Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 sierpnia 1923 r. w sprawie przeprowadzenia spisu ludności w górnośląskiej części Województwa Śląskiego, w Ziemi Wileńskiej z wyjątkiem powiatu brasławskiego oraz na przyłączonej do Rzeczypospolitej Polskiej części b. pasa neutralnego polsko-litewskiego.

§ 1. W górnośląskiej części Województwa Ślą­

skiego, w Ziemi Wileńskiej z wyjątkiem powiatu brasławskiego oraz na przyłączo nej do Rzeczypospolitej

Polskiej cz ęści b. pasa neutralnego polsko-litewskiego przeprowadzony zostanie spis ludności według stanu z dnia 31/XII 1923.

Spis ten dotyczyć będzie wszystkich osób, przebywających w tym dniu na wymienionych obszarach

stal e lub chwilowo z wyjątkiem wymienionych w § 5

niniejszego rozporządzenia.

Jednocześnie przeprowadzony będzie spis sierot.

W związku ze spisem ludności przeprowadzony

będzie spis domów mieszkalnych (tak zamieszkałych

jak niezamieszkałych) oraz innych budynków, o ile

są zamieszkałe, mieszka!'i, gospodarstw rolnych, ogrodowych i leśnych i spis żywego inwentarza.

Spisy te będą przeprowadzone według formularzy i instrukcji wydanych przez Główny Urząd

Statystyczny.

§ 2. Wszystkie, podlegające spisowi, osoby

a przedewszystkiem głowy gospodarstw rodzinnych,

oraz osoby, najmujące na swoje imię lokal, obowią­

zane są udzielać władzom spisowym i ich organom

zeznań w zakresie obj ętym wymienionemi w § 1

formularzami i okazywać na ich żądanie potrzebne

do sprawdzenia tych zezna!'l dokument y_

Informacji dotyczących domów, gospodarstw

rolnych, ogrodowych i leśnych oraz żywego inwentarza obowiązani są dostarczać bezpośredni zarządcy

tychże (właściciele, dzierżawcy, administratorzy, kierownicy i t. d.).

.

W razie nieobecności osób, na których ciąży

bezpośre dni obo w iązek zeznań, przechodLi on na

ich zastęp:::ów lub domowników.

•

Dziennik Ustaw. Poz. 707.

N290.

--------------------~------------------------~---

Zeznania mają być składane, zależnie od bliż­

szych, co do tego przepisów instrukcji, bądź ustnie

przez udzielanie odpowiedzi na pytania władz spisowych, bądź pisemnie przez wypełnienie doręczo­

nych w tym celu formularzy spisowych.

§ 3. Formularze spisowe będą wypełniane wyłącznie

w języku polskim jeżeli formularz jest drukowany tylko w tym języku.

FcrmlJlarze drukowane, prócz polskiego, w drugim języku mogą być wypełniane w jednym z tych

języków.

Władze te przeprowadzają spis za pośrednic­

tw em komisarzy spisowych przy współudziale władz

grrJinnych pod nClclzorem władz rzą dowych II instancji.

Władze rZ2'ldowe II instancji . mogą na wniosek starostów przeh,zać w porozumieniu z Głównym Urzę­

d em Statystyczn ym przeprowadzenie spisu magistra:tom poszczegóinych miast, które w tym wypadku

będą posiadały prawa władzy spisowej.

W górnośląskiej części Województwa Śląskiego

władzami spisowe mi są władze miejscowe (magistraty

w miastach, zarządy gminne w gminach wiejskich).

W/adze te przeprowadzają spis pod nadzorem

i kierunkiem władz powiatowych i wojewody.

§ 4. Kto świadomie lub choćby tylko z niedbalstwa poczyni zeznania nieprawdziwe lub kto mimo

§ 10. Władza spisowa dzieli podległe sobie

wezwania władz spisowych lub ich organów nie terytorjum na okręgi spisowe i przydzie la każdy z nich

udzieli im informacji, wzbrania się wpuścić organa kom isarzowi spisowemu, lttórych mianuje VI pierwte do mieszkania, budynków gospodarskich lub na szym rzędzie z p ośród urzędników pal'lstwowych

swoje pola, kto utrudnia im w jakikolwiek sposób i samorządowych i wystawia im urzędowe leg itymacje.

sprawdzenie objętych badaniem okoliczności lub kto

nie wypełni obowiązków wynikających z § 13 niniej§ 11. Komisa rze spisowi w czas ie wykonywaszego rozporządzenia, o ile czyn ten nie podpada nia czynności sp is owych mają charakter funkcjonapod surowsze przepisy ustaw karnych, będzie karany rjuszy publicznych i stoją pod prawną ochroną przygrzywną do 1.000.000 marek, w razie zaś niemożności

sługującą u rzęd n ikom par'lstwowym.

uiszczenia grzywny, aresztem do jednego miesiąca;

Pełnią o n i swoj e czynnośc i,

jako honorową

w razie powtórnego wykroczenia grzywna może być funkcję obywatelską w zasadzie bezpłatnie , jednak

wymierzona w wysokości podwójnej.

na żądan i e otrzymują wynagrodzenie według norm

Kary te wymierza władza administracyjna I in- ustalonych przez władzę spisową w granicach wskazastancji, stronie zaś służy odwołanie się według obo- nych przez l"iinistra Spraw; Wewnętrznych w poroz.J~

mieniu z Min istrem Skarbu.

.

wiązujących przepisów, w szczegó l ności zaś w części

górnośląskiej Województwa Śląskiego przy odpowied§ 12. VI celu wykonania prac przygotowawniem zastosowaniu przepisów pruskiej ustawy o wyczych,

rozwini<::cia propagandy spisowej, wyszukiwadawaniu policyjnych rozporządzeń karnych w spra- .

nia

oraz

przygo towarlia komisarzy spisowych, podziału

wach o wykroczenia z dnia 23 kwietnia 1883 roku

powiatów, miast i gmin na o kręgi spisowe i innych

(Pr. Zb. Ust. str. 65).

funkcji mogą być powołane przez \vładze spisową,

§ 5. Nie podlegają spisowi wsz ystkie osoby jako o rgim doradczy i porno<:niczy, powiatoyJe, miejwojskowe, żywione VI 'oddziaJach, zakładach i urzę­ skie, a w górnośląskiej części Województw a Sląskiego

dach z ogólnego kotła, oraz t. zw. relutowani, któ- i gminne komisje spisowe.

Komisja składać się będzie z przedstawiciela

rzy w miejsce żywności z kotła ze względu na

władzy spisowej, jako przevlodniczącego i z powoła­

służbę otrzymują ekwiwalent pieniężny lub żywność

nych przez niego członków z pośród działaczy saw naturze.

morządowych, przedstawicieli instytucji spolecznyc'h

§ 6. Celem dokonania spisu ludności cywilnej i gospodarczych i miejscowych urzędników par'lstwow budynkach wojskowych komisarze spisowi otrzy- wych i komunalnych.

mają na mocy rozkazu dowództw okręgów korpuśnych

§ 13. Gminy wlejskie i m:ejskie, obowiązane

od komend odnośnych gmachów, względnie stacjonowanych w nich oddziałów lub urzędów wojsko- są do dnia 1 października 1923 r. sprawdzić, ewenwych, pomoc i asystencję oficera lub urzędnika woj- tualn ie uzupełnić lub wprovladzić numerację domów

mieszkalnych , a po ukończeni u numeracji do dnia

skowego.

15

paź dziernika 1923 roku dostarczyć wła dzy spiso§ 7. Zeznania poczynione w czasie spisu będą

wej wyl.azy miejscowości, ulic i domów według nuużywane tylko do celów statystycznych i nie mogą

merów.

'

być udzielane władzom publicznym, ani też osobom

I'Iumeracja

domów

winna

być po dn iu 1 paź­

prywatnym w innym celu, w szczególno ści zaś nie

dzi ernika 1923 roku utrzymywana w ewidencji i przemogą być podstawą do nakładania podatków, przeprowadzana

w dalszym ciągu. Wylr,reś!enie numeru

prowadzania rekwizycji lub wytaczanią dochodzeń

może być zarządzone tylko przez władzę ad ministrasądowych lub administracyjnych.

cyjną l instancji.

.

Przepisy wykonawcze o numeracji domów

§ 8. Koszta druku i rozesłania formularzy, jak

I inne koszta związane z przeprowadzeniem spisu, wyda ]\'\inister Spraw Wewnętrznych.

Władze administracyjne I i II instancji mają

prócz wyjątków wymienionych w § 14 niniejszego

czuw ać nad ścisłem wykonaniem przepisów niniejrozporządzenia, ponosi Skarb Państwa.

szego artykułu.

§ 9. Władzami spisowemi na obszarze Ziemi

Wileńskiej wraz z polską częścią b. pasa neutralnego

§ 14. Władze gminne wyszczególnion e w § 13

polsko-litewskiego są rządowe władze a dministracyjne obowi ązane są ponadto wspóldzialać przy przeprowadzaniu spiw, a VI szczególności dosta rczyć kornil instancji.

,

.- ~

Dziennik Ustaw. Poz. 707 i 708.

sarzom spisowym asystencji urzędowej , urzędoweg o

lokalu wraz ze światłem i opałem, zaopatrzyć ich w materjały pi śmie nne, dostarczać w razie potrzeby podwód dla komisarzy spisOVJych, pokryć polowę kesztów

wynagrodzenia komisarzy spisowych i wogóJe speł­

niać wszystkie czynności wskazane instr ukcjami ·spisowemi.

§ 15. Wykonanie niniejsze go rozporządzenia

poleca się Min istrowi Spraw Wewnętrznych w porożum ieniu z Ministrami: Skarbu, Spraw Wojskowych

i Sprawiedliwości.

§ , 16.

Rozporządzenie

z dniem ogłoszenia.

niniejsze

obowiązuje

Prezes Rady Min istrów: Witos

Minister Spraw Wewm:trznych: Kiernilc

Minister Skarbu: H. Lindo

Minister Spraw Wojskowych: S zeptycki

Minister Sprawiedliwości: St. Nowodworski

708.

Rozporządzenie Ministra Przemysłu i Handlu w porozumieniu z .M~nistrem Skarbu

i Ministrem Pracy i Opieki Społecznej

z dnia 22 sierpnia 1923 r.

w przedmiocie udziela nia poiyczel. ulgowych

dla reemigrujących Z ł Niemiec drobnych przemysłowców, kupców, rzemieślników', oraz ich

organizacji wytwórczych i handlowych.

Na zasadzie art. 3 ustawy z dnia 1 maja 1923 roku w przedmioc ie udzielania gwarancji Skarbu Parlstwa do sumy 2 milj ardów marek za ulgowe potyczki

dla re emigrujących z i'liemiec drobnych przemysłow ­

ców, kupców, rzemieślników oraz ich organ izacji wytwórczych i handlowych (Dz. U. R. P. N257, poz. 403)

zarządza sic:: co następuj e

§ 1. Pożyczki ulgowe dla reemigrujących z Niemiec drobnych przemysłowców, kupców, rzem ieślni­

ków, oraz ich org anizacji wytwórczych i handlowych

przyznaje Kom itet Kredytowy przy Ministerstwie Przemysłu i Handlu.

§ 2. Przyznane pożyczki wypłacać będzie na

zlecen ie przewodniczącego ł'\omitetu Kredytowego

na warunkach ustalonych przez Komitet Kredytowy

Polska Krajo wa Kasa Pożyczkowa i jej Oddziały.

§ 3. Pożyczka ulgowa może być przyzn2na

przy odpowiedniem zabezpieczeniu na I<redytową po-

moc dla zakładu przemysłowego lub p,rzedsic::biorstwa handlowego.

..

§ 4. Do korzystania z poży'czek są uprawnien i

reemigranci z Niemiec

a) drobni przemysłowcy i ku pcy, po przedłoże­

. niu dowodu, że prowadzili s amoistnie przedsięb iors two przemysl'owe, bądź handlowe przed

wojną, w czasie wojny, czy też o becnie, w kraju,

1039

czy na obczyźnie, że posiad ają odpowiednie

urządzenie przemysłowe lub p rze dsiębiorstwo

handlowe w Niemczech, z których odpowiednie maszyny i towary, mogą przewieść do

Polski;

b) rzemieślnicy, po przedłożeniu zaświ a dczenia

cechu lub Izby rzemieślniczej,żesamoistnie prowadzili własne warsztaty i posiadają odpowiednie urządzenia warsztatowe, które mogą

przewieść do Polski;

c) wykwalifikowani rzemieśl nicy po stwierdzeniu

przez cech lub Izbę rzemieślniczą odpowiednich kwalifikacji zawodowych oraz przedło­

żenie miejsca pracy, że samodzielnie pracowali w fabrykach i są uzdolnieni do prowadzenia samoistnie własnego warsztatu.

W wyjątkowych wypadkach, j eś li ubi e gający się

o po życzkę Pi-ÓCZ dowodu , że jest reem igrantem

z Niemiec, nie posiada wymaganych wyżej dokumentów, IComitet Kredytowy moźe \vedług swego uzna'

nia ustalić jego zdolności zawodowe i uprawnienie

do korzysta nia z p ożyczki.

Udzielenie pożyczki może Komitet Kredytowy

uczynić zawisłem od spe(;jalr;ych warunków dotyczą ­

cych miejscowo~ci prowadzenia przedsięb ior stwa .

§ 5. Warunkiem wypłaty pożyczki Jest wykazanie się dowodem posiadania miejsca na wykonywanie prze dsi~~biorstwa .

§ 6. Do formalnego oprG~cowania spraw, do

technicznej oceny'wartości rnająt:{owej petentów i t. p.,

związanych z udziele:1iem pożyczki wedle w~l~azów ek

i zlecel1 Komitetu l<:redyto1}lego, powołuje się Wydziały

Przemysłowe i podlegle im organy tych województw

w okręgu których reemigranci prov.iadzą swoje przedsiębio r stwa przemysłowe , bądź mają miejsce zamieszkania.

§ 1. Podania o pożyczkq należy wnosić bądź

do Komitetu Kredytowego przy Ministerstwie Przemysłu i Handlu, b?,dź tez do Wydziału Przemysłowe­

go tP.go województwa, na którego terytorjum petent

obrał sobie miejsce zamieszkania. Wydz i ały Przemysłowe przesyłają. podania wraz ze swoją opinją do

Komitetu Kredytowego.

Podania mogą być składane również u Generalnego Sekretarza I'\omitetu Wykonnwcz~go dla polaków VI Niemczech w celu przekazania ich Komitetowi Kredytowemu.

r-Ue jest wymaganem , by petent w chwili wniesienia pOQania o pożyczkę przebywał j uż na Terytorjum f<zeczypcspoJitej Polskiej-nieo'dzownem jest

natomiast, by petent czynił zad ość warunkom w § 4

wymienionym.

Podania o pożyczkc:: winny zawierać uzasadnienie potrzeby zaciągnięcia pożycżki (§ 3) ze wsk2lzaniem jej sumy, terminów i sposobów spłaty oraz

rodzaju Zabezpieczenia. Na żądanie Komitetu Kredytowego do podań winny być dołączone, prócz wypełnionego kwestjonarjusza, dOKumenty, określające

p ołożenie prawne i m ajątkowe przedsiGbiorstwa.

W razie przyznania pożycz};i w całej żądanej

sumie lub VI jej CZE: ' ci, Komitet Kredytowy komunikuje petentowi warunki, pod jakiemi może korzystać

z pożyczki.

./

N290.

Rrt. 35. Na obszarze b. Królestwa Polskiego,

o ile nie zostało postanowione inaczej, czynności b.

komisarzy do spraw włościańskich przechodzą na komisarzy ziemskich (art. 22), cz ynn ości b. urz ę dów

gubernjaln ych do spraw włościańskich-na okręg0Y'e

urzędy zi emsKie, względnie okr ę gowe komisje zie m- skie, czynności b. Urzędu do spraw włościańskich

gub. Króles twa Polskiego przy Wydziale Ziemskim

rosyjskiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych przechodzą

na Ministra Reform Rolnych, względnie

Główną Komisję Ziemską; czynności b. rosyjskiego

Ministra Spraw W ęwnętrznych w zakresie spraw

ziemskich - na Ministra Reform Rolnych; czynności

b. II departamentu rosyj~ki eg o Senatu Rządzącego­

na Najwyżs zy Trybund Hdminisuacyjny.

Na pozostałyrl1 obszarze b. zaboru rosyjskiego,

o ile nie zostało postano wione inaczej, czynności b.

naczelników ziemskich i b. t. zw. "mirowych pośred­

dników" ora z powiatowych komisji urządzer'l rolnych

przechodzą na komisarzy ziemskich (art. 22); czynności b. urzędów gubernjalnych do spraw włościań­

skich oraz gubernjal nych lcon, isji urządze:'i rolnychna okręg owe urz ę dy, względnie kom isj e zie!"f.lskie;

czynn ości b. rosyjskich }\~inistrów Spraw Wewnętrz­

nych i Rolnictwa w zakresie ich uprawnień, dotyczą­

cych spraw ustroju rolnego - na Ministra Reform

Rolnych; czynności b. [( depa rtamen tu rosyjskiego

Senatu Rządzącego - na Najwyższy Trybunał Rdministracyjny.

J

flrt. 35. Wymi en ione w poszczególnych ustawach i rozpor zą dzeniach uprawnienia i obowią zk i Prezesa Główn ego Urzędu Ziemskiego orozGłównegoUrzędu

Ziemskiego prz,::ch cdzą na Ministra Reform Rolnych.

flrt. 37. f'liezakończone w komisjach ziemskich

sprawy z chwilą wejścia w życie ustawy niniejszej bę­

dą rozpoznawane nadal według przepisów tejże ustawy.

Nierozp atrzon e przez Sąd Naj wyższy sprawy ze

skarg na orzeczenia Głównej Komisji Ziemskiej w Warszawie i b. Centralnej Komisji Ziemskiej w Wilnie

z chwilą wejścia w życie ustawy niniej szej podlegają

rozpoznaniu Najwyższego Trybunału Rdministracyjnego z wyjątkiem spraw, zastrzeżonych drodze sądo­

wo-cywilnej w myśl art. 25 niniejszej ustawy.

Rrt. 38. Wykonanie niniejszej ustawy powierza 'się Ministrowi Reform Rolnych w porozumieniu

z właściwymi ministrami.

..

..

1037

Dziennik Ustaw. Poz. 706 i 707.

Rrt. 39. Ustawa mmeJsza wchodzi w życie

z dniem jej ogło szenia i obowiązuje na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej nie uwłaczając na

obs zarze wojewó dztwa śląs kie go postanowieniom

Ustawy Konstytucyjnej z d nia 15 lipca 1920 r., zawierającej stdui: organiczny wojewó dztwa śląskiego

(Dz. U. R. P. NQ 73, poz. 497).

Jednocześnie tracą moc obowiązującą przepisy

i ustawy, dotyczące przedmiotów ,unormowanych

ustawą niniejszą a IN szczególności lista\va z dnia 6

lipca 1920 r. O organizacji urz ęd ów ziemskich (Dz. U.

R. P. N2 70, poz. 461).

Prezyden t Rzeczypospolitej: S. Woiciec!;owski

Prezes Rad y j\'iinistrów: Witos

l\1inister Reform Rolnych: Osiecki

707.

Rozporządzenie

Rady Ministrów

z dnia 30 sierpnia 1923 r.

w sprawie przeprowadzenia spisu ludn ości

w gó rno!iląsld ej części Województwa Ślqskiego,

w Ziemi Wileńskiej z wyjątłdem powiatu brasław ski ego oraz na przyłączonej do RzeczypospoHtej Polskiej cz ęś ci b. pasa neutralnego

pols:<:o-iitewskiego.

Na zasadzie art. 2, 3, 5 i 6 ustawy z dn. 21 paź­

dziernik a 1919 r. o organizacji statystyki administracyjnej (Dz. U. R. P. NQ 85, poz. 464) ze zmianami

wprowadzonemi wart. 2 i 3 ustawy z dn. 1 czerwca

1923 r. w przedmiocie zmiany ustawy z dn. 21 paź­

dziernika 1919 r. p organizacji statystyki administracyjnej (Dz. U. R. P. N2 60 poz. 436), art. 2 ustawy

z dn. 16 czerwca 1922 r. o, rozciągnięciu na ziemie

górnoś lą skie Województwa Sląskiego Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i niektórych innych u-staw oraz

w przedmiocie zmian w ustawodawstwi e na tych

ziemiach obowiązującem (Dz. U. R. P. N246, poz. 388)

i § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1922 roku w przedmiocie rozciągnięcia na

obszar Ziemi Wileńskiej mocy obowiązującej ustaw

i rozporządzeń normujących prawnie sprawy zwią­

zane ze statystyką (Dz. U. R. P. N2 116, poz. 1055)

zarządza się co następuje