie!': się odnośnie do pewnych ~ategorjj ulg, w celu ograniczenia ich sto ~owa-

'

.

.

Rrtikel 19.

Die Zolldirektionsbehorden der beiden Śtaaten

weróen die erforderlichen f\.usHihru,ngsbestimmungen,

wenn notig nach vorheri gem Eilnvernehmen, erlassen.

Si c sind auch berechtigt. <:Ilgemein und im einzelnen

fali die f\nordnungen und f'l12lssnahme n zu treffen,

die erforderlic:h sind, um eine mi ssbra uchliche f\usnutzung der in diesem f\bkommen vereinbarten

Vergunstigungen zu verhindern_ Insbesondere konnen

N'~ 72.

Dziennik Ustaw. Poz. 708.

nia do n iektórych dróg. Zarząd,zcnia, wydane przez

wład ze jedn ej Strony, mogą uzyskać moc obowiązu­

jącą dopiero po upływi e jednego tygodnia od chwili,

kiedy zostały podane do wiadc:mości Stronie drugiej.

f\rtykuł

o

1083

\

sic fUr gewisse f\rten von VergUnstigungen den

Verkehr, soweit erforderlich in beiderseitigen Einvernehrnen, auf bestimmte Wege beschranken.

F\rtikeI20.

20.

(1) Układ niniejszy winie n być ratyfikowany i dokumenty ratyfikacyjne winny być wymienione możli­

wie naj rychlej. Układ wchodzi w życie z dn ie m wymiany dokumentów ratyfikacyjnych.

(2) Układ ten st raci S \vą ważnosć z dniem 31 grudnia 192; r., o ile 090 rządy nie porozumieją się przed

1 października 1924 roku co do dalszego jego przedłu że nia.

' W ,dowód tego pełnomocnicy układ niniejszy

podpisali i opatrzyli swemi pieczęciami .

Sporządzono w podwójnym pierwopisie po jednym VI języku polskim i ~jemieckim .

Warszawa . . dni a dwudzies tego trzeciego lutego

dwudziestego czwartego roku.

(1) Dieses F\bkommen soli ratifizi ~rt und die

sollen so bałd wie mQglich

allsgeta uscht werden. Das f\bkommen tritt mit dem

f\ustausch der Ratifikationsurkunde n in Kraft.

(2) Das f\bkommen tritt mit dem 31 Dezernber

1924 ausser Kraft, falls sien die beiderseitigen

Regierungen nich var dem 1 Oktober 1924 ilber

seine Verlangerung verstan digen.

Zu Urkund dessen haben die Bevollmachtigten

das f\bkommen u nterzeichnet und mit ihren Siegeln !

versehen.

?usgefertigt in deppelter Urschrift je in pol- '

nischer und in deutscher Sprache in Warschau am

23 Februar 1924.

RałifikatianslI,rkunden

tysiąc

dziewię ćset

(-) Dr. ZYGMUNT SEYDF\

(-) Dr. Pf\UL ECKRRDT

(-,} D~GOTTFRIED SCHWENDY.

(-) Dr. ZYGtol\UNT SEYDR

(-) Dr. PHUL ECKf\RDT

(,-) Dr. GOTTFRIED SCHWENDY.

Protokół końcowy

do polsko-niemieckiego układu o górnośląskim pasie pogranicznym.

Przy podpisaniu w dniu dzisi ejszym polskoniemieckiego układu o górno~ląskim pasie p ogranicznym zgodzili się obustronni pełnomocnicy co do

tego, że przepustki graniczne, wa ż ne w dniu wejścia

w życie · układu te go , a wystawione na podstawie

artykułu

250 Konwencji Górnoślą s kiej, pozostają

w mocy do 31 grudnia 1924 roku i uprawniają do

ulg, przewidzianych w nowym układzie.

Warszawa, dnia dwudziestego trzeciego lutego tysiąc

dwudziestego czwartego roku.

Schlussp'rotokoll

zu dem polnisch - deutschen f\bkommen fiber

. den oberschlesischen Grenzbezirk.

Bei der am heu tigen Tage erfolgten Unterzeichnung des polnisch-deutschen f\bkommens ilber

den oberschlesi sche n Grenzbezirk hasen die beiderseitigen Bevollmachtigten sich dahin geeinigt, dass

die beim InkraHtreten des bezeichneten f\bkommens

gUltigen, auf GnJnd des f\rtikel 250 des f\bkommens

Ober Oberschlesien ausgestellten Grenzkarte n weiterhin

bis zum f\blauf d es 31. Dezember 1924 in Geltung

bleiben und zu den nach dem neuen f\bkommen

an den Besitz einer G\enzkarte geknOpften VergUnstigungen berechtigen soHen.

Warschau, den 23, Februar 1924.

dziewięćset

o

(~) Dr. ZYGMUNT SEYDF\

(-4) Dr. Pf\UL ECKF\RDT

(_) Dr. GOTTFRIED SCHWENDY~

(-) Dr. ' ZYGMUNT SEYDF\

(-) Dr. Pf\U~ ECKf\RDT

(-) Dr. GOTTFRIED SCHWENDY.

o

Zaznajomiwszy się z powyższym układem, uznaliśmy go i uznajemy za słuszny, zarówno w cajak i każde z zawartych w nim postanowień, oświadczamy, że jest przyjęty, ratyfikowany i zatwierdzony i przyrzekamy, że będzie ściśle stosowany.

I

Na dowód czego, wydaliśmy akt niniejszy, opatrzony pieczęcią .Rzeczypospolitej Polskiej.

łości,

Warszawa, dnia 15 lipca 1924 roku.

(-)

S. Wojciecbowski

Przez Prezydenta Rzeczypospolitej Prezes Rady Ministrów

(-) WI. Grabski

Minister Spraw Zagranicznych

(-) ~aurycy Zamoyski

J