Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 14 maja 1924 r. o przerachowaniu zobowiązań prywatno-prawnych.
Table of Provisions (32)
Statutory Text (32 Articles)
§ 2. 1. Należności powyższe będą na żądanie
którejkolwiek stronyprzeraophowane na 'złote spo~o
bem wskazanym w niniejszem ro z porząd że niu.
2. Podstawą przerachowani::! jest n astę pując',!
skala
Jeden złoty równa siec
I
,
,
"'- -
Dzi~tinlk Ustaw, POil 441t%T.,..•.
654
"
"..~
~...,
...
. I
C Z I\ S
W
,
,
~
Do 1.VIII.1914 r. t
1
E
I
i
Rublom rosyjskim
Ko~onom austr.wę g·
J'{g 42.
_ _ _ __
.-u
'../
niei Markom
I ~arkom polskii~
mieckim
::::un~
..
('
"1'
. Od l.VlII.1914 r. 1
0,375
0,95
0,81
0,40
0,50
0,50
0,50
1,00
1,15
1,25
1,40
1,60
0,85
0,90
0,92
1,05
1,09
1,09
0,50
0,50
0,55
0,60
1,90
1,90
2,00
2,00
1,15
1,15
1,20
1,20 ,
1,15
1,15
1,20
1,20
0,60
0,70
0,85
0,90
2,00
2,00
2,30
2,60
1,20
1,20
1,30
1,50
1,20
1,20
1,30
1,50
1,10
1,35
1,50
2,00
2,25
2,50
3,75
4,25
5,75
6,55
8,50
10,50
2,90
3,20
.4,QO
4,75
5,50
5,75
6,20
1,8
2,0 .
2,0
2,0
2,1
2,1
2,4
2,8
3,3
4,2
5,5
7,0
1,50
1,75
2,00
2,25
2,50
2,7r;, .
3,25
4,25
6,00
7,50
10,00
14,00
19
23
/
W półroczu II 1914 r.
"
1 1915 r.
11 1915 r.
..
h
łJ
I 1916 r.
II
( 1917 r.
W kwartale
"
"
11
III
IV
"
1 1918 r.
II ,. $g;':.!
III " i(;".. .
II
"
"u
,.
.,
II
l 1919 r.
II
,."
III
,.
Ił
VI
"
VII
"
.,
VlII
IX
u
X
Ił
XI
XII
Ił
_W miesiącu '
II
IV
".,
V
VI
n
W miesiącu
.
"
."
.. " ,
"
"
"
"
..
W miesiącu
'I.
"
.
Ił
"
Ił
,.
"
I 192~ r.
,.
"
."
.""
.
.
Ił
IV
V "
il
..
ta
1V
W miesiącu
ł
"
II
1/1
VII
VIII
"
Ił
.
"
111
VI
VII
VlIl
.
OJ
II
"
.~
.
.
X
"
35
35
25
30
11
11
11
11
11
11
11
11
35
40
55
80
120
200
"
".,
I 1922 r.
U
13
13
14
13
11
12
12
11
11
11
11
11
11
11
11
13
14
17
19
23
IX
XI
XII
9
35
..
l 1921 r.
IV
V
28
13
.n
fi
8,00
11,00
14,00
17,00
22,00
12
"
"
IX "
X
XI
XII "
II
O,M
lO
25
25
30
31
34
40
/45 .
60
80
100
120
130
145
140
150
200
300
.:100
14
425
18
25
450
450
450
28
31
50Q
23
l
..
/
.'
/
I
----_
,
/
/
I
,. ~
N242.
DzieMlk UsŁaw. Poz. 441.
...._ .--_....__
--.,--______~..__________~__--____----__-----J
muw
I
••
VI
C Z fi S I E
W miesiącu
"u
"
"
"
"
"
"
"
W miesiącu
"
"
"
u l
."
"
"
"
..
"
W miesi ącu
"
"
u .
I
I
Rublom rosyjskim II
655
.
~~
KorOnwOęm.g.austr.- \ fv'tar~(0nkl1
nicrmcc rn
l,
_
e_
J'l\arkom polskim
----~----.~--~--
III 1922 r.
,.
40
550
IV
V
VI
VII
46
600
"
48
50
70
650
V!I!
IX
X
XI
XII
II
Ił
,,\/
"
"
"u
,
I 1923 r.'
II
III
.
IV "..
V
VI
VII
VIII
IX
"
"
X
"
"
"
XI
XII
u
..
"
I 1924 r.
II
III
IV
"
"
"
750
850
- 120
180
320
750
950
1.000
1.200
1.400
1.800
2.500
\
1.600
4.000
6.800
8.200
8:600
3.000
3.500
4.000 ,
5.500.
9.400
12.000
45.000
660.000
12.000
20.000
35.000
50.000
125.000
300.000
800.000
l~.OOO.OOO
4.0CO.OOO.OOO
'
1.600.000
1.800..000
1.800.000
1.800.000
śior,EgO na podstawie ustawy o ochronie lokatorów,
wraz z wierzytelno ś ci a ni j zabezpieczon~mi terni ,hiI potel(ami, przerachowuje się na obszarze miasta sio łecznego W<1rszawy, wo jew ództw: warszawskiego, łódz
kiego; l-tieleckiego, lub e lskieg o oraz bi?lłostockieg o
. z wyłączeniem powiatów: grodzieńskiego i wołkowy
§ 3 • . 1. Dla zas tosowania odpowiedniej sŁawki śkiego na 25 % , na obsz a rze powiatów: grodzierlsklepowyższ ej Skllli miarodajny jest czas powstania tytuł~/ go i wolkowyski,e go, Ziemi Wil e l1skiej, województw
u~a sadniającego - należność pieniężną,' o Ue niniejsze
nowogródzkiego, poleskiego, wołyń s kieg o i krakowrozporz ądteni~ inaczej nie postanawia. I
sl.;iego, cieszyńskiej części województwa śląskiego
2. Przeliczenie należności dawniej ~zych na mar- oraz powiatów: brzozowskiego, kolbuszowskiego, kroki polskie, uskutecz!1ione bez z~miaru umorzenia po- śnieńskiego, liskiego, łańcuckiego, przeworskiego,
p rze d niego stosunku, nie może ' być uważane za no- rzeszowskiego, sanockiego i strzyżowskiego woje·
wacj€';, uzasadniającą zastosowanie stawki według wództwa lwowskiego na 20 % , a na obszarze pozo·
stałej czE,ści województwa lwowskiego, województw
czasu powstania nowego tytułu.
stanisławowskiego, tarnopolskiego, pomorskiego, ' po § 4. 1. Najwyższą dopuszczarną miarą przera- znan ykiego oraz gćrnośląskiej cz~ści województwa.
chowania jest zastosowanie pełnych stawek skali § 2. śląskiego na1 5 % sumy, obliczonej w edług skali § 2.
2. Najniiszą dopuszc,zalną granicę przeracho2. Ta sama miara przerachowania stosuje się
wal'li~ wskazuje nominalnei suma marek polskich,
do pra'J-J zabezpieczonych na powyŻszych hipotekach
w tytule prawnym oznaczona lub z n iego wynikająca, i wierzytelnościach.
.
I
a przeliczona na złote według relacji ustalonej roz3. Odsetki zaległe za czas do dnia 31 grudnia
por ządzeni em Prezydenta Rzeczypospolitej PolsKiej
1924 r., a nie przedawnione, p rzerachowuje się tak
z dn ia 14 kwietnia 1924r. O zmianie ustroju pie- samo, jak kapitał i dolicza się do kapitału, odsetki
niężn eg o (DZ'. U. R. P. N2 34"poz. 351) t. j. złoty=
zaś należne za czas od dnia 1 stycznia 1925 r. obli1.800.000 marek polskich.
cza się od przerachowanego w ten sposób kapitał u.
4. Co do spłaty kap i tału, którego terrnjn p/aWierzytelności z pcżyczek.
tnośc i nadsze dł, służy dłużnil"owi prawo zwłoki do
§ 5. 1. Hipoteki zabezpieczające wierzytelno- d nia 1 stycZllia 1928 r. Sąd może, biorąc pod uwaSCl z pożyc zek na nieruchomości ach. z których głó- ' gę położenie maj ątkowe dłużnika, to prawo zwłoki
w ny dochód pochodził z kom ornego, obecnie okre· uchylić lub ograniczyć; może je również uchylić, gdy
3. Marki emitowane przez b. niemieckie wła
dze okupacyjne na ziemiach wschodnich (ostmarki)
uważa · się za równe markom niemiecl~ilT), a ruble
emitowan e przez te włędze (ostruble) u\.Vqża się za
równe dwum markom niemieckim.
/
,,
,
.~
656
Dziennik Ustaw. Pot, r.:!41.
posiadłość przeszła w inne r~ce drogą śprzedaży [ub
·z amiany.
Hipoteki zabezpieczają c e wi e rzytelnona innych nieruchomośc i ach, niż
w § 5 wskazanych, wJ;az z wierzyte lnościa m i zc:bezpieczonemi te mi hipotekami, prze raohowuje si ę na
obszarze miasta stołecznego Warszawy, województwa
łódz kiego, powiatów: gostyńskiego, kutnowskiego,
lipnowskiego, lowickiego, nieszawskiego, rypińskiego
i włocławskiego województwa warszawski ego or?z
powiatów: będ z iJiskiego, częstochowskiego, miechowskiego i olkuskiego województwa kieleckiego na 50% ,
na obszarze pozostałej części województw: kieleckie§ 8. Prze pisy poprzedniego paragrafu mają
go i warszawskiego z wyłączaniem powiatów: ciecha- również zastosowanie przy przerachowan'lu wierzytelnowsk~ego, mławskiego i przasnyskiego, na obs zarze
ności hipotecznych, będących podkładem listów iapowiatów: ostrowskiego i wysokomazowieckiegp wo- stawnych, z tern, że do kapitału doliczone będą odje wód ztwa bi a łostock iego oraz na obszarze wojewódz· . setki z aległe, a nie przedawnioLle, oraz bieżące aż
twa lubelskiego z wyłąc z eniem powiatów: biłg oraj do daty p łatności pierwszego kuponu nowych listów
skiego, bialskiego, chełms ki eg o, hrub ieszowskiego, zastawnych.
konstantynowskiego, . radzyńskięgo,
wę g ro w skiego
i włodawskiego na ' 42%, na obszarzepowiaŁó w : cie§ 9. Jeżeli do wierzytelności hipotecznej (hichanowskiego, mławskiego i przasnyskiego. woj ewódz- pote ki), którn obciąża ł ącznie dwie lub więcej ni!,!twa warszawskiego, pozo sta łej częśc i woj e wództwa ruchomoś c i, ze względu czy to na rodzaj, czy też na
białostockie g o, w yżej wymie nionych powiató\v woje- położ enie tych nieruchomości miałyby b~' stosowawód ztwa lubelskiego, cieszy ń skiej cz ę ś ci województwa ne ró ż ne miary przerachowania (§§ 5 i 6);,: natenczas
śląskiego, wojewó pztwa krakowsld ego oraz pow.iató w
w braku zgody stron stopę przerachowania kapitału
brzozowskiego, kolbuszowski ego, krośnieńskiego, li- i odsetek oraz czas dopuszcrelnej zwłoki , określi sąd
skiego, łańcuckiego, przeworskiego, rzeszo wskiego, w gra nicach ws kazanych w §§ 5! i 6.
sa!1ockiego i strzyżowski e go wojewód ztwa lwowskiego
§ 10. Przepisy §§ 5 - 9 oraz dalsze przepisy
na 33%, na obsz,a rze powiatów: trockiego, wileńs k ie
go i wilejskiego Zie mi Wi leńs kiej, pow'ia tów: lidzkie- nini ejszego ro z porządzenia dotyczące hipotek (§ 11
kiego, nowogródzkiego i słonim s k ie go województwa ustę p 3 i §§ 34 i 35) należy , stosować z odpowiednowogródzkiego, na obszarze woj e wództwa poleskie- niemi zmianami do praw zastawniczych ciążących na
go z wyłączeniem powiatów: łunini e ck i ego i sarneń nieruchomościach bez wpisu do kSiąg wieczystych
(gruntowych).
, .
skh;~go, na obsza rze województw a wołyński e go, na
obszarze pozqstałej cz~ ści wojewód ztwa lwowskiego
§ 11. 1. Wierzytelności z p'0życzek, nie cią
oraz powiatów: dolińskiego, kaluskiego, skolskiego,
żące na nieruchomoś ciach lub hipotekach, a powśtałe
stryjskiego i tu r czańskiego województwa stąnisławow
skiego na 24% , a na obszarze po z ostałej częśc i Zie- przed 1 stycznia 1922 r. przerachowuje się na lCf>/o
mi Wileńskiej i województwa nowog ródzkiego, powia-, . sumy obliczonej według skali § 2, o ile ważne potów: ł u ninieck ie go , sarneń s kiego, pozostałej części wody ni e u z as a dniaj ą odstąpienia od tej miary przew0jewództwa stani s ławowskie g o, województw: tarno- rachowania.
Takie powody mogą wynikać w szczególności
polskiego, pomorskiego, pożn a ńs kiego i górnośląskiej
części woj e wództwa śląskiego na 15%
sumy obliczQ- z woli wyrażnej lub dor~)Zumianej stron (§§ 28 i 29).'
nej według skali § 2.
2. Takie same wierzytelności, powstałe po dniu
2. Ta sa m a miara prze rachowania stosuje się 1 stycznia 1922 r., mogą ulec przerachowaniu sto
do praw zab e zpiec zo nych na powyżs z ych hipot~kach sownie do postanowień, niniejśzego rozporządzenia
jedynie na fJodstawie przepisów o odpowiedzialności'
i wierz ytelno ś ci ac h.
.3. Odse t.k i za ległe za czas do ,dn. 30 czerwca za zwłokę (§ 29 d).
Także zabezpieczone hipotecznie 'wierzytelności
1924 r. a nie p rzedawnione prze rachow uje się tak
samo, jak kapita ł i do li cza si ę do k apitału, odsetki z pożyczek można z waŻnych powodów przeracho'z a ś n a l eżn e za czas od dnia "1 lipca 1924 r. oblicza' wać w mie rze ni ższej lub wyższej, niż wskazana
w §§ 5i 6. Jedn ak przerachowanie ,w mierze wyż
się od przerachowanego w ten sposób kapitału.
4. Co do s płaty kapitału, którego termin płat szej nie może pociągnąć za sobą POdwyższenia miary przerachowania hipotek zabezpieczających te wieności nadszedł, służy , dłużnikowi pra wo zwłoki do
dni a 1 stycznia 1927 r. Są d może, biorąc pod uwa- rzytelności.
g ę poło żenie majątkowe dłużnika, to prawo zwłoki
Listy zastawne.
uchylić lub og r a n iczyć; może je również uchylić, gdy
§ 12. 1. Instytucje emitujące listy zastawne
pos i adło ść przeszła w inne ręce drogą sprzedaży
wypuszczą do V{ysokościogólnej sumy przerachówa ~.
lub zamiany.
.
nych i zabezpieczonych na ich rzecz wierzytelności
§ 7. 1. Jeż eli spłata zabezpieczonej hipotecz- złoto w ych (§ 8) na podstawie nowego planu umonej w ierzy telnoś ci z pożycz ki jest rozłożona na raty rzenia listy zastawne złotowe z kuponami biegnące
amortyzacyjne, natel1czas wysoko ść wie r zytelności mi od dąty oznaczonej w planie konwersji (§ 1~). ,
§ 6.
SCI
\
będzie okreś lona według stanu z dnia. dOi' którego
, zostala 'zapł aco n a ostatnia rata amortyzacyjna, Wyni- / '
kaj ąc a z p rz erachowani a suma wierzytelności złotowe '
b ę d z i e oprocen towana i amortyzowana jako nowa I
pożyczka na poprzednich warunkach.
, 2. Odsetki z aległe, a nie przedawnione, oraz
bieżąc e ai do płatności pierwszej raty amortyzacyjnej przeracho wuj e się tak samo, jak kapitał i dolicza
s ię do k a pitału.
.
3. Do płatnych w ratach amortyzacyjnych wierz y t e l no ś ci hipotecznych ni e stos uje się przepisów
§ 11 ust ę p 3 i § 36 ustęp L
z
1.
pożyczek
65.7
Dziennik Ustaw. Poz. 441.
---~~----- -- - --_ .
z listów tych instytucja zatrzyma na pokrycie k6sz-
część oznaczoną w 'planie konwersj i,
listy zastawne podzieli między właści
cieli listów zastawnych, wypuszczonych , przed wejściem wżycie niniejszego rozporzc,dzenia, przyczem
dawne listy będą zamienione na nowe o tern samem
oprocentowaniu. Należ n ości z tytułu listów zarówno
niewylosowanych jak wylosowanych po roku 1913,
lecz nie przedstawio nych do zaplaty, będą traktowane -równorzęd n ie.
2. Instytucja może zamiast wypuszczen ia listów
złotowych \ przestemplować wypuszczone przez siebie
listy na kwoty złotowe, przyczem zasady ustępu
pierwszego winny być odpowiednio zastoso\vane.
tów konwersji
pozostałe
zaś
§ 13. Po dstawą podziału względnie przestemplowan ia będ zie wartość listów konwertowa ny ch wedłu g daty ich emisji na podsta}vie skali § 2, jednakże listy wypuszczone w C7-asie od 1 sierpnia 1914 r.
do 31 grudnia 1918 r. uważa się przy przerachowaniu za emitowane dnia 1 stycznia 1918 r. , a listy
emitowane w latach 1919 - 1923 uwa ża się przy
przeracho ~vaniu za emitowane dnia 1 paździ e rnika
danego roku.
§ 14. Plan komyersji WInIen być przedstawiony do zatwierdzenia MinistiOwi Skarb u lub wyzna czonemu przez niego komisarzowi przy dołą czeni u
opin ji wśpóine g o kuratora. i mężów zaufania właśc i
cieli listów zastawnych danej instytucji (§ 50) .
§15. , W mi arę potrzeby Minister Skarb'u wyda
postanowienie co do wykonania konwersji i, nadzoru nad nią . Na żądanie in stytucji
. może · Min ister Skarbu okreśiić wysokość opłat na
' ~oszty administracyjne oraz sposób przeracho w<:f'nia
zal~gły ch kosztów administracyjnych i innych' zaleg~ych należności instytucji emitującej.
szczegółowe
Obligacje.
.
-- ----
'
1914 r. należy wziąć za podstawę wartość jej IN dniu
1 stycznia tego roku, IN którym ,ta emie>ja' została
wypuszczona.
. 3. l'Iażądanie dłużnika r;noże być zmieniony
plan losowani a tudzież może nastąpi ć wymiana dawnych ob ligacj i na obligacje złotowe, względnie przestemplowanie d aw nycb, przyczem należy stoso wać
§ § 14 i 15 z odpowiedniemi zmianami.
Wkładki oszczędnościo we .
§ 17. 1.
Cele m ustaleni a miary przerachowa"
złożonych prze d dn iem
31 grudnia '1922 r. w kasach . oszczędności oprócz
Pocztowej Kasy Oszczędności i we wspólnych kasach sieroGych .należy przerachovJa ć te w ierzytelności
hipoteczne danej ' instytucji oraz przerachować względ
nie osz acować te p rzedmioty , majątko we , IN których
. pieniądze pochodzące z wkł a dek zostały ulokowane
(kap i tał obrotowy). Z obliczonego IN t,e n sposób
pokrycia potrąca się: przerachowany w myśl §§ 28-30
fundusz emer y ta~l ny instytucji,' s umę potrzebną na
spłacenie wkładek złożonych po dnil:! 31 grudnia
1922 r. , które przerachowuje sję tylko według relacji
1 zł oty ró\.vna się = 1.800.000 marek polskich, oraz
40% , pozostałej części poluycia; reszta służy na zaspokojenie ro szczeń posiadaczy wkładek złożonych
przed dniem 31 gr ud nia 1922 r.
2. Miarę przera chowani a tyc h roszczeń oznaczy się według stosu nku prze zna czo neg o na ich zaspol\Ojenie pokrycia do ·ogólnej sumy wkładek zło
' żonych w danej instytu cj i przerachowanych według
skali § 2, przyczem wkładki Z!ł o żone w .cią g u każdego roku uważ'a śi ę ,z a zł o żo ne VI dniu 1 października
danego roku. Przy ksmt3ch ruchomych należy prze- •
liczyć n ~jniższe saldo w okresie ocl dnia 31 grudnia
1913 r. . do dnia 31 grudnia 1922 r. według stawki
skali §2 z czasu złożenia pierwotnej wkładki. Róż
nicę m iędzy te rn saldem a na stE:p nem kolejno wyż
szem przerachowuje się według staw ki z czasu
pierwszego z kolei powiększenia wkładki i w tensam sposób przerachowuje się różnicę między następnemi kolejno wyższe mi saldami aż clo
salda
z dnia 31 grudnia 1922 r.
nia
wkładek
o sz czędności
§ 16. 1. Obligacje (częściowe ' zapisy długu),
zar,owno zabezpieczone jak niezabezpieczone hipotecznie będ ą przerachowane na 33% , suniy obliczo ; nej według s kc\1i § 2, stosoVfnie do dat ich emisji.
3: /I'\iarę przerachowąnia wkładek złożonych
Obligacje wylosowane po roku 1913, lecz nie przedstawione do zapłaty, będą t raktowane narówni z nie- w kasach oszczędnoś c i oznaczy po wysłuchan iu
wylosowan emi. Należność za kupony zaległe, a nie \ opinji wspóln ego kuratora posiadaczy wkh~del< (§ 50)
komisarz rzą dowy danej instytucji, względnie przy
przedstąwi'one do zapłaty przerachowuje się w tej
instytucjach
nie ppdlegają cych nadzorowi r ząd owemu
samej mierze co ' Rapitał.
usta
nowion
y
w tym ce lu przez Ministra S~a rbu ko2. Właściciel e obligacji (częściowych zapisów
misarz. Ustalenie przez niego miary przerachowania
d~ugo) mogą żądać przez . swego wspólnego kuratora
.
(§ 50) wyższej miary przerachowania, a dłużnik mo- nie wyklucza zwykłej dtogi sądowej.
4.
Miarę
przerachowania
wkładek
złożonych
że żądać niższej miary przerachowania.
Na skutek
t akiego żądania ustalić należy wartość masy mają· we wspóln ych ka sach sie iOcych oznaczy dla każdej
tkowej, hi potecznie lub w inny sposób temi obliga- kasy sierocej sąd · ape lac yjny. Dla posiadaczy tych
I
cjami obc iążonej, w czasie wejści a w życie niniejsze· wkładek kurator ustanawiany' nie będzie.
go roiporządzenia . Stosunek ustalonej \V ten sposób
.
5. Wkładki oszczędności i wkłady (lok aty) terwarto ~ki mąsy majątkowej, pomniejszoneL o wa r tość
minowe, złożone przed d niem 31 grudnia 1922 roku ·
wkładów . dqkonanych p rzez dłużnika z funduszów
w bankach, domach ban kowych or.az w Pocztowej
-nie poch «dzących z pożyczki, która ma ulec przera- Kasie O szczędnośc i przerachowuje · się na 5 % sumy
chowaniu, do jej wartości w dniu 1 stycznia 1914 r. obliczonej według skali § 2, przyczem wkładki złożo· ,
będzi e rozstrzygający dla okre ś lenia miary przeranę w ciągu każdego roku u waż h się przy przerachoChowan ia; j eże li pierwsza emisja obligacji zosŁała waniu za zło ź one w dniu 1 p' ażdziernika danego roku.
wypus zczona po dniu 31 grudnia 1914 r., wówczas Zdanie drugie i trzec ie ustępu drugiego stosuje się
, zamiast wartoś c i masy majątkowej w dniu 1 stycznia oqpowiednio do przerachowania tych wkładek i lokat.
Dziennik Ustaw. Poz. 441.
Nil 42.
--~
,------------------------------~-------
. a) d la di01Iszego utizymania ubezpieczeń winni
ub ez pieczający 'VI braku odl'rliennej umowy
wpłacić od sumy pvzerachO'.vanej na złote '
(§ 18) składkę taryfową wstecz za czas od
31 grudnia 1918 r. i opłacać ją n;'Oilll. Przy
opłacie składek wstecz zalicza się składki
wpłacone , w okresi e od 1 stycznia 1919 r. do
31 gr'u dnia 1922 r. VI wysokości 1% sumy.
otrzymanej z przeliczenia ich na złQte według
przeciętnych rocznych stawek ska li § 2, jedn ak poda Jil Y' wyżej stosunek nie może przekraczać lir. stosunku prze rachowania ustalonego dla rezerw z 1918 r. Składk i wpłacone
po rok!-1 1922 zalicza się jedynie wędług relacji 1 złoty = 1.800.000 mare k pols kich. Dla'
9płacenia składki wstecz ustala się terrnin
6 -miesię{:zny od daty ogłoszenia spółczynnika
przeracHowania w Monitorze Polskim. Do
składek opłacanych nadal stosują się odpowiednio warunki polisowe;
b) w razie , n i ewpłacenia przez ubezpieczając,ęgo ,
składki wstecz w te rminie p rzewid;!ianym
VI 'punkcie a) niniejszego pęra grąfu ubezpieczenie zamienia się ną bezs k ładkowe (red ukcja), względnie ubezpieczający ma prawo ,
żąd?ć wykupu. Za sumę wykupu przyjmuje
się kwotę, obliczoną na podsta wie rezerwy
z 31 grudnia 1918 r., przerachowanej na złote
zgodnie z § 18 n iniejszego rozporządzenia.
Przeracho waniu w powyższy sposób ulega tylko
taka część wkładki (lokaty), ' która w \vyniku przerachowania d a sumę nic wyż s zą od , 125 złotych, pozostalą cz ęś ć wkładk i przerachowuje się · jedynie
w stosunku "] złoty , = 1.800.000 marek polskich. Za
pods tawę p:'zerachowania w!dadek w Pocztowej Kasie Oszcz p.dnośc i będą brane pierw'otne ich sumy,
przerachowane według sl,ali § 2 z października roku
złożenia bez u względnienia dokonanych już poprzednio przez Pocztową ł\aSE; O szczędności przerachowań; sumy dokonan ych już przez Pocztową Kasę
Oszczędności przerachowaf\ b ędą zaliczo ne na pocżet
przypadającego w myśl niniej~zych przepisów przera,chowania.
..'
6_ Zalegie a ni eprzedawn ion e odsetki za czas
do dnia 30 czerwca 1924 r. nie będą dochodzone.
7. Instytu cja ma prawo zwłoki co do zwrotu
przerachowanej wkładki do końca roku 1926, powinna ją jednak za lata 1925 i 1926 oprocentowąć
po 4%.
"
,
.
B. W miarę potrzeby l"'inister ,Skarbu wyda post anow ienia co do szczegółów dokonania przerachowall względnie o szacowań i ureguluje nadzór nad
temi czynnościami; postanowienia dptyczące wspó lny ch kas si erocych będą wydane w porozumie niu
z Ministrem Sprawiedliwości.
j
.
Ubezpieczen ia.
§ 13. 1. Za p'odstawę przerachowania sumy
ubezp ieczenia oraz wszelkich innych św iadczeń, wynikających z umów ubezpieczen opartyc h na życiu, zawartych przed końcem 1918 L, bierze s i ę rezerwę
składek z dnia 31 grudnia 1918 r. prz liGoną na
złote według stosunku (spółcz y nnik przemchowania),
ustalonego w d rodze ugody (§ 50) lub przez sąd
d la każdego z akładu ubezpieczeń oddzielnie po w ysłuchani u opinji Parlstwowego U rzędu Kontroli Ub ezpieczer).
2. Wysokość spółczynnika prze rachowania obli cza s ię na podstawie stosunku nadwyż k i aktywów,
wyn i kaj ą cej z bil ans u zakład u na dzień 31 grudnia
, 1923 r. przeliczonego na złote o dpow iednio do przepisów niniejszego rozporządzenia oraz do przepisów
o przerachowan iu bilansów, do sumy kapitałów gwarancyjny ch i rezerw oraz funduszu emerytalnego
z bilansu na dzi erl 31 grudnia 1918 r., które w tym
stosunku zostaną przerachowane. Bilans przerachowania winien uwzględniać odliczenia na n~leżności
wątpliwe i na koszty przerachowania w wysokoś ci
ustalonej w drodze ugody lub przez sąd po wysłu
chaniu opinji P aństwowego Urzędu Kontroli Ubezpieqell o raz sumę podatku majątkowego.
3. Ustaloną prawomocnie dla każdeg o zakładu
ube zp iecze ń wysokość spółczynnika przerachowcmia
ogi asza Państwowy Urząd j-(ontroli U bezpIe czeń
w t-1onitorze
Polskim_ '
I
I
Umowy ubezpiec zeń, zawarte p rzed
kOllcern 1918 r., z których rezerwy przerachowano
na złote na dzień 31 grudnia 1918 r. zgodn ie z §§ 18
i 19' niniej'szego ro zporządzenia, winny być stosownie
do życzenia ubezpieczającego (zawierają cego umowę
z zakładem), albo n adal utrzymane, albo zl ikwidowane na zasada ch nast:;: pując yc h.
§ 19_ 1.
I
powiększoną
o
sumę
składek,
wpłaconych
po roku 1918, obliczoną w złotych w wyso- r
ko ści i według zasad przyjętych VI punkcie a)
nin iejszego paragrafu co do składek podlegających zaliczeniu. Sumę zredukówaną (redukcja) oblicza się odpowiednio do wykupu,
•
przyjmując s umę wyl~upu za składkę ' jedno ..
razową netto_.
2. , Jeżeli z 'przerachowania sumy ubezpieczenia )
wypadałaby suma mniejsza od 50 złotych, umowa
ubezpieczenia albo ulega stosownie do życzenia ubezpieczającego zlikwidowaniu w drodze wykupu obliczonego zgodnie z p U'1ktem b) niniejszego paragrafu,
albo ub ez piecz ają cy otrzymuje jednorazową bónifikację w wysoko ś ci 90%
sumy należnego wyku(?u z tern,
że zobowią zanie z umowy pierwotnej ulega przerachowaniu je dynie według relacji 1 złoty = 1.800.000
marek- pols kich. Ograniczenie powyższe nie ma zastosowania jeżeli polisa stała się płatną przed dniem
wejścia w życi e niniejszego rozporządzenia.
1. Wysokość świadczeń zakładu z tyumów ube zpieczeń zawartych przed końcem
1918 r., które stały się płatn e przed dn ie m wejścia
w życie niniejszego rozporz ą dzenia i na jego podstawie podlegają prze rachowaniu, pl'ze licza się na złote
wed ł ug spółczynnika przerachowania okre ~l onego
w §18. Przy wypłacie tych świadczeń potrąca się
składkę , należną wstecz od 1 stycznia 191 9 r. zgodnie z postanowieniem punktu a) § 19.
2. Wysokość potrącanej przy wypłacie świad
czenia sumy już wypł ac on ej, a przyjętej przez uposażonego (uprawnionego do odb ioru ) z zastrzeże-'
n iem, or az e\iJenŁualnej pożycz ki pod zastaw polis y
oblicza się wedł ug odpowied nich pr zeciętnych stawek
rocznych skali § 2-
. § 20.
tułu
.
"
Nt 42.
Dziennik Ustaw. Poz. 441.
_---'....----------
........
-----_ .-'--~
§ 21. 1. Należności L umów ubezpieczenia,
zawartych po roku 1918, a w aż n ych w dniu ogłosze
nia nini ejszego rozporządzenia, przerachowuje się jedynie według rel acji 1 z loty = 1.800.000 marek polskich bez względu na to , czy stały się płatne, czy
nie_ Natomiast przy umowach. , zawartych w okresie
Czasu od 1 stycznia 1919 r. do 1 stycżnia 1923 r.,
ube zpieczający
otrz ymują
jednorazową
sł usznego
uznania wysokość spółczynnika przerachowa nia oraz mnożnika, przewidzianego §§ 19, 21 i 23,
biorąc przytem pod uwagę całość majątku teg o zakładu, a nietylko tę jego częś ć, która znajduje sią
w Polsce.
§ 25. W miarę potrzeby Minister Skarbu wyda postanowie,nia dotyczące wykonania §§ 18 - 24
niniejszego rożporządzenia.
bonifikację
w wysokości 10f0 sumy skł adek,' wpła conych w tym
okresie, przeliczonej na złote. na p09stawie przeciętnych rocznych stawek skali § 2.
2. Jednak podany wyżej stosunek nie może
przekraczać 1/3 stosunku pr ze rachowa nia rezerw 1918 r.
(§ 19).
Nale żn ości
z weksli i czeków.
§ 26.' 1. Dla zastosowania stawek skali § 2
do należności wekslowych i czel<owych, których termin płatności nads zed ł (§ 41), miarodajnym jest czas
płatności oznaczony w wekslu względnie czeku.
2. Należ n osc będzie p rzerachowana na 10%
sumy ob liczon ej wedł ug skali § 2, co nie wył$ luc za
in nej mia ry przerachowania nal e żności wyni kaj ącej
z tytułu, któ ry był podstawą zobowią z ania wekslowego wz g lędnie czekowego.
§ 22~ , Przy wypł ac ie świ a dczeń prze rach owa,nych na złote w my ś l § 20 zakł ad ub ezpiecze ń ma
prawo zwłoki dwuletniej, zaś przy. wypłacie wykupów
przerachowc: ny ch w myśl § 1Y lub boni fikacji, przewid zianych w §§ 19 i 21 prawo zwłokI trzyletniej od
daty ogłoszenia spółc zynnika w Monitorze Polskim.
Je żeli ubezpieczający, któremu w myśl §§ 19 lub 21
przy pada bonifikacja, zechce z a wrze ć nową umo wę
ubezpieczenia, winien zakład bon ifi kację zaliczyć niezwłocznie na poczet składki od nowego ubezpieczenia. Jeżeli nowa umowa zostaje zawarta z jednoczesnem rozwiązaniem poprzedniej umowy, z której
nale żn ości przerachowuje się tylko według relacji
1 złoty = ł .800.000 marek polskich winna być wysokość zaliczonej' bonjf ~kacji podnIesio na o 20% .
Należności z kredytu otwartego.
, § 27. 1.
Należności z k redytu otwartego przykupcom za towary i usługi b ędą przera ch owane W tensam sposób, jak w ierzyte ln ośc i z pożyczek, nie ciążące na nieruchomościach (§ 11 ust. l i 2).
padające
Należności
z in nych
tytułów
prawnych.
§ 28: 1. W przypadkach ni e objętych §§ 5-27
o te m, czy, względnie VI jakiej mIerze nale ż no śc i
pi eniężne na podstawie nin iejszego rozporzą dzen ia
mają ' być przerachowan e, rozstrzygają przedewszystkiem wola wyrażna lub dorozum iana sporządzaj <\cyc h
c z ynność pra wną w braku tak iej wskazówk i zasady uczciwego obrotu (dobrej wiary) przy wyko nyw an iu zobó w i ązań oraz wz ględy słus znoś ci.
2. Przy ustala niu dorozum ianej woli stron nal eży m i eć, na względzie, c zy i w jakim stopniu spor ządz1' i"cy , czy nność prawną
przewidywali spa de k
warto śc i pie n iądza i uwzględnili go przy ustanowieniu n ależnośc i pi eniężn ych, na stęp nie, co by liby postanowili, gdyby byli przewidzi e li ten spadek warto ś ci
pieni ądza, jaki rzeczywiście nastąpił.
Renty, wynikające z umów ubezpi e czenia inn ego rodzaju, z wyj ą tk iem umów zbiorowych ubezpieqe ń od nie szczęśliwych wypadków, za wartych na zasadz ie przepisów z dnia 2 (15) czerwca
1903 r. (Zb. Pr. i Roz,p. Ros. N2 81 a rt. 912), przyzna ne przed końc em roku 191 8, przerachowuje się
W s tosunku wsk~,za nym VI § 18, przyznane w okre s ie
czasu od 1 s tycznia 191 9 r. do 31 grudn iu 1922 r. -W s tos unku 3 % renty, przeliczonej na złoie według
przeciętnej roczn ej sŁawki ska li § 2 z roku, w którym renta z ostała przyznana, jednak z ograniczeniem,
zaw a rtem w o staŁniem zdani u § 21. Renty przyznane
• - I
po roku 1922 przerac howuje się jedynie we dłu g rela ji 1 zloty = 1.800.000 marek pol sk ich.
2. Przy ubezpieczeniach wieloletnich, zawartych
za oplatą składki jednorazowej , będ ących w mocy
w dniu wejścia w życie 'niniejszeg,o rozpor]ądzenia
, przerachowanie odbywa s ię według zasad pod anyc h
w §§ 18-22.
,
3. Jeżeliby zastosowa nie miary przerachowania
przewid2ianej w §§ 29 i 80 niniejszego r ozporzą dze
ni a do zobowiązań rentowych innego rodzaju, powodowało w zakładach ubezp ie czeń na życie i od wypadków obniżenie . świadczeń z tytułu umów przewidzianych w §§ 18 do 23 niniejszego rozporządzenia,
sąd może" obniżyć miar~ ' przerachowania pod an ą
w §§ 18-23, 29 i 30 według słusznego uzn:mia po
wysłuch an iu opinji Państ w owę go , Urz~du Kontroli
§ 23.
659
"
1.
Przy p rzerachowan iu należno ści pie- '
ni ężnych w myśl § 28 należy op rócz ich warto śc i
\V czasie powstania tytułu, obliczonej według ska li
§ 2, mieć szczegó lni e na względzie n a stępujące w·
szle bd czasu powstania tytułu okoliczności
a) co' do ni esp ł aconej ceny kupna, należności
"\fI razie wykonania prawa o dkup u i wyna grod zenia za dzieło ;- zm ia ny w wa{to ś ci
przedmiotu, za który p rzy pada suma pie\ n ięż na;
.
b) co do czynszu dz ierżawnego - zmiany w dochodowo ś ci prZedmiotu;
c) co do op ortych na tytułach prywatno-prawnych al imentów, rent utrzym ania, emerytur
Ubezpieczeń .
i innych perjodycznych świadczeń, których
celem miało by ć dostarczenie utrzymania.
§ 24. Dla zakładów u bezp i ecze ń, których majątek ' w całości lub w c z ę śc i znajduje się poza gra- "
zmi any ogólnej stopy życiowej, a j eżeli t e
n a l eżnośc i o bc i ą żają pewną masę mają kową ,
nicami Pań stwa , -sąd po wysłuchaniu opin ji Pań stwo zm iany w jej w artości i dochodowości;
wego Urzędu Kontroli Ubezp ieczeri, ustala według
§ 29.. 1.
>
~
/
!
,
660,
_.' ",. .
,
Dzlemiil< Ustaw. Poz. 441.
Ni 42.
§ 32. Jeżeli dochody dłużnika - po~hodzą wyd) co do wynagrodzenia szkody za czyny niedozwolone lub dozwolone i za nie uiszczenie łącznie , lub głównie · z pe rj odycznego wynag rodzenra
zapłaty w terminie ..,... zmiany w wartości ,ta- _za pracę, wynikłe z przerachowania sumy, mogą być
'k ich dóbr jak te, które zostały dotknięte zastąpioąe ułamkiem każdoczesnej płacy dłużniką;
szkodą, a przy czynach niedozwolonych i niedotyczy to z właszcza należności wskazanych, w§ 29
dopełnien iu zobowiązań w terminie także
pod c).
)stopień ' winy . nietylko obowiąza nego, ale
§ 33. 1. ZabezpieczenL'\ hipoteczne należno,ś ci
i uprawnionego; w razie zwłoki dłużnika wy
mienio
nych w § 29 pod a) (w szczególności pr~
zwłaszcza tę o koliczn o ść, czY' d łuż nik nie
tensji
budowlanych),
pod c) i f), nadto należ ności
zw lekał z zapłatą, licząc na spadek wartości
z układów majątkowych małżełlskich przerachowuje
pieniądza;
.
,
. się do wysokości pretensji osob istej, ni e wyżej jednak,
e) co do zwrotów pieniężnych w razie rozwią niż do sumy o J/4 wyższej od kwoty o bliczonej we-zania lub unieważnienia umów, co do zwrotu dług stopy przerachowania VI myśl §§ 5 i 6.,
nakłaqów i t. p. - zmiany w wartości przed2. Zabezpieczenia hipoteczne wsze lk ich innych
miotu, który strona przeciwna ma zwrócić, nale inośc i pieniężnych przertlchowuje się do wysozmi any w w ar to ści dokonanych nakładów kości prZerachowanej pretensji osobistej, nie wyżej
i t. p.;
jednak niż do miary okr eśl onej §§ 5 i 6.
f) co do za pisów pieniężnych, ustanowionych
3. Jeżeli pretensja osobis ta jest wyższa, zaw rozporządzeniu ostatniej woli, należności bezpieczenie hipoteczne ponad miarę w us~~pie
spadkowych, wynikających Z ustawy, oraz pierwszym względnie drugim wskazaną może być
sum przypadających z działów spadkowych tylko wtedy bdpowiednio podwyższ one , gdy dłużnik
i innych działów wspólności majątkowej osobisty jest jeszcze właścicielem nieruchomości
zmiany w wartości, jakim przedmioty, które i gdy nieł11a praw obciążających nieruchomości ze
tworzyły masę spadkową lub innąrnasę mastopniem niższym.
jątkową, u legły od czasu otwa rcia spadku,
§ 34. 1. Do długów gruntowych oraz do
względnie od czasu działu.
powstałych po roku 1918 długów rentowych i cięża
2. P ~zy ocenie zmian w wartośc,i lub docho- rów realnych stosować należy z odpowiedniemi zmia(dowości przedmiotów i !mas majątkowych s'tosownie
nami przepisy §§ 5 i 6, o ile z treści tych stosunków ·
do przepisów pod a), b), c) i f) podany ch należy nie wynika, że należności ł]lOgą być przerachowane "
strącać z ob ecn~j wartości względnie dochodowości
według wyższej miary § 33 ustęp 1.
'
sumy, o jakie war tość Jub dochodowość podniosła
2.
Ciężary
realne
z
przed
roku
1919,
a zwtasię \ dzięki nakładom dokonanym przez posiadacza.
SZGa czynsze ziemne i wieczyste, a także sumy hi 3. Przy przerachowaniu w myśl § 28 można, poteczne, których kapita ł nie jest wymagal ny, na le ży
kierujZł c się shlsznością, - zwłaszcza w przypadkach,
przerachować według skali § 2 w pełnych stawkach~
wymienionych pod c) i f), - og rani czyć lub pod- a długi rentowe , z przed roku . 1919 na 75 % odpo,,!yż.szyć f!1i,rę przerac~owania ' z~ względ~ na poło ,wiednich stawek tej skali, jeżeli z ważny ch ,powodów
zenie m ajZłt koweobowlązanego I uprawnionego do nie zachodzi potrzeba obn iżenia tej miary.
sp /aty.
Dopóki przez ugodę lub orzeczenie
sądo we nie będzie ustalona inna miara przerachowani a n ależności w § 29 pod c) wymienionych, dłużpik
winien płacić te należności perjodyczne .VI wysokości
60% sum oblic zonych według skali § 2. Jeżeii jednak
wynikająca z tego przerachowania suma przekracza
60% wynagrodzenia pobieranego przez pracowników
dłużnika ~ej, samej kategorji, do której należa ł poprzednio uprawniony do eme rytury, miąrę tymczasowego przerachowania emerytury zniża się do tej
no rmy.
2. Te same miary przerachowania stosować
mo żna, jeżeli przerachowani e powyższych należności
według zasad §§ 28 i 29 nastręczałoby duże . tru-
§ 30.
dno ści.
j
.
'
J eżeli masa spadkowa lub inna masa
o której mowa VI § 29 pod f), sldada się
przeważnie z nieruchom o ści, a ustalenie miary przeJ:achowania wymienionych tam należności według
zasad §§ 28 i 29 nastręcza duż e trudności, można
przyjąć dla tych należności o sobistych mi a rę przerachowania wskazaną w § 33 dla zabezpieczeń hi potec: nych takich nal eż ności, choćby one nie były
zabezpieczone na n ieruchomościach,
§ 31.
m ajątkowa,
Nale:ino~ći
1.
Skarbu Państwa.
1. Hipoteki zabezpieczające
pożyczek, z aciągni ętych po dniu
§ 35.
wierzytel1 stycznia
1921 r. od Skarbu Paristwa lub od instytucji kredytowych z funduszów państwowych, wraz z wierzy tel- .
nościami zabezp ieczonemi temi hipOtekami,' jak równ ież wierzytelności z takich p6życzek niezabezpieczone hipotecznie przera chowuje się - o ile stopa
procentowa od t)!ch pożyczek wraz z nale żnościam i
ubocznemi nie przekraczała 12% w stosunku rocznymw sposób następujący
a) jeżeli wierzytelność powsta ła w ciągu 1921
roku - na 50 % sumy obliczonej według
skali § 2;
b) jeżeli wierzytelność powstała w czasie od l
stycznia 1922 r. do 31 marca 1923 r. - na
' 65 Ofo sumy obliczonej wed ług skali § 2;
c) je żeli wierzyteln ość powstała w czasie op 1
, kwietnia do 31 grudnia 1923 r. - na 80 0/'0
sumy obliczonej we dług skali § 2.
2. Ustępy 2 i 3 § § 5 i 6 stosuje sit: odpowiednio do tych wi erzytelności.
3. Wskazane w ustępie p ierwszym miary przerachowania mają równ ież ząstosowanie do na le żn ości: .
ności
z
r
'
I ,
D:del1n!l~ Ustew. Paź. 441.
--_...:-------------- - -- --
Na 42.
1
a)?- tytułu zaliczek pieniężnych, udzielonych
przez Skarb Pań stw a na wykonanie robót
i dostaw, które nie zostały wykonane;
b) z tytułu n iespłaco nej ceny kupna 'Tzeczy ruchomycb i nieruchomych, sprzedanych przez
Skc.:rb Państw:J j oraz do zabezpieczerl hipotecznych tych ' należności.
,
4. Nd eźności wymienione w ustępie trzecim pod
a) oraz należności z tytułu ni espłaconej ceny kupna
rzeczy ruchomych sp rzeda nych przez Skarb Państwa,
powstałe przed dniem l -ym stycznia 1921 r., przerachowuje się na 10°;0 sumy obliczonej według skali § 2.
5. Do należności objętych n iniejszym paragrafem nie stosuje się przepisów niniejszego ro zporzą , , dzenia co do dopuszczalności ustalenia innej miary
przerachowania w drodze orzeczen ia sądowego . D?puszczalne obniżki powyższych miar przerachowama
określi Rada Ministrów.
Wzgląd
na stan majątkowy dłużnil~a.
§ 36. 1. Przerachowan ie nie może podkopać
egzystencji gospodarczej dłużnika i musi być w razie,
gdyby taka obawa istniała, odpo wied nio ogra~ic:-o
ne'-nawet do mi ary ustępu 2 § 3-zwlaszcza Jezelt
dłużnik poniósł szkody wojenne. Przepis ten nie ma
zastosowania, gdy należność powsteła z czynu popeł
nionego przez dłużnika w złym zamiarze.
2. Gdyby zły stan majątkowy dłużnika był
tylko przemijają cy, dłużnikowi może być udzielona
odpowiednia zwłoka; może ona między innemi polegać na rozłożeniu zapłaty na raty, a jeżeli chodzi
o wierzytelności hipoteczne, spłacane w ratach amortyzacyjnych, na rozłożen iu na dalsze raty przeniesionych już do nowego okresu umorzenia rat amortyzacyjnych.
§ 37. Gdyby zastosowanie przepisu § 36 ust~p
1 było połączone dla wierzyciela z oczywistą krzywdą,
sąd może na jego żądanie zaniec,hać zastosowania
tego przepisu, a natomiast rozwiązać stosunek oparty
na umowie dwustronnie obowiązującej. Nale żne
wskutek tego zwroty pieniężne będą przerachowane
według rozporządzenia niniejszego.
Prawa c;>s6b trzecich.
§ 38. {Jgodowe przerachowania, w których
strony odstępują od miary przerachowania wskazanej niniej'szem rozporżądzeniem, nie mogą naruszać
praw osób trzecich', zwłaszcza wierzycieli hipotecznych
wpisanych do ksiąg z niższym stopniem.
Należności
ustalone wyrokiem lub ugodą sądową.
§ 39. Należności ustalone wyrokiem prawomocnym lub ugodą sądową (układem pojednawcz ym)
ulegają również przeracho wa niu stosownie do przepisów niniejszego rozporządzenia według daty po·
wstania tytułu, a gdyby ustalenie tej daty nasuwało
uze A:-rtlonoścj; 'według daty wytoczenia powództwa;
w toku postępo wania sądowego o przerachowanie
zarzut rzeczy osądzonej lub ugodzonej nie ma znaczenia wobec wniosku o ' przerachowanie, chyba że
' należność została już pr~erachowana wyrokiem lub
ugodą. Jednak i w tym przypadku dalsze przeracho- ,
\ wanie jest jeszcze dopuszczalne, o ile dłużnik zwleka
z zaplata należności wyrokiem lub U9<?dą ustalonych.
Zapłaty przyjęte.
§ 40. 1. Zapłaty przyjęte przez uprawnionego
nie mogą być przez niego zakwestjonowane z powodu spadku wartości pieniądza w okres ie przyjęcia
zapłaty, chyba że przyjęcie nastąpiło pod warunkiem
możności dochodzenia nadw y ż'ki.
Narównl z zapła
tami przyjętemi traktuje się zapłaty złożone do depo zytusą do\ve~o (publicznego), jeżeli złożenie było
prclwnie uzasadnione i o ile suma zlożqna odpowiadała co do wysokości w czasie złożEfnia przepisom
niniejszego r6zporząd zenia. '
i"
2. Hipoteki prawomocnie wykreślone nie mogą
być przywrór.one (§ 38).
Przerachowania według rozporządzenia o zmianie ustroju
pieniężnego.
§ 41. Będą przerachowane tylko według relacji ustalonej rozporzą dzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z ,dnia 14 kwietnia 1924 r. o zmianie ustroju
pienię żnego (Dz. U. R. P. N~ 34 poz. 351) t. j. 1 zło
ty = 1.800.000 marek polskich, a ńie według' miar
niniejszem rozpor:z:ądz en i em o kreśl onych
a) zobowiązania wekslowe i czekowe, których
termin płatności jeszcze nie nadszedł;
b) należności z ra chunków bieżących i nieobjt:te
postanowieniami § 17 wkładki oszczędności
i wkłady (lokaty) w bankach, domach bankowych i Pocztowej Kasie Oszczędności, chyba
że nie zostały spłacone z winy
dłużnika
(§ 29 punl\t d);
c) kaucje złożone Skarbowi Parlstwa; depozyty
publiczne tak prawidIowe jak nieprawidlowe;
depozyty prawid~owe między osobami pry'
watnemi;
d) zabezpieczenia hipoteczne, których pierwotna
wysokość w razie przerachowania według
pełnych stawek skali § 2 nie ' przekroczyłaby,
sumy 100 złotych; przepis ten nie stoi na
przeszkodzie przerachowaniu osobistego roszczeni:>;
/
e) należności z umów ubezpieczenia prócz wymienionych w § § 18 - 25;
f) należności z tytułu nadpłaconych danin pu·
blicznych.
Wyłączenia.
, § 42. 1. Wysokość kcmornego określa ustawa b ochronie lokatoró w.
.
2. Zobowiązania Skarbu Państwa, wynikające
z traktatów mi ędzynarodowych, oraz zobOWiązania
z emisji papierów wartościowy ch bądź wydanych,
bądź gwarantowanych przez Skarb Państwa i tery'torjedne związki samorządowe, jak również zobo\vi ą
zania z emisji papierów wartościowych opartych na
zobowiązani ach Skarbu
PcH;stwa i terytorjalnych
związków
samorządowych
ulegają
przerachdw~nió
na podstawie osobn ych przepisów, choćby. te -papiery wartościowe b yły zabezpieczone hipotecznie. 00'tyczy to równie ż innych zobowiązań terytorjalnych
zwic;zków ;;amo!1ządowych, wynikłych z operacji he"
dytowycb, jak ni e mniej wkładek oszczędnościowycH
złożonych w spółdzielniach .
3. Zobowiązania, wynikłe z przepisów o odszkodowaniu poszkodowanych wskutek nieszczę śli
wych wypadków przy pracy robotników i pracowni-
I '
Dziennik Ustaw. Poz. 441.
ków, zatrudnionych na zięmiąch b. zaboru rosyjskiego, a obciążają ce bezpQśrednio pracodawców lub
towarzystwa <ls ę kur a cyjne, - zostaną przerachowane
na podstawie osobnych przepisów wedle zasad, jakie
b ę dą przyjęfe dla przerachowania zobowiązań, wyni,kły ch z · obowifl zl~owego ube~pleczenią od wypadkow.
Wzajemność
i odwet.•
1. Cudzoziemiec może korzystać z poniniejszego rozporządzenia, jeżeli w pań
stwie, którego jest obywatelem, obywatele polscy co
do swych należności pieniężnych są traktowani narówni z obywatelami' własnymi.
2_ Jednak obywatel polski nie może być zobowiązany do zapłaty obywatelowi państwa, którego
pieniądze uleg ły spadkowi wartości, sumy wyższej,
aniżeli ta, jakaby mu przypadła w obce m państwie
od oby,watela tegoż par'lstwa w tych samych zresztą
warunKach na podstawie prawa tam obow iązującego .
§ 43.
stanowień
§ 44. . Jeżeli państwo obce przerachowuje dłu
gi obywateli polskich według wyższej miary; niż długi
w ła snych obywateli, długi obywClteli tego obcego
państwa będą w Polsce przerachowane według takiej
samej wyższej miary.
§ 45. Obywatele państw obcych pochodzenia
pojskiego, którym ustawy lub traktaty zastrzegają
możno ść · nabycia obywatelstwa polskiego, będą traktowani w Polsce pod względem za ró wno swych
'wi e rzy te lności, jak i długów narówni z obywatelami
pol skimi.
I
3, Sąd władny jest w każdem post~ powaniu
w razie przerachowania udzielać zwłoki i innych ulg
dłużn i kowi\ o il e to ze wz gl ę du na s ta n i c'e l postę
pow ania jes t dop uszczalne.
4. W b. qzielnicy p ruskiej prze ciw wydanem u
w postępow a niu niespofllem orze czeniu służy zaża
lenie natycbmiastowe .
5. Wydane w postępowaniu niespornem orzeczenie jest wykon alne.
§ 48. 1. Do przerachowa nia należności ust~
lonej' prawomocn ym wy rokiem lub ugodą sąd ową
(ukl adem pojed nawczym) właściw1m jest sąd I instancji, który sprawę poprzednio ro z patrywał; do przerachowania w po stę powaniu niespornem nś w przypadku przewidzianym IN § 47 ustęp 2 ten sąd powiatowy, który jest sądem powszechnym dłużnika.
2. Władze administracyjne powołane dó rozstrzygania o nale ż nośc i ach prywatno-prawnych roz- ·
st r zygają ta kże o ich przerachowaniu.
,
§ 49. 1. Zarówno wierzyciel jak i dłużni k hipoteczny może żądać, by ustalony umową, ugodą
lub orzeczeniem sądowem wynik przera chowania wierzyfelności hipotecznych i zabezpiecze[!ja hipotecznego ujawnion o w księdze wieczystej (gruntowej).
Gdy chodzi o powstałe z pożycz e k wierzytelności
hipoteczne instytucji kredytu długoterminowego, wystarcza wniosek instytucji poparty po św iaddeni~m
rządowego organu nadzorującego da ną in s tytucję bez
wzgl ę du na o d mienne postunowien j(l ustaw hipote cznych. ,
'
.
2. O dokonaniu wpisu w księd z e wieczystej
będą zawiadomi o ne strony oraz wi erzyci e le hipoteczni
niższych stopni; co do uprawomo cnienia s ię . tyt;h
wpisów stosuje się dzielnicowe obowi~ZlIjące przepisy.
§ 46. Jeżeli część wierzytelności hipote cznyc h
instyt ucji e mitują c ej listy zastnwne jest zahezp ieczon a na n ie ru c homościach znajdujących się poza graKurntor wierzycielI.
nicam i Pa!istwa Polskiego, mo ż e ta instytucja na podsta \'iie zarządzenia Ministra Slcarbu zużyć dla za § 50. 1. Osoby obowiązan e do spła t pienlęz"
spokoj en ia przerachowanych nale ż ności z listów zanych wobe~ znaczniejszej liciby wierzycieli jako to: '
stawnych będących własnoś cią cudzoziemców j ~ dynie
zakłady
ubezpieczeń,
ka sy o s zc zę dności, zakłady
'fun dusze uzysk one z re;:lIizacji wierzyteln ośc i hipo- i przed s i ębiorstwa emitujące listy zastawne, lub obli1ecznych zabezpieczonych na nieruchomośti a ch po- qacje-mogą celem tymóasowego lub ostatecznego
łożo n y ch zagranicą .
ustalenia ugodą lub drogą sF'J ru miary i sposOb u
przerachowania należnośCł ż ą dać ustanowienia kU1"a"
Postępowanie sądowe.
tora jako przedstawiciela wszystkich wierzycieli pew§ 47. 1. Przerachowan ie może być dokonane nej kategorji (posiadac zy listów zastawnych lub obliw toku każdego postępowania sądo w ego, którego przed- gacji, wkładek i t. p.). Takie ż ą dania może posi3wić
także c0najmniej 20 \vierzycic lL
~J:niote m jest danana!eżność, wyjąwszy posh::powanie
w sprawach hipotecznych; wniosek o przerachowanie
2. Kuratora ustanawia sąd okręgowy właściwy
można stawiać w każdem
stadjum postępowania ze względu na miejsce siedziby dłużnika po wysłu- .
( i H instancji o raz w postępowa n,iu rewizyjnem.
chaniu wierzycieli zwołanych obwieszczeniem . Kura,
2; Jeżeli należność, która ma być przeracho- torowi na wniosek wierzycieli będą oddani trzej prz,edwana. w danym czasie nie jest przedmiotem postę stawiciele wierzyc ieli w charakterze mężów zaufania.
powania sądowego, nate ncza s na obszarze b. dziel- Wybór ich jako też trzech ich zastępców należy do, .
' I
nic: austrjackiej i prusk iej przerQchowanie może się wierzycieli zwołanych obwieszczeniem.
odbyć w frybie postę po \v ania niespornego; na obsza3. Nafeżne kuraterowi w~magrodze'nie, którego ·
rze b', dzie lnicy rosyjskiej z aś przerachowanie należ wysokctść okre ś la sąd, i zw rot wydatków ponosi
dłużn i k; przepis ten jednak nie uchyla postanowień
ności ustalonej prawomocnym wyro kiem lub ugodą
sądową (układem pojednawczym) oraz wierzytelności , ustaw dzielnicowych o ponoszeniu 'Kosztów w postęhipotecznych, z w yj ątki e m wy mienionej 'IN § 49 wie- powaniu sporne m. Pozatem dłużnik' może żądać '
zwrotu kosztów od tych wierzycieli, którzy spoworzytelności instytucji kredytu długotermi n owego, odbE:dzie się w trybie postE;powania incydentalnego, dowali ustanowienie l<uratora bez dostatecznej pedstawy.
a w innych przy padkach na SKute k powództwa.
4.
Od czasu ustanowienia kuratora wierzyciele
należący do kategorji zasiępowa1wj przez niego nie
mogą
samodzielnie dochodzić sądownie roszcze!"1
o przerachowanie przeciw dłużnikowi , a w będących
6 Kwietnia 1922 r. o objęciu władzy państwowej nad
(Dz. U. R. P. N2 26, poz. 213) Rada
Ministrów zarządza co następ~je
Ziemią Wileńską
§ 1. Poniżej przytoczone artykuły ustawy Tow toku sprawach o takie roszczenia rozpatrywan ie
warzystwa
Kredytowego Ziemskiego w Warszawie,
miary i sposobu przerachowania winno być zaniezatwierdzonej
rozporządzeniem Rady Ministrów z dóia
• chane. Natomiast każdy z wierzycieli ma prawo na
4 września 1922 r. (Dz. U. R. P. NQ 79, poz. 720),
własny koszt popierać działalność kuratora, a także
zostają zmienione i otrzymują brzmienie następujące
przystąpić po jego stronie do sporu w charakterze
interwenjenta. Ugody zawarte przez kuratora z dłuż
,,1.
n ikiem, jak ró~n i eż orzeczenia sądowe w sprawach,
.I
Towarzystwo Kredytowe Ziemskie ustanowione
przeprowadzonych przez kumtora, maJą moc praw ną
prawem
z r. 1825 ma na celu
wobec wsżystkich wierzycieli, których kurator zastę
I. udzielanie pożyczek na hipotekę dóbr niepuje.
5. Do ważności ugody lub zrzeczenia się praw ruchomych ziemskich,
II. przedsiębranie ' za zezwoleniem Minjstra
I przez kuratora
potrzeba zatwierdzenia sądowego.
Przed wnioskiem o zatwierdzenie sądowe powinni Skarbu innych czynności, bezp ośrednio lub przez
otworzone przez siebie in stytucje, mających na celu
być wysłuchani mężo')'ie zaufania, jeżeli zostali wyudzielanie kredytu, dostosowanego do potrzeb t albrani.
,
i
6. Jeżeli na mócy statutu instytucji, zobowią- ' nictwa.
' Terenem działalnośCi Towarzystwa są wÓjewódz%i:mej wobec znaczniejszej liczby wierzycieli do spłat
twa
warszawskie, łódzkie, kieleckie, lubelskie, biapie niężnych, istnieje organ reprezentujący interesy
tyc:.h wierzycieli, o rgan ten spełnia funkcje kuratora łostockie. nowogródzkie, poleskie, wołyńsk i e oraz
Ziemia Wileńska .
'
i mężów zaufania.
Siedzibą Towarzystwa jest Warszawa.
Postanowienia końcowe.
12.
Czynności związane z przerachowaniem
należno ś ci pieniężnych mogą być w całości lub czę
ściow~ zwolnione od opłat skarbowych. Postanowie-
§ 51.
nj'a w tym przedmiocie wyda Minister Skarbu, a co
do opłat w postępowaniu sądowe m Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z· Ministrem Skarbu . ,
§ 52. Wykonani e niniejszego rozporządzenia
powierza s ię ,. Ministrom: Skarb u, Sp rawi edliwości
ilSpraw Wewnętrznych. ,/
§ 53. Ro~ porządzenie niniejsze wchodzi w życie
% dniem 'Ogłoszenia.
Prezydent Rzeczypospolitej: S. Wojciec!;owski
Prezes Rady Ministrów
i Minister Skarbu: W. arabski
~inister Sprawiedl~wości
I
W zebraniach okręgowych mają prawo uczest·
.niczenia wszyscy stowarzyszeni i stowarzyszone z danego okręgu, pełnoletni, do działań prawnych zdolni,
!<;tórzy posiadają conajmniej 50 hektarów gruntu,
obciążonego
pożyczką Towarzystwa
Kredytowego
Ziemskiego.
Niepodzielni hipoteczni współwłaściciele mogą
uczestniczyć w zebraniu okręgowem jedynie przez
wybranego z pośród siebie przedstawiciela opatrzonego w pełn~ocnictwo zaświadczone.
Stowarzyszeni, którzy podzielili swoje dobra na
części, beZ hipotecznej segregacji 'pożyczki, nie mają
prawa uczestniczenia w zebraniu.
Za stowarzyszone zamężn e mają prawo brać
,udział w zebraniach mężowie na mócy pełnomoc
nictwa żony .
94.
WI. Wyganowski
, ' Minister Spraw Wewnętrznych: Z. Hiibn~r
442.
Rozpor~ądu;O ie Redy Ministrów
z dnia 30 kwietnia 1924 r.
w przedmiocie ~miąny ustawy Towarzystwa
Kredytowego Ziemskiego VI Warszawie.
Na zasadzie ustawy z dnia 30 lipca 1921 roku
w przedmiocie udzielenia Radzie Ministrów pełn o
m ocnictwa ! do wprowadzenia zmian do . statutó\v
(ustavv) instytucji kredytowych, zatwierdzonych w drodze ustawodawczej przez b. wład ze zaborcze (Dz. U.
R, P. Ne 75, DOZ. 5'125 oraz ą rt. 5 ustawy 2 d nia
Zostaje uchylony.
f\rt. X przepisów przechodnich zostaje dodany
w brzmieniu n astępującem
'•
Dyrekcja Główna ma prawo, wedłu g swego
uznania, zwalniać prag~ących otrzymać w celu
uiszczenia się z podatku majątkowego i do wysokości tego podatku
pożyc zk ę na dobra położone
w województwach: nowog r6dz kiem. po Ieskiem, wołyńskiem i części województwa białosto cki ę go, położonej poza granicami b. Królestwa Kon greSQwego
oraz w Ziemi Wileńskiej, - od przedstawienia mapy
i rejestru pomiarowego (p. B art. 103)".
.
§ 2. Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie
z dniem ogłoszenia.
Prezes Rady Ministrów
i Minister Skarbu: W_ arabsld
\
\
'
RZ.ECZYPOSPOLITEJ · POLSKIEJ.
NQ 42.
21 maja
/
Treść: 44 1'.
Rok 1924.
Rozporządzenie P rezydenta Rzeczypospolitej z dnia 14 maja 1924 r. o przerachowaniu zobowiąz ań
442.
-,
prywatno-prawnych
..
..
•
•
•
••
.,J
65:5
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwi etnia 1924 r. w przedmiocie zmiany ustawy, To-
warzystwa Kredytowego Z iemskiego w Warszawie •
• _ _ " •
Roz~or ząd~enie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 1924 r. o rozszerzeniu granic gminy miejskiej Zakroczymia w powiecie warszawskim
. .
,4 44 . . Rozporządzen i e Ministra Skarbu VI porozumien iu z Ministrem Przemysłu i Handlu z dnia 31 marca
1924 r. o w prowadzeniu .opiat wyw ozowych od wywozu melasy , maku i gorczycy " .
445. Rozpor ząd zenie Ministra S karbu w porozumieniu z Ministrem SpraVfiediiwości z dnia 23 kwietr. ia 1924 r. zmieh iające niektóre postanowienia rozporządzenia Ministra S karbu VI. porozumie niu z Ministrem Sprawiedl iwoś ci z dnia 28 .marca i 924 r. w przedmiocie regulowania obrotu
dewizami ; walu tami źagranicznemi oraz obrotu pieni ężneg o z zagranicą. • .' . • • • •
446. Rozporządzenie Ministra S:<arbu w porozumieniu z Ministrem Przemysłu i Hand lu z dn. 30 kwietnia 1924 r. o wprowadzeniu op łat wywozowych od wywozu jęczmienia i s{od1i . • ' . _ •
447. Rozp orząd ze nie Ministró w: S l;arbu oraz Prze mysłu i Handlu z dnia 10 maja. 1924 r. w przedmioćie, zmiany brzmienia punktóvI S i 14 artykułu 10 oraz całego artykułu 15 rozpor ządzenia
z dnia 11 czerwca 1920 r. o ta ryfie celnej
. • • • • .I • • • • . . ' • • • • •
448. Rozporząd ze nie Ministra Spra.wiedliwości z dnia :2 maja 1924 r. w porozumieniu z Ministrem
. Skarbu i Prezesem Najwyższej Izby Kontroli w przedmiocie uis zczania opłat sądowych w znaczkach sądowych • • • • • • •
• • • • • • • •
663
· 443.
664
664
664
665
665
667
441.
dopiero na ' skutek przepisów, ·które wprowadziły
markę polską jako prawny środek płatniczy . .
.
Rozporządzenie
Prezydenta Rzeczypospolitej
2. Rozporządzenie ' nit'liejsze stosuje się nadto
płatnyc h w rublach carskichn a leżnośc}, których
tytuły powstały
na obsza rze b. Litwy Srodkowej
z dnia 14 m aja 1924 r.
O puerachowaniu ' zobowiązaI'i
prywatno-praw-
nych.
Na podstawie p. 10 art. 1 i art. 2 ustawy 7. dnia
11 stycznia 1924 r. o naprawie Skarbu i reformie
walutowej (D z. U. R. P. N2 4, poz. 28) oraz zgodnie
z uchwałą . Rady Ministrów z dnia 9 maja 1924 r.
stanowię
Przedmiot przerachowania.
§ l. 1. Rozporządzenie niniejsze stosuje się
do płatnych w mar!<ach polskich należności prywatno-prąwnych, których tytuły powstały przed dniem
28 , kwietnia 1924 r., be z względu na to, czy te należności w chwili powstania tytułu były wyrażone
lub płatne w markach polskich, czy też Ut rublac h
cąrskich, koronach austro·węgierskich lub markach
niemieckich, a stały się płatnemi w m~rkach polskich
do
przed dniem 1 kwietnia 1921 L. do płatnych w l~o
ron ach austro-węgierskich lleleżności, których tytuły
pówstały na obs za rze województwa wolyńskiego prze d
dniem 1 kwi etnia 1920' r., wreszcie do nale ż ności,
któr~/ch tytuły powstały na obszarze Zie mi Wileń s k,iej,
województwa poleskiego i nowogródzkiego oraz powiató,v: wołkowy skiego, grodzieńskiego, biało stockie
go, bielskiego i sokólskiego województwa biało s to
ckiego, a które były płatne w rublach i markach,
emitowanych na tym obszarze prżez b. władze okupacyjne niemieckie (t. zw., ostrublach i ostmar!c:Kh).
.
Skala prżerachowania i jej stosowanie.