Ustawa z dnia 6 lipca 1923 r. o stanowiskach oficerskich w polskiej marynarce handlowej.

Stanowiska oficerskie na statkach marynarki handlowej mogą zajmować tylko obywatele

Rzeczypospolitej Polskiej, którzy ukończyli 21 lat życia i posiadają dyplomy polskie,

uzyskane w myśl postanowień niniejszej ustawy.

Wyjątki od tej zasady dopuszczalne za tylko za każdorazowem zezwoleniem Ministra Przemysłu

i Handlu.

Celem określenia cenzusu praktyki oficerów marynarki handlowej wprowadza się podział

żeglugi na żeglugę przybrzeżną, małą i wielką.

Za żeglugę przybrzeżną uważa się żeglugę morską w odległości nie dalej niż 50 mil

morskich od morskiej linji granicznej Rzeczypospolitej oraz żeglugę w wodach portowych.

Za żeglugę matą uważa się żeglugę po morzu Bałtyckiem z jego zatokami i przepływami

do południka 10° ost. od Greenwich i żeglugę przez kanał Kiloński aż do ujścia rzeki

Wezeru.

Za żeglugę wielką uważa się żeglugę, przekraczającą granice żeglugi małej.

Ustanawia się następujące stopnie oficerów nawigacyjnych marynarki handlowej

a)

kapitan wielkiej żeglugi,

b)

kapitan małej żeglugi,

c)

porucznik wielkiej żeglugi,

d)

porucznik małej żeglugi,

e)

kapitan przybrzeżnej żeglugi.

Kapitan wielkiej żeglugi ma prawo dowodzić wszelkiemi handlowemi statkami w każdej

żegludze.

Kapitan małej żeglugi ma prawo dowodzić wszelkiemi handlowemi statkami w żegludze

małej, lub być pomocnikiem kapitana na wszelkich statkach w każdej żegludze; nie może

jednak być starszym pomocnikiem kapitana w żegludze wielkiej

Porucznik wielkiej żeglugi ma prawo dowodzić statkami handlowemi do 1000 rejestrowanych

ton w żegludze małej, z wyjątkiem statków osobowych, lub być pomocnikiem kapitana

na wszelkich handlowych statkach w każdej żegludze; nie może jednak być starszym pomocnikiem

kapitana w żegludze wielkiej.

Porucznik małej żeglugi ma prawo być młodszym pomocnikiem kapitana na wszelkich handlowych

statkach w każdej żegludze.

Kapitan przybrzeżnej żeglugi ma prawo dowodzić statkami handlowemi do 200 rejestrowanych

ton w żegludze przybrzeżnej, z wyjątkiem statków osobowych, lub być młodszym pomocnikiem

kapitana w żegludze malej na statkach handlowych nieosobowych.

Ustanawia się następujące stopnie oficerów-mechaników marynarki handlowej

a)

mechanik I klasy,

b)

mechanik II klasy,

c)

mechanik III klasy.

Celem określenia cenzusu oficerów-mechaników, statki parowe lub silnikowe podług siły

maszyny dzeli się na trzy kategorje

Do I kategorji należą statki z maszynami parowemi od największych do 1000 i H. P.

(indykowanych koni parowych), z silnikami spalinowemi ponad 500 e. H. P. (effektywnych

koni).

Do II kategorji należą statki z maszynami parowemi niżej 1000 i H. P. (indykowanych

koni parowych do 200 i H. P. (indykowanych koni parowych) z silnikami spalinowemi

od 100 e. H. P. (effektywnych koni) do 500 e. H. P. (effektownych koni).

Do III kategorji należą statki z maszynami parowemi poniżej 200 i. H. P. (indykowanych

koni parowych), a z silnikami spalinowemi poniżej 100 e. H. P. (effektywnych koni).

Mechanik I klasy ma prawo kierować maszynami statków handlowych wszystkich kategorji.

Mechanik II klasy ma prawo

1)

kierować maszynami statków II i III kategorji, z wyjątkiem statków osobowych II kategorji

w żegludze wielkiej i malej;

2)

być młodszym mechanikiem na wszystkich statkach handlowych i osobowych I kategorji.

Mechanik III klasy ma prawo

1)

kierować maszynami statków handlowych III kategorji, z wyjątkiem statków osobowych;

2)

być drugim mechanikiem na statkach handlowych II kategorji, z wyjątkiem statków osobowych;

3)

być trzecim mechanikiem na wszelkich statkach handlowych.

Dla otrzymania dyplomu kapitana żeglugi przybrzeżnej należy

a)

złożyć egzamin teoretyczny i praktyczny podług ustalonego przez Ministra Przemysłu

i Handlu programu;

b)

posiadać 48-miesięczny cenzus praktyki w charakterze marynarza pokładowego na statkach

morskich.

Dla otrzymania dyplomu porucznika żeglugi małej należy

a)

ukończyć wydział nawigacyjny polskiej szkoły marynarki handlowej, lub złożyć egzamin

teoretyczny 1 praktyczny podług ustalonego przez Ministra Przemysłu i Handlu programu;

b)

posiadać 24-miesięczny cenzus praktyki w charakterze marynarza pokładowego na statkach

morskich, a w tem conajmniej 6 miesięcy na statkach żaglowych.

Dla otrzymania dyplomu porucznika żeglugi wielkiej należy

a)

posiadać dyplom porucznika żeglugi małej,

b)

posiadać 24-miesięczny cenzus praktyki, odbytej po otrzymaniu dyplomu porucznika żeglugi

małej, a w tem 12 miesięcy w charakterze pomocnika kapitana w żegludze wielkiej lub

małej.

Dla otrzymania dyplomu kapitana żeglugi małej należy

a)

posiadać dyplom porucznika żeglugi wielkiej,

b)

posiadać 12-miesięczny cenzus praktyki, odbytej po otrzymaniu dyplomu porucznika żeglugi

wielkiej w charakterze pomocnika kapitana w żegludze malej lub wielkiej.

Dla otrzymania dyplomu kapitana żeglugi wielkiej należy

a)

posiadać dyplom kapitana żeglugi małej,

b)

posiadać 12-miesięczny cenzus praktyki, odbytej po otrzymaniu dyplomu kapitana żeglugi

małej w charakterze pomocnika kapitana w żegludze wielkiej.

Odpowiednie dyplomy oficerów nawigacyjnych marynarki handlowej mogą otrzymywać bez

składania egzaminów oficerowie korpusu morskiego polskiej marynarki wojennej, którzy

mają cenzus. praktyki, wymagany dla poszczególnych stopni w artykule 9, 10, 11 i 12,

oraz osoby, które uzyskały w innych państwach odpowiednie dyplomy, uznane przez Ministra

Przemysłu i Handlu za równoznaczne z dyplomami polskiemi.

Dla otrzymania dyplomu mechanika III klasy należy

a)

ukończyć wydział mechaniczny polskiej szkoły marynarki handlowej, lub złożyć egzamin

teoretyczny i praktyczny podług ustalonego przez Ministerstwo Przemysłu i Handlu programu;

b)

posiadać 30-miesięczną praktykę, a w tem conajmniej 12 miesięcy w warsztatach budowy

lub naprawy maszyn i conajmniej 12 miesięcy praktyki na statkach morskich w składzie

załogi maszynowej, przyczem 2 miesiące żeglugi rzecznej zalicza się jako 1 miesiąc

żeglugi morskiej.

Dla otrzymania dyplomu mechanika II klasy należy

a)

posiadać dyplom mechanika III klasy;

b)

posiadać 24-miesięczny cenzus praktyki, odbytej po otrzymaniu dyplomu mechanika III

klasy w żegludze morskiej przy obsłudze maszyn, a w tem conajmniej 12 miesięcy w charakterze

odpowiedzialnego odwachowego mechanika na statkach I lub II kategorji.

Dla otrzymania dyplomu mechanika I klasy należy

a)

posiadać dyplom mechanika II klasy;

b)

posiadać 24-miesięczny cenzus praktyki, odbytej po otrzymaniu dyplomu mechanika li

klasy w żegludze morskiej przy obsłudze maszyn w charakterze odpowiedzialnego odwachowego

mechanika, a w tem conajmniej 12 miesięcy na statkach I kategorji.

Dyplomy oficerów nawigacyjnych i oficerów-mechaników marynarki handlowej wydaje Ministerstwo

Przemysłu i Handlu na mocy orzeczenia komisji kwalifikacyjnej, powołanej przez Ministra

Przemysłu i Handlu.

W skład tej komisji wchodzi 2 członków, mianowanych przez Ministra Przemysłu i Handlu,

1 przedstawiciel polskiej marynarki wojennej, mianowany przez Ministra Spraw Wojskowych,

a oprócz-tego przy sprawdzaniu cenzusu oficerów nawigacyjnych- 2 kapitanów żeglugi

wielkiej, powołanych przez Ministra Przemysłu i Handlu; zaś przy sprawdzaniu cenzusu

oficerów-mechaników 2 mechaników I klasy, również powołanych przez Ministra Przemysłu

i Handu.

Dyplomy mechaników okrętowych polskiej marynarki handlowej mogą otrzymywać bez składania

egzaminów oficerowie korpusu technicznego polskiej marynarki wojennej, którzy mają

cenzus praktyczny, wymagany dla poszczególnych stopni w art. 14, 15 i 16 oraz osoby,

które uzyskały w innych państwach odpowiednie dyplomy, uznane przez Ministra Przemysłu

i Handlu za równoznaczne z dyplomami polskiemi.

Podoficerowie marynarki wojennej, o ile posiadają świadectwa odnośnej władzy wojskowej

na samodzielne prowadzenie maszyn okrętowych, mogą otrzymać dyplomy mechaników III

klasy bez prawa dalszej zamiany na dyplomy wyższych klas.

Przy obliczaniu cenzusu praktyki dla otrzymania dyplomów kapitana wielkiej żeglugi,

kapitana małej żeglugi, porucznika wielkiej żeglugi i porucznika małej żeglugi może

być uwzględnione tylko 12 miesięcy praktyki w żegludze przybrzeżnej.

Osobom, które przed 1 listopada 1918 roku uzyskały dyplomy oficerów nawigacyjnych,

względnie oficerów-mechaników b. państw zaborczych, przysługuje prawo otrzymania odpowiednich

dyplomów polskich.

Wykonanie niniejszej ustawy powierza się Ministrowi Przemysłu i Handlu.

Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.