Rozporządzenie Ministra Robót Publicznych i Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 26 czerwca 1924 r. regulujące używanie i ochronę dróg.

§ 1. Pojęcie drogi publicznej w rozumieniu

nini e jszego rozporządzenia obejmuje nie tylko samą

jezdnię, lecz c a łą szerokość gruntu, zajętego przez

drogę, oraz budowle i urządzenia do niej należące,

łącznie z pasami przydrożnemi, bądź stanowiącemi

przynależność drogi, bądź to pozostawionemi przez

właścicieli przydrożnych gruntów wołnemi od uprawy w myśl art. 11 powołanej ustawy z dnia 7 paździer­

nika 1921 r. o przepisach porządkowych na drogach

publicznych.

jątkiem

610.

ogłaszam

z dnia 26 czerwca 1924 r.

§ 2.' Przepisy niniejszego rdzporządzenia, z wyzawartych w § 39-55, stosują się do wszel -

Minister Sprawiedliwości : WI. Wyganowski

Na mocy art. 44 Konstytucji

611.

Rozporządzenie Ministra Robót Publicznych

i Ministra Spraw Wewnętrznych

kiego rodzaju dróg publicznych bez względu na to,

w cZy'im zarządzie się znajdują, oraz z jakich funduszów są utrzymywane.

Przepisy ruchu publicznego dotyczą ruchu p ieszego, pojazdów zaprzęgowych, jazdy na rowerach,

jazdy konnej i pędzenia lub prowadzenia zwierząt.

,

Do ruchu samochodów i innych poja zdów mechanicznych na drogach publicznych stosują się przepisy rozporządlenia . Min istra Robót Publicznych

i Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 6 lipca 1922 r.

(Dz. U. R. P. N!! 65 poz. 587), które pozostają

w swej mocy i obowiązują nadal wspólnie z niniejszem rozporząd z eniem.

Przepisy co do przewozu po drogach publicznych materjałó w lekkopalnych, wybuchowych, źrą­

cych i t. p. z ostaną uregulowane oddzielnem rozporządzeniem.

§ 3. Naczelnicy władz administracyjnych II in stancji, a w Warszawie komisarz rządu, mogą wydawać szczegółowe rozporządzenia i przepisy w ramach

niniejszego rozporządzenia .

H.

Zakazy riis.z czenia dróg.

§ 4. Zab ran ia się niszczyć i uszkadzać arogi

publiczne oraz wszelkie przynależności i urządzenia

drogowe.

.

§ 5. . Zabrania się ' włóczenia po drogach publicznych wszystkich przedmiotów mogących psuć

drogę.

.

, Prze dniioty takie .winny. być wiezione na kołach

lub sani ach.

Dziennik Ustaw. Poz. 611.

§ 6. Szerokość obr~czy kół pojazdów winna

taka, aby ciśnienie kół nie przekraczało 150 ki logramów na centymetr bieżący szerokości obr~ czy_

Powie rzchni a żela z nych obr~czy, stykająca si~

z jezdnią, winna być zupełn ie gładka, przyczem wyjątki są dopuszczalne tylko dla maszyn rolnic zych,

ciągnio n ych; po drogach . Jednak ż e kola taki ~ h ma szyn nie powinny posiadać nierówności , niszc z ących

nawierzchni~ drogi.

być

§ 7. Zabran ia si~ zanieczyszc z ać drogi przez

wyrzucanie lub rozsypywanie ziemi, blota, nawozu,

śmieci, zielska, pozostawi a ni e padłych z wierz ąt, wylewanie nieczystośc i , sprowad zanie na drog~ odpły­

wów z urządzeń gospodarskich i fabrycznych, wreszcie

przez rzucanie na drog~ ws zelkich przedm iotów

i materjałów, mogących kaleczyć nogi ludzi i zwierząt lub rwać obr~cze gumowe pojazdów, jako to

gruzu, gwoździ, drutu, ułamków metali, szkła i t. p.

Zwierz~ta, padłe na drodze publicznej, winien

właściciel ich usunąć w ciągu 24 godzin; w przeciwnym razie b~dzie to uczynione na j~go ko~zt

przez organa zarządu gminnego.

Ruch pieszy grupami (pochody, procesje, pogrzeby i t. p.) winien o ile mOżności zajmować tylko

prawą połowę jezdni (w kierunku ruchu).

Ruch pojazdów zaprzęgowych i zwierząt

lub prowadzonych na d rogach bitych

i brukowanych winien odbywać si~ na twardej na wierzchni.

,

Nie na twardej nawierzchni ruch ten może odbywać się tylko tam, gdzie istnieją miękkie letnie tory.

§ 14_

pędzonych

§ 15. Szybkość ruchu na drogach publicznych

nie może zagrażaĆ'" bezpieczeństwu osób z nich korzystających i winna by ć taka, aby wo ź nice, cykliści

i jeźdźcy w każdej chwili i przy wszelkich okolicznościach mogli dostosować się do wymagań bezpieczeństwa ruchu publicznego,

oraz ochrony dróg

i mostów.

Na ostrych skrętach , skrzyżowaniach dróg i mostach drewnianych lub konstrukcji mieszanej żelazno­

drewnianej, dłuższych nad 20 metrów, zabrania si~

jechać z szybkością większą niż 6 klm. na godzin~

(szybkość konia w st~pie).

'

Na skrzyżowaniach dróg w polach i miejsco§ 8. ' Zabrania si~ tratować rowy, skarpy (stoki) wościach otwartych prowadzący pojazd ma pierwszeń­

nasypów i wykopów, pasy przydrożne, przejeż dżać ' stwo przejazdu przed z bliżającemi si ~ po swojej leprzez nie, .przepędzać i wypasać bydło, zwierzęta wej stronie, a winien ustąpić p i erwszeństwa zbliża­

pociągowe, trzodę i ptactwo domowe, skopywać pojącym si~ ze swej prawej strony.

bocza (burty) i skarpy, zasypyWać rowy, kanały

§ 16. Wszelkie pojazdy , zaprz~gowe, utrzymyi przepusty drogowe, oraz zaorywać drog~ .

wane w celach zarobkowych dla przewozu ci~żarów

§ 9. Zabrania się osobom nie uprawnionym i osób, z wyjątkiem pojazdów osobowych nie więcej

korzystać z trawy, ' rosnącej w rowach przydrożnych

niż na 4 miejsca, winny być zaopatrzone w hamulce.

oraz na skarpach, poboczach i pasach pr zydrożnych.

Obowiązek zaopatrzenia w hamulce powyższych

§ 10. ,Zabrania się bez pozwolenia właściwego pojazdów osobowych, oraz wszelki ch innych pojazzarządu drogowego składać na drodze wszelkiego .dów zaprzęgowych w zależności od miejscowych warunków , topograficznych, zostanie uregulowany dla

rodzaju materjały, narzędzia, towary i t. p.

Zakaz powyższy nie dotyczy chwilowego, a ko-, poszczególnych obszarów administracyjnych w myśl

niecznego złożenia przedmiotów przy naładunku lub § 3 niniejszego rozporz ą dzenia .

W każdym razie do hamowania wozów zabrania

przeładunku .

'

si~ używać łańcuchów, haków lub innych przyrządów,

§ 11. Zabrania się rozkładać otwarte ogniska któreby niszczyły drog~.

w odległości mniejszej niż 150 metrów od mostów

Wyjątkowo urządzenia takie mogą być używane

drewnianych lub konstrukcji mieszanej żelazno-drew­ podczas gołoledzi .

nianej, zaopatrzonych w odpowiednie tablice ostrze§ 17. Obrys pojazdu, to jest szerokość jegogawcze,-oraz palić tytoń na takich mostach. Również

zabrania się przechodzić i przejeżdżać z ogniem lub łącznie ze wszystkiemi wyst~pami, lub szerokość

ładunku pojazdu, będącego w ruchu na drodze puniezamkni~tem paleniskiem maszyn po mosŁach

z drewnianemi j:'okładami, wreszcie rozniecać ogień, blicznej nie może przekraczać 2,5 metra, o ile nie

otrzymano zezwolenia właściwego zarządu drogowego.

zakładąć popasy lub noclegi pod wszelkiemi mostami.

Wysokość pojazdu z ładunkiem nie może prze§ 12. Zabrania się bez specjalneg~ pozwole- kraczać 4 metrów nad powierzchnią drogi.

nia przeciągać lub przewozić przez mosty cjężary,

§ 18. Każdy zaprząg winien mieć swego woź­

przekraczające dopuszczalne obciążenie mostu, wskanic~. Wyjątek dopuszczalny jest tylko przy taborach,

zane na tablicy przy wjeżdzie.

W 'razie potrzeby wzmocnienia mostu, koszta gdzie jeden woźnica może prowadzić dwa wozy, jeden

z tern wzmocnieniem związane, a określone przez za drugim, zaprz~żone najwyżej w jednego konia

k~~

.

właściwy zarząd drogowy, ponosi przewożący.

§ 19. Bezpośrednio jeden za drugim nie może

III. Przepisy, dotyczące ruchu na drogach.

jechać więcej niż 6 wozów. Odległość pomi~dzy

§ 13. Ruch pieszy wzdłuż drogi winien odby- grupami po 6 wozów winna wynosić najmniej

wać si~ tylko na specjalnych ścieżkach lub chodni30 metrów.

kach, w braku zaś tych urządzeń - na poboczach

§ 20. Konie w zaprz~gu na drogach publicz. (burtach) drogi.

W razie niemożności użycia poboczy ruch pie- nych winny być okiełznane.

Zaprząg winien być taki, aby woźnica w każdej

szy może odbywać si~ na jezdni, lecz jaknajdalej

chwili

mógł panować nad pojazd,em.

od środka drogi.

'-

f)'zlennik Ustaw. Poz. Elit

§ 21. Woźnicy podczas jazdy zabrania się spać

,a wozie i opuszczać go bez dozoru. .

Zabrania się również .urządzać postoje na drodze.

W razie przypadkowego wstrzymania jazdy na~

leży wóz sprowadzić na prawą stronę jezdni (w kierunKU ruchu), jaknajdalej od środka drogi i przy

odejściu wożnicy od wozu konie wyprządz.

§ 22. Wszystkie pojazdy, znajdujące się na

drogach publicznych, po za obrębem miejsca zamieszkania właściciela (wsi, osc:dy, miasta i t. d.),

z wyjątkiem osobowych pojazdów, nie służących dla

celów zarobkowych, - winny mieć napisy, względnie

być zaopatrzone w tablicę o wymiarach nie mniej

niż 25 X 15 cm., umieszczoną z lewej strony pojazdu,

a zawierającą jasno i czytelnie wypisane w , języku

polskim imię, nazwisko i miejsce zamieszkania właś­

ciciela lub też nazwę i adres firmy, fabryki, majątku i t. p.

Przepis powyższy nie ma zastosowania do pojazdów rządowych, których sposób oznaczania będzie

ustanowiony, w porozumieniu z Ministerstwem Robót

Publicznych i Ministerstwem Spraw Wewnętrznych,

przez władze, rozporządzające temi pojazdami.

,§ 23. Każdy pojazd, znajdujący się nocą na

drodze publicznej, a w taborach pierwszy i ostatni

pojazd, winien być z nastaniem ciemności oświetlony

przynajmniej jednem białem światłem, widocznem

zdaleka.

Naczelnicy władz administracyjnych II instancji

' mogą ograniczyć

stosowanie tego postanowienia

tylko do dróg o twardej nawierzchni (bitych lub

brukowanych), a dla województw: białostockiego,

nowogródzkiego, poleskiego, wołyńskiego i Ziemi

Wileńskiej mogą naczelnicy władz administracyjnych

II instancji zarządzić jeszcze inne ulgi, mające na

celu stopniowe wprowadzenie tego postanowienia.

to nie utrudnia ruchu pieszego, ?dbywającego się

po tych poboczach.

Zabrania ' się używać do jazdy na rowerze chodników w obrębie miast i miejsc zamieszkałych.

§ 27. Rowery z przystosowanemi motoram

(silnikami) napędowemi podlegają przepisom o ruchu

samochodów i innych pojazdów mechanicznych (§ 2).

Zabrania się pędzić drogą publiczną

bez dostatecznego dozoru, a mianowicie

jeden poganiacz może pędzić najwyżej 15 sztuk koni

lub bydła, względnie 40 sztuk owiec lub trzody

chlewnej.

Przepis powyższy nie stosuje się do pędzenia

bydła z miejsca postoju na pastwisko i odwrotnie.

§ 29. Zabrania się pozostawiać dzieci na jezdni

dróg publicznych bez opieki, oraz wypuszczać na

drogi zwierzęta i ptactwo domowe.

-

§ 28.

zwierzęta

§ 30. Zabrania się jeździć saniami po drogach

publicznych bez dzwonków lub grzechotek. ,

Zabrania się również używać sani bez dyszla

lub hołobli mających zaprząg tylko z postronków

lub pasów.

§ 31. Zabrania się przewozić ciężary na drogach publicznych saniami, których płozy mają

w części c:;\olnej mniej niż 120 ctm. długości i 'mniej

niż 10 ctm. szerokości.

§ 32. Zabrania się wozić drogą publiczną bez

przykrycia lub też wystawiać wzdłuż drogi lub przy

drodze przedmioty, mogące płoszyć zwierzęta pocią­

gowe i bydło, względnie wywoływać u ludzi przestrach lub obrzydzenie.

§ 33. Ze względu na stan mostów lub nawierzchni drogi, jako też ze względu na specjalne

warunki bezpieczeńśtwa ruchu, mogą właściwe wła­

dze czasowo zabraniać lub ograniczać ruch pojazdów,

względnie niektórych ich rodzajów, na określonych

odcinkach dróg.

§ 24. Każda osoba, jeżdżąca na rowerze po drogach publicznych, winna się zaopatrzyć w imienną kartę

rowerową, bez lotografji, wydaną przez władze administracyjne I instancji na stosowną piśmienną prośbę. ,

- IV. Urządzenie i utrzymanie zajazdów.

Przed wydaniem karty rowerowej winien urząd

§ 34. Przy wszelkich zakładach i urządzeniach~

wydający kartę przekonać się , że proszący jest obzwiązanych z postojem pojazdów, winna być pozoznajmiony z przepisami ruchu na drogach publicz.nych, zawartemi w dziale III niniejszego rozporzą­ stawiona wolna od zabudowań przestrzeń poza bocz,dzenia i w dziale F rozporządzenia Ministra Robót nym rowem przydrożnym , wystarczająca dla pomiePublicznych i Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia szczenia tej ilości pojazdów (tak osobowych jak i wo6 lipca 1922 r. o ruchu samochodów i innych po- zów ciężarowych), jaka, według przewidywań przy

jazdów mechanicznych (Dz. U. R. P. N:! 65, poz. 587). zakładaniu zajazdu, może się gromadzić w czasach

najbardziej intensywnego ruchu (targi, jarmarki, od- ,

Kartę powyższą winni używający rowerów mi

progach publicznych mieć przy sobie i okazywać na stawa buraków i t. p.).

W razie niedostatecznej szerokości pasa gruntu,

każde żądanie organów, wymienionych w § 56 niprzeznaczonego

na zajazd pomiędzy zakładem aro'niejszegc: rozporządzenia.

wemprzydrożnym , winien , być urządzony plac ' dla

§ 25. Rowery, używane do , jazdy na drogach zajazdu o odpowiedniej powierzchni obok zakładu

pubHclnych, winny być zaopatrzone VI dobrze dzia- lub po za nim.

łający hamulec, oraz w dzwonek, Tako sygnał ostrzeRozmiary placu, przeznaczonego na postój po.

'gawczy, a z chwilą nastania zmroku w zapaloną ICl- jazdów, oznaczy w każdym poszczególnym wypadku

tarkę o białem świetle.

odnośna władza, wykonywująca utrzymanie drogi, na

.

Zabrania się używać przy jeździe na rowerze podstawie opinji właściwego . zarząd~ drogowego

i Zwierzchności gminnej.

Innych przyrządów jako sygnałów ' dŻlJ{iękowych.

Przepisy powyższe mają zastosowanie do istnie§ 26. Jadący na rowerach po drogach bitych jących zakładów i u rządzeń, o ile miejsce, i warunki

lub brukowanych mogą używać poboczy (burt) o ile na to pozwalają.

Dzienni:k Ustaw. Poz. ,M1.

§ 35.

Miejsca, przeznaczone na zajazdy, jak

z dróg winny po-

drogowe hektometrowe (setkowe) na drogach publicznych o twardej nawierzchni (bitych i brukowanych).

Znaki kilometrowe i hektometrowe winny być

Przy wyborze rodzaju umocowania powierzchni ustawione na prawej krawędzi drogi, licząc od jej

placu i dojazdu należy stosować się do wskazówek początku, o ile w razach wyjątkowych nie zostanie

właściwego zarządu drogowego, które winny być udzieu~zielone specjalne upoważnienie na odmienne umielane z uwzględnieniem warunków miejscowych.

szczenie tych znakow .co do dróg państwowych przez

Ministerstwo Robót Publicznych, a co do dróg wszyst§ 36. Wszelkie roboty, dotyczące urządzenia kich innych kategorji-przez właściwych naczelników

i utrzymania zajazdów i dojazdów do tychże, będą władz administracyjnych Ił instancji.

wykonywane staraniem i kosztem właścicieli lub dzier-..

Ustawi en ie znaków drogowych winno nastąpić

żawców odnośnych zakładów i urządzeń, według wskana podstawie pomiarów, ni ep rzekraczających granicy

zówek właściwego zarządu drogowego.

błędu 0,75 metra na 1 kilometr.

§ 37. Właściciele lub dzierżawcy zakładów

§ 43. Stosownie do ustalonego podziału dróg

i urządzeń, wyszczególnionych w § 34, mają obowiązek państwowych na trakty odśrodkowe, idące w kierunutrzymywania zajazdów i dojazdów do tychże w sta· ku od m. stoł. Wars zawy do granic Państwa, i na

nie należytej czystości - jakoteż ustawienia i utrzy- trakty łącznikowe, znajdujące się w wycinkach pomywania znaków, sporządzonych według wskazówek między sąsiedniemi traktami odśrodkowemi, za pozarządu drogowego, z tablicami głoszącemi zakaz

czątek dróg państwowych

odśrodkowych

przyjętą

urządzania postoju na jezdni i poboczach drdgi przed

zosŁała Warszawa, względnie pośredni punkt innego

zajazdem.

traktu odśrodkowego, od którego zaczyna się dany

również dojazdy do tych zajazdów

siadać twardą nawierzchnię.

trakt odśrodkowy.

Za początek drogi państwowej łącznikowe; przy§ 38. Przepisy § 39 - 55 mają zastosowanie jęty został krańcowy punkt tej drogi, leżący: 1) przy

do wszelkich dróg publicznych (§ 2) po za ulicami łączeniu dwóch traktów odśrodkowych - na trakcie

i placami miast, osad miejskich, uzdrowisk i zdrojowisk. odśrodkowym, posiadającym mniejszy numer porząd­

kowy, wyznaczony przez Ministerstwo Robót Publicz§ 39. Obowiązek postawienia i utrzymywania nych, 2) - odśrodkowego z łącznikowym-krańcowy

znaków drogowych ciąży na utrzymujących drogę punkt drogi, leżący na pierwszym z nich i 3) - dwóch

(art. 19 i 20 ustawy z dn. 10 grudnia 1920 r. o bu- łącznikowych-punkt na trakcie posiadającym mniejdowie i utrzymaniu dróg publicznych Dz. U. R. P. szy numer porządkowy, wyznaczony przez Ministerz r. 1921 N2 6 poz. 32).

stwo Robót Publicznych.

Na skrzyżowaniu drog różnych kategorji -oboZa początek drogi wojewódzkiej należy przyjąć

wiązek ustawienia i utrzymania drogowskazów obciąża

ten punkt krańcowy skrzyżowania się drogi z drogą

obowiązanych do utrzymania drogi wyższej katepaństwową lub inną wojewódzką, który leży bliżej

gorji,-a koszta tego ustawienia i utrzymania obcią­ siedziby województwa.

żają w równej mierze obowiązanych do utrzymania

Droga wojewódzka, zaczynająca się wjednem

krzyżujących się dróg.

województwie, a kończąca się w drugiem, ma poZnaki, dotyczące urządzeń obcych w pasie dro- czątek w punkcie końcowym, leżącym bliżej Warszawy.

gowym (art. 9 ustawy z dn. 7 października 1921 r.),

Za początek drogi powiatowej, znajdującej się

winny być ustawiane i utrzymywane staraniem i kosz- w obrębie jednego powiatu, należy przyjąć punkt krań­

tem przedsiębiorstw, korzystających z dróg dla tych . cowy skrzyżowania się z drogą państwową, wojeurządzeń, - według wskazówek zarządu drogowego.

wódzką lub powiatową, leżący bliżej siedziby powiatu.

Jeżeli droga powiatowa znajduje się w obrębie

Władze administracyjne w drodze nadzoru w razie zaniedbań winny wydać zarządzenia postawienia dwóch powiatów, początek jej liczy się od tego punktu

krańcowego, który leży bliżej siedziby województwa.

znaków.

Za początek odnośnej drogi przy kilometrowa§ 40. W razie niespodziewanego powstania niu dróg gminnych będzie przyjęty punkt wyznaczoprzeszkody, zagrażającej bezpieczeństwu ruchu, obo- ny przez właściwy Wydział powiatowy. .

wiązana jest miejscowa władza gminna, do czasu

. wkroczenia właściwych organów drogowych, poczy§ 44. Na znakach kilometrowych winny znajnić doraźne zarządzenia ubezpieczające, na koszt

dować się następujące cyfry: a) na froncie słupa cyfra, wskazująca odległość w kilometrach od początku

utrzymujących drogę.

danej drogi (kilometr bieżący); b) na każdej z bocznych powierzchni słupa cyfra, wskazująca odleglość

H. ZNF\KI DROGOWE INFORMl\CY JNE.

od najbliższego z jej strony miasta, miasteczka, lub

§ 41. Dla celów admistracji drogowej oraz dla większej osady.

orjentacjl osób korzystających . z dróg, winny być poOdległość winna być liczona od pewnego censtawione na drogach publicznych odpowiednie znaki tralnego punktu, jako to: rynku, kościoła i t. p.

drogowe informacyjne, wymienione w § 42 - 49.

, Wysokość cyfr na znakach kilometrowych winna

być równa 12 cm.

1) Z n a k i k i 10m e t r o w e l h e k t o m e t ro w e.

O ile znaki obecne nie pozwolą na wymalowa§ 42. Znaki drogowe kilometrowe winny być nie cyfr powyższych wymiarów,mogą byc cyfry zmniej..

postawione na wszystkich drogach publicznych, a znaki szone, do czasu ustawienia nowych znaków.

V. Znaki drogowe.

. ~~- -

§ 45.

- -- _

hektometrowe (setkowe) winny

od 1 do 9 w każdym poszczególnym kilometrze.

Wysokość cyfr na znakach hektometrowych win na być równa 8 cm.

mieć

909

f.")zlennik Ustaw. Poz. 611.

M 61.

Znaki

numerację

bieżącą

..

Znaki graniczne winny być ustawione na prawym

brzegu korony drogi, licząc od jej początku, o ile

wa r'unki miejscowe ni e wymagnją odmi ennego ich

umi eszczenia.

B.

2)

Z n a k i m o s t o w e.

ZNf\KI DROGOWE OST RZEGf\WCZE.

1)

Zapory i rogatki.

§ 46. Znaki mostowe winny być postawione

§ 50. Przeszkoda wsz e lki.::go rod za ju, powoduna wszystkich drogach publiczn ych . przy przyczółku . jąca p r z e rwę komunikacji na d rod ze publi cz nej, winna

mostu lub przepustu na lewem poboczu drogi , licz ąc by ć niezwłoczn i e po jej zauwa ż eniu oznaczona za pood punktu początkowego .

m o cą odpowiedn iej za pory, zmuszającej pojazd do

.

Znaki mostowe winny być opatrzone w cyfry zatrzymania się przed pneszkodą .

.

w postaci ułamka, krórego li czniki e m je st kilometr

§ 51. Urząd z enie usb wion e nie w miejscu przybieżący danej drogi, na którym znajduje się most

padkowej

przeszkody (§ 50), a dl a chwilowego wstrzy(środek mostu licząc międ z y wewn ę trz nemi ścian a mi

m a ni a ru chu (rog at ki) w celu poboru myta drogoweprzyczółków), a mianowni kiem li .:::: ba porządkowa d ane go objektu (mostu lub przep ustu) , np pi er wszy go, mostowego, miejskiego, z a ł at wi e ni a form a lności

most lub przepust na 153 kilometrz e danej drogi grani cznych i t. p., winny by ć widoczne z oddali

i w tym celu maj ą być malo wa ne na b i 3 ł o lub ' po będzie posiadał N~ 153/1, a drugi most na tymże

bie lor:e , oraz nie u t ru d ni ać ru chu na drodze.

kilometrze N!! 153i2.

Zamykania rogatek bez p ośrednio przed zbliża­

jącym się samochodem zabrani a się·

3) D r o g o w s k a z y.

,

§ 47. Na skrzyżowaniach dróg państwowych

wojewódzkich z drogami wszelkiej kategorji winny

być ustawione drogowskazy.

Drogowskaz winien być albo słupem o liczbie

ramion (tablic), odpowiadającej li czbie rozchod z ą c ych

się dróg, albo też znakiem kamiennym lub murowanym z odpowiedniemi napisami na bocznych powierzchniach, zwróconych w kh:irunkach dróg.

Napisy winny wskazywać najbliższą w danym

kierunku miejscowość zamieszkałą i jej odległość

(w kilometrach), a ponadto polożone przy drodze

w danym kierunku miasto, miasteczko lub większą

osadę, odległość od którego jest oznaczona na bocznej stronie najbliższego znaku kilometrowego (p. § 44)

danej drogi, również z podanieni odl e głości.

Ilość niezbędnych drogowskazów na każdem

skrzyżowaniu dróg, jakotoż rozmieszczenie tych drogowskazów, winny mieć na względzie możność szybkiej

orjentacji przy jeździe w każdym kierunku.

Również i przy wyjeździe z miast, miasteczek

i większych osiedli winien być ustawiony na prawej

krawędzi drogi, licząc w kierunku od osiedla, drogowskaz z oznaczeniem tego miasta, miasteczka, lub

większej osady, odległość od którego jest oznaczona

na bocznej stronie znaków kilometrowych danej drogi (p. § 44).

2)

T a r c z e i t a b l i c e.

§ 52. W celu uprzed ze nia przejeżdżających

o przesz.kod ach i o mi ejscach, wyma ga j ą cych zwolni e ni a lub wst rzymania ruchu , winny być ustawiane

a) na drogach publicznych wszelkie go rodzaju.

W miejscach przerwy komunikacji (§ 50), ora z

w miejscach wym a g a jących obowią z kowego zatrzymani a ruchu w celu poboru opłat drogowych, mostowych, miejskich, celnych i innych, rewizji dokumentów i t. p. (§ 51),-o krą g ł e tarcze o średnicy 50 cm.

na słupach wysokości 2,50 m., pomalowane na kolo r

czerwony, ustawione-w razie przerwy komunikacji po osi drogi przed zaporami (§ 50), w innych wypadkach na prawem poboczu, p rostopadle do kierunku ruchu.

b)

na drogach publicznych o twardej nawierzchni.

Okrągłe tarcze średnicy 50 cm. nas/upach wysokości 2,50 m., pomalowane na kolor ciemno niebieski, z wymalowanym białym kolorem znakiem ,

sygnalizującym w umówionej formie (Dz. U. R. P

z r. 1923 N!! 86 poz. 668, aneks D) następujące utrudnienia ruchu wymagające zwolnienia jazdy

1) wygórowane mostki (t. z. "ośle mostki"), poprzeczne

przez drog~ ścieki i inne tego rodzaju stałe

§ 48. Na drogach publicznych wszystkich ka.

tegorji przy wjeździe do osiedli winny być ustawio- przeszkody;

2)

ostre

zakręty drogi, niebezpieczne dla szyb·

ne na prawej krawędŻi, liCząc wkierunku od osiedla,

tablice z oznaczeniem nazwy tej miejscowości .

• kiego ruchu samochodowego;

3) skrzyżowania drqg o twardej nawierzchni;

.

Tablice te mają mieć wymiar conajmniej 50 cen4) przejazdy kolejowe w jednym poziomie.

tymetrów d/ugości na 30 wysokości, napis o wyso5) Takież tarcze z wymalowanym na ciemn o

kości liter 8 - 10 centymetrów.

niebieskiem tle białym znakiem, sygnalizującym

§ 49. Na przecięciu drogi publicznej z granicą wFelk ie miejsca przerw komunikacji (§ 50) i obo·

województwa i powiatu winien być ustawiony odpo- wiązkowego wstrzymania ruchu (§ 51).

wiedni zrtak z tablicą, . zwróconą napisem do drogi,

Wzory tarcz wyszczególnionych w pp. 1- 4 są

zawierającą nazwy graniczących jednostek adminipodane w wymienionym powyżej Dzienniku Ustaw

stracyjnych, ewentualnie dwa znaki, jeżeli granicę z 1923 r., N!! 86, a wzór tarczy wymienionej w p. 5

st~nowi droga lub rzeka.

załącza si~ do niniejszego rozporządzenia.

Ozi"ennik tlstąw. 'POi. ~11.

Znaki te winny być ustawiane na prawem poboczu, prostopadle do kierunku ruchu, w odległości

około 250 metr. od sygnalizowanej przeszkody.

Znaków tych nie należy stawiać w obrębie zabudowanych miejscowości.

'

§ 53. Zapory w miejscach przerw komunikacji

(§ 50) jak również wszelkie inne miejsca, wymagające zatrzymania ruchu (§ 51), winny być z nastaniem ciemności zaopatrzone w światło czerwone,

widoczne z odpowiedniej odległości.

W wypadkach przeszkód, powodujących

w komunikacji, jak również w razie czasowego ograniczenia ruchu (np. p.odczas wiosennych

przełomów, na tymczasowych mostach objazdowych

i t. p.), winny być ustawiane na najbliższych od

przeszkody rozstajach dróg i, zależnie od miejscowych warunków, przy wyjeździe z najbliższego znaczniejszego osiedla, gdzie zachodzi mo~liwość zmiany

.marszruty tablice ostrzegawcze, z podaniem bliższych

wskazówek co do możliwego objazdu ("przejazd

zamknięty na ..... km.", "objazd na prawo lub na,

lewo", oraz główne miejscowości, przez które skierowywa się objazd).

W celu zwrócenia uwagi , przejeżdżających, nad

tablicą

ostrzegającą

o przeszkodzie winna być

umieszczona tarcza pomalowana na kolor czerwony

o średnicy 30 cm.

§ 54.

przerwę

§ 55.

Cyfry na znakach drogowych (§§ 44-46)

napisy na drogowskazach (§§ 47-49) i tablicach ostrzegawczych (§ 54) winny być wykonane

czarnym kolorem na białem tle.

tudzież

VI.

Postanowienia końcowe.

§ 56. Czuwanie nad przestrzeganiem powyż­

szych przepisów jest obowiązkiem zaprzysiężonej

służby drogowej, organów policji państwowej i urzę­

dów gminnych.

§ 57. Winni przekroczenia przepisów niniejszego rozporządzenia będą karani w ,myśl postano·

wień ustawy z dnia 7 października 1921 r. (Dz. U.

R. P. NQ 89, poz. 656) O przepisach porządkowych

na drogach publicznych, o ile dane przekroczenie

nie podlega surowszej karze.

§ 58. Rozporządzenie niniejsze wchodzi w ży­

cie z dniem ogłoszenia w Dz. U. R. P., z tem ze

1) pojazdy będące już w dniu tym w ruchu winny

być przystosowane do wymagań przepisów § 6 naj-

dla drogowskazów i tablic przy' wyjeździe

z osiedli - przy wjeździe do osiedli 'praz na granicy

województw i powiatów (§§ 47-49)

w ciągu dwóch lat,

dla znaków o ~ trzegawczych (§ 52 b)

w ciągu sześciu miesięcy,

licząc wszystkie terminy od

dnia ogłoszenia

rozporządzenia.

Termin ustawienia znaków kilometrowych na

drogach gminnych może być w razie potrzeby odroczony przez Naczelników władz administracyjnych

II instancjL

§ 59. Rozporządzenie niniejsze, oraz wydane

w jego ramach szczegó!owe rozporządzenia samorzą­

dów wojewódzkich, względnie naczelników wladz

administracyjnych II instancji, winny być, w związku

z art. 3 ustawy z dnia 7 października 1921 r. o przepisach porządkowych na drogach publicznych, oraz

w związku z rozporządzeniami Rady , Ministrów o organizacji władz administracyjnych II instancji (Dz. U.

R. P. z r. 1919 NQ 90 poz. 490 i NQ 39 z r. 1921

poz. 234 i 235), ogłaszane w Dziennikach Urzęqo­

wych wojewódzkich.

Najgłówniejsze postanowienia, dotyczące bez·

pieczeństwa publicznego i ochrony dróg oraz karne,

zawarte lub rozwijające działy II, III i VI niniejszego

rozporządzenia, winny być obwieszczane przez ogło ­

szenia, wywieszane w starostwąch, urzędach gminnych, miejskich i wiejskich, jak również treś.ciwie

ogłaszane na tablicach przy drogach i mostach.

' Zarządzenia naczelnikó\'! władz administracyjnych II instancji określą, które postanowienia (oprócz

wskazanych w §§ 11 i 12), w jakich miejscach na

drogach i przy których mostach, mają być ogłoszone

na tablicach.

Naczelnicy władz administracyjnych II instancji

mogą przekazać starostom wydawanie takich zarzą­

dzeń, o ile chodzi o drogi powiatowe i gminne.

Kierownik Ministerstwa Robót Publicznych: Rybczyński

Minister Spraw Wewnętrznych: Z. Hiibner

Nil 61.

~-----------------------

Dziennik UstaW. Poz. 609, 610 I 611,

905

-------------------~----~'----------------~-------------

dotyczących zakresu stosunków, w jakich którykolwiek uczestnik pozostaje do służby wojskowej.

Przestępstwo, przewid ziane w § 68 k. k. wojsk.,

ulega karze pozbawienia wolności do lat pięciu; w § 70

k. k. wojsk. wyrazy "do lat dwu" za stępuje się wyrazami "do .Iat trzech" . Zresztą ustawa niniejsza nie

uchyla żądnych postąnowień kod e ksu karnego wojskowego.

Zarazem przepisy wojskowego prawa karnego,

materjalnego i procesowego, obowiązujące w województwach: pomorskie m i poznańskiem, rozciąga się

na obszar górnośląskiej części województwa ślą ­

skiego; z chwilą wejścia w życie niniejsze j ustawy

przepisy te uważane będą za prawnie ogłoszone.

I\rt. 116_ Wykonanie niniejszej ustawy porucza

Ministrowi Spraw Wojskowych w porozumieniu

z Ministrem Spraw v.,.:ewnętrznych i zainte resowanymi ministrami, odnośnie zaś do postanowień karnych - Ministrowi Sprawiedliwości w porozumieniu

z Ministrem Spraw Wewnętrznych.

się

I\rt. 117. Ustawa niniejsza wchodzi w życie

w 4 miesiące po jej ogłoszeniu i obowi ą zuje na całym obszarze Rzeczypospolitej Polski ej.

Prezydent Rzeczypospolitej : S. Wojciecbowski

Prezes Rady Ministrów: W. arabski

Minister Spraw Wojskowych: Sikorski

Minister Spraw Wewn ętrznych: Z. Hiibner

ustawE; na-

stE;pującej treści

Ustawa

z dnia 9 lipca 1924 r.

w sprawie ratyfikacji

układupolsko-niemiec­

kiego, dotyczącego' praw członków i urzę d ników

Naczelnego Komitetu kolei górnośląskich, podpisanego w dniu 23 lutego 1924 roku w Warszawie.

I\rt. 1. Wyraża się zgodę na dokonanie przez

Prezydenta Rzeczypospolitej ratyfikacji układu polskoniemieckiego, doty c zą cego praw c z łonków i u rzędni ­

ków Naczelnego Komitetu kol e i górno ś ląskich, podpisanego w dniu 23 lutego 1924 roku w Warszawie.

I\rt. 2.

Wykonanie niniejszej ustawy

poleca

się Ministrowi Spraw Zagranicznych, wykonanie zaś

postanowień układu właściwym ministrom.

'

I\rt. 3.

Ustawa niniejsza

obowiązuje

z dniem

ogłoszenia .

Prezydent Rzeczypospolitej: S. Wojciecbowski

Prezes Rady Ministrów: W. arabski

,Minister Spraw Zagran.icznych: Maurycy Zamoyski

-.

----~

..

~

regulujące używanie

i 'ochronę dróg.

Na zasadzie art. 5 ustawy z dnia 7 pa ź dzier­

nika 1921 r. o przepisach porządkowych na drogach

publicznych (Dz. U. R. P. N!! ' 89 poz. 656), oraz

art. 3 ustawy z dnia 26 września 1922 r. w przedmiocie ratyfikacji przystąpienia Polski do Międzyna­

rodowejkonwencji, dotyczącej ruchu automobilowego, .

zawartej w Paryżu dnia 11 października 1909 r. (Oz

U. R. P. z r. 1922 N!! 85 poz. 762 i z r. 1923 N!! 86

poz. 668 i 669), zarządza się co następuje

I.

Postanowienia ogólne.

Załącznik do § 52 rozp. Min. Rob

Pub!. i Min, Spraw Wewn. z dn , 26 czerw<::.,

1924 r. regulującego używanie i ochro· ,

nę dróg, poz. 61'1.

Znak ostrzegawczy.

później

w ciągu dwóch lat,

oraz przepisów §§ 16, 22 i 23 najpóźniej

w ciągu jednego roku od dnia ogłoszenia rożporządzenia i

2) termin zaopatrzenia dróg p6blicznych w znaki

porządkowe ustanawia się jak następuje: dla zna·

ków kilometrowych, hektometrowych i mostowych

,(§§ 42- 46) na drogach państwowl'ch, wojewódzkich

i powiatowych

w ciągu dwóch lat,

na .drogach gminnych

w ciągu czterech !id,

Przerwa komunikacji lub obowIązkowe wstrzymanie ruchu.

Tło ciemnoniebieskie, znak biały.