Rozporządzenie Ministra Pracy i Opieki Społecznej w porozumieniu z Ministrem Przemysłu i Handlu oraz Ministrem Spraw Wewnętrznych z dnia 23 czerwca 1923 r. o czasie pracy w zakładach handlowych.

§ 1. Rozporządzenie

pujące zakłady

niniejsze obejmuje nastę­

a) sklepy, stragany oraz wszeikie inne miejsca

zawodowej sprzedaży towarów,

b) I<antory pralni, farbiarni i przedsiębiorstw

przewozowych, pry\ve:tne biura pośrednictwa

pracy, lombardy, si"lle llcytacyjne, antykwarjaty, salony i wy$tawy ze sprzedażą dzieł

sztuki, stClrożytności i t. p. o charakterze

przeds ięb ior~tw handlowych oraz zakłady pogrzebowe.

c) Jadłodajnie, do których zalicza sl~ : restauracje,

cukiernie, kawiarnie, mleczarnie, piwiarnIe,

winiarnie, miodarnle, garkuchnie, bary, kuchnie publiczne, bufety, sZyhki, traktjernle,

karczmy, gospody.

§ 2.

Przepisom niniejszego tozporządzetlia nie

podlegają

a) apteki,

.

_

b) wszelkiego rodzaju wystawy o charakterze

artystycznym lub kulturalnym,

c) sp rzedaż, dokonywana wyłącznie na cele społeczne. o ile przy niej nie są zatrudnieni pracownicy na podstawie najmu pracy.

§ 3. W myśl ustawy 1. d. 18 grudnia 1919 r.

o czasie pracy w przemyśle i handlu pracownicy za"

kładów, wymienionych § 1, nie mogą być zatrudniani dłużej niż 8 godzin na dobę, w sobotę zaś dłu ­

żej niż 6 godzin na dobę, a ogólny Czas pracy nie

może przekraczać 46 godzin na tydzień.

Pracow nicy zatrudnieni w soboŁę przez 6 godzin na dobę, zgodnie z przepisami art. 9 ustawy

o czasie pracy w przemyśle i handlu, mają otrzymać

wzamian jedeN dzień wolny, od pracy po upływie

miesiąca lub dwa tygodnie po upływie roku, opła­

cone według zwykłych norm wynagrodzenia danego

pracownika; czasu tego nie ~!i.cza si~ do urlopu,

.

N'e 70.

Dziennik Ustaw. Poz. 551.

przysługują ce go

pracownikom na podsta'vvie ustawy,

umowy lub zwyczajów miejscowych.

§ 4. N l:'l jdelej po każdyc h sześciu godzinach

pracy p f <1Co w n iko m , zatru dnionym w zakł adac h, wyszczególnionych w § 1, w inna być zapewniona c o

najmniej jednogo dz inna p rzerwa, podczas której pracownik mOźe opu ścić m iejsce pracy.

§ 5. Zg o d nie z u stępem 3 art. 2 ustawy z cnia

18 gr u dnia 1919 r. o c zasie p racy w przemyśle i hemdlu , w brzmien iu ustaloilem ustawą z dn b 14 iutego 1922 r. (Dz. U. R. P. ]'i!:! 14, p oz. 127), czas

sprzedaż y to warów i otwarcia z iJkł adów , ob jęty ch

niniejszem rozporządzeniem, nie może przehuczeć

dziesiąciu godzin dz iennie. O graniczeni u temu nie

podlegają jad łodajn ie .

§ 6.

Wł adze samorządowe, powob :1e do okreś­

lenia ge dz in otwieran ia i zamyka nin zakbdów, obję­

tyc h n iniejSzem rozporządzeniem, nic I1lcgq nakazać

zamy ka n ia zakładów w czasie przcrVJy obiadoilvej.

Dobro wol n e zamykanie zakładów h andlowych w porze

obiadowej ni e uprawnia do odpo·wiedniego przedłu ­

żenia wzami a n za to godzin otwarcia .

§ 7. Kioski i budki, \V których pod::lą do wypicia na frlieJsc u wod<: sodową , wody min.ei"alne lub

tltipbje ch łodzące i nie sprzedają i:"myc:h towaró-,v,

mogą b y ć o twa rte w czasie od 1 b!ietnia do 30 v,,·;:e ś·

nia włą c znie w tych samych godzinach c'.) jadlocL,!jnle.

W czas ie zaś od 1 października do 31 marCel

Włączn i e do z a:~bdów tych stosują się przepisy § 5 .

§ 8. Sp rze d aży towarów w skle pach , połqczo ­

nyc h z jlld!odsjn iatni lub z przedsi~biorsi'JJ(!mi, niepo dle g ające m l n iniejszemu r02:porzy GzenI u, wolno do konywa{: t ylko w godzinach, okreśion ych dl:. s::01 od ziel n ych s klepów tej sa m e j gałę z i handlu.

W innych godzinach miejsce sprzed3źy towaró w m u si b yć w tych sklepach zamkniGte i dla kupujących nie d o stc:pne .

§ 9. O Ile w chwili zamykania sklepu lub mi2js ea sprzed aly tdWurów znajdu je się tam kUpcijąCY,

mogą być o n i jeszcze o bsłużen i .

G odziny o twierania i zamykania z ukła­

dów, objętych n iniejszem tozpo rządzeniGm, \v inoy ·

być: u stalo n e VI grąnicZlch od godz. 5 do godziny 21.

OgreJl iczc niu t emu nie podlegają jad/odajr: ie.

§ 10.

§ 11. Pbwlatowe '.vladze samorządowe, CI w miastach wyłą czo nych ze z\viązku powiatowego rady

miejskie okreś lą dla poszczególnych miejscowości

§odziny o twieranIa I tamykania zakład6w· , objętyc h

ni n ie jszetn rozporz~dzeni€m , jednclicie dla tmżJego

rodzaj"..! zakła dóW po wysłuchtlhiu stroh zeinteres o wlllnyth.

§ 12. l lchwcJy powiatowych włudz snmorządo ­

wych, wzg lędn ie rad miejskich w przedmiocie określen i a go dzi n o twierania i zamykcll~ia zakładów, obJ~tych n ini ej szetn rozpbtządzeniem, winny być przed

Clgło si e n l e m

przedstawioh e · Okręgowym inspektotom pwcy w c e. lu s twierdzenia zgodności uchwa ł

, obowiązując:emi p rze pisa m i.

815

fi 13.

W my śl art. 10 ustawy o czasie p ra cy

i handlu, praca w zakładach , wymienionych w § 1 p. a i b nir:iejszego rozporządzenIa je st

w niedziele i święta wzbroniona z wyj ątkiem wyp a d kó\,v, objętych ut. 11 tejże ustawy.

Jadłodajnie mogą być w niedziele i święta

ohl/a ~te w tych sc:mych godzinach co w dni powszednie.

\V przemyśle

§ 14. Za ml eczarn ie i kwiaciarne, które \II myś l

punkt u a art. 11 ustawy o cz a~i e pracy w prze m y ś le

i handlu mogą być otwarte w niedziele i święta do

godz. 10 rano, uważa się tylko sklepy, zajmujące się

sprzedażą mleha i przetworów mlecznych lub sprzedatą kwiatów naturalnych z wyłączeniem wszelkich

innych towarów.

§ 15. W ni~dzieJe i dni świąteczne, o ile p owi:otowa władza sumorzą dowa względnie rada miejska

uzn a to za potrzeb!1::!, moga być otwarte zakłady p o grzebowe oraz może być dozwolona sprzedaż detaliczna

1) słodyczy, owoców, kwiatów i wyrobów ty tuniowych w miejscach widowisIc i zabaw publicznych

przez cClły czas ich trwania oraz. w ogrodach i parkach publicznych,

2) przy cmentarnch kwiatów, świec oraz prZe dmiotćw, ~łużących do ozdoby grobó'VI,

3) g3zet i czasap·sm w sklepach i k io skach,

za j mujących się wyłącznie

tylko sprzedażą gazet

i czas .) ?isirl,

4) dewocjor:.::Jlji, o ile nie jest połączona ze

sprzedilżą inn ych tO'JJarÓV1.

§ 1 S. Pracownicy zc::trudnieni dłużej niż przez

3 godzin"! \V niedzide i dn i świąteczne w zakładach ,

objc;tych nink:jszem rozForzą dzeniem, w których praca

\v dni te jest cOlwoiona, winni otrzymać w tyg o dniu

taką samą i:ość godzin wolnych od pracy.

Przedłużenie czasu pracy w zakładach,

niniejszem

rozporządzeniem,

dozwolo n e

jest VI wypadk,1Ch i ria warunkach, wyszczególnionych

wart. 6 punkt n i b ustawy o czasie pracy w przemyśle i handlu.

§ 17.

objętych

fi 18. Praca VI godzinelch nadliczbowych, przew id ziana w popr2~dl1il11 paragrafie niniejszego rozpOfz.:{dz:::nia, mC1 być wynagradzana co najmniej 50ll /0

dodallden1 do ;:::t2lcy normalnej. Za godziny n adlicz bo'.ve ponad dwie godziny dzierm ie oraz Z3 pnl ('~

\V GodZinach n a dlicz bowych, ptzypadaj'ltych na noc

lub niedzielę i święta, dodatek ten ma wynosić co

rwjm niej 100% •

g 19. W wykZtzach god;:in nadliczbowych, prow<lGwnych przez wkłady, obj~te niniejszem rozporządz eniem, w my~i art. 7 ustawy o cZClsie prac.y

w przemyśle i hnndlu, winien być wskazany dzier'i ,

w któ~ym cdbywab si,:: przGJ w godzi nach nadliczbowych, rodzaj ,,,,y!\oilywanej pracy o raz wysokość pł acy

Z1l godziny nadliczbowe, :~gocir.i::! z art. 16 wymienionej ustawy.

.

§ 20. Nad;:ór nad wykonaniem przepisów niniejszego rozporządzenia w zakresie przestrzegania

norm cza.su pracy, ustt;1lonych ustawą o czasie pracy

Dziennik Ustaw. Poz. 551 i 552.

w przemyśle i handlu, należy do inspektorów pracy.

a w zakresie przestrzegania uchwał

władz

samorzą­

dowych w przedmiocie godzin otwierania i zamykania zakład ów handlowych do inspektorów pracy i organów Policji Państwowej.

N~

70.

§ 2. Państwowa pomoc kredytowa mbże być

udzielana jedynie gospodarującym osobiście lub przez

zastępców w rozumieniu § 11 rozporządzenia Preżesa

Głównego Urzędu Ziemskiego z dnia 23 marca 1921 r.

(Dz. U. R. P. Ng 31, poz. 192), a zakwalifikowanym

w myśl obowiązujących przepisów osadnikom-'-posiadaczom osad nadanych darmo lub oplatnie na mocy

art. 2. i 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1920 r. (Dz. 'U.

R. P. r. 1921 N2 4, poz. 18), do końca roku 1922;'

z uwzględnieniem również tych osadników, którzy

będą osadzeni w roku 1923 na gruntach zajętych do

dnia 31 grudnia 1922 r. pod osadnictwo wojskowe.

§ 21. Rozporządzenie OJnIeJsze wchodzi w ży­

cie z dniem og ł os zen ia. Z tą chwiJą tracą moc obowiązującą: rozporządzenie wykonawcze Ministra Pr acy

i Opieki Społecznej w porozumieniu z Ministrem

Prz emysłu i Handlu z dn ia 22 marca 1921 r. o czasie pracy w zakładach handIO\,vych, do ustawy z dnia

18 grud nia 1919 r., o czasie pracy w przemyśle i handlu (Dz. U. R. P. N2 47, poz. 291), rozporządzenie

§ 3. Pożyczki mogą być udzielane na zaspoMinistra Pracy i Opiek i Społecznej z dnia 10 listo- kojenie najniezbędniejsz ych potrzeb kredytowych

pada 1921 r. wydane w pOiOzumieniu z Ministrem osadników wojskowych w dziedzinie zagospodarowaPrzemysłu i Handlu w sprawie czasu pracy w zakła­

nia s ię i pobudowania, a mianowicie

dach handlowych w dni targowe i jarmarczne (Dz.

a) n.a pobudowanie budynków gospodaróych

U. R. P. N2 92, poz. 681) oraz rozporz'ldzenie Minii mieszkalnych ze szczególnym uwzględnie­

stra Pracy i Opieki Sp ołecznej w porozumieniu z Mi- t

ni em potrzeb tych osadników, którzy już ponistrem Przemysłu i Handlu z dnia 1 kwietnia 1922 r.

siad ają materjał budowlany;

w przedmiocie zmiany rozporządzenia wykonawczego

z d. 22 marca 1921 r., o czasie pracy w zakładach

b) na zagospodarowanie gruntów, na kupno inhandlowych (Dz. U. R. P. Ng 27, poz. 223).

wentarza żywego i martwego oraz nasion.

Maksymalna pożyczka, udzielona jednemu osad~

Kierownik Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej

nikowi,

nie może przekroczyć równowartości 1.250 zło­

L. Darowsl:i

tych, przyczem wysokość jej normowana będzie w granicach stosowunych przez Państwowy Bank Rolny

Minister Przemysłu i Handlu: W. Kucbarski

zasad oszacowa nia ziemi i zabezpieczenia- pożyczek

przy operacjach na własny rachunek Banku.

IV\inisŁer Spraw Wewnętrznych: Kiernik

Pożyczki dla poszczególnych osadników

udzielane na przeciąg jednego rolw W markach

polskich z przeliczeniem na złote w warto.ści określonej w ustawie z dnia 26 września 1922 roku (DJ.:.

U. R. P. N2 83, poz. 740) przyczem kurs ptzerachowania złotych na marki ustala Minister Skarbu; po

życzki podlegają oprocentowaniu po 4% od sta w stosunku rocznym. Procenty sc\ płatne z dołu i pohlerane w markach polskich na podstawie odpowiedniego

przeliczenia przypadającej Skarbowi Państwa tytułem

oprocentowania kwoty w złotych.

Kurs przeliczenia złotych na marki polskie w ce~u

spłaty pożyczki lub w celu uiszczenia procentów

ustala Minister Skarbu.

Korzystający z kredytu osadnicy wojskowi pładĆ

będą pon adto na rzecz Państwowego Banku Rolnego

ustanowiony w myśl art. 7 ustawy z dnia 19 kwietnia

1923 r. o przyznaniu kredytu na pomoc dla osadników (Dz. U. R. P. N2 54, poz. 375) i zgodnie z art. 12

Statutu Banku dodatek administracyjny płatny z góry

przy udzieleniu pożyczki.

§ 4.

będą

552.

Rozporządzenie Prezesa Głównego Urzędu

Ziemskiego wydane w porozumieniu z Ministrem Skarbu

z dnia 30 maja 1923 r.

w przedmioci ~ udzielania luedytu z funduszu

50 miljardów mare~~ osadnikom korzystającym

Z ustawy z dnia 17 grudnia 1920 r. o nadaniu

ziemi żołnierzom Wojska Polskiego.

Na mocy art. 10 ustawy z dnia 19 kwietnia

1923 r. o przyznaniu kred ytu na pomoc dla osadników

(Dz. U. R. P. Ng 54, poz. 375) zarządza się co następuje

Poż y czki z funduszu 50 miljardów marek,

ustanowioneg o w ustępie drugim art. 2 ustawy z dnia

§ 1.

19 kwietnia 1923 r. o przyzna n iu kred ytu na pomoc dla

osa dni ków (Dz. U. R. P. N2 54, poz. 375) przyznaje dla

osadników wojsKowych, korz ystający ch z ustawy z dnia

17 grudnia 1920 r. o nadaniu ziemi żołnierzom Woj ::..ka

Polskiego (Dz. U. R. P. N2 4/21, poz. 18), Państwowy

Bank Ro ln y z sum przeznaczonych na ten cel i przekazanych Banl~owi Ro lnem u przez Główny Urząd

Ziemski, a to na zasadach przewidzianych niniejszemi

przepisami.

§ 5. Pożyczki wydawane będą na skrypty dłużne

i zabeżpieczone porękąconajmniej trzech innych

osadników, którzy jak też i pożyczający otrzymali nadziały ziemi z tegoż samego objektu, zajętego pod

osadnictwo wojskowe.

Por ęki takiej każdy osadnik może udzielić najwyżej tylko trzem współosadnikom.

Ustanowiony wyżej sposób zabezpieq:enia pożyczki może być zastąpiony przez inne zabezpieczenie, względnie porękę, uzmmą przez Dyrekcję Banku

za wystarczającą.

/

Dziennik Ustaw. Poz. 550 i 551.

sowych, odnoszących się do każdej kategorji ubezz drugiej zaś strony przepisów art. 2, Pań·

stwo Niemieckie przekaże Państwu Polskiemu sumę

ryczałtową 125 miljonów marek (papierowych) niemieckich.

Wypłata tej sumy winna być dokonaną w ciągu

2·ch tygodni od daty powzięcia na podstawie art. 312

Traktatu Wersalskiego decyzji przez R a dę Ligi Narodów. Procenty będą obliczane od dnia 31 grudnia

1921 r. w wysokości 5% rocznie.

financieres relaŁives ił chaque categorie d'assutance,

d'autre part des dispositions d e l'article 2, I'Etat

allemand transferera a I'Etat polonais une somITle

forfai taire de 125 millions de marks alIemands)

(marks papier).

Le versement de cette somme devra etre eftectue dans les deux semaines li dater de la decision prise. conformement li I'article 312 du nam~

de Versailles, par le Conseil de la Societe des Nations. Des interets seront ca\cules a partir du 31 decembre 1921 au taux a nnuel de 5%.

F\rt. 4.

F\rticle 4.

Wykonanie przez oba państwa wszystkich przepisów, zawartych w powyższych artykułach, uważane

będ zi e za równoważne z wypełnieniem wszelkich zobo\viąz ań wzajemnych, wynikłych lub mogących wynikną~ z działalności ubezpieczeniowej, omówionej

wart. 312 Traktatu Wersalskiego.

Les deux Etats seront conśideres comme ayant

rempli, par J'execution ,des c1auses contenues da"s

les artlcles precedents, toutes leurs obllgations reC:iproques qui resultent au peuvent resulter du fanttionnement des assurances visees pa r I'article 312

du Traite de Versailles.

F\rt. 5.

F\rtlcle 5.

Spory, które mogłyby ewentualnie wyniknąć na

skutek powyższych przepisów, będą rozstrzygane przez

Trybunał Rozjemczy, do którego zarówno Rząd Niemiecki jak i Polski wydel egują jednakową liczbę

przedstawicieli. Prezydent Związku Szwajcarskiego

zostanie uproszony o wyznaczenie Przewodniczącego

Les differends qui surgiraient eventuellernent

li raison des dispositions precedentes se ront tranches par un tribunal d'arbittage, ~CJ chacun d~s deux

Gouvernements allemand et polom~is deltiglHua un

nombre egal cle representants. Le President de la

Confederation Helvetlque sera ptle de deslgner le

president de ce tribunal.

piecz eń,

tego Trybunału.

M:nister Spraw Zagranicznych: Al. Skl'zyńskt

551 .

Rozporządzenie Ministra Pracy i Opieki

ąpołecznej w porozumieniu z Niinistren1

Prze!'i1ys~u i Handlu oraz Ministrem Spraw

Wt1\J!nqtrznych

z dnia , 23 cZerwca 1923 r.

o czasie pracy w zakładach handlowych.

Na mocy art. 19 ustawy z dnia 18 grudnia

1919 r. o czasie prClcy w przemyśle i handlu (Dz. U.

R. P. r. 1920, N2 2, poz. 7), oraz art. 3 ustaw y z d.

14 lutego 1922 r. zminiaJąc ej us tawę z d. 18 grudnia

1919 r. o czasie pracy w prz emyśle i hClndlu (Dz. U.

R. P. Ne 14, poz. 127) zarządza się co nastE:puje