Ustawa z dnia 20 czerwca 1924 r. o podstawowych obowiązkach i prawach oficerów Polskiej Marynarki Wojennej.

Oficerowie Polskiej Marynarki Wojennej tworzą jeden korpus osobowy. Admirałowie Polskiej

Marynarki Wojennej wchodzą w skład korpusu generałów wojska lądowego.

W Polskiej Marynarce Wojennej ustanawia się następujące stopnie oficerskie

a)

oficerowie młodsi: 1) podporucznik, 2) porucznik, 3) kapitan;

b)

oficerowie sztabowi: 4) komandor - podporucznik, 5) komandor - porucznik, 6) komandor;

c)

w korpusie generałów: 7) kontr - admirał, 8) wice - admirał.

Podporucznikiem w korpusie oficerów Polskiej Marynarki Wojennej mianowany zostaje

ten, kto odpowiada warunkom, wyszczególnionym pod A) lub B) niniejszego artykułu.

A.

1)

Ukończy) korpus kadetów lub szkołę średnią z egzaminem dojrzałości lub handlową szkołą

morską, dającą uprawnienia szkoły średniej;

2)

ukończył szkołę podchorążych, odbył conajmniej 3-miesięczne pływanie na jednostkach

morskich w kampanji czynnej i uzyskał stopień bosma - na - podchorążego Polskiej Marynarki

Wojennej;

3)

otrzymał dyplom z ukończenia oficerskiej szkoły Marynarki Wojennej o kursie conajmniej

3-letnim i w tym czasie odbył 9-miesięczne pływanie na jednostkach morskich w kampanji

czynnej;

4)

posiada kwalifikacje moralne i służbowe bez zarzutu.

Dla bosmanów - podchorążych Marynarki Wojennej, którzy ukończyli szkołę akademicką

o charakterze fizyko - matematycznym lub technicznym, ustala się czas trwania kursu

w oficerskiej szkole Marynarki Wojennej conajmniej na 2 lata pod warunkiem złożenia

egzaminu, którego program ustali rozporządzenie Ministra Spraw Wojskowych, przyczem

wymagania, ustalone w punktach 2, 3 i 4 niniejszego artykułu, mają zastosowanie.

B.

1)

Odbył conajmniej 3 lata służby w Polskiej Marynarce Wojennej, w tym czasie 12-miesięczne

pływanie na jednostkach morskich w kampanji czynnej i otrzymał stopień bosmanmata;

2)

zdał egzamin do oficerskiej szkoły Marynarki Wojennej i uzyskał stopień bosmana -

podchorążego Marynarki Wojennej;

3)

otrzymał dyplom z ukończenia oficerskiej szkoły Marynarki Wojennej o kursie conajmniej

3-letnim i w tym czasie odbył 9-miesięczne pływanie na jednostkach morskich w kampanji

czynnej.

Awanse oficerów Marynarki Wojennej następują w zależności od stopnia po przesłużeniu

w każdym poszczególnym stopniu conajmniej ilości lat, określonej w artykułach od 5

do 12 włącznie niniejszej ustawy, na podstawie odpowiednich kwalifikacji oraz zadośćuczynienia

warunkom, wymienionym w artykułach od 10 do 16 włącznie niniejszej ustawy, i w miarę,

wolnych wakansów, przewidzianych etatami Marynarki Wojennej

a)

według starszeństwa;

b)

z wyboru, dokonanego przez Ministra Spraw Wojskowych, na podstawie wniosków, przedstawionych

w drodze służbowej co do każdego kandydata przez jego przełożonych.

Awanse na poruczników następują automatycznie według starszeństwa po przesłużeniu

2 lat w stopniu podporucznika.

Awanse na kapitanów następują po przesłużeniu w stopniu porucznika conajmniej 4 lat,

przyczem na wakujące stopnie winno być awansowanych

w czasie pokoju

cztery piąte według starszeństwa,

jedna piąta z wyboru;

w czasie wojny

połowa według starszeństwa,

połowa z wyboru.

Dla podporuczników i poruczników, którzy ukończyli szkolę akademicką i uzyskali odpowiedni

dyplom, okres służby w stopniach podporuczników i poruczników, wymagany dla awansu,

skraca się

dla podporuczników do jednego roku,

dla poruczników conajmniej do dwuch lat.

Awanse na komandorów - podporuczników następują po przesłużeniu w stopniu kapitana

conajmniej lat czterech, przyczem na wakujące stopnie winno być awansowanych

w czasie pokoju

trzy piąte z wyboru,

dwie piąte według starszeństwa;

w czasie wojny

cztery piąte z wyboru,

jedna piąta według starszeństwa.

Awanse na komandora - porucznika następują po przesłużeniu w stopniu komandora - podporucznika

conajmniej lat trzech, przyczem na wakujące stopnie winno być awansowanych

w czasie pokoju

cztery piąte z wyboru,

jedna piąta według starszeństwa;

w czasie wojny

wszyscy z wyboru.

Awanse na komandorów następują zarówno w czasie pokoju, jak i w czasie wojny, z wyboru

po przesłużeniu w stopniu komandora - porucznika conajmniej lat 4.

Awanse na stopnie admiralskie w Marynarce Wojennej następują zarówno w czasie pokoju,

jak i wojny, z wyboru, po przesłużeniu w poprzednim stopniu conajmniej trzech lat.

Podczas wojny do czasu służby, wymaganego w myśl artykułów od 5 do 9 włącznie niniejszej

ustawy dla awansu na porucznika, kapitana, komandora - podporucznika i komandora -

porucznika - czas służby, przebyły na terenie. działań wojennych lub na jednostkach

pływających w kampanji czynnej, liczy się podwójnie.

Postanowienie niniejszego artykułu ma zastosowanie przy awansie na stopień komandora,

kontradmirała, wiceadmirała w czasie pełnienia przez tych oficerów podczas wojny służby

na jednostkach pływających w kampanji czynnej.

Od oficerów Marynarki Wojennej oprócz zadośćuczynienia warunkom, wymienionym w art.

4 - 9 włącznie, wymagane jest ponadto

a)

dla awansowania na porucznika: odbycie conajmniej 8-miesięcznego pływania na jednostkach

morskich w kampanji czynnej;

b)

dla awansu na kapitana: odbycie w stopniu porucznika conajmniej 12-miesięcznego pływania

na jednostkach morskich i na flotyllach rzecznych w kampanji czynnej;

c)

dla awansu na komandora - podporucznika

1)

sprawowanie w stopniu kapitana na jednostkach pływających w kampanji czynnej conajmniej

4-miesięcznego morskiego dowództwa, oraz conajmniej 8-miesięcznego dowództwa jednostką

rzeczną lub pełnienie funkcji zastępcy dowódcy czy oddziałowego (dywizjonowego) oficera

specjalisty przez takiż okres czasu;

2)

złożenie egzaminu, którego program ustali rozporządzenie Ministra Spraw Wojskowych;

d)

dla awansu na komandora porucznika i komandora - sprawowanie dowództw nad pływającemi

jednostkami i oddziałami Marynarki Wojennej.

Sposób obliczania cenzusu pływania i sprawowania dowództwa, przewidzianych w niniejszej

ustawie, ustala rozporządzenie Ministra Spraw Wojskowych.

Od oficerów Marynarki Wojennej, którzy w stopniach porucznika lub kapitana przeznaczeni

zostali do specjalizowania się w poszczególnych gałęziach nauki i techniki morskiej,

nie jest wymagane sprawowanie dowództwa dla awansu na komandora - podporucznika i

wzwyż, wzamian zaś egzaminu, przewidzianego pod literą c) w punkcie 2) art. 13, zalicza

się im wykonaną pracę naukową lub obronę odnośnego projektu. Dalszy awans oficerów,

nie posiadających cenzusu dowodzenia, następuje wyłącznie na stanowiska administracyjno

- techniczne.

Przebieg służby oficerów Marynarki Wojennej, jako specjalistów w poszczególnych rodzajach

służby, oraz czas trwania uzupełniających studjów określa rozporządzenie Prezydenta

Rzeczypospolitej.

Minister Spraw Wojskowych może zwalniać w drodze wyjątku oficerów inwalidów, pozostawionych

w stanie czynnym, od zadośćuczynienia warunkom, przewidzianym w punktach a), b), c)

i d) art. 13 niniejszej ustawy.

W czasie wojny warunki dla awansów, wyszczególnione w art. 13, 14 i 15, mogą być rozporządzeniem

Prezydenta Rzeczypospolitej częściowo lub w zupełności uchylone.

Oficerowie Marynarki Wojennej posiadają prawo do otrzymania odpowiednich dyplomów,

ustalonych dla oficerów Marynarki Handlowej, bez składania egzaminów.

Oficer może być przeniesiony przez Ministra Spraw Wojskowych w stan nieczynny celem

przejścia do instytucji państwowych lub prywatnych, mających na celu rozwój Ojczystej

Floty Wojennej lub Handlowej.

Granice wieku, po których osiągnięciu oficerowie winni zostać przeniesieni w stan

spoczynku, są następujące

do stopnia komandora - podporucznika włącznie skończone 45 lat;

do stopnia komandora - porucznika włącznie skończone 50 lat;

do stopnia komandora włącznie skończone 56 lat;

do stopnia kontr - admirała włącznie skończone 58 lat;

do stopnia wice - admirała włącznie skończone 60 lat;

Oficerom do stopnia kontr - admirała włącznie, przeniesionym w stan spoczynku na skutek

osiągnięcia granicy wieku, przewidzianej w art. 21 niniejszej ustawy, o ile przesłużyli

w ostatnim posiadanym stopniu conajmniej dwa lata, zostaje nadany przez Prezydenta

Rzeczypospolitej jeden stopień wyżej.

Do nadanego z powyższej przyczyny stopnia nie są przywiązane żadne uprawnienia z wyjątkiem

prawa dotytułu.

Oficer może być przeniesiony do rezerwy przez Prezydenta Rzeczypospolitej na wniosek

Ministra Spraw Wojskowych

a)

na własną prośbę;

b)

na skutek dwukrotnie bezpośrednio po sobie następującej ujemnej rocznej kwalifikacji,

stwierdzającej nienadawanie się na oficera zawodowego, i orzeczenia komisji, ustanawianej

w tym celu corocznie przez Ministra Spraw Wojskowych przy kierownictwie Marynarki

Wojennej; organizację i przepisy postępowania komisji ustali rozporządzenie Prezydenta

Rzeczypospolitej;

c)

w wypadku stwierdzonej przez komisję superrewizyjną utraty zdolności fizycznej do

pełnienia służby wojskowej.

W wypadkach, przewidzianych w punktach b) i c) niniejszego artykułu, oficer, o ile

nabył prawo do uposażenia emerytalnego, zostaje przeniesiony w sten spoczynku.

Oficerom, przeniesionym w stan nieczynny z przyczyny, wymienionej w art. 20 niniejszej

ustawy, o ile są zatrudnieni w instytucjach prywatnych, przysługują uprawnienia stanu

czynnego przez przeciąg trzech lal.

Po tym terminie oficerów, nie przeniesionych do stanu czynnego, zalicza się do rezerwy.

Korpus oficerów rezerwowych Polskiej Marynarki Wojennej składa się z oficerów rezerwy,

którzy

a)

zawodowo służyli w Polskiej Marynarce Wojennej i zostali przeniesieni do rezerwy;

b)

zostali mianowani podporucznikami Polskiej Marynarki Wojennej w rezerwie;

c)

będąc przydzieleni w czasie wojny do Polskiej Marynarki Wojennej, w niej zaawansowali

i na własną prośbę zostali zaliczeni do Marynarki Wojennej.

Warunki, wymagane dla uzyskania stopnia podporucznika w rezerwie Polskiej Marynarki

Wojennej, jakoteż awansowanie w rezerwie oraz przejście do korpusu zawodowych oficerów

Marynarki Wojennej ustali rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej.

W okresie przejściowym w Polskiej Marynarce Wojennej istnieją 3 korpusy osobowe

1)

korpus oficerów morskich;

2)

korpus oficerów technicznych;

3)

korpus oficerów rzeczno - brzegowych.

Oficerowie zawodowi istniejącego korpusu technicznego Polskiej Marynarki Wojennej,

o ile nie czynią zadość warunkom cenzusu naukowego, ustalonym w p. 3 art. 3 niniejszej

ustawy, pozostają w korpusie technicznym na stanowiskach, przewidzianych etatem dla

oficerów powyższego korpusu, i na swej dotychczasowej liście starszeństwa, zachowując

istniejące dystynkcje mundurowe. Przy awansach oficerów korpusu technicznego nie mają

zastosowania postanowienia art. 13, 14 i 15 niniejszej ustawy.

Wymagany do awansu na poszczególne stopnie w korpusie oficerów technicznych Marynarki

Wojennej cenzus pływania i kierownictwa warsztatami portowemi ustala rozporządzenie

Ministra Spraw Wojskowych.

Z dniem 1 stycznia r. 1930 przyjmowanie na oficerów zawodowych do korpusu technicznego

Marynarki Wojennej zostaje zamknięte.

Oficerowie zawodowi istniejącego korpusu rzeczno - brzegowego Polskiej Marynarki Wojennej,

o ile nie czynią zadość warunkom cenzusu naukowego, ustalonym w p. 3 art. 3 niniejszej

ustawy, pozostają nadal w korpusie rzeczno - brzegowym na stanowiskach, przewidzianych

dla oficerów powyższego korpusu, i na swej dotychczasowej liście starszeństwa, zachowując

istniejące dystynkcje mundurowe.

Przyjęcie oficerów do tego korpusu zostaje zamknięte z dniem ogłoszenia niniejszej

ustawy.

Do oficerów korpusu rzeczno - brzegowego stosują się przepisy o awansach, obowiązujących

oficerów wojska lądowego.

Czas, przebyty na terenie działań wojennych, oblicza się oficerom w myśl art. 12 niniejszej

ustawy z tem, że czas ten liczy się od dnia 1 czerwca 1919 r.

Punkt c) art. 13 nie ma zastosowania do kapitanów, którzy pomiędzy 1 listopada 1918 r.,

a dniem ratyfikacji ryskiego traktatu pokojowego w przeciągu conajmniej 6 miesięcy

dowodzili na terenie działań wojennych conajmniej bataljonem lub równorzędnym oddziałem.

Oficerowie zawodowi Polskiej Marynarki Wojennej, którzy zostali zweryfikowani w stopniu,

jaki posiadali w jednej z marynarek b. państw zaborczych, wyłącznie z przyczyny braku

etatów, z dniem zaawansowania na pierwszy następny stopień uzyskują starszeństwo od

dnia 1 czerwca 1919 r.

Do dn. 1 stycznia 1928 r. Ministrowi Spraw Wojskowych przysługuje prawo w wyjątkowych

wypadkach na wniosek władzy przełożonej

a)

zezwalać przy awansach do komandora - podporucznika włącznie na niestosowanie wymagań,

przewidzianych w p. c) art. 13;

b)

na przedłużenie oficerom Polskiej Marynarki Wojennej w stopniu kapitana granicy wieku,

ustalonej w art. 21, do 50 lat;

c)

zezwalać na obsadzanie stanowisk etatowych w Polskiej Marynarce Wojennej do stopnia

komandora włącznie przez oficerów w stopniach, nie odpowiadających przewidzianym etatom.

Niezweryfikowani oficerowie obcej Marynarki Wojennej, którzy są lub będą przyjęci

wprost do rezerwy Polskiej Marynarki Wojennej, zatrzymują stopień, jaki posiadali

w Marynarce Wojennej państw obcych, i zostają zaliczeni do jednego z korpusów Marynarki

Wojennej według uznania Ministra Spraw Wojskowych.

Art. 81 ustawy z dnia 23 marca 1922 r. o podstawowych obowiązkach i prawach oficerów

Wojsk Polskich (Dz. U. R. P. № 32, poz. 256) nie ma zastosowania zarówno do zweryfikowanych

(art. 111 wymienionej ustawy), jak i niezweryfikowanych (art. 35 niniejszej ustawy)

oficerów rezerwy Marynarki Wojennej, którzy zatrzymują stopnie, w jakich zostali przyjęci

do rezerwy po zweryfikowaniu, względnie bez zweryfikowania.

Szeregowi, którzy otrzymali stopień oficerski za czyn wyjątkowego męstwa na polu bitwy,

dokonany przed ogłoszeniem niniejszej ustawy, mogą pozostać w Polskiej Marynarce Wojennej

jako oficerowie zawodowi i awansować w myśl art. 5 niniejszej ustawy do stopnia porucznika

włącznie. Awans na wyższe stopnie uzależniony jest od wypełnienia warunków, przewidzianych

w art. 3 niniejszej ustawy, i następuje w myśl przepisów o awansach.

Do oficerów Polskiej Marynarki Wojennej stosują się ponadto art. 108, art. 110 do

112 włącznie i art. 117 ustawy z dnia 23 marca 1922 r. - o podstawowych obowiązkach

i prawach oficerów Wojsk Polskich (Dz. U. R. P. № 32, poz. 256).

Oficerowie, zaliczeni w myśl art. 35 niniejszej ustawy oraz art. 111 ustawy z dnia

23 marca 1922 r. o podstawowych obowiązkach i prawach oficerów Wojsk Polskich (Dz.

U. R. P. № 32, poz. 256) do rezerwy Polskiej Marynarki Wojennej, mogą w przeciągu

lat trzech od dnia ogłoszenia niniejszej ustawy zostać przemianowani na oficerów zawodowych

na warunkach, które ustali rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej.

Dla oficerów, którzy zostali przyjęci do oficerskiej szkoły Polskiej Marynarki Wojennej

przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, czas trwania kursów w powyższej szkole

ustala się na 2 lata, w tem cenzus pływania - na 6 miesięcy.

Od oficerów korpusu technicznego i rzeczno - brzegowego Polskiej Marynarki Wojennej

w stopniach do kapitana włącznie, oraz od oficerów wojsk lądowych w stopniach do porucznika

włącznie dla przejścia do korpusu morskiego oficerów Marynarki Wojennej wymagane jest

złożenie teoretycznego i praktycznego egzaminu w zakresie programu szkoły oficerskiej

Marynarki Wojennej (art. 3) i odbycia pływania na jednostkach morskich w kampanji

czynnej w charakterze młodszego oficera w ciągu

dla oficerów korpusu technicznego - 6 miesięcy,

dla oficerów korpusu rzeczno - brzegowego - 9 miesięcy,

dla oficerów korpusu wojsk lądowych - 12 miesięcy.

Postanowienia ustawy z dnia 23 marca 1922 r. o podstawowych obowiązkach i prawach

oficerów Wojsk Polskich (Dz. U. R. P. № 32 poz. 256) od art. 1 do 4 włącznie, art.

7 i 8, artykuły od 10 do 18 włącznie, artykuły od 21 do 28 włącznie, art. 30, art.

39, art. 42, artykuły od 47 do 71 włącznie, art. 73 i 74, art. 77, artykuły od 81

do 86 włącznie, art. 88, art. 90 i 91, art. 96 oraz artykuły od 100 do 103 włącznie

mają zastosowanie i do oficerów Polskiej Marynarki Wojennej.

Wykonanie niniejszej ustawy powierzą się Ministrowi Spraw Wojskowych.

Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem ogłoszenia i z tą chwilą tracą moc obowiązującą

ustawy, dekrety i przepisy z nią sprzeczne.