Oświadczenie rządowe z dnia 25 maja 1923 r. w przedmiocie decyzji Rady Ligi Narodów dotyczącej uregulowania ubezpieczeń społecznych na terytorjach odstąpionych bezpośrednio Polsce przez Niemcy na mocy Traktatu Pokoju między Państwami Sprzymierzonemi i Stowarzyszonemi a Niemcami, podpisanego w Wersalu dnia 28 czerwca 1919 r.
Table of Provisions (36)
Statutory Text (36 Articles)
§ 2. Rozporzą dzenie nm!eJsze wchodzi w życie
w dniu 1 sierpnia 1923 r. równo cześnie tracą moc
obowią zując ą punkty b, c, § 1 rozporządzen i a Rady
Ministrów z dn. 13 kwietnia 1923 r. (Dz. U. R. P.
N2 47 poz. 322).
Prezes Rady Ministrów: w z. alqbiński
·1
550.
Oświadczenie
rządowe
z dni a 25 m aja 1923 r.
VI przedmiode decyzji Rady Lig i Na rodó w d otyc zącej u re gulowania ub czpk\:.-;:e ń spotecznych
na terytorjach o d stąpi o nych b ezpośredn io Po lsce przez l'i iemcy ·na mccy 'r ra kbtu POlW; U
między Państwa mi S przymte rzo ne mi i StoWar.tys ;-!'o!1c mi a Niemcami podpise.nego w Wersalu
dnia 28 czerwca 1919 r. (Dl. U. R. P. z 1920 r. N2 35 pOl,. 2(0).
Podaje sie: nini ejsze m do wia dom o ści . że dn ia 17 li pca '1922 rOKu Rad a Li gi Narodów, na podst8wie a rtyk ułu 312 Trakta tu Pokoju, m i~ d zy Pa ń stwa m i Sprzym ierzonemi i Stowarzyszo nemi a Ni e mcam i,
podpisanego w Wersalu' dnia 28 czerwCa 191 9 r. , po w zj ~ la m', s tępu j ~ Cq d e cyzj ~
WlJrunki stosowania art. 312 Traktatu Wersal;
skiego zos tały określone na podstawie ogó lnego rozrachunku i podane w artykułach na st~p uj qcy ch
Les con diti ons d'opplicc: tion de J' article 312 du
Traite de Vers"ilks sont d ete r rn i n (~e s su r la base du
dess:: . is iss':! ment g enera ł, et exposees dilns łcs anicles sui , a nts
F\rt. 1.
f\rticle pre mier.
1\) Ube2:pieczenie na wypadek choroby.
1\)
f\ssurance-maładie.
§ 1. Les ce isses de maladie locales, rur.aJes,
d'entreprises et de corporations de metie rs, dont la
circonscription (Bezirk) ou le re ssort (Be reich) ;>'etend exclusivem ent sur les territoires cedes par J'Etat
allemand a la Republique polonaise, seront consiniemieckiemi od dnia 1 stycznia 1919 r., o ile znaj- d erees comme ayant cesse d 'e tre des caisses alledują się na terytor)acb dawnej prowincji Poznańskiej,
mandes a la date du l-er janvier, 1919 pour celles
a od dn. 1 stycznia 1920 r. (terminy przełomowe), ' qui sont sitw~es sur le territoire pe l'ancienne province de Posen, et dans les autres terri toires, a la
o ile znajduj~ siC; na .inoych terytorjach.
date du l-er j::lnvier 1920 (te rmes de rigueur) .
. Les disposltions precedentes du l-er allnea
Przepisy, zawarte w pierwszym ustępie, stosują
siC; również do części kąs chorych , odstąpionych ,s'appJiquent egalemeFltaux fractions de caisses-maPolsce, których okrąg lub sfera działaniQ przecięte hdi':!s cedees il la Pologne, dont la ci rconscripŁion ou
le ressort est traverse par la frontiere germano-polozostały Jinj~ graniczną niemiecko-polską.
naise.
.
Les caisses divisees par la froriti€~re german oKasy, przedzielone gr21nicą polslm-niemiecką,
polonaise sont considerees comme etant demeurees
uważane są nadal, jako kasy niemieckie, których
des caisses allemandes dont le district a ete reduit
okrąg zredukowany został przechodząc2\ granicZ\, o ile
ich s.iedziba pozostała na terytorjum przez Niemcy par le trace de la frontiere, lorsque leur sh~ge est
reste dans Je territoire conserve par l' f\!lemagne.
ząchowanem.
§ 1.
Kasy chorych miejscowe, wiejskie, przy
przedsiębiorstwach i korporacyjne,
których . okrą g
i sfera dz'lałania rozciąga się wyłącznie na terytorja,
odstąpione przez Niemcy Rzeczypospolitej Polskiej,
będą uważane jako Ins-tytucje,które przestały być
..'
§ 2. Osoby, podleg a}ące obowiązkowemu ubezpieczeniu a będące członkami kasy chorych, której
okrąg lub sfera działania prżeciętą została przez
polsko-niemiecką granicę, będą uważane jako nienależące do tych kas, poczynając od daty terminu
przełomowego, jeżeli w tym terminie nie były zatrudnione na terytorjum należącem do kraju, w którym wskutek kierunku linji granicznej -przypada s ie·
dziba ich kasy.
§ 2. Les personnes assujetties ai I'assurance,
adherant a une caisse·maJadie d6nt la circonscription
ou le ressort est traverse par la frontiere germanopolonaise seront consideręes comme ayant cesse
d'en faire partie au terme de rigueur si, a cetle date,
elles n'etaient pas employees sur un territoire apparten ant . au 'p ays allquel le· siege de leur <:aisse est
echu par suite · du trace de la frontiere.
N2 70.
Dziennik Ostaw. Poz. 550.
Począwszy od tej daty mają one prawo do odszkodowania nawet w wypadkach choroby, które zaszły przed terminem przełomowym, tylko w stosunku
do tej instytucji ubezpiecze'niowej, która działa na
miejscu dawnej kasy chorych w odstąpionej części
okręgu.
świadczeń zależy od
okresu wyczekiwania lub okresu ubepzieczeniowego, wówczas czas należenia do dawnej kasy aż
do terminu przełomowego będzie wzięty przez nową
instytucję ubezpieczeniową pod uwagę przy obliczaniu okresu czasu.
Pozatem kasy chorych winny udzielać świad
czeń ustawowych i statutowych we wszystkich wypadkach, uprawniających do otrzymania odszkodowania i poprzedzających wejście w życie niniejszych
przepisów, nawet gdyby uprawniony w dniu przeło
mowym zamieszkiwał na terytorjum drugiego państwa
lub po tym terminie swoje miejsce zamieszkania tam
W razie gdy prawo do
upływu
przeniósł.
§ 3. Kasy, które po upływie terminu przeło
mowego udzieliły świadczeń, do których nie były
wedle uprzednich przepisów zobowiązane, nie będą
mogły żądać zwrotu tychże ani od korzystającego
ze świadczeń, ani od instytucji ubezpieczającej, obowiązanej do tej wpłaty na mocy niniejszych postanowień i miejscowych przepisów. Korzystający z świad
czeń będzie uważany za odszkodowanego za okres,
na jaki świadczenia zostały mu udzielone.
Składki, wniesione do kas chorych za czas,
w ciągu którego wnoszący je członkowie do kas tych
wedle niniejszych przepisó w już nie należeli, pozostają w tychże I<asach. Obowiązek płacenia skład e k
do właściwej kasy chorych uważany będzie w tej
mierze ' za spełniony.
F\ partir de ladite date, ell es ne peuvent fc:ire
valoir leur dr oit, a un e indemnite, m e me pour des
cas de mal adie anterieurs au terme de rigu e ur,
qu'aupres du nOLlvel etablissement d 'assu ra nce qui
fonctionne a la place de I'ancienne caissc de malades, pour łe reste du district.
Dans le cas OU le droit a une prestation depend de l'expiration d'une periode d 'attente ou d'assurance determinee, le temps d'affil iation a I'an cienne caisse, anterieur au term e de rigueur, sera pris
en consideration dans le cakul du delai prev u aupres du nouvel etablissement d'assurance.
En outre, leS caisses·maladie devront verser
les prestations leg al es et statutaires paur tous les
cas donnant droit a une ind emn ite et anterieurs a la
mise en vigueur des presentes dispositions, meme si
I'ayant droit avait dej a , au terme de rigu eu r, etabli
~a resid e nce (Wohnort) dans le lerritoire d e I'autre
Etat, ou s 'il y a transfere sa residence apres ladite '
date.
§ 3. les caisses qui auraient verse posterieu- ·
rement au terme de rigueur des prestations qui ne
leur incomberaient pas en vertu des dispositions
precedentes ne pourront pas se les faire rembour ser par le beneficiaire ou par I' eta blissement d'assurance charge d' effectuer ce paiement en vertu des
presentes dispositions et du reglement local intervenu.
Le beneficiaire sera considere comme indemnise
pendant la periode pour laquelle la prestation a etć
versee.
Les caisses conserveront le montant des -::otisations qui leur auraient ete versees pour llne pć
riode au cours de laquelle I'assure n 'en eŁait plus
. membre d'apres les dispositions qui precedent. Les
obligations relatives au paiement des coti sil tions
a I'egard de la caisse-maladie qui aurait du percevoir ces cotisations seront considerees comme remplies.
stosują się też do ubezpieczeń dobrowolnych z tą
tylko różnicą, że zamiast miejsca, gdzie ubezpieczony
jest zatrudniony (§ 2 ustęp pierwszy, l·sze zdanie)
wzięte będzie pod uwagę miejsce jego zamieszkania.
§ 4. les principes contenus dans les dispositions des §§ 2 et 3 s'appliquent aux assures facultatifs, avec cette differenc e qu'il sera tenu compte
du lieu de residence de l'assure a la place du licu
de travail (§ 2, l-er alinea, l -re phrase).
§ 5. Osoby, które w' terminie pr z ełomowym
do kas zastępczych (§§ 503 i następne Ordynacji Ubezpieczeniowej Rzeszy Niemieckiej) mogą
pozostać nadal członkami tych kas nawet wówczas,
jeżeli miejscowości, gdzie one pracują lub zamieszkują, zostały do Polski przyłączone.
§ 5. les personnes, qui, au terme d e rigueur,
affiliees a une caisse libre ag reee de I'assurance·m a ladie (§ 503 et suivants du Code d'assurance allemand) peuvent contiouer a etre memores
de cette caisse, meme apres le transfert en Pologne
de Jeur lieu de travail ou de residence.
_
§ 4.
Zasady, zawarte w przepisach §§ 2 i 3,
należały
B)
Ubezpieczenie od wypadków.
eŁaient
B.
I\ssurance-I\ccidents.
§ 6. Termin przełomowy dla ubezpieczenia od
wypadków w częściach Państwa Niemieckiego odstąpionych Polsce na mocy Traktatu Wersalskiego
zosŁał wyznaczony dla terytorjum dawnej prowincji
Poznańskiej na dzień 1 stycznia 1919 r., a dla innych
terytorjów na dzień 1 stycznia 1920 r.
§ 6. Le terme de rigueur pour J'as sL~ 3nce
accidents dans les parties de ['Etat allemand cedees
a la Pologne en vertu du traite de Versallles est
fixe, pour le territoire de l'ancienne province de Posen, au' l-er janvier 1919, et pour les autres territoires, aU l-er janvier 1920.
§ 7. Poczynając od terminu przełomowego
Polski przyjmuje na siebie odszkodowanie
uprawnionych, którzy .przed tym terminem ulegli wypadkowi, dającemu im prawo do ' odszkodowania ze
strony stowarzyszenia niemiec.kieQo lub władzy wy-
§ 7. F\ dater du terme de rigueur, le Gouvernement polonais prend a sa charge I'indemnisation
des ayants -droit qui, avant cette date, ont ete victimes d'un acciclent leur donnant droit a u.ne indemnite de la part d'une corporation alłemande ou d'U11C
Rząd
Dziennik Ostaw. Poz. 550.
N270.
pl'zed tą datą.
autorite d'exęcutlon aIlemande, et, qui au terme de
rigueur, residaient sur le terri Łoire cede par I'ł\łłe
m agne a la Pologne, et cela sąns di stinction de nationalite. L'indemnisation des ayants-droit qui, cette
date, residaient sur le territoire demeure allemand
incombe au Gouvernement allemand sans distinction
de nationdite des inte resses.
Sont consideres comme ayants droit non seulem ent !es beneHciaires de rentes dont les rentes '
daien t deja aU cours au terme de rigueur, mais
auss i les personnes auxquelles une rente a ete
accordee posterieureme nt, pour un accident qui s'etait
produit avant cette date.
§ 8. Rząd Polski stosownie do obowiązujących
dan ym czasie przepisów prawoQm,vstwa pol skiego
przej rTwje ub ezp ie czenie od wypadków, Idóre zdar z yły s ię od ter m inu przełomowego począwsz y '\II przedf:ic:biol s t Vl~ch i oddziałach prz.edsi~biorst'.\', znajdują
c·y ch sir: mI t ery!orjum odstąp ion e m Polsce. Od terminu p rzetomo"\'2go stowa rzyszenia niemieckie nie
maj ą już pi"<1wa do poboru sldadek od tych przedsiębior shv i 0::1 oc:dzidów tych przcdsie.b iorstw.
R ząd Ni emiecki prze jmuje stosow ni e do obowią zującyc h VI danym cwsie prz ep isów prawodawstwa niemieckiego ubezpieczenie od wypadkó w, które,
począwszy od terminu p~ze!omowego , zdLlrzyly się
\V przedsięb i orstwach !ub oddziatach przedsi ęb iorstw
na terytorjc:ch, p ozostałych przy P aństw ie NiemiecIdem. PoJskie zakłady ubezpiecze niowe nie mają
prawa do skła dek od tych przedsiębiorstw lub od
o ddziałów tych przed s ięb ior s tw.
Le Gouvernement polon ais assume en
des dispositions de la lai polonaise applicables dans chaque cas, l'assura nce contre les
accidents qui se sont produits d ep uis le terme de
ri gueur d an s les entrepris es et parties d' entreprises
s ituees dan s le territoi re devenu polon ais. Les corporatior.s a!lemande s n'orit plus droit a des conŁribu
ti ons cle la part de ces entreprises et parties d'entreprises a par tir du terme de rigueur.
Le Gouvernement alleman d assume, en eonformite des dispositions de la loi allemande applicables dans chaque cas I'assurance contre les Beci·
dents qui se sont produits depuis le terme de rigueur
dans des entreprises et parties d'entreprises situees
dans le territoire reste allemand. Les etablissements
d'assu rance polonais n'ont pas droit a des eontributions de la part de ces entreprises et parties
d 'entrep rises.
§ 9. Wypłata odszkodo'Na ń za okres ' ubiegły
przed tCnllinern przełom o\,'/ym (z aległe renty, koszty
leczenia) przyp ada na zal ~ład u bezpie czen iowy, który
wini en był wypłacać odszkodowania przed tą d a tą.
§ 9. Le paiement des inqemnites pour la
periode anterieu re au terme de rigueur (arrieres de rentes, traitement medical etc.) incombe a l'etablissement
d'assurance qui aurait eu a payer l'indemnite avant
cette date.
§ 10. Co się t yczy osób, które w czasie pomięd zy termin em przełom owyrn, obo wiązujący m wo -
§ 10. Pour les personnes qui, pendant la
riode comprise entre le terme de rigueur fixe pour
leur ancien lieu de residence et le 31 decem bre 1921.
ont transfe re leur rć~sidence du territoire cede a la
Po\ogne en P..l!emJgne et qui percevaient une rente
au jour du changement de resi dence pour un aecid e nt surven u avant le terme de rigueur, un etabliss eme n t d'assurance allemand prendra a sa charge,
sam indemnisation et sans distinction de nationalite,
les prestations legales a partir du prell!ier jour du
rnois suivant la date du changement de residence.
konawczej nie m ieckiej i któ rzy w terminie przełomo
wym rnieli sw;:\ s i edzibę na terytorjum ods tą? ionem
Pol:,;c':! przez Niem~y , a to bez różn icy przy n a l eżn o ś ci
p a rl:::twow ej u prawnionych. Odszkodowan ie uprawnionych, którzy w tym czasiC! zamieszkiwa li na teryt o rjum poz.ostawionem Paóstw u Niemieckiemu , ciąży
b e z względu n::l pr .?:yna ! eżność państwow ą osób zainter _so'Nflfiych na Rządzie li ierr.ieck im.
L3 L'pi'ilwn ionych u waża ni są nietylf~ o pobierai'lcy renty już ushdone w term inie pr zeł omowym ,
Ic!cz i takie o soby, którym renta zost<i1a przyznaną
po ty m tern-lipie , lecz na ~kutek wypadku zaszłego
\V
bec dotychczasO\vego ich f!1H::'Jsca za mi eszkania,
a 31 grudnia 1921 r. przenios ł y swe mi ejsce zamieSZkan ia z terytorjum ods tąp ion eg o Po iSCe do r-liemiec
i które w ch wili zmiany s'vvej siedziby pob1c rałyrentę
z racji wypadku zaszlego przed terminem p rzełomo
wym, instytucja ubezpieczająca ni:::miecka bie rze na
siebie bez odszkodowan ia i bez względu na przynależno ść pań stwową uprawnionego wypłacanie ustawowych świadczeń od pierwszego dnia miesiąca ,
który nastąpił po fakcie zm ia ny siedziby.
Dla osób, które w o kresie pomiEidzy t e rmi nem
prz ełomowym obowi ąz uj ą cym dia ich nowego miejsca zamieszkania a dniem 31 grudnia 1921 r. przeniosły swą siedzibę z Niemiec do Polski i które
w czasie zmiany siedzi by otrzymywały rentę z racji
wypadku, zaszłego przed tym terminc:m, instytucJa
ubezpieczaj ąca polska bierze n a siebie bez indemnizacji i bez względu na przynal eżność pal1stwową
uprawn ionego wypłatę ustawowych świadczeń , począwszy od l-go dnia mie siąca następującego po
dokon anem przesiedleniu.
Jeż e li renta z o stc.ła cofniętą stosownie do § 608
Ordyna cj i Ubezpiec:eniowej Rzeszy f'liemieckie j iub
odpowiednich polsk ich przepisów, to odszkodowanie
w warunkach przewidzianych w u stc;pie pierwszym
a
§ 8.
conforrnitć
pe-
Pour !es personnes qui, pendant la periode
cornprise entre le terrne de rigueur fixe pour leur
no uveau Iieu de residence et le 31 decem bre 1921.
ont tranrefi!! ieur residence d'ł\l!emagne en Pologne,
et qui percevaient une rente au jour du ehangement de residence pour un accident survenu avant
le terme cle rigueur, un etablissement d'assurance
polonais prendra a sa charge , sans indemnisation
et sens distinction de nationalite, les prestations
gales, a'partir du p remier jour du mois suivant la
date du changement de residence.
Si la rente a ete supprimee eonformement au
§ 603 du Code d'assurance a llemand ou des prescriptions polonaises analogues, l'ind e mnisation, dans
les ccnditions prevues aux alinE~as 1 et 2, pour des
le-
Na 70.
Dziennik Ustaw. Poz. 550.
drugim z racji skutków wypadku, które się póź
nIej ujawniły, spada na tę instytucję ubezpieczającą
stosownie do obowiązuj 'łcych ją przepisów prawnych,
na której ciążyła odpowiedzialność za dany wypadek
w chwili cofnic::cia renty.
Jeżeli uprawniony powrócił przed l-ym stycznia 1922 r. do kraju, w którym terminie przełomo
wym mieszkał , to ciężar odszkodowania spada osŁa• tecznie na właściwą instytucj~ ubezpiecz ającą tegoż
krąju od dnia 1 miesiąca następującego po dokonanem przesiedleniu.
W razie nowej zmiany siedziby znajduje zastosowanie § 11.
suites d'acc!dents se m anifestant ulterieurement, incombe Et I'etablisse ment d'assurance responsable au
moment de Ja supression de la rente, conformement
aux di sposi tions legales qui sont en vigueur pour
cet etablissemenf
Si i'ayant droit est retourne avait le 1-er janvier 1922 dans le pays OU il avan t sa residence au
terme de rigueur, la responsabilite pom l'indemnlte
est reportee deflnitivement sur l'etablisseme nt d'assurance competent de ce pays, ii partir ó] premier
jour du moi s suivant le changement de residence.
En cas de nouveau changement de residence,
le § 11 sera applicable.
§ 11. Osoby, mające prawo do renty, a które
po dniu 31 grudnia 1921 r. przeniosą swą siedzibę
z jednego państwa na terytorjum dru giego państwa,
będą w razie przesiedlenia podlegać przepisom prawnym stosującym się do emigracji, a obowiązują
cym w dawnem ",iejscu zamieszkan ia uprawnionego
w chwili zmiany siedziby.
§ 11. Les perso/mes ayant droit a une rente
qui, apres le 31 decembre 1921, .transferent leur
residence du territoire de ł'un des- Etats dans celui
de l'autre, seront soumises, aux prescriptions leg ales
applicables en cas d'emigration, en vigueur d ans
l'ancien lieu de residence de I'ayant droit, a la date
du changement de residence.
§ 12. Jeżeli instytucja ubezpieczająca jednego
z państw udzieliła świadczeń, które według przepisów po;wyżs;l:ych spadały na instytucję ubezpieczającą
qrugiego państwa, będzie ona mogła żądać od tejże
zwrotu kosztów rzeczywiście poniesionych.
§ 12. Lorsqu'un etablissement d'assurance de
I'un des pays a fourni des prestations qui aux te rmes
des dispositions qui precedent, incombaient a lin
etablissement d'assurance de l'autre pays, ił pourra
exiger de celui-ci le remboursement des frais effectivement assumes.
Si des contributions ont ete payees a un etablissement d'assurance allemand ou polon ais pour
une period e pendant laque!le, d'apres les dispositions qui precedent, l'application del'assuranceaccidents incombait a un etablissement d'assurance
de I'autre pays, celui-ci peut exiger la restitution des ·
contributions effecfivement versees, sans interets.
Jeżeli składki wpłynęły do instytucji niemieckiej lub polskiej Za okres, w ciągu którego według
poprzednich przepisów przeprowadzenie ubezpieczeń
od wypadków należąło do instytucji drugiego pań
stwa, to ona może żądać zwrotu składek wpłaconych
bez procentów.
C) Ubezpieczenie na wypadek niezdolności do
pracy i na korzyść pozostałych roc;lzin.
C. f\ssurance -
§ 13. Termin przełomowy co do ubezpieczenia na wypadek niezdolności do pracy i na Iwrzyść
pozostałych rodzin na terytorjach parlstwa niemieckiego, odstąpionych przez Niemcy Polsce na mocy
Traktatu Wersalskiego, naznaczony został dla terytorjów należących dawniej do prowincji Poznańskiej
na dzień 1 stycznia 1919 r., dla innych terytorjów
na dzień 1 stycznia 1920 r.
§ 13. Le terme de rigueur pour l'assuraI1ceinval idite et des survivants dans les parties de l'Etat
allemand cedees a la Pologne en vertu d u Traite de
Versailles cst fixe pour les territoires appartenr.nt
autrefois a la province de Posen, au l-er janvicr 191 9,
pour łes autres au l-er janvier 1920.
§ 14.
W stosunku do osób, które w terminie
mieszkały stale na terytorjum odstą
pionem Polsce, Rzeczpospolita Polska przejmuje, poczynając od tego dnia bez względu na przyna leżność
państwową uprawnionych, wypłatę świadczeń udzielanych przez zakład ubezpieczeniowy lub specjalną
iąstytucję niemiecką, jak również o ile chodzi
o renty - dopłat państwowych_
Rząd Niemiecki obowiązuje si~ wypłacać w dalszym ciągu osobom w l'liemczech zamieszkałym bez
wzgl~du na ich przynależność państwową i stosownie do przepisów Ordynacji Ubezpieczeniowej Rzeszy
wszelkie świadczenia a w stosunku do rentjerów
wszelkie dopłaty państwowe' ustalone przed terminem przełomowym przez krajowy zakład ubezpi eczeniowy w Poznaniu.
przełomowym
§ 15.
Składki
wniesi~ne
zgodnie z ustawą aż
do terminu przełomowego do niemieckiej instytucji
invalidite et des survivants.
§ 14. En ce qui conc ę rne les personnes qui,
au terme de rigueur, avaient leur residence s ur Je
territoire cede ił la Pologne, la Repu blique polonaise
prend a sa charge, a p:::rtir de cette date, sans distin ction de nrłtionalite, !es prestątiolls accórd ees par
un institut d'assurance ou un eiablissernent special
allemand, ainsi que pour les rentes, le subside d'Etat.
Le Gouverneme nt allemClnd s'engage a continuer El verser san s distindion de nationalite, et conformement aux prescriptions du Coele d'assurance
allemand, les prestations fixees, avant Je terme de
rigueur, par l'institut d 'assurance de Pasen, pOllr des
personnes residant e n Hll emagne, ain~ i que, en ce
qui concerne les rentes, le subside d'Etat.
§ 15. Les cotisations legalernent versees jusqu'au terme de rigu eur a un institut d'assurance ou
Dziennik Ustaw. Poz. 550.
N270.
ubezpieczr.:jącej lub do specjalnego niemieckiego z~
jak również okoliczno ści zastępcze, uznane
ustawowo za równo waż ne, wzięte będą pod uwagę
przy obliczaniu rent ustalanych przez polską ubezpieczalnię po terminie przełomowym dla tych ubezpieczonych, którzy w tym terminie byli zatrudnieni
na terytorjum odstąpionem Polsce przez Niemcy lub
też dla pozos tałej po nich rodziny, bez względu na
przynależność państwową uprawnionych. Przepisy te
stosują się również do ubezpieczonych dobrowolnych,
zamieszkałych w terminie przełomowym na terytorjum
odstąpionem Polsce.
ił un etablissement special allemand ainsi que les
faits ten ant Iieu 'd e cotisation seront pris en , consideration pour Je calcul des rentes allouees par I'eta·
blissement d'assurance polonais, apres le terme de
rigueur, aux assures qui, ił cette date, etaient employes dans le territoire cede par I'Rllemagne ił la
Pologne, ou a Jeurs survivants, sans distinction de
nationalite. Ces dispositions sont egalement applica·
bies aux assures voJontaires ayant Jeur residence,
au terme de rigueur, dans le territoire cede ił la
Pologne.
§ 16. W stosunku do osób, które pomiędzy
terminem przełomowym miarodajnym dla dawnej ich
siedziby a dniem 31 grudnia 1921 L przeniosły się
z terytorjum odstąpionego Polsce do Niemiec i które pobierały rentę w chwili zmiany siedziby, niemiecki zakład ubezpieczeniowy przejmie bez indemnizacji i bez względu na przynależność państwową
uprawnionych świadczenia ustawowe od dnia l·go
miesiąca następującego po dokonanem przesiedleniu.
§ 16. Pour les personnes qui, pendant la periode comprise entre Je, terme de r,igueur fixe pour
leur andenne residence et le 31 decembre 1921,
ont transfere leur residence du territoire cede ił Ja
Pologne en RlIem agne et qui percevaient une rente
au jour du changement de residence, un 'etablissement d'assurance allemąnd prendra ił sa charge,
sans indemnisation et sans distinction de nationalite,
les prestations legales ił ,partir du premier jour du
mois suivant la date du changement de residence.
Pour les personnes qui. pendant la periode
comprise entre le terme de rigueur fixe pour leur
nouvelle residence et le 31 decembre 1921, ont
transfere leur residence d'Rllemagne en Pologne,
et qui percevaient une rente au jour du chang'ement de residence, un etablissement d'assurance
polonais prendra ił sa charge, sans indemnisation et
sans distinction de nationalite, les prestations legąJes,
fi partir du' premier jour du mois suivant la date du
changement de residence.
Si I'ayant-droit est retourne, avant le l-er janvier 1922, ,dans Je pays OU ił avait sa residence au
termede rigueur, la responsabilite est reportee definitivement sur I'etablissement d'assurance com pi!tent de ce pays, a partir du premier jour du mois
suivant le changement de residence.
En cas de nouveau changement de residence,
le paragraphe 17 est applicable.
kładu,
W stosunku do osób, które w okresie pomię
dzy terminem przełomowym miarodajnym dla nowej
ich siedziby a 31 grudnia 1921 r. przeniosły swe
miejsce zamieszkania z Niemiec do Polski i które
pobierały rentę w chwili zmiany siedziby, ubezpieczalnia polska przejmie bez odszkodowania i bez
względu na przynależność państwową uprawnionych
świadczenia ustawowe, poczynając od dnia l-go miesiąca nastepującego po dokonanem przesiedleniu.
Jeżeli uprawniony powrócił przed l-ym stycznia
1922 r. do kraju, gdzie zamieszkiwał stale w terminie przełomowym, odpowiedzialność za wypłatę
świadczeń spada ostatecznie na właściwy zakład ubezpieczeniowy tego kraju, poczynając od l-go dnia
miesiąca następującego po dokonanem przes,jedleniu.
W razie nowej zmiany siedziby stosuje się § 17.
/
§ 17.
§ 17. Les personnes ayant droit ił une rente
qui, apres le 31 decembre 1921 ' ont transfere Jeur
residence duterritoire de I'un des Etats dans celui
de I'autre seront soumises aux prescriptions h;~gales
applicables en cas d'emigration, en vigueur pour I'anden Iieu de residence ił la date du ,changement de
residel1'ce.
§ 18.
§ 18. Pour les personnes qui, apres Je terme
de rigueur transferent Jeur lieu de travail ou leur
residence du territoire de I'un des Etats dans celui
de I'autre, iI sera tenu compte, dans la fixation de
la rente suivant les prescriptions legales, des cotisations versees ' ju~qu'au terme de rigueur, quel que
soit l'Etat auquel ces cotisations ont ete versees.
Les assures qui, apres le terme de rigueur ont
transfere leur lieu de travail ou de residence du
territoire de l'un des Etats dans celui de I'autre, ne
peuvent en faisant valąlr leurs derpandes, se fonder
sur Ja pedode d'assurance posterieure au terme,cle
rigueur, pendant laquelle i1s etaient assUl:es auptes
d'un etablissement d'assurance de leur ancien Iieu
de travail ou de residence; toutefois en ce qui concerne łes personnes qui etaient dejit assurees au
Osoby uprawnione do pobierania renty,
które po 31 grudnia 1921 r. przeniosły swą siedzibę
z terytorjum jednego z par1stw na terytorjum drugiego państwa, będą podlegały przepisom ustawowym, stosującym się do emigracji i obowiązującym
w dawne m miejscu ich zamieszkania w chwili zmiany siedziby.
W stosunku do osób, które po terminie
przeniosą swe miejsce pracy lub zamieszkani3 z terytorjum jednego z państw do drugiego państwa, uwzględnione zostaną przy ustalaniu
renty, stosownie do przepisów ustawowych. składki
wpł ac o ne aż do terminu przełomowego bez względu
na to , w jakiem państwie zostały wniesione.
Ub ezpieczeni, którzy po terminie przełomowym
prze n i eśl i swe mi ejsce pra cy lub zamieszkania z teryto rjum jednego z p aństw do drugiego państwa,
nie mogą przy zgłaszaniu swych roszczeń powoływać
się na okres w ciągu którego byli ubezpieczeni po
terminie pr ze łomowym w zaldadzie właściwym dla
dawnego ich miej sca pracy lub zamieszkania.
Jednakże w stosunku do osób, które były już
ubezp ieczone w terminie przełomowym, uwzględnio przełomo wym
'.
N2 70.
Dziennik Ustaw. Poz. 550.
n -:: zostaną w razie za;scla W drugiem państwie okodo świadczeń, przy ustaleniu okresu wyczekiwania oraz ekspel:datywy, lecz
bez wpływu na wysokość renty, składki ustawowe,
wniesione do zakładu ubezpieczeniowego jednego
z krajów za okres pomiędzy t erminem przełomowym
a l-ym stycznia 1923 r., jako też okoliczności zaIkzności, uprawniających
stępcze.
,§ 19. Jeżeli zakład ubezpieczeń jednego z państw
udzielił świadczeń, które zgodnie z niniejszymi prze-
809
te rme de rigueur ił sera tenu compte, pour le controle de la pe riode d'attente et de s droits en cours
d 'acqu isition, mais no n pour la fixatio n de la rente, ,
des cotisations legaleme nt versees a un eta blissement
d'assurance de I'un des p ays, pour la p ćriode compri se entre le t e rme de rig ueur et le 10 janvier 1923,
ainsi que des fa its tenant lieu d e cotisations, lors
de I'entree du cas d 'assurance' daus l'autre pays.
pisami obciążać winny zakład drugiego państwa, to
zakład ów może żądać zwrotu kosztów bez procentu.
§ 19. Si un'etablissement d'assurance de I'un
des pays a fourni des prestations q ui, aux te rmes
des dispositions qui precedent, incombe nt a un etablisse ment d'assurance d e I'autre p ays, ił peut exi ger
de celui-ci le rembourse m ent de ses d e bours, sans
interets.
D) Ubezpieczenia urz~dników prywatnych.
D. flssurance en faveur des employes prives.
§ 20. Termin przejęcia ubezpieczenia urzędni
ków prywatnych (termin przełomowy) na terytorjach
Państwa Niemieckiego, które na podstawie Traktatu
Wersalskiego przypadły Polsce, wyznacza się dla
części dawnej prowincji Poznar\skiej na l-go stycznia
1919 r. a dla pozostałych terytorjów na l-go stycznia 1920 r.
§ 20. Le term e de rigueu r pour I'ass u ra nce
en faveur des empl oyes prives dans les te rritoires
cedes a la Pologne est fixe, pour les territoire s a ppar·
ten ant autrefois a la , province de Pose n au 1-er janvi er 1919, pour les autres, au l-e r janv ier 1920.
§ 21. Od terminu przełomowego Polska przejmuje świadczenia, ustalone przez Zakład Ubezpieczeń dla urzędników prywatnych w Berlinie lub przez
kasę zastępczą, uznaną za taką podług prawa o ubezpieczeniu urzędników, dla takich uprawnionych do
utrzymania świadczeń, którzy w dniu przełomowym
zamieszkiwali na terytorjach odstąpionych Polsce,
a to bez względu na ich przynależność państwową. '
§ 21. F\ dater du term e de rigueur, la Pologne
prend a sa charge, sans distincton de national ite,
les prestations fixees par I'etablissement d'assu ra nce
pour les employes prives a Berlin, ou par u ne caisse
Iibre agree, suivant la loi sur I'assurance "rJ faveur
des ernployes, pour les ayants droit qui <: u terrne
de rigueur avaient leur residence dans les territoires
cedes a laPologne.
Ekspektatywy osób, podlegających obo§ 22_ F\ dater du terme de rigueur, les droits
ubezpieczeniu na podstawie ustawy en cours d 'acquisitions des personnes soumise,
o ubezpieczeniu urzędników prywatnych i zatrudnio- a I'assurance obligatoire aux termes de la loi sur
nych W terminie przełomowym na terytorjach odstą l'assurance en faveur des employes prive~, et qui
pionych Polsce, jak również ekspel\tc.tywy tych osób, se trouvaient, au ternle de rigueur, employes dan'
które na tychże terytorjach korzystały z dobrowol- les territoires cedes a la Pologne, ainsi que celles
nego ubezpieczenia, przeniesione zostają, poczynając ayant, dar,s ces territoiies, use du droit d 'assurance
od dnia przełomowego, do właściwych instytucji ' volontaire, sont transfe res aux etablissements d'assuubezpieczeniowych polskich bez względu na przyna- rance polonais competents, sans distinction de należność państwową uprawnionych.
tionalite.
§ 22.
wiązkowemu
W stosunku do osób, które w okresie
terminem przełomowym miarodajnym dla
ich dawnego miejsca zamieszkania a 31 grudnia
1921 r. przeniosły siedzibę swą z terytorjum odstą
pionego Polsce do Niemiec i które w tym czasie
pobierały rentę, Zakład Ubezpieczeniowy dla urzę
dników prywatnych w Berlinie przejmie bez odszkodowania i bez względu na przynależność państwową
uprawnionych udzielanie świadczeń ustawowych, od
pierwszego dnia miesiąca następującego po dokonanem przesiedleniu.
,Co do osób, które w okresie pomiędzy terminem przełomowym, miarodajnym dla ich nowej siedziby a dniem 31 grudnia 1921 r. przeniosły się
z Niemiec do Polski i które w tym czasie pobierały
rentę, polski zakład ubezpieczeniowy przejmie bez
odszkodowania ,bez względu na przynależność pań
stwową uprawnionych udzielanie świadczeń ustawowych od pierwszego dnia miesiąca następującego po
dokonanem przesiedleniu.
§ 23.
pomiędzy
§ 23_ Pour les personnes qui, pendant la pe·
riode comprise entre le terme de rigueur fixe pour
leur ancien lieu de residence et le 31 dece mbre 1921,
ont transfere leur residence du territoire cede ił la
Pologne en f\lIemagn'e et qui percevaient une rente
au jour du changement de residence, l' etablissement
d'assurance pour les employes prives El Berlin prendra a sa charge, s ans indemnisation et sans dis tinction de nationalite , les ' prestations legale s a partir du
premier jour du mois suivant la date du changement
de residence.
Pour les personnes qui, pendant la periode comprise entre le terme de rigueur fixe po u r la nouvelle
residence et le 31 decembre 1921, ant transfere leur
residence d' F\lIemagne en Pologne, et qui , percevaient une rente au jour du changement de residence,
un etablissement d'assurance polonais prendra a sa
charge, sans indemnisation et sans distinction de nationalite, les prestations legales a partir du premier
jour du mois suivant la date du changement de re~denc~
,
,
.
Dziennik Ustaw. Poz. 550.
N270.
Jeżeli uprawniony powrócił przed l-ym stycznia
1922 r. do kraju, w l,tórym zarnieszkhNał w terminie
przeło mowym, wówczas cic:żar odszkot:1owania spada
ostateczn ie na właściwy zakład ubezpieczeniowy tego
kraju od pierwszego dnia miesiąca następującego po
zmianie siedziby.
W razie nowej zmiany siedziby należy· stosować § 24.
Si I'ayant drolt est retourhe avant le l-er jan·
vier 1922 dans le pays bU il avt\it sa residence au
terme de rigueur, la r~sponsab!lite pom ['indernhlte
est reportee definitivement sui' l'@tablissement cfaśsu
rance com petent de ce pays a partit . du ptemier
jam du mois Sulvaht le changement de resldence.
En cas de nduV€i.l.U chang€ment de r~s!denCe, ·Ie
§ 24 . sera applicable.
§ 24. Uprawnieni, kt6rzy po 31 grudnia 1921 r·
przeniem swą siedzibę z terytorjum jednego z państw
do drugiego państwa, będą podlegeli przepisom ustawowym , stosującym się do emigracji i obo wIązujący m
w dawne m miejscu zamieszKania uprawnionego
w chwili zmiany s iedzib y.
§ 24. Les ayants-drolt qui, apres le 31 decembre 1921, ant transfefĘ~ leur residence du terrltoire de l'un des Etnts dans celui de I'autre, setotlt
soumis aux prescriptions h~gales applicables aUx
cus d'emigration, en vigueur dans l'ancien Iieu de
residence de I'ayant droit a la date du changernent
de residence.
§ 25. Jeżeli ubezpieczony, nie pobierajC',cy emerytury ani renty, p:"zeniósł po termInie przełornowym
rniejsce p r,acy lub zarnieszkan ia z terytorjum jednego
z państw do drugiego par'lstwa, to przy ustalaniu
jego renty podług przepIsów ustawowych uwzgl ę d
nione zostaną składki, wpłacone do terminu pzelomO\,v ego, bez względu na to, w którym z państw
zostały wniesione. Ubezpieczeni, którzy po terminie
l\rzdomo '.vym pr:;:enl eś li rniejstc pracy lub zamieszkani a z terytorjum jednego z państw do drugie~10
parlstwa, nie mogą przy zgłas?aniu swych roszczeń
powoływać się na olues, VI ciągu Idórego byli ubezpiecz~ni w zakłaclzle, w!aśch,vym dla ich dawnego
rniejsca zamieszlmnia lub pracy. Jednakie w stosunku do osób już ubezpieczonych VI terminie przełomowym,
uwzględnione
zostaną w razie zajścia
w drugi2m par'lstwie okoliczności, uprawniających do
świadczeń, przy ustalaniu okresu wyczekiv>fan ia i ekspektatywy, lecz w żadnym razie p rzy okre~lnniu wysokości renty, sk!edki ustawowo wpłacone do zakł!':ldu
uGezoi ecze ń Jednego z pallstw za okres pomiędzy
te rminem ostatecznym a dniem lO-go stycznia 1923 T.,
§ 25. Si un assure nc beneficjant pas d'una
pension de retrai tc ou d'une rente a, apres le terme
de rlgueur, transfer€: son lieu de travall ou de residence du terriŁoirc de I'uh ,des Etats dans celul de
I'autre, ił sera tenu compte, dans la fixation de la
renle suivant \es prescrIptions legales, des cotisations
versees jusqu'ElU terrne de rigueur quel que soit
I'Etat auquel les catisations ant ete versees. Les
assures q"ul, apres le terme de rigueur, ant transfere
leu r Heu de travail cu de resldence du territoire de
['un des Etats dans celui de I'autre, ne peuvent, en
fai sa nt valoir leur demande, se fonder sur la perlude d'assunmce posterieure au terme de rigu€ut
pendant laquelie ils etaient aszures auptes .d'un
etablissement d'6ssurance de lem ancien Iieu de
travail ou de resldence; tou tefois en ce qui concerne
les personnes qui eta lent deja assurees au terme de
ri g ueur, ił sera tenu compte pour le controle de la
p61-iode d'attente et des droits en cours d'acquisltiotl,
mais non pour la fi xati on de la ret'lte, des cotisations leaalement versees a Un etElblissement d'assurance
I'un des pays pour la periode comprise
entre le terme de rigueur et le 10 janvier 1923,
ainsi que des falts tehatJt He l! de cotisatlon lots
jak również OKoliczności zastępcze.
Je
de I'entree du cas d'assuranCe daris l'autre pays.
E)
Ube~pieClienie W
§ 26.
Kasach Górniczych.
Od chwili w ejścia
VI
życ i e
ni lii::jst.ych
przepisów R zą d Polski przejmuje wypłatę odstkddowal'l, htóre mają być wyp bC:\tlC, na mo::y odnośno/ch
statutów, przez kasy r:;urnine ni e n'ieckie , O!:;:)[,Or!1
E. 11.ssurance tiUpte~ des Caisses J'\Uhieres.
§ 26. F1 dnter d~ i'entree eh \rigueut des presentes dlspositlons, le GÓUVernement pdlonsis pteflQ
a sa chnrg:> les inderrmites qui d0lvent etre Versees,
upta I.Vtlionym do świi:1dcze li i lilm i {.:,;,d~r.dyrn w Polsce.
Od tej daty lISl:Clją vIszys!.kk~ pr8w::, tJch osób W stoSunku dó hiernk:cl{ic.h kas górniczych.
erl v ..~rtu de leurs s l·::: t1.. ts, par des caisses rt1ihiefes
nllemar.d.'!ś il d e!': ayaflts"drolt qui ont lellt tesideMe
en Pclo:Jrie. n partir de ćette dZlte, tril1S leś di'oits
d~ te::> perSClllnes elNers les c:uISSeS rflinietes allern~f1des scnt eteiI1ls.
§ 27. Dawni c łonkowie k(lsy gór:-:icze j niemieclr.i cj, l<tÓfzyby nie uiścil i przewldzi:.lnE::j w statucie
op!nty ewic.ct1 cyj nej podczas olue su pomi€:dzy dniem
10-ym styczni:'! 1920 I. CI terminem \vejśc. i a VI życie
nini e jszy ch przepi:::6\v, wejdą w S\\le prawa, nnbyte
W Z9 1 (~d etTl t::j k3SY VI dniu W-y m S~yCzniC1 1920 r.,
i bc:z Ui5zczcn in· :w.lefl!:,'ch opIat. Od chwili jednak
wej ~cia w i:yci.:~ nir:ie j ~z yth lm:eplsQw opłata powyższa
wi nna być wnoszoną.
§ 27. Les ilT1t1eris m e mbres d'une caisse rniniere allem!1nde qui n'Clura!ent pas paye la taxe de
faiJpel statutaire pendant la pćriode comprise entre
le lO Jjnvier 1920 et la da te de mise en vigueur
des presentes dLspositlorls sel'ont rein tćg res danS les
droits qu'ils av!?ient l'!cquls il j'egard de ceŁte calsse,
6 la dute du 10 junvier 19~o, et cela San!> paiement
de la taJtc de · rappel nóh versee, t\ partir tłu jour
de mise en vigueur des p rt;S~htes dispositlons, la taJte
de r?lppel ~tQt utaire doit Hre payee.
N2 70.
F)
Dziennik Ustąw. Poz. 550.
Przepisy odnoszące się do spraw spornych.
§ 28. Oba państwa uznają za ważne Orzeczenia
ostateCine, powzi~te do chwili wejścia w życ i e ni niejszych przepisów przez instytucje ubezpi ecz""jące
i Władze ubezpieczeniowe jednego lub drugi eg o parlstwa, o ile orzeczenia te pozyskały moc prawną i nie
są pod względem materjalnym sprzecZlie z niniejszemi
postanowieniami.
F.
811
ClalJses Rclntivcs au Contentieux.
Zainteresowani, którzyb y chcieli zaczepić zgoddanego orzeczen ia z przepisami p owyżej przytoczonymi, mogą do dn. 31 grudnia 1922 r. żądać
wznowie}1ia postę powani a, poprzedzającego to orzetzenie. Ządanla takie będą rozpatrywane przez władzę
orzekającą, której decyzja została zac ze pioną. Przepisy zawarte w § 30 i 31 okreś lają d alsze postę
powanie.
W razie niezgodności w ostatniej instancji pol1'11~dly właśdweltJi władzami obu państw, co d o
:::godnoścl wydanych orzeczeń z niniejszemi przep isami, Sprawa będzie poddana Trybunał owi RozjemczemU przewidzianemu wart. 5.
§ 28. Les de m: Etat" reconnaissent co mm2
valabl e s les c!ecisions d 6fi niU-v'cs prises jusq u'ó la
mise en vigueur des prć~e ntes dispositions p ar d es
etabiissernents et autcr itE!S d'assur:mce sociale cle
run ou de l'autre Etat, oaiis la mesure au elles ont
acquis force ce chose j u g ć e, El moins qu'clles flc
s oient contraires, en substance, aux presentcs dispo s itions.
Les interesses, qui conte:;teraient la conformite
d'une telle decision avec les dispositicins susvisees
ont un celai ju~qu'au 31 decemDre 1922, pom demander la rcprise de lu. procedure anter ie ure it la
decision. Ces d em::mdes seront jugees p ar la jurldict ion Gont la decisiO:1 est attaq uee. Les prescription s
des §§ 30 et 31 ci-apres s'applique ro;tt a la procedure ulterieur~.
En cas de des2lccord en demiere instance entre
les juridications des deux Hats, portantsur la conform ii:ć de la decision avec Ies presentes dispositions,
l'affD,ire se ra sournise au TribunaI arbItral prevu
a I'art. 5.
§ 29. Jeżeli w jednej i tej samej sprawie wydane zostały przez instytucje u~ ezp i e czające lub wła
dze ubezpieczeniowe obyd wu puristw prawomocne
orzeczenia sprzeczne, i jeżeli żadna z tych decyzji
nie może być skuteczn ie zaczepioną według pro cedury rewizyjnej, przewidzianej w § 28 ust. 2, osoby
zainteresowane mogą żądać uniewa żnienia d ecyzji,
które ich dotycz ą. O wniosku decyduje najwyż sz a
władza ubezpieczeniowa tego kraju, którego instytucje ubezpieczaj ące lub też władze ub ezpieczeni ovi e
powzięły ostatnią decyzję.
Najwyższa władza ube zpieczeniowa może uchylić decyzje sprzeczne i alb o
rozpatrzyć sprawę sama lub t eż wskazać tę władzę,
l<tórej poruczone zostanie ponowne rozstrzygnie,cie
w przedmiocie odwołania.
§ 29. Si au sujet d'une meme demande, ' des
decisicns contmdictoircs ayant force de chose jug ee
ont ete prises par des et:.'!blis3ements cl'assurance o u
des autorites d 'z:ss uran:::c des deux Etats et qu'a ucune de ces d ć:c isions nc puisse etre conteste:e valab lement suivant la procedure de revision pre 'łue a u
§ 28, alinea 2, les interes:;:es peuvent demander
I'annulation des d ć cisions qui les touchent. L'autorite sup rem e d'assurance dL! pays clont les et2bli ssemen ts d'assurance ou autorites d'ossurance ont de cide en dc: mier ressort dans Je Iitige statue sur la
demande. L'a uloritG supreme d 'assurance peut ann uler les dćcisions conhadictoires et, soit connalt-re
elle-meme de I'affaire, soit designcr I'autorite charg ee de dćcider a no uvei.lU au suj et de la cemande
ność
formuh~e.
§ 30. O p retensjach, reg ulow anych mnl ejszem i
przepisami i zawi sły c h z chwilą wejścia w życie tych
przepisów w instytucj ach lub władzach ubezpi eczeniowych danego kraju, decydują właści w e w ł adz e
tego kraju .
O ile dana pretensja zawisła w instytucjach
ubezpieczeniowych obu krajów, postępowanie odbywać s i ę będzie w tym kraju, którego władzom została pretensja wcześniej przedstawiona.
Jeżeli pe tent ni e mieszka W kraju, gd zie ma się
odbyć postępowanie we dług brzmienia pierwszego
lub drug iego ustf.;pU n iniej3z~go artykułu, może on
zażądać, aby postępowanie będące w toku lub zawisłe 1.1 jednej z władz ubezpiecze niowych, przejęte
zostało przez wladzę tego k raj u, 'oN którym on n-,ieszkn.
O tym jego praw ie winna petenta powiadomić . ta
władza, gdzie sprawa dana jest lub stanie się zawislą
Odpowiedni wn iosek może być o tyle ty lko postawiony, o ile władza ta nie wydała jeszcze w tej m ierze orzeczenia, mogąc ego u zyskać prawomocno:-:ć.
W razie gdyby w chwili wejścia w ż ycie niniejszych przepisów odpo wiednie orzeczenie było j uż
wydanem, . wówczas taki wniose k może być postawiony w postępowaniu ewentualnie dopuszc:zalne m
W danym WY\Jl'ldku~ Władza, która uprzednio daną,
§ 30. En ce qui concerne les demandcs visee s
par !es prćs ente s d i ~ positio!ls et qui , a la dz.te de
I'entree en vi gueur de ces di sposiiions, rel event d'u n
etablissement d'assuran;:e, Ja decision appartlent GlU X
autorites cornpeten l:es cle ces pays.
LorsąU(~ la demancle aura ete portee c1eva nt
les ćtablissements d'assurance, des deux p:::ys, la
procedure s uiv;-ą san eou! s dans Je pays dO:-lt !es
autorites auront ćte suisi [~s e n pren~;cr Ii eu .
tli le clemandeur [je resicJe pa:> dans le pays
dans lequei la proceaure doit ecre pou rsu ivie <.lUX
te:rmes des ajinćas 1 et 2, iI peut exiger qu' une
c:lCtiOIl penc:ante ou cicvant E:tre portae d evant L1ne
autorite d'assurance soit repri::e par les autorites
du poys ou ił r ~s ide. II do:t etre inforrr,e de ce
droit par l' au torite qui est au doit etre saisie du
iitige. La demnilde ne peOt etre forł1lulee qu'auts nt
que ceHe autorite n'a pas emis L!!1C d ecisio n po uvant passer en ;orce de chose jugee . Dans le ca s
OU, lors de la mise en vigueur des presentes dis positions un e teile ciecision etoit deja em ise, la de mande pourra ctre formulee suivant la procedu re
prevue 12 cas echeant. L'suiorite precedemment
compE.ientc clevm remettre les pieces au x auto ri tes
competentes de l'autre Etat. Sur la demande de
N'2 70.
Dziennik Ustaw. Poz. 550.
sprawę rozpZltrywała, winna wówczas wszelkie dotyprzekazać właściwym władzom dru~ii2g0 państwa.
Na żądanie instytucji ubezpieczenicwej, która wydała zaczepione orzeczenie, ta insty-
cz"ce jej akta
tucja ub ezpieczeniowa, która na podstawie niniej·
sz y<;h przepisów obowiązaną jest p,rzejąć wypłatę odszkod owani a, winna zaste:pować na swój koszt przed
wbdzami wlaściwemi swego ol<ręgu instytucję ubezp ieczer.: ową, o której powyżej była mowa.
l'etablissement d'assuran~e qui, a emls la decision
attaquee, l'ćtablissement d'assurance qui aux termes
des presentes dispositions est tenu de prendre asa
charge l'indemnisation, doit representer ił ces frais
aupres des juridictions de sa circonsription J'etablissement d'assurance susmentionne.
§ 31. Przewidziane w §§ 29 i 30 orzeczenia
jed nego państwa, nakazujące instytucji ubezpieczaj:;cej drugiego państwa wypłacanie świadczeń, są dla
tej że instytucji wtedy tylko obowiązujące, gdy właś
ciwe włcdze własnego jej państwa uZllają je za podIe.~ające wykonaniu.
W tym celu, gdy orzeczenie
nabrało m'Jcy prawnej, ta władza, która je wydała,
winna przesybj .'1c odnoś ne akta :zażądać odpowiedniego oświadczenia ze strony U rzędu Ubezpieczeń
Rzeszy w Berlinie, o ile chodzi o orzeczenie właści
wej \'.'ład zy p olsk iej, a ze stro ny Trybunału dla Spraw
Ub ezpieczet'1 Społecznych w Poznaniu, o ile chodzi
o orzeczenie właściwej władzy .niemieckiej. Oświad
czenia co do wykonalności orzeczenia można wtedy
tyl ko odmówi ć , j eżeli w postępowaniu poprzedzaj qcem wydanie tego orzeczenia jednej ze stron odmówior.o posłuchania, do którego miała pr.awo, lub też
j eże li chodzi o prawa, do których nie stosuje się niniejs zy rozrachunek. W takim wypadku właściwa
w/<idza, mająca złożyć oświ a dczenie, winna przed
ud zielenie.m odmowy, zasięgnąć opinji najwyższej
wład zy orzeczeniowej drugiego parlstwa.
W _ akcie orzeczenia, uznanego za wykonalne,
winno oświadczenie co do jego wykonalności być
wili eszczone po tekście samego orzeczenia.
§ 31. Les decisions des juridictions d'un Etat
prevues aux "§ 29 et 30, qui condamnent un etablisseme nt d'assurance de I'autre Etat ił l'allocation
d'une prestation, ne sont obligatoires vis-a-vis de
cet etablissement, que lorsque la juridiction competente de son propre pays les a declarees valables.
R. cet effet, des qu'une decision est passee en force
de chose jugee, la juridiction qui l'a prise doi t requerir, en transmettant les dossiers du litige, la declaration susvisee aupres de rOffice imperial ił Berlin, s ' ił s'agit d ' une decision d'une juridiction polonaise, et s'i! s'agit d'une decision d'une juridiction
alJemande, aupres du Tribunal supreme pour les
questions d'assurances sociale ił Poznano ·La declaraUon de validite ne peut etie refusee que si, da:ns
la procedure ayant precede le jugement, l'audition
a laquelle avait droi t une des parties interessees lui
CI ete refusee ou s'i! s'agit de droits auxqueJs ne
s'appliquE: pas Je dessaisissement. Dans ce cas, la
juridiction, appelee ił donner la declaration doit,
aV<.lnt d'opposer un refus, prendre l'avis de la juri- .
diction supreme de l'autre Etat. Les expeditions de
toute decision dedaree valable doivent reproduire
la declaration de validite a la suite du texte de la
decision.
§ 32. Podania o przywrócenie praw,istnieją
cych przed wygaśnięciem terminów prawnych, winny
być zgłoszone do tej władzy, która w chwili Z910~;zenia pod a nia była zgodnie z niniejszemi przepi~; a!"n i właściwą do powzięcia orzeczenia co do istoty
rzeczy.
Podania o wznowienie postępowania winny być
,o:zpatrywane w każdem państwie przez tę władzę,
której orzeczenie zostało zaczepione.
q środkach pr aw nych przeciwko decyzjom, wydanym w myśl u stępu pierwszego i drugiego, rozstrzyga właściwa wład za tego samego kraju. § 31 znajóie zastosowanie.
§ 32. Les demandes en reintegration dans les
droits existant anterieuremenŁ ił l'expiration des
d~lais l.§gaux , doivent etre introduites aupres de la
juridiction qui, au moment de li:l demande, avait
com petence, d'apres les pres entes dispositions, pour
prendre la decision sur le fond.
Les demandes ęn reprise de procedure sont
jugees dans chaque Etat par la juridiction dont la
decision est attaquee.
Les recours contre les decisions visees aux alineas 1 et 2 seront jugees par I'autorite competente
·du meme pays. Le paragraphe 31 sera applicable.
§ 33. W razie gdyby władzy orzeczeniowej
jednego z państw prze kazaną została sprawa, rozpatrywana przez władzę orzeczeniową drugiego pań
stwa, to koszty sądowe, powstałe przed przekazap;em sprawy, pokryte zostaną przez to państwo,
~·:t órego władza sprawę daną przekazała, koszty zaś
sądowe później powstałe, ponosić będzie to państwo,
do którego władz dana sprawa przeszła.
Opłaty ryczałtowe i kary pieniężne pobierane
będą przez to państwo, którego władza ubezpieczeniowe dane orzeczenie wydala.
. § 33. Dans le cas OU une juridicŁion d'un Etat
a ete saisie d'une affaire en suspens aupres d'une
juridiction de l'autre Etat, les frais judiciaires seront
supportes par I'Etat cle la juridicŁion dessaisie, s'ils
sont nes anterieurement au dessaisissement et par
I'Etat de la juridiction saisie, s'ils sont nes posterieurement. Les taxes forfaitaires et amendes sontrecouvrees par I'Etat dont la juridiction d'assurance
a rendu la decision.
G)
I?rzepisy ogólne.
§ 34. Przekazanie aktów rentowych, kart kwitowycb i wszelkich dokumentów, dotyczących prze
G.
DisposiŁions generales.
§ 34. Le transfer t des dossiers de rentes, cartes-quittance et toutes pieces concernant le passage
Ng 70.
- - - - - - - - - - '_ _ _ _ _ _ _ _
Dziennik Ustaw. Poz. 550.
- - ' -_ _ _ _ __ _ _ __ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
widywanego w §§ 14 i 16 przejęcia rent, zostanie dokonane za pośrednictwem Krajowego Zakładu Ubezpieczeniowego w Brandenburgu.
Państwa zainteresowane przekażą sobie pozatem
w razie potrzeby l,arty kwitowe ubezpieczonych.
-l ___ _
_
813
--~
des rentiers prevu aux § 14 et 16 s'effeduera par
l'entremise de I'Institut d'assurance de Brandebourg.
Państwo Niemieckie winno złożyć Rzeczypospolitej Polskiej w jaknajprędszym czasie za pośred
nictwem zakładów i władz ubezpieczeniowych niemieckich wszelkie akta w sprawach spornych, podległych odtąd ,kompetencji zakładów i władz ubezpieczeniowych polskich, dalej wszelkie akta i inne
dokumenty, dotyczące właścicieli rent, zamieszkałych
w Polsce, oraz przedsiębiorstw, których główna siedZIba znajduje się w Polsce" wreszcie wszelkie akta
spraw już rożstrzygniętych, lecz niezbędnych dla przeprowadzenia spraw w toku będących.
Rzeczypospolita Polska winna oddać Rządowi
Niemieckiemu za pośrednictwem zakładów i władz
ubezpieczeniowych polskich wszelkie akta w sprawach spornych, podlegających kompetencji władz
niemieckich.
Les dew( Etats interesses se transfereront, en
outre, en cas ' de besoin, les cartes-quittances des
ussures.
L'Etat all eman d devra faire remettre ił la Republique polonaise, dans le pIus bref delai par le's
E:tablissements et autorites d'assurance allemandes
les dossiers des affaires contentieuses pour lesquelles
les etablissements et les autorites d'assurance polonais sont dorenavant competents, les dossiers de
rentes et autres documents concernant les rentiers
residant en Pologne et les exploitations don t le siege
se trouve en Pologne, ainsi que les dossiers des
affaires Iiquidees necessaires a J'instruction des affaifes en suspens.
La Republique polonaise devra faire remettre
au Gouvernement allemand par les etablissements
et autorih§s d'assurance polonais, les dossiers des
affaires contentieuses relevant des juridictions allemandes.
§ 35. Obydwa państwa winny udzielić swym
i zakładom ubezpieczeniowym potrzebnych
instrukcji, w celu wzajemnego okazywania sobie pomocy prawnej, aby ułatwić stosowanie niniejszych
przepisów w spornych sprawach. B ę dą one również
czuwały nad tern, aby redakcja pod a ń w języku UrzE::dowym drugiego państwa nie mogla służyć jako powód do odrzucenia tych podań.
Koszty, wynikłe z udzielania sobie wzaiemnie
pomocy prawnej, będą zwracane na podstawie taryf,
obowiązujących w kwju, udzielającym pomocy prawnej.
§ 35. Les deux Etats devront donner aleu!"!
autorites et etablissements d'assurance les instructions necessaires en vue de se preter, en matiere
d'assurance sociale, une mutuelle assistance desi:inee
ił faciliter l'application des presentes dispositions.
lis veilleront ił ce que la redaction, des requetes
dans la langue officielle de I'autre Etat ne puisse
servir a motiver Je rejet de celi es-ci.
Les frais resultant de I'assistance sont acquittes
sur la base des tarifs en vigueur dans le pays qui
prete I'assistance.
władzom
§ 36. Pretensje o zwrot kosztów lekarzy, den§ 36. Les demandes de remboursement de~
tystów i innych osób, powołanych do udzielania po- medecins, medecins-dentistes, et autres personnes,
mocy przy przeprowadzeniu ubezpieczenia społecz appeles a donner des soins prevus par I'application
nego, jak również pretensje, zgłaszane przez apte- du regime des assurances sociales, ainsi que Jes
karzy i 'instytucje lecznicze jednego z terytorjów demandes formulees par des pharmaciens et instituw stosunku do instytucji ubezpi e czaj ących i władz tions sanitaires de l'un des territoires vises. aupres
ubezpieczeniowych drugiego terytorjum, winny być des etablissements et autorites d'assurance et l'autre
nawzajem zaspokojone, o ile zostały przed 10-ym territoire. devront recevoir satisfaction, si ces deman·
stycznia 1920 r. zgłosz one.
des ont ete formul ees avant le 10 janvier 1920.
Spory co do przepisów, zawartych w poprzedLes /itiges relatifs aux dispositions du precenim ustępie, będą rozstrzyga ne przez sądy zwyczajne . cle nt alinea seront tranches par les tribunaux ordipaństwa" w które m zamieszkuje pozwany.
naires de I'Etat, OU se trouve le siege du defendeur.
F\rt. 2.
F\rticle 2.
Prawo własności do wszelkiego majątku, będą "
cego w posiadaniu instytucji ubezpieczających działających w Polsce, przechod zi na Parl stwo Polskie
bez narusze nia dług ó w hipoteczny ch, w łasność tę
La propriete de toute forŁune possedee par
les institutions d'assurances sociales fonctionnant en
Pologne est transferee ił I'Etat polonais, sans qu'il
soit porte atteinte aux creances hypothecaires qui
peuvent la grever. Les dispositions du present alir)ea
ne prejugent en aucune maniere du [(§glement des
questions qui peuvent surgir en ce qui concern,e le
paiement des hypotheques.
Les som mes souscrites par ces institutioi1s aux
emprunts de guerre, et inscrites au Livre de la dette
publique allemande, restent a la d/sposition du Gouvernernent allemand.
F\rticle 3.
obciążających.
Przepisy poprzedniego
ustępu
nie
p rzesądzają
w niczem załatwienia kwestji, mogących powstać odnośnie
do spł ac ania hip0tek.
Sumy, zapisa ne przez te ins tytucje na pożyczki
wojenne i wpisa ne do ks iąg długu publicznego niemieckiego, pozostają do dyspozycji R z ądu Ni e mieckiego.
Art. 3.
Na skutek ogólnego rozrachunku i w u wzgi ę d- ,
En consequence du dessaisissement genera!, et
nieniu z 'j edn ej strony wszystk ic h zobow ią z ań nnun- en consideration d'u ne part de toutes les obligatioIls
/
Dziennik Ustaw. Poz. 550 i 551.
sowych, odnoszących się do każdej kategorji ubezz drugiej zaś strony przepisów art. 2, Pań·
stwo Niemieckie przekaże Państwu Polskiemu sumę
ryczałtową 125 miljonów marek (papierowych) niemieckich.
Wypłata tej sumy winna być dokonaną w ciągu
2·ch tygodni od daty powzięcia na podstawie art. 312
Traktatu Wersalskiego decyzji przez R a dę Ligi Narodów. Procenty będą obliczane od dnia 31 grudnia
1921 r. w wysokości 5% rocznie.
financieres relaŁives ił chaque categorie d'assutance,
d'autre part des dispositions d e l'article 2, I'Etat
allemand transferera a I'Etat polonais une somITle
forfai taire de 125 millions de marks alIemands)
(marks papier).
Le versement de cette somme devra etre eftectue dans les deux semaines li dater de la decision prise. conformement li I'article 312 du nam~
de Versailles, par le Conseil de la Societe des Nations. Des interets seront ca\cules a partir du 31 decembre 1921 au taux a nnuel de 5%.
F\rt. 4.
F\rticle 4.
Wykonanie przez oba państwa wszystkich przepisów, zawartych w powyższych artykułach, uważane
będ zi e za równoważne z wypełnieniem wszelkich zobo\viąz ań wzajemnych, wynikłych lub mogących wynikną~ z działalności ubezpieczeniowej, omówionej
wart. 312 Traktatu Wersalskiego.
Les deux Etats seront conśideres comme ayant
rempli, par J'execution ,des c1auses contenues da"s
les artlcles precedents, toutes leurs obllgations reC:iproques qui resultent au peuvent resulter du fanttionnement des assurances visees pa r I'article 312
du Traite de Versailles.
F\rt. 5.
F\rtlcle 5.
Spory, które mogłyby ewentualnie wyniknąć na
skutek powyższych przepisów, będą rozstrzygane przez
Trybunał Rozjemczy, do którego zarówno Rząd Niemiecki jak i Polski wydel egują jednakową liczbę
przedstawicieli. Prezydent Związku Szwajcarskiego
zostanie uproszony o wyznaczenie Przewodniczącego
Les differends qui surgiraient eventuellernent
li raison des dispositions precedentes se ront tranches par un tribunal d'arbittage, ~CJ chacun d~s deux
Gouvernements allemand et polom~is deltiglHua un
nombre egal cle representants. Le President de la
Confederation Helvetlque sera ptle de deslgner le
president de ce tribunal.
piecz eń,
tego Trybunału.
M:nister Spraw Zagranicznych: Al. Skl'zyńskt
551 .
Rozporządzenie Ministra Pracy i Opieki
ąpołecznej w porozumieniu z Niinistren1
Prze!'i1ys~u i Handlu oraz Ministrem Spraw
Wt1\J!nqtrznych
z dnia , 23 cZerwca 1923 r.
o czasie pracy w zakładach handlowych.
Na mocy art. 19 ustawy z dnia 18 grudnia
1919 r. o czasie prClcy w przemyśle i handlu (Dz. U.
R. P. r. 1920, N2 2, poz. 7), oraz art. 3 ustaw y z d.
14 lutego 1922 r. zminiaJąc ej us tawę z d. 18 grudnia
1919 r. o czasie pracy w prz emyśle i hClndlu (Dz. U.
R. P. Ne 14, poz. 127) zarządza się co nastE:puje
§ 1. Rozporządzenie
pujące zakłady
niniejsze obejmuje nastę
a) sklepy, stragany oraz wszeikie inne miejsca
zawodowej sprzedaży towarów,
b) I<antory pralni, farbiarni i przedsiębiorstw
przewozowych, pry\ve:tne biura pośrednictwa
pracy, lombardy, si"lle llcytacyjne, antykwarjaty, salony i wy$tawy ze sprzedażą dzieł
sztuki, stClrożytności i t. p. o charakterze
przeds ięb ior~tw handlowych oraz zakłady pogrzebowe.
c) Jadłodajnie, do których zalicza sl~ : restauracje,
cukiernie, kawiarnie, mleczarnie, piwiarnIe,
winiarnie, miodarnle, garkuchnie, bary, kuchnie publiczne, bufety, sZyhki, traktjernle,
karczmy, gospody.
§ 2.
Przepisom niniejszego tozporządzetlia nie
podlegają
a) apteki,
.
_
b) wszelkiego rodzaju wystawy o charakterze
artystycznym lub kulturalnym,
c) sp rzedaż, dokonywana wyłącznie na cele społeczne. o ile przy niej nie są zatrudnieni pracownicy na podstawie najmu pracy.
§ 3. W myśl ustawy 1. d. 18 grudnia 1919 r.
o czasie pracy w przemyśle i handlu pracownicy za"
kładów, wymienionych § 1, nie mogą być zatrudniani dłużej niż 8 godzin na dobę, w sobotę zaś dłu
żej niż 6 godzin na dobę, a ogólny Czas pracy nie
może przekraczać 46 godzin na tydzień.
Pracow nicy zatrudnieni w soboŁę przez 6 godzin na dobę, zgodnie z przepisami art. 9 ustawy
o czasie pracy w przemyśle i handlu, mają otrzymać
wzamian jedeN dzień wolny, od pracy po upływie
miesiąca lub dwa tygodnie po upływie roku, opła
cone według zwykłych norm wynagrodzenia danego
pracownika; czasu tego nie ~!i.cza si~ do urlopu,
.
Dziennik Ustaw. Voz. 549 i 550.
U. R. P. Ng 95 poz. 510) podwyższa się do
50 mk. od każdych 100 kg. _
b) w § 47 opłaty zostają podwyższone do
4.000 mk. od 1 sztuki konia lub bydła rogatego,
2.000 " od 1 sztuki owcy lub Śl,l. ini,
800 • od każdych 2 sztuk ptactwa wszelkiego
800 • od 1 Slo tuki innych zwierząt żywych.
N2 70.