Rozporządzenie Prezesa Głównego Urzędu Ziemskiego z dnia 14 grudnia 1922 r. o wykonaniu ustawy z dnia 10 stycznia 1922 r. w przedmiocie likwidacji serwitutów w województwach: wołyńskiem, poleskiem i nowogródzkiem oraz w powiatach: białostockim, bielskim, grodzieńskim, sokólskim i wołkowyskim województwa białostockiego.

§ 68.

Z chw i lą weJscla w życie ntnleJszego roz '

porządzenia tracą moc obowiązującą wszelkie sprzecz'

ne z niem rozporządzenia , a w szczególności : roz·

porządzenie Prezesa Głównego Urzędu Ziemskiego

z dn. 16 czerwca 1920 r. w przedmiocie wykonania

ustawy z dn . 7 maja 1920 r. o likwidacji serwitutów

na terenie b. Królestwa Kongresowego (Dz. U . R. P.

N2 57, poz. 354) oraz takież rozporządzenie z dn 27 lip·

ca 1921 r. o uzupełnieniu po mienionego rozporzą '

dzenia z dn. 16 czerwca 1920 r. (Dz. U. R. P. N279

poz. 542).

§ 69. Rozporządzenie niniejsze wchodzi w ży ·

cie z dniem ogłoszenia i ma zastosowanie od tej

chwili także do spraw, będących już w toku .

Prezes Głównego

Urzędu Ziemskiego

Sew. Ludkiewicz

50.

Rozporządzenie Prezesa Głównego Urzędu

Ziemskiego

z dnia 14 grudnia 1922 r.

wykonaniu ustawy z dnia 10 stycznia 1922 r ·

w przedmiocie likwidacji serwitutów w woje·

wództwach: wołyńskiem, poleskiem i nowogródzkiem oraz w powiatach: białostockim , biel·

skim, grodzieńskim, sokólskim i ' wołkowyskim

województwa białostockiego .

O

Na mocy art. 18 ustawy z dnia 10 stycznia

1922 r. (Dz. U . R. P. N2 10, poz. 65) za r ządza się co

następuje

I.

Przepisy ogólne .

§ 1. Na terenie województw: wołyńskiego , po

leskiego i nowogródzkiego oraz powiatów: białostoc ·

kiego , bielskiego, grodz i eńskiego, sokólskiego i woł ·

kowyskiego województwa białostockiego na mocy

ustawy z dnia 7 maja 1920 r. (Dz. U . R. P. NQ 42,

poz. 249) ze zmianami wprowadzonemi ustawą z dnia

10 stycznia 1922 r. (Dz. U. R. P. N2 10, poz. 65) ,

podlegają likwidacji przez urzędy ziemskie, na skutek

dobrowolnego układu stron lub z u r zędu w drodze

przymusu, serwituty wpisane do aktów 'nadawczych

lub innych dowodów pisemnych, stwierdzających ich

istnienie.

~adto prawomocność powyższych uc::hwał winna by ć

stwierd zona przez komisarza zi emskiego . na którego

terenie działalności położony jest majątek obciążo·

ny projektowanemi do likwidacji serwitutami

§ 4. Każdy posiadacz gospodarstwa uprawnio '

nego do korz ystania z serwitutów, oraz komisarz

ziemski ma prawo zażąt1ać od sołtysa wsi zwołania

zebrania posiadaczy osad uprawnionych, w celu pO·

wzięci a wszelkich uchwał w przedmiocie likwidacj i

serwitutów.

Żądania powyższe mogą być wyrażane ustnie

i podlegają spełnieniu ~ ciągu dni 7 od dnia otrzy·

mania tego żądania . Ządania zaś komisarza ziem '

s kiego podlegają niezwłocznemu spełnieniu .

§ 5. Za osadę korzystającą z praw do serwi·

tutów w rozumien i u ustawy z dnia 10 stycznia 1922 r.

uważać należy ka ż de gospodarstwo (numer) na któ'

rego rzecz w akcie nadawczym lub innym dowodzie

pisemnym, stwierdzającym istn ienie serwitutów zo o

stały za'pisane indywidualnie lub wspólnie ·z innem i

gospodarstwam i uprawnienia serwitutowe.

Posiadanie prze z jedną osobę dwóch lub wię '

cej gospodarstw (numerów) względnie ich części daje

tej osobie na zebrania c h . zwoływanych w przedmio·

cie likwidacji serwitutów, tylko jeden głos.

Przy likwidacji serwitutów, przysługującym gospo ·

darstwom, stanowiącym własność całej gromady (osa·

dy szkolne . kowalskie i t. d.) w imieniu tych gospo·

darstw występuje pełnomocnik . wybrany na zebraniu

gromadzkiem większością 2/a głosów .

§ 6. Na zebraniach, postanawiających Iikwida·

serwitutów, winni być wybrani pełnomocnicy wsi ,

w liczbie od dwóch do pięciu osób, upoważnieni do

działania w imieniu interesowanych we wszelkich

sprawach. dotyczących zamierzonej likwidacji, nie

wyłączając upoważnienia do zawarcia dobrowolnego

w tej mierze układu . Zakres pełnomocn i ctwa winien

być dokładnie wyszczególniony w uchwale .

Wyżej wspomniani

pełnomocnicy

mogą być

odwoływan i lub w razie zde kompletowania liczba ich

uzupełniana jedynie drogą uchwały zebrania posia ·

daczy osad uprawnionych do korzystania z serwitu·

tów , oraz mogą być wybierani zarówno z poś r ód

samych interesowanych . jak z poza ich grona .

Odwołanie poprzednio wybranych i przyjęcie

nowych pełnomocników staje s i ę ważn ~m z chwilą

zaś w iadczenia przez komisarza ziemskiego uchwał y .

powziętej w tym przedmiocie. Z chwilą powzięcia

takiej uchwały poprzednio wybrani pełnomocnicy sa

zawieszeni w swych czynnościach Uchwały powyższ e

winny być zaśw i adczone przez komisarza zlemskieg c

w ciągu dni 10 od daty otrzymania w powiatowym

J r z ędzie ziemskim ich odpisu

cję

§ 2. W razie zaginięcia lub zniszczen ia aktó w

nadawczych i innych dowodów pisemnych , istnienie

i rozmiar serwitutów ustala okręgowa komisja ziem ·

ska na wniosek powiatowego urzędu ziemskiego .

spowodowany wykonaniem ustawy z dnia · 10 styczni a

1922 r.

§ 7 . Przy likwidacji serwitutów właściciele ob ·

ciążonych niemi dziedzin działają osobiście lub przez

swych iastępców . zaopatrzonych w specjalne pełno ­

:n o cnictwa , sporządzone w formie ' notarjalnej.

§ 3 . Wszelkie uchwały zebrań posiadaczy, wzglę

dnie przedstawicieli osad , uprawnionych do korzy

stania z serwitutów, powzięte w przedm iocie ich

likwidacji lub z w iązane z tą likwid a cją, winny być

spisywane w księdze uchwał zebrań gromadzkich

W wypadkach . gdy dziedziną obciążoną serwi tutami jest majątek państwowy . Państwo , jako stronę .

reprezentuje i zastępuje urzędn i k delegowany przez

władzę , pod której zarządem majątek ten pozostaje,

le cz zaopatrzony w specjalne upoważnienie tych władz

Ng 8.

Dziennik Ustaw. Poz. 50.

do decydowania we wsz.elkich sprawach, wypływaJą ­

cych z zamierzonej likwidacji.

Przy likwidowaniu serwitutów obciążających

majątki państwowe przeznaczone Głównemu Urzędo·

wi Ziemskiemu do parcelacji , Państwo, jako stronę,

reprezentuje i zastępuje urzędnik w tym celu dele·

gowany przez Mini3terstwo Rolnictwa i Dóbr Państ

wowych lub organy przez to Ministerstwo do tego

::> owołane lub upoważnione .

§ 8. Gdy w toku postępowania wdrożonego

na mocy art. 19 ustawy z dnia 7 maja 1920 r. ze

zmianami wprowadzonemi art. 10 ustawy z dnia 10

stycznia 1922 r. , strony zawrą umowę w przedmioCie

dobrowolnej likwidacj i serwitutów, komisarz ziemski

dalszy bieg przymusowego postępowania wstrzymuje,

wyznaczając stronom w porozum ieniu z niemi odpo ·

wiedni termin do przedstawienia dowodów, n ie zbęd­

nych w celu jej zaświadczeni::!, przewidzianych w p. p.

l , 5, 6 i 7 § 25 niniejszego rozporządzenia .

W razie uchybienia tego terminu komisarz ziemski uznaje układ za n i edoszły do skutku i wznawia

przerwany bieg postępowania przymusowego. Po

przedstawieniu przez strony powodów opóźni:!r. i a i na

ich prośbę komisarzowi ziemskiemu przysługuje pra wo przedłużenia poprzednio wyznaczonego te rmi nu.

§ 9. Przy likwidacji sf:'rwitutów, obciążających

ziemski na rzecz dwóch i więcej wsi . postę ­

powaniem likwidacyjnem należy obejmowa ć każdą

wieś odd zi eln ie przy zachowan iu kolejności ustanowionej orzeczeniem okręgowej kom isji zi emskiej . jed ·

nak z zastrzeżen i em , że dokon a ne po ustalen iu kolej ·

ności układy dobrowolne w przedm iocie likwi da cji

serwitutów podlegają rozpat rzen iu z po mini ęc iem tej

' majątek

kolejności

§ 10. Wszelkie układy stron, wzgiędn i e poda nia lub uchwały o wdrożen i e postępowania przymu '

sowego uznaje s i ę za n i e w ażne , o ile nie mi nie sa

objęte wszystkie gospodars tw a dane j wsi , uprawnio ne do korzystan ia z serwitutów . oraz o ile niemi nie

są objęte wszystkie ' kategor je serw itutó w te l wsi ,

z wyłączeniem przewidzianych w a rt 2 us tawy z dn ia 7

maja 1920 r

§ 11. Wynagrodzenie za zn iesien ie se rwitutów

winno być uskutecznione w ziemi, w lesie zaś i go lówce tylko w wypadkach, przewid zianych wart. 5

usta wy z dnia 10 stycznia 1922 r.

§ 12. Grunty, przeznaczone jako równoważnik

za serwituty indywidualne, winny być wyznaczone

oddzielnie dla każdej osady (nume ru) Wynagrodze nie zaś za serwituty, określane jako wspólna przynal eżność do całej wsi (serwitut gromadzki), wz g l ędnie

iej części (serwitut grupo wy) , winno b y ć wydzielane

we wspólne władanie up rawnionych osad i pod lega

podziałowi pom i ędzy te osady w wypadkach i tr ybem , przewidzianym w us t ęp i e 2 ar t. 16 ustaw y

z dn ia 10 styczn ia 1922 r.

Wyznaczenie wynagrodzenia za serwituty od ·

dr:ielnie dla każdej osad y (n umeru) winno być usk u ·

tecznione w ten sposób. ab y posz p ególni pos iada·

cze kilk u osad lub ich częśc i otrzymy wali powyższe

-wynag rodzenie w działkach położonych obok sieb ie

(scalonych)

93

§ 13. Gdy W toku postępowania likwidacyjnego, względnie uprzednio przed jego rozpoczęciem ,

wdrożone zostało postępowanie w przedmiocie poddania scaleniu wszystkich dotychczas posiadahych

przez daną wieś gruntów, nie wyłączając gruntów

otrzymywanych za zlikwidowane serwituty, ekwiwalent serwitutowy należy wyznaczać w ogólnych granicach bez wykazania na planie i gruncie granic po szczególnych działek , lecz z zaznaczeniem obszarów

przypadających z tych gruntów dla każdej uprawnio nej osady (numeru) .

Określenie wyżej wymienionych obszarów win no być uskutecznione z zachowaniem wskazań po,

przedniego paragrafu .

§ 14. Przy przymusowej likwidacji serwitutów

zasadn iczo wydziela się za serwituty grunty z tere nów wyłącznie temi serwitutami obciążonych w danych dobrach ziemskich.

Dążyć jednak należy za zgodą właściciela do

wydzielania za serwituty w całości lub częściowo

gruntów z innych terenów niemi nie obciążonych ,

lech stanowiących wraz z terenami obciążone mi jedną całość hipoteczną , w następujących wypadkach

1) gdy w danych dobrach tereny, na których są

umiejscowione serwituty, są położone w sza chownicy z terenami temi serwitutami rzeczywiśc i e nie obciążonem i,

2) gdy w danych dobrach wyżej pomieniony

teren na którym są umiejscowione serwituty

a) jest nieprzydatny dla celów rolniczych,

b) łączni e z innemi gruntami, posiadanemi

przez uprawnionych do korzystania z serwitutów, stworzyłby działki, nieodpowiednie pod względem struktury gospodar

cze j, i utrudniłby przeprowadzenie zam iany gruntów, racjonalnego scalenia wszystkich gruntów lub meljoracji,

c) jest położony daleko od siedzib gospodarstw, uprawnionych do korzystania z serwitutów, lub posiada nieodpowiedni i niedogodny dojazd,

dj i e ż e li wydzielenie ekwiwalentu z tego te ren u s powodowałoby rozbicie majątku, ja ko warsztatu rolniczego, ze szkodą dla pro dukc ji krajowej przez powstanie złej konfiguracji granic, braku do jazdu, zniszczenie

wartościowych urządzeń technicznych i t p.,

3) gdy urzędy ochrony lasów odmawiają swego

zezwolenia na wydzie lenie z tego terenu przestrzen i leśnej lub ziemi z po d lasu .

§ 15. Przewidziane niniejszem rozporządzeniem

zaw iadomi e nia . wezwania . odpisy decyzji i t. p. dot yczące przep rowadzonej likwidacj i serwitutów , urzę ­

dy zi emsk ie przesy ł ać będą za pośrednictwem urzę ­

dów ko mu na lnyc h wlaścic i elow i lub współwlaścicie10m m a j ą t ku, obc ią żonego serwitutam i na ręce zar ząd u tego majątku , z aś pos iadaczom gospodarstw,

up rawnionych do korzystan ia l p raw se rwitutowych

na r ę c e miejscowego so łty sa .

Za wiadomien ia wierzyc ieli hipotecznych i osób,

na który ch rzecz figu r uj ą w dziale III wykazu hipotec zneg o ograniczen ia prawa wla s nośc i dóbr likwdują c y ch s e r wituty~ oraz właścic : e ;: aktów z:::s tc wu

•

Dziennik Ustaw.

dóbr (zakładnych), jeżeli oni sami lub ich pełnomoc ·

nicy przebywają w obrębie Państwa Polskiego i miejsce ich pobytu jest wiadome, o projektowanem wdrożeniu postępowania likwidacyjnego (§§ 33 i 48) należy doręczać bądź za . pośrednictwem urzędów gminnych, magistratów i t. p. do miejsca prawnego ich

zamieszkania, bądź za pomocą ogłoszenia w Moni·

torze Polskim lub w miejscowej prasie urzędowej.

O ile dziedziną obciążoną serwit utami jest ma jątek państwowy, powyższe zawiadomienia, wezwania i t. p. należy doręczać wladzom rządowym, pod

których zarządem majątek ten bezpośrednio po zostaje.

§ 16. Czynności nadzorcze urzędów ziemskich

przy likwidacji serwitutów wykonywane są przez te

urzędy bezpłatnie .

Koszty likwidacji serwitutów, jako to: wynagro dzenie geometrów za dokonanie pomiarów i sporzą­

dzenie dowodów pomiarowych; roboc izna; podwody;

znaki graniczne i pomiarowe; wynagrodzenie biegłych ,

świadków i t. p ., powoływanych przez u r zędy ziemskie lub komisję szacunkowo-rozjemczą w tok u po stępowania likwidacyjnego; djety i koszty podróż y

członków komisji szacunkowo-rozjemc zej i t. p. po noszą

a) przy postępowaniu wdrożonem na mocy ukła ­

dów dobrowolnych zawartych p rzez shony ta strona, którą warunek ten w umowie obo wiązuje,

b) przy postępowaniu wdrożonem z urzędu na

mocy art. 19 ustawy z dnia 7 maja 1920 r.

ze zmianami wprowadzonemi ustawą z dnia

10 stycznia 1922 r. obydwie strony po połowie.

Wysokość tych

między uczestników

kosztów oraz ich podział polikwidacji usta la okręgowa ko misja ziemska przy zatwierdzeniu projektu likwidacji.

§ 17. Przy likwidacji wdro ż onej na m ocy dobrowolnego układu stron , urzęd y zie mskie nie pobierają żadnych opłat z wyjątkiem op łat stemplowych, przewidzianych w obow iązujących w tej mierze

ustawach i rozporządzeniach urzędowych.

Przy likwidacji wdrożonej z urzędu na mocy

punktu "c" art. 19 ustawy z dnia 7 maja 1920 r.

ze zmianami wprowadzonemi ustawą z dn . 10 stycznia 1922 L , zgłaszająca l i kwidację strona winna zło ­

żyć jednocześnie zobowiązanie o wykonaniu w terminie wskazanym przez urzędy ziemskie prac pomiarowych własnym kosztem i staraniem, oraz zobowiązanie o pokryciu innych wydatków, związanych

z likwidacją serwitutów (ustęp 2 § 16), o ile strona

zobowiązań takich nie przedłoży urzędy ziemskie pobiorą od niej opłatę na pokrycie kosztów, przewi dzianych w § 16 w sposób następujący

a) przy zgłoszeniu podani a o wdrożeniu postę ­

powania 25% kosztów orjentacyjnych likwidacji, ustalanych przez Główny Urz ą d Ziemski i

b) po uprawomocnieniu się orzeczenia okręgo­

wej komisji ziemskiej, zatwierdzającej projekt

likwidacji pozostałą należność po potrąceniu

poprzednio pobranej kwoty (punkt "a").

W wypadkach, gdy strona lub strony nie są

w stanie pokryć kosztów likwidacji, co powinna stwier-

Poz. 50.

dzić okrt:gowa komisja ziemska na podstawie na·

leżycie uZClsadnionej opinji komisarza ziemskiego,

urzędy ziemskie pokryją koszty narazie z prelimino·

wanych na ten cel funduszów, a po zatwierdzeniu

projektu likwidacji przez okręgową komisję ziemską

zażądają terminowego ich zwrotu zgodnie z orzeczeniem tej komisji.

.

Jeżeli strona, która złożyła zobowiązanie o pokryciu przez nią wszelkich wydatków, związanych

z likwidacją serwitutów, nie pokryje niezwłocznie po

zakończeniu poszczególn ych czynności rachun ków,

przedstawionych z tego tytułu przez urzędy zi2mskie lub w wyznaczonym pr zez te urzędy najdłużej

w tygodniowym terminie nie przedstawi właściwych

dowodów tego - wówczas s tosuje się postępowanie,

przewidziane w ustępie poprzednim.

Gdy postępowanie likwidacy.jne wdrożone zostało Ona skutek wnio s ku urzędu ziemskiego, bez żą ­

dania stron, a st ron y nie zgodzą się dobrowolnie

pokryć kosztó w lik widacji (ustęp 2 § 16), urzędy

ziemskie pok r ywaj ą koszty z preliminowanych na ,en

cel funduszów, a po zatwierdzeniu projektu likWIdacji przez okrę g o wą komisję ziemsk ą zażądają ich

zwrotu zgodnie z orzeczeniem tej komisji .

§ 18. Na ież nośc i po w stałe w myśl §§ 16 i 17

nie wpłacone w te rminie, będą uważane za zal egle.

Od sumy zaległej pobierane będą odsetki zwłoki

w stosunku 1% za każdy cały lub rozpoczęty miesiąc zwłoki.

Należności zaległe nie wpłacone w ciągu mie·

siąca od terminu płatności podlegają przymusowemu

ściągnięciu,

jako bezsporne należności skarbowe.

lub calej kwoty należności, przypadają­

cej do wplacenia głównemu urzędowi ziemskiemu

za wykonane prace, związane z likwidacją, może być

w najzupełniej wyjątkowych i należycie uzasadnionych wypadkach odroczona na mocy orzeczenia okrę­

gowej komisji ziemskiej, z uwagi na stwierdzoną

niezamożność stron, mających tę należność uiścić.

Spłata odroczonej należności winna nastąpić najdalej

w ciągu półtora roku w dwóch równych ratach pół ­

rocznych, z tem, że pierwsza rata płatna jest nie

później jak po upływie jednego roku od daty odroczenia należności z doliczeniem procentów według

stopy 7 % W stosunku rocznym od sumy niespiaconego długu ,

Spłata części

§ 19. Wszelkie opłaty należne urzędom ziemskim z tytułu przeprowadzania likwidacji serwitutów,

wpłacane będą do kas skarbowych i zarachowane

jako wpływy w budżecie Głównego Urzędu Ziemskiego na odnośne paragrafy i pozycje. Prowadzenie odnośnej rachunkowości i czuwanie nad ściąga­

niem przypadających ska rbowych należności stanowi

obowiązek urzędów ziemskich.

§ 20. Prace miernicze związane z likwidacją

serwitutów wykonywują geometrzy urzędów ziemskich lub geometrzy prywatni przez główny urząd

ziemski upoważnieni.

§ 21. Komisarze i podkomisarze ziemscy oraz

inni urzędnicy ziemscy, zarówno członkowie komisji

szacunkowo-rozjemczej i geometrzy nie mogą być

Dziennik Ustaw. Poz. 50.

wyznaczeni do prowadzenia robót, związanych z li ·

kwidacją serwitutów

a) jeżeli oni sami, ich żony, krewni z linji pro stej zstępnej lub wstępnej, bez ograniczenia

stopni, krewni zaś bocznej linji pierwszych

czterech stopni i powinowaci trzech stopni,

oraz przysposobieni przez nich lub przyspasabiający - uczestniczą w likwidacji serwitutów w charakterze strony interesowanej,

. b) jeżeli są opiekunami lub zarządzają · mająt ­

kiem osób uczestniczących w likwidacji serwitutów,

c) jeżeli ktokolwiek z uczestników likwidacji serwitutów zarządza ich majątkiem lub intere sami,

d) jeżeli oni lub ich żony są najbliższymi prawnymi spadkobiercami któregokolwiek z uczestników likwidacji serwitutów lub też prowadzą

z niemi spór sądowy.

II.

Likwidacja na zasadzie dobrowolnego

układu

stron.

§ 22. Właściciele majątków, obciążonych serwi·

tutami, nie mogą zawierać układów dobrowolnych

w przedmiocie ich zniesienia, gdy majątek ten wy·

stawiony został na sprzedaż z licytacji publicznej .

Za taki uważać należy majątek, w którego księdze

hipotecznej wniesione zostało odpowiednie ostrzeże­

nie, względnie o ile hipoteka nie została jeszcze wy wołaną, majątek, do którego został wyznaczony przez

wła9ze sądowe komornik dla dokonania

licytacji

(art. 1139 ustawy postępowania cywilnego).

§ 23. Układy dobrowolne winny być zawierane na piśmie w obecności przynajmniej 3 świad ­

ków i podpisane przez nich oraz strony.

Własnoręczność podpisów osób wymienionych

w umowie stwierdza urząd gminny.

Do zawierania układów dobrowolnych

w przedmiocie likwidacji serwitutów są powołani

a) ze strony dziedziny uprawnionej do korzystania z serwitutów - pełnomocnicy posiadaczy

uprawnionych gospodarstw, wybrani w myśl

§ 6 nin iejszego rożporządzenia, na zebraniu

odbytem zgodnie z art. art. 3-6 ustawy z dnia

7 maja 1920 r., zmienionych art. 3 ustawy

z dnia 10 stycznia 1922 r.,

b) ze strony dziedziny obciążonej serwitutami,

właściciel prawny tej dziedziny lub jego za·

stępca, działający z zachowaniem wskazań § 7

n iniejszego rozporządzenia.

§ 24.

§ 25. W celu wdrożenia postępowania likwidacyjnego przedkładać należy do powiatowego urzę­

du ziemskiego następujące dokumenty

1) odpis wierzytelny uchwal zebrania posiadaczy

gospodarstw, uprawnionych do korzystania

z serwitutów, powziętych w przedmiocie ich

likwidacji oraz wyboru pełnomocników,

2) upoważnienie notarjaln e właściciela (właści­

cieli) dziedziny obciążonej do działania w jego

imieniu , o ile umowa nie jest podpisana przez

niego (n ich),

3) umowę zawartą przez strony w przedmiocie

zamierzonej lik~idacji serwitutów,

95

4) dowody pomiarowe gruntów, projektowanych

do oddania za serwituty, sporządzone zgodnie z obowiązującemi przepisami, ·

5) akt nadawczy lub inne dowody prawne, udowadniające istnienie, postać i rozciągłość lil~widowanych serwitutów,

6) wyciąg hipoteczny z księgi wieczystej dóbr

obciążonych Iikwidowanemi serwitutami, b ile

hipoteka została wywolana. względnie inny

dokument (wyciąg z aktu rejentalnego, zaświadczenie sądu lub urzędu i t. p.), stwierdzające prawo własności właściciela dziedziny,

obciążonej serwitutami,

7) zezwolenie urzędu ochrony lasów na wydzielenie przestrzeni leśnych, o ile one sta·

nowią przedmiot umowy, względnie zaświad­

czenie tych urzędów o przyjęciu podania

o udzielenie takowego zezwolenia, wreszcie

8) wykaz wierzycieli hipotecznych i osób, na

na których rzecz figurują w dziale III wykazu

hipotecznego ograniczenia prawa własności

dóbr, obciążonych likwidowanemi serwi tutami, względnie wykaz właścicieli aktów zastawu tych dóbr z podaniem w miarę możności

prawnego miejsca zamieszkania wyżej wymie nionych osób, o ile oni sami lub ich pełno·

mocnicy przebywają w obrębie Państwa Pol ·

skiego i miejsce ich pobytu jest wiadome.

W wypadkach wyjątkowych, zasługujących na

uwzględnienie . powiatowy urząd ziemski może zwolnić st rony od przedstawienia którychkolwiek z wyżej

wyszczególnionych dokumentów, za wyjątkiem wskazanych w pp. l, 4, 6 .

Zwolnienia powyższe winny być szczegółowo

motywowane przy przedkładaniu operatu do zatwier·

dzenia (§ 31) .

§ 26. Po otrzymaniu od interesowanych w zamierzonej likwidacji wyżej w poprzednim paragrafie

pomienionych dokumentów, powiatowy urząd ziem ski niezwłocznie zawiadamia o powyższem okręgowy

urząd ziemski i przystępuje, po uprzedniem zarejestrowaniu sprawy w swem repertorjum, do przygotowania sprawy celem przedłożenia jej na posiedzenie

okręgowej komisji ziemskiej do wydania orzeczenia.

Czynności przygotowawcze powiatowego

ziemskiego przy jikwidacji serwitutów w drodze dobrowolnego układu stron polegać będą na

oficjalnem stwierdzeniu faktu. zawarcia przez strony

w tej mierze umowy, zgodnie z przepisami ustawy

z dnia 7 maja 1920 r. ze zmianami wprowadzonemi

ustawą z dnia 10 stycznia 1922 r. i wypływających

z tego tytułu skutków oraz na przed/ożeni u za pośrednictwem okręgowego urzędu ziemskiego do okrę­

gowej komisji ziemskiej konkretnego wniosku w przedmiocie zatwierdzenia projektu zamierzonej likwidacji.

W tym celu komisarz ziemski, na którego terenie działalno~ki jest położony majątek, obciążony

likwidowanemi serwitutami zjeżdża do wsi, likwidującej swe serwituty. zawiadamiając uprzednio o dniu

swego przybycia: strony. geometrę , który sporządzał

dowody pomiarowe właścic i el i dziedzin, przylegają­

cych do gruntów oddawanych za serwituty oraz urząd

gminny , który na ten dzier. winien zwolać zebranie

§ 27.

urzędu

DzIennik Ustaw. Poz. 50,

ws~y~tkich

posiadaczy, uprawnionych do korzystania

z serwitutów na obciążonym niemi majątku.

§ 28. Na zebraniu powyższem (§ 27) komisarz

ziemski stwierdza, czy uchwała w przedmiocie likwidacji serwitutów powzięta została zgodnie ze wskazaniami ustawy z dnia 7 maja 1920 r. ze zmianami

wprowadzonemi ustawą z dnia 10stycznią 1922 r.

sporządza listę imienną osób, uprawnionych do korzystania z serwitutów, wyjaśnia obecnym treść

i znaczenie zawartej umowy i dokonywa wraz z obecnymi oględzin gruntów oddawanych za serwituty,

zwracając uwagę, czy każdy gospodarz zna dokładnie

granice i przestrzeń tych gruntów, czy nie stanowią

one przedmiotu sporu z sąsiedniemi dziedzinami,

oraz czy pozostała przestrzeń majątku zabezpiecza

w dostatecznej mierze interesy innych wsi, które dotychczas na tym majątku posiadają niezlikwidowane

serwituty.

§ 29. O ile majątek jest obciążony serwituta,mi jeszcze na rzecz kilku wsi, z ki. ó remi nie zawarto dotychczas układów dobrowolnych w przedmiocie likwidacji tych ~erwitutów, komisarz ziemski

po zapoznaniu się · z życzeniami interesowanych i po

zbadaniu miejscowych stosunków agrarnych, projektuje kolejność wdrożenia przymusowego postępowa ­

nia likwidacyjnego w stosunku do tych wsi.

Po dokładnem wYJasmeniu zebranym

i znaczenia zawartego układu, oraz po stwierdzeniu

.

że grunta, oddawane za serwituty nie stanowią

przedmiotu syoru, oraz łącznie z gruntami gospodarstw likwidujących serwituty stanowią racjonalną

strukturę gosrodarczą, względnie nie będą stać na

przeszkodzie do przyszłego prawidłowego urządzenia

tych gospodarstw,

że prawa wierzycieli hipotecznych i osób, na

których rzecz figurują w dziale III wykazu hipotecznego ograniczenia prawa własności dóbr likwidują­

cych serwituty, nie są naruszone,

że prawa właścicieli aktów zastawu tych dóbr

na skutek zawarcia umowy nie ulegną żadnemu

uszczupleniu,

że układ zawarty został zgodnie z wskazaniami

ustawy z dnia 7 maja 1920 r. ze zmianami, wprowadzonemi ustawą z dnia 10 stycznia 1922 r. i przyięty przez obydwie strony dobrowolnie, oraz

że na oddanie za serwituty przestrzeni leśnych

urzędy ochrony lasów udzieliły swe zezwolenie

względnie w ciągu miesiąca od daty otrzymania podania o udzielenie tego zezwolenia nie zgłosiły

swego sprzeciwu. Komisarz ziemski w obecności

wójta gminy lub sołtysa wsi i tr,z ech niezainteresowanych w układzie świadków dokonywa zaświadcze­

nia uchwał y , układ u i dowo dów po m iarowych, czyniąc w księdze uchwał na odpis ie uc hv/ ały , umcwie

i dowodach pomiarowych odpowiednie napisy.

§ 30.

treści

§ 31. Z dokonanych czynności komisarz ziemski spisuje protokul, do którego wnosi, na żądanie

osób interesowanych, wsze:kie ich zażalenia i skargi.

Protokuł wraz ze wszystkie mi przedstawionemi przez

interesowanych, względnie sporządzonemi przez siebie w toku dochodzenia dokumentami, komisarz

ziemski przęsyła przy raporcie do okręgowego urzędu

ziemskiego dla pfzedlożenia sprawy pod rozpoznanie

okręgowej komisji ziemskiej w celu zatwierdzenia

projektu likwidacji.

§ 32. Wymieniony w paragrafie

raport komisarza ziemskiego winien

poprzednim

a) zobrazować dokładnie mIejscowe stosunki

agrarne, zwłaszcza w przedmiocie s truktL:ry

wszystkich gospodarstw rolnych, uprawnio nych do korzystania z serwitutów na danym

majątku,

b) wyjaśnić, czy w celu racjonalnego urządze­

nia wsi nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia scalenia gruntów, zamiany, meljoracji

i t. p. i jak na te sprawy zapatrują się interesowani,

c) uzasadnić szczegółowo konieczność zlikwidowania serwitutów za gotówkę, o ile takie

wynagrodzenie ma miejsce w całości lub

częściowo, wreszcie

d) przedkładać konkretne wnioski w przedmiocie zatwierdzenia zawartej umowy, oraz kolejności wdrożenia postępowania likwidacyjnego w stosunku do pozostałych wsi, uprawnionych do korzystania z serwitutów na likwidującym je majątku .

§ 33. Otrzymany od komisarza ziemskiego

operat serwitutowy (raport wraz z załącznikami wymienionemi w § 31) okręgowy urząd ziemski poddaje zbadaniu pod względem formalnym i merytorycznym, a następnie przedkłada całą sprawę w zależności od tego, czy wniesiono spór na niejawne

względnie jawne posiedzenie okręgowej komisji ziemskiej do rozpatrzenia w celu wydania orzeczenia

w przedmiocie zatwierdzenia projektu likwidacji.

O tych posiedzeniach okręgowa komisja ziemska winna zawiadomić strony oraz wierzycieli hipo tecznych i osoby, na których rzecz figurują w dziale

III wykazu hipotecznego ograniczenia prawa własno­

ści dóbr, likwidujących serwituty, jak również właści­

cieli zastawu tych dóbr, z zachowaniem przepisów

§ 15 rozporządzenia niniejszego.

§ 34. Pomienione w paragrafie poprzednim

orzeczenie okręgowej komisji ziemskiej, zatwierdzające projekt likwidacji serwitutów, zawierać winno

wniosek do głównej komisji ziemskiej w sprawie

projektowanego wpisu dodatkowego do aktu nadawczego lub innego dowodu, stwierdzającego istnienie serwitutu, oraz postanowienie w przedmiocie

wdrożenia postępowani8 likwidacyjnego w stosunku

do pozostałych serwitutów, o ile majątek likwidujący

serwituty jest obciążony niemi jeszcze na korzyść

innych wsi, przy zastosowaniu przepi'5ów, przewidzianych w ustępie końcowym § 49 rozporządzenia niniejszego.

Orzeczenia powyższe okręgowej komisji ziem;

ski ej ulegają zaskarżeniu do g!ównej komisji ziem skiej na zasadach , wskazanych wart. 20 ustawy

z dnia 6 lipca 1920 r. o organizacji urzędów ziemskich (Dz. U. R. P. N2 70 poz. 461).

§ 35. Po uprawomocnieniu się orzeczenia okrę­

gowej komisji ziemskiej (§ 34) akta sprawy winny

.

bzlennik Ustaw. Poz.

być

przesłane do głównej komisji ziemskiej w celu

zatwierdzenia projektowanego wpisu do aktu nadawczego lub innego dowodu, stwierdzającego istnienie

serwitutów.

§ 36. Po uzyskaniu orzeczenia głównej komisji ziemskiej, zatwierdzającego projekt wpisu d.o aktu

nadawczego lub innego dowodu, stwlerdza~ąceg~

istnienie serwitutów (§ 35), okręgowy urząd zIemskI

przystępuje niezwłocznie do zakończenia postępo­

wania, a mianowicie

a) zawiadamia strony, że stosunek serwitutowy

między niemi został rozwiązany, wskutek

czego grunta oddane za zlikwidowane serwituty, są odłączone od dóbr, na których

one ciążyły i przyłączone do wsi,

.

b) zeznaje w wydziale hipotecznym względ~le

u zastępcy starszego notarjusza w notafJalnem archiwum sądu okręgowego wniosek

o wykreślenie ograniczeń, związanych ze zlikwidowanemi serwitutami,

c) wnosi do aktu nadawczego lub innego dowodu, stwierdzającego istnienie serwitutów,

wpis dodatkowy w treści, ustalonej orzeczeniem głównej komisji ziemskiej, wreszcie

d) ogłasza zamknięcie postępowania likwidacyjnego.

III. Likwidacja przymusowa.

§ 37. Likwidacja serwitutów trybem przymusowym (z urzędu) następuje na skutek wniosku powiatowego urzędu ziemskiego, spowodowanego

a) żądaniem którejkolwiek ze stron zainteresowanych lub

b) okolicznościami, przewidzianemi w pp. a, b

i d art. 19 ustawy z dnia 7 maja 1920 r.,

ze zmianami, wprowadzonemi ustawą z dnia

10 stycznia 1922 r.

§ 38. Żądanie strony interesowanej o prze prowadzenie likwidacji przymusowej winno być ~kie­

rowane na piśmie do powiatowego urzędu zIemskiego, na którego terenie działalności położony jest

majątek, obciążony serwitutami

a) w imieniu , właściciela (właścicieli) dziedziny,

obciążonej w formie podania, podpisanego

przez niego lub jednego ze współwłaścicieli

tej dziedziny, względnie ich prawnych zastępców, stosownie do przepisów § 7 rozporządzenia niniejszego,

b) w imieniu posiadaczy dziedziny, uprawnionej

do korzystąnia z serwitutów - w formie zaświadczonego przez urząd gminny odpisu

uchwały, powziętej na zebraniach, zwołanych

zgodnie ze wskazaniami art. art. 3 - 6 ustawy z dn. 7 maja 1920 r. ze zmianami, wprowadzonemi art. 3 ustawy z dn. 10 stycznia

1922 r. (§§ 3-6).

§ . 39. Strona, przedkładająca do powiatowego

ziemskiego ż(jdanie o zlikwidowaniu serwitutów w drodze przymusowej (§ 38), winna ponadto

urzędu

dołączyć

a) wyciąg hipoteczny z księgi wieczystej dóbr,

obciążonych serwitutami, o ile hipoteka została wywołaną, względnie inny dokument,

50.

stwierdzający prawo własności właściciela

dziedziny obciążonej serwitutami,

b) akt nadawczy lub inne dowo:iy prawne, udowadniające istnienie, postać i rozciągłość

projektowanych do zlikwidowania serw!tutów,

c) wykaz wierzycieli hipotecznych i osob, na

których rzecz figurują w dziale III wyka::~

hipotecznego ograniczenia prawa. własn~scl

dóbr, obciążonych likwidowaneml serwItutami, względnie wykaz właścicieli aktów zastawu tych dóbr, w miarę możności z podaniem prawnego miejsca zamieszkania wszystkich wyżej wymienionych osób,

ci) kwit kasy skarbowej lub państwowego banku

rolnego o wpłaceniu na rachunek okręgowego

urzędu ziemskiego odpowiędniej kwoty tytułem opłaty, przewidzianej w p. a § 17 niniejszego rozporządzenia, względnie zobowią"

zanie wykonania w terminie, wskazanym

przez urzędy ziemskie, ws~elkich .pr~c ?lle~~

niczych, tlotyczących zamIerzonej IIkwlda.CJI

własnym

kosztem i staraniem, oraz n~e­

zwłocznego

pokrycia na żądanie urzęd~w

ziemskich tymczasowo z własnych funduszow

wszelkich kosztów, związanych z tą Iikwid ~ ­

cją (§ 16) według wskazań §§ 17 do 19 rozporządzenia niniejszego.

O ile zamierzoną likwidację wywołują właści ­

ciele dziedziny, uprawnionej do korzystania z serwitutów, przedstawienie przez nich dowodów,. wys~cze­

gólnionych w pp. a i c nie jest obowiąZUjące I powiatowy urząd ziemski może w wypadkach, zasłu ­

gujących na uwzględnienie, zwolnić interesowanych

od przedkładania tych dokumentów. Nadto w wypadkach zagubienia lub zniszczenia przez strony d?kumentów, wyszczególnionych w p. b ustalen~e

uprawnień do korzystania z serwitutów nas~ępuje

zgodnie z wskazaniami niżej w § 40 podanemI.

§ 40. W wypadkach, gdy zgłaszając~ li kw.i dastrona oświadczy, że dokumenty, stWIerdzające

istnienie, postać i rozciągłość serwitutów, zostały

przez nią zagubione, lub uległy zniszczeniu, względ ­

nie o ile fakt powyższy ujawniony zostarie w toku

dochodzenia, wywołanego wypadkami, przewidz~a­

nemi w · pp. a, b i d art. 19 ustawy z dn. 7 maja

1920 r. ze zmianami, wprowadzonemi ustawą z dn.

1,0 stycznia 1922 r., komisarz. ziemski . przed podj~­

ciem prac niżej w § 41 wskazanych spIsze o powyzszem protokuł, ' zamieszczając w nim szczegółowe

oświadczenia stron w przedmiocie zagubienia, lub

zniszczenia pomienionych dokumentów, oraz ' ścisłego

przez każ~ą. z nich .określeni? postaci: rozmi~ru

i rozciągłoscl, podlegających zlIkWIdowanIU serwItutów, przyczem mogą zachodzić dwie eV/entualności

a) strony zgodnie stwierdzają istnienie serwitutów, ich rodzaj, rozmiar i rozciągłość lub

b) strony nie zgadzają się co do istnienia samych serwitutów względnie wzajemnie kwestjonują bądź ich rodzaj, rozmiar lub roz-

cję

ciągłość.

W wypadku pierwszym (a) komisarz ziemski

we wspomnianym wyżej protokule ściśle wyszczególnia: gospodarstwa, które ' są uprawnione do ko rzystania z serwitutów; rodzaj i postać tych serwitu-

Dziennik Ustaw. Poz. 50.

tów (ogólne, grupowe, indywidualne, leśne, pastwiskowe i t. p.), ich rozmiar (ile sztuk bydła, fur drzewa i t. p.), tereny na majątku, obciążone serwitutem z zaznaczeniem: nazwy miejscowości, przestrzeni, granic, rodzaju użytków i t. p. (rozciągłość serwitutu). Protokuł ten, podpisany przez strony, oraz

zatwierdzony przez okręgową komisję ziemską, służy

jako dowód, ustalający uprawnienia do korzystania

z serwitutów.

W wypadku drugim (b) komisarz ziemski przeprowadza wstępne dochodzenie na miejscu przez

protokularne wysłuchanie oświadczeń stron i osób

interesowanych i zbadanie wskazanych przez strony,

względnie wezwanych przez siebie świadków i rze czoznawców, o ile którakolwiek ze stron wyrazi ży­

czenie zbadania świadków, lub rzeczoznawców pod

przysięgą, komisarz ziemski zwraca się do mi ej scowego sądu pokoju z odezwą, popierającą żądanie

strony i otrzymany w tym względzie protokuł zeznania dołącza do akt sprawy.

W zależności od wyników dochodzenia komisarz ziemski

a) albo stawia umotywowany wniosek do okrę­

gowej komisji ziemskiej o umorzenie sprawy

likwidacji serwitutów z powodu braku dostatecznych podstaw, stwierdzających istnienie pomi~dzy stronami stosunku serwitutowego, przyczem w tym wypadku żadnych

dalszych czynności (§ 41) nie przedsiębierze

do czasu definitywnego zdecydowania sprawy

przez okręgową komisję ziemską,

b) albo uznaje istnienie stosunku serwitutowego

za udowodnione, wskutek tego podejmuje

prace przygotowawcze do jego zlikwidowania, przedkładając do okręgowej komisji

ziemskiej, niezależnie od wniosku w przedmiocie wdrożenia postępowania likwidacyjnego, wniosek, określający ściśle postać, rozmiar i rozciągłość ustalonych dochodzeniem,

serwitutów, do kompetentnego zatwierdzenia.

§ 41.

Prace

przygotowawcze

powiatowego

ziemskiego, mające na celu wdrożenie postę­

powania p~zymusowego, polegać będą na

a) zarejestrowaniu pracy;

b) stwierdzeniu zgodności żądania jednej ze stron

o zlikwidowańie serwitutów z przepisami

ustawy z dn. 7 maja 1920 r. ze zmianami, wprowadzonemi ustawą z dnia 10 stycznia 1922 r.,

względnie stwierdzeniu zaszłych na terenie

jego działalności wypadków, przewidzianych

w pp. a, b i d. art. 19 tejże ustawy;

c) ścisłe m ustaleniu postaci i rozciągłości projektowanych do zlikwidowania serwitutów;

d) stwierdzeniu niemożności przez siebie doprowadzenia stron do polubownego rozwią­

zania stosunku serwitutowego,

e) sporządzeniu opisu dóbr, obciążonych temi

serwitutami, wreszcie

f) przedłożeniu do okręgowej komisji ziemskiej

konkretnego wniosku w przedmiocie wdrożenia postępowania przymusowego i sposobu

pokrycia kosztów, związanych z likwidacją

urzędu

(§ 16-18).

W tym celu komisarz ziemski po stwierdzeniu,

dokumenty, przewidziane w § 39 rozporządzenia

niniejszego zostały przez strony złożone względnie

po stwierdzeniu, że zachodzą wypadki, przewidziane

w pp. a , b i d art. '19 ustawy z dn. 7 maja 1920, r.

ze zmianami, wprowadzonemi ustawą z dn. 10 stycznia 1922 r. niezwłocznie zawiadamia o powyższe m

okręgowy urząd ziemski, uprzednio odnotowawszy

pracę w swem repertorjum, oraz w najbliższym czasie zjeżdża na miejsce dla przeprowa dzenia dochodzenia. O dniu i celu swego przybycia komisarz

ziemski zawiadamia: strony, urząd gminny, polecając

na oznaczoną godzin ę zwołać zebranie wszystkich

posiadaczy gospodarstw, uprawnionych do korzystania z serwitutów na danym majątku, oraz komisarza

ochrony lasów o ile likwidacji mają podlegać serwituty, ciążące na lasach. Nieprz ybycie w terminie osób

wezwanych przez komisarza ziemskiego, z wyjątkiem

strony, żądającej likwidacji, o ile dochodzenie wywołane zostało takiem żądaniem, nie wstrzymuje jego czynnośc i.

że

§ 42. O ile na terenie działalności powiatowego urzędu ziemskiego na gruntach, obciążonych,

lub korzystających z uprawnień s erwitu towych, są

podejmowane względnie na mocy rozporządzenia lub

zezwolenia okręgowego urzędu ziemski ego , mają być

podjęte prace, związane ze scaleniem gruntów, parcelacją lub kolonizacją, oraz są przeprowadzane meljoracje rolne, zmieniające istniejący ' stan użytków

serwitutowych, lub też są przeprowadzane prace,

wypływające z ustaw w przedmiocie wykonywania

reformy rolnej, względnie ustawy z dn. 17 grudnia

1920 r. o nadaniu ziemi żołnierzom wojska polskiego,

(pp. a, b i d art. 19 ustawy z dn. 7 maja 1920 r.

ze zmianami, wprowadzonemi ustawą z dn . 10 stycznia 1922 r.), fakty powyższe stwierdza protokularnie

komisarz ziemski przed przystąpieniem d9 czynności

likwidacyjnych (§ 41).

§ 43. Na zebraniu posiadaczy gospodarstw,

uprawnionych do korzystania z serwitutów, po wysłuchaniu oświadczenia stron i osób, interesowanych

W zamierzonej likwidacji, komisarz ziemski

r

a) stwierdza, czy żądanie o przeprowadzenie

przymusowej likwidacji zgodne jest z przepisami ustawy z dn. 7 maja 1920 r. ze zmianami, wprowadzonemi ustawą ' z dn. 10 stycznia 1922 r., o ile powyższe dochodzenie wywołane zostało takiem żądaniem ,

b) sporządza imienną listę osób, uprawnionych

do korzystania z · projektowanych do zlikwidowania serwitutów,

c) ustala osoby i stopień ich zainteresowania

w zamierzonej likwidacji,

d) ustala postać i rozciągłość mających ulec

likwidacji serwitutów, wreszcie

e) proponuje stronom ' zawarcie dobrowolnego

. układu.

§ 44. O ile dochodzenie wywołane zostało na

skutek żądania posiadaczy dziedzin, uflrawnionych

do korzystania z serwitutów, komisarz ziemski po

stwierdzeniu, że żądanie powyższe wyrażone zostało

zgodnie z wymaganiami art. art. 3-6 ustawy z dnia

7 maja 1920 r. ze zmianami, wprowadzonemi ustawą

,

M 8.

6ziennik Ustaw. Poz. 5d.

§ 49. Po wszechstronnem rozpatrzeniu przez dn . 10 stycznia 1922 r. i źe treść i znaczenie po ·

wziętych w przedmiocie zamierzonej likwidacji uchwał . dlożonego operatu, wysłuchaniu stron, osób interejest należycie przez interesowanych rozumianą . za· sowanych w zamierzonej likwidacji, oraz o ile zacho- .

dzi potrzeba i biegłych, okręgowa komisja ziemska

świadcza pOI'nienione uchwały, . czyniąc na ich odpi·

. zatwierdza protokuł komisarza ziemskiego, przewi~. ach i w księdze uchwał odpowiedni napis.

dziany w § 40 rozporządzenia niniejszego, wydaje

§ 45 . W wypadkach. gdy majątek ziemski jest orzeczenie nakazujące przymusową likwidację wszystobciążony serwltutami na rzecz kilku wsi, sporzą'

kich serwitutów, ciążących na danym majątku, zgoddzenie imiennej listy osób, uprawnionych do korzy' nie z art. 2 ustawy z dn. 7 maja 1920 r., wyszcze·

stania z tych serwitutów (p. b § 43). ogranicza się gólniając ściśle ich postać i rozciągłość, oraz wyznatylko do wsi, która likwidację serwitutów wywolała, czając jednocześnie termin rozpoczęcia postępowa ­

zaś co do następ>nych, komisarz ziemski po zapo·

nia likwidacyjnego z zachowaniem przepisów art. 13

znaniu się z miejscowemi stosunkami agrarnemi i ży· ::,omienionej ustawy.

czeniami stron projektuje protokularnie kolejność wsi,

Termin ten nie może być dłuższy od dni 60,

w jakiem ma następować likwidacja pozostałych ser · licząc od daty doręczenia stronom odpisu orzeczenia.

witutów.

W wypadkach, przewidzianych w ustępie koń·

Gdy obszar majątku (jednostki hipotecznej), cowym § 45, orzeczenie okręgowej komisji ziemskiej.

obciążonego serwitutami rozciąga się na kilka po ·

dotyczyć będzie tyiko wsi, położonych na terenie

wiatów, wyżej wymienioną kolejność likwidacji ko · jednego powiatu, na którym jest położona wieś, która

misarz ziemski projektuje tylko w stosunku do wsi , spowodowała wydanie tego orzeczenia. W stosunku

położonych wyłącznie na terenie jego . działalności,

do pozostałych wsi okręgowa komisja ziemska pole ·

w stosunku do pozostałych wsi kolejność likwidacji ca niezwłocznie przeprowadzić wstępne dochodzenie,

projektuje właściwy komisarz ziemski na terenie swo· mając · na celu przedłożenie konkretnego wniosku

jej działalności. na skutek zarządzenia okręgowego o wdrożenie w tych wsiach postępowania likwidaurzędu ziemskiego.

cyjnego.

§ 46. W toku dochodzenia wstępnego (§ 43)

komisarz ziemski winien dokładać usilnych starań,

aby strony doprowadzić do zawarcia polubownego

układu w przedmiocie zamierzonej .likwidacji serwi ·

tutów. O ile, pomimo wysił k ów, porozumienia stron

nie da się osiągnąć, komisarz ziemski dokonywa

opisu majątku, obciążonego serwitutami, ze szcze ·

gól nem uwzględnieniem terenów, nadających się do

wydzielenia wynagrodzenia za serwituty, i zawiadamia

zebranych, że występuje . z wnioskiem do okręgowej

komisji ziemskiej o wdrożenie postępowania likwi ·

dacyjnego przymusowego.

§ 50. Orzeczenia okręgowej komisji ziemskiej,

wymienione w paragrafie poprzednim, winny być

niezwłocznie w odpisach doręczone stronom, 01az

tym wierzycielom hipotecznym i osobom, na których

rzecz figurują w dziale III wykazu hipotecznego ograniczenia prawa własności dóbr, regulujących serwituty, względnie właścicielom aktów zastawu dóbr (zakładnych), którzy z takiem żądaniem wystąpią na piś­

mie do okręgowego urzędu ziemskiego.

Orzeczenia powyższe podlegają zaskarżeniu do

głównej komisji ziemskiej w ciągu dni 14 od dnia

doręczenia ich stronom w redakcji ostatecznej.

§ 47. Z wyżej pomienionych czynności przy·

§ 51. Po otrzymaniu zawiadomienia o dorę­

gotowawczych (§§ 43-46) komisarz ziemski spisuje czeniu odpisu orzeczenia okręgowej . komisji ' ziemprotokuł, w którym zamieszcza na żądanie interesoskiej osobom, wymienionym w paragrafie poprzedwanych wszelkie w tym przedmiocie ich oświadczenia . nim, okr. urząd ziemski operat serwitutowy wraz

Protokuł ten wraz ze wszystkiemi materjałami, ze· · z odpisem pomienionego orzeczenia przesyła niebranemi lub sporządzonemi w toku dochodzenia, zwłocznie do powiatowego urzędu ziemskiego do

komisarz ziemski przy raporcie, sporządzonym 2igod · wykonania.

nie z wymaganiami, § 32 rozporządzenia niniejszego

§ 52. Powiatowy urząd ziemski, w wypadkach,

przesyła do okręgowego urzedu ziemskiego do dal ·

gdy strony nie przedstawią układu dobrowolnego o rozszego urzędowania .

wiązaniu stosunku serwitutowego w terminie, ozna§ 48. Okręgowy urząd ziemski, po otrzymaniu czonym w orzeczeniu okręgowej komisji ziemskiej

dowodów, wyszczególnionych w poprzednim paragrafie . (§ 49), przystępując do likwidacji serwitutów z urzę­

bada dokładnie całą sprawę, a następnie cały ope

du, wzywa strony, aby zgodnie z art. art. 25 i 26

rat wraz ze swą opinją przedkłada na najbliższe ustawy z dn. 7 maja 1920 r. ze zmianami, wprowajawne posiedzenie okręgowej komisji ziemskiej w celu dzonemi ustawą z dn. 10 stycznia ] 922 r. w przecią·

powzięcia orzeczenia-. w przeqmiocie wdrożenia po

gu dni 14 od daty otrzymania wezwania, wskazały

stępowania przymusowego.

swych przedstawicieli i ich zastępców do komisji

O powyższych posiedzeniach okręgowej komisji szacunkowo·rozjemczej.

Wskazanie przedstawicieli i ich zastępców do

ziemskiej winny być zawiadomione strony, oraz osoby,

wymienione wart. 8 ustawy z dn. 7 maja 1920 r. komisji szacunkowo-rozjemczej winno być wyrażone

ze zmianami, wprowadzonemi ustawą z dn. 10 stycz a) przez właścicieli dziedziny, obciążonej - w fornia 1922 r. z zachowaniem przepisów § 15 rozporzą '

mie zwykłej deklaracji na piśmie z podadzenia niniejszego. Nieprzybycie zawiadomionych nie

niem nazwisk i imion przedstawicieli i ich

wstrzymuje biegu sprawy, o ile zawiadomienia zoo

miejsca zamieszkania, podpisanej przez os ostały doręczone .

bę do tego uprawnioną,

Dzienn ii, Ustaw,

Poz. SO,

b) przez posiadaczy dziedziny, uprawnionej do

§ 56 . Po dokładnem i wszechstronnem zapokorzystania z serwitutów-w formie uchwały znaniu się 2 materjałem, zebranym dotychczas przez

powziętej zgodnie z wymaganiami art. art. 3-6

urzędy ziemskie, i po wysłuchaniu oświadczenia stron

ustawy z dn. 7 maja 1920 r. ze zmianami, . i osób interesowany~h w likwidacji (art. 4 ustawy

wprowadzonemi ustawą z dnia 10 stycznia z dn . 10 stycznia 1922 r.) oraz po stwierdzeniu, że

1922 r. lub w formie, zwykłej deklaracji, pod - strony nie mogą się polubownie porozumieć w przedpisanej przez pełnomocników dziedziny , wy- miocie warunków ro!wiązania stosunku serwituto branych w myśl § 6 rozporządzenia niniej- wego, komisja szacunkowo-rozjemcza, przyjmując za

szego, o ile w tym względzie posiadają na - podstawę ścisłe określenie postaci i rozcią g łości

leżyte upoważnienie .

przeznaczonych . do likwidacji serwitutów, jakie zo

Niewskazanie pomienionych przedstawicieli i ich stało ustalone w orzeczeniu okręgowej komisji ziem skiej (§ 49) , przystępuje do opracowania szczegóło­

zastępców w określonym terminie po woduje wyzna czenie ich przez komisarza ziemskiego z urzędu , wego projektu likwidacji, a mianowicie

z zachowaniem wskazań § 21 rozporządzenia niniej a) opierając się na treś ;: i orzeczenia okręgowej

szego. O powyższem powjątowy urząd ziemski nie ·

kom isji ziemskiej. nakazują ce go wdrożenie

zwłocznie zawiadamia str o!l} i wyznaczonych przedpostępowania, sporządza wykaz likwidowa nych serwitutów, wyszczególniając w nim rostawicieli.

dzaj i rozmiar upraw n Ień każdej osady (nu § 53. O He orzeczeniem okręgowej komisji

meru) , względnie poszczególnych ich grup,

ziemskiej (§ 49) w myśl wymagań art. 13 ustawy

a to zależnie od zapisów w akcie nadawczym

z dn. 7 maja 1920 r., zostało jednocześnie nakazane

lub innych dowoda c h prawnych, st w ierdzają­

wdrożenie po ::; tę powania likwidacyjne~o w innych

cych istnienie i rozmiar serwitutów,

wsiach, w których nie przeprowadzono dotychczas

h) ustala na g runcie grani ce te renów, obciążo­

szczegółowego dochodzenia, przewidzianego w § 31

nych serwitutami, wreszcie

rozporządzenia niniejszego, komisarz ziemski przed

c) projektuje, zgodnie z zasadami, wskazanemi

powołaniem w tych wsiach komisji szacunkowo-rozwart. 13 ustawy z dn . 10 stycznia 1922 r. ,

jemczych, winien uprzednio w każdej z tych wsi zwo obszary, najbardziej nadające si ę do wydziełać zebranie posiadaczy gospodarstw, uprawnionych

lenia tytułem wynagrodzenia za likwidowane

do korzystania z serwitutów i wykonać czynności,

serwituty, względnie ustala wysokość wynaprzewidziane w pp. b, c, d i e § 43 rozporządzenia

grodzenia w gotówce z zachowaniem wskaniniejszego, z zachowaniem wskazań § 8 tegoż roz'

zań art. 14 tejże ustawy.

porządzenia.

§ 57. Prace miernicze, związane z opracowaW wypadkach, wymienionych w para- niem projektu likwidacji serwitutów, wykonywa zgod grafie poprzednim, komisarz ziemski powołuje komi- nie z §§ 12 i 13 rozporządzenia niniejszego, geosje szacunkowo - rozjemcze dla każdej wsi oddzielnie. metra, wyznaczony przez komisję szacunkowo-rozjemCzłonkowie · jednej komisji mogą pełnić obowiązki

czą, przy zachowaniu wskazań § 20 rozporządzenia

członków innych komisji z zastrzeżeniami, przewi niniejszego na skutek przedstawienia stron, o ile nie

dzian'emi w § 21 rozporządzenia niniejszego.

został w tym celu delegowany geometra z urzędu

Odwołanie swych przedstawicieli w komisjach

przez okręgowy urząd ziemski.

szacunkowo-rozjemczych może być uskutecznione

§ 58. Czynności, pomienione w § 56, komisja

przez strony tylko

a) za obopólną zgodą stron, o ile członkowie szacunkowo-rozjemcza przeprowadza w obecności

komisji zostali wyznaczeni na skutek przed - • stron, oraz o ile tego zażądają , i osób interesowanych (art. 4 ustawy z dn. 10 stycznia 1922 r.), jedstawienia przez strony (§ 52) i

b) na żądanie jednej ze stron wskutek wynik- nak ich nieobecność nie wstrzymuje pracy komisji.

Wszelkie postanowienia k~misji szacunkowołego po ukonstytuowaniu się komisji którego rozjemczej zapadają zwyczajną większością głosów

kolwiek wypadku, przewidzianego w § 21

rozporządzenia niniejszego, przyczem zamieczłonków komisji.

Z każdej swej czynności komisja spisuje szczegónionego przedstawiciela winien zastępować

wyznaczony zgodnie -z pp. PI, a, art. 25 usta- łowy protokuł, wyszczególniając w nim oświadczenia

stron, osób interesowanych, świadków, biegłych i t. p.

wy z dn. 7 maja 1920 r. - zastępca.

oraz dokumenty i motywy, któremi powodowała się

§ 55. Z chwilą ukonstytuowania się komisji komisja w swych postanowieniach przy opracowaniu

szacunkowo-rozjemczej zgodnie z art. art. 25 i 26 projektu likwidacji.

ustawy z dn. 7 maja 1920 r., wszelkie materjały

§ 59. Przy projektowaniu terenów do oddania

i dokumenty, dotyczące zamierzonej likwidacji, komisarz ziemski przekazuje za odpowiedniem pokwito- za likwidowane serwituty oraz przy układaniu projektu podziału tych terenów na poszczególne działki,

waniem przewodniczącemu komisji.

Na przedstawienie przewodniczącego komisji, ko - komisja szacunkowo - rozjemcza winna ściśle przemisarz ziemski winien niezwłocznie okazywać w gra- strzegać wskazania §§ 11-14 rozporządZenia niniej nicach swych uprawnień wszelką pomoc komisji przy szego. Nadto w wypadkach, gdy majątek jest obcią ­

opracowywaniu projektu likwidacji, dostarczając bę­ żony' serwitutami jeszcze na korzyść innych wsi,

komisja szacunkowo-rozjemcza przy opracowywaniu

dącym w jego rozporządzeniu materjałów statystycznych, wyciągów z akt i t. p. oraz wzywając z urzędu projektu winna mi e ć na względzie zabezpieczenie

osoby,. wyznaczone przez komisję do przesłuchania. interesów tych wsi.

§ 54.

N28.

",

Dziennik Ustaw. Poz. 50.

W toku swych czynnosCJ komisja winna dokła·

skłon i enia stron do p olubownego rozwiązania stosunku serw itutowego; w wy padkach, . gdy starania powyższe uwieńczone zostają

pomyślnym - skutkiem, przewodniczący komisji szacunkowo·rozjemczej przerywa dalsze czynności ko misji, zawiadamiaj(lc o tem komisarza ziemskiego ,

który w następstwie nadaje sprawie bieg, przewi dziany w § 8 rozporządzenia niniejszego.

W wypadkach, gdy którakolwiek ze stron nie

zaakceptuje powyższego projektu, komisarz ziemski

ogłasza stronom o możności

zgłoszenia w ciągu

dni 14 na jego ręce na piśmie umotywowanego

sprzeciwu, a po upływie tego terminu, cały operat

likwidacyjny wraz z pisemnym sprzeciwem strony

lub stron oraz odpowiedniem wyjaśnieniem w przedmiocie tego sprzeciwu przesyła do okręgowego urzę­

du ziemskiego do dalszego urzędowania.

§ 60. Opracowany, zgodnie z wymaganiami

art. 29 ustawy z dnia 7 maja 1920 r., projekt przy·

musowej likwidacji, składający się z planu odręczne·

go i rejestru -szacunkowego na grunty, proj e ktowane

do Oddania za serwituty, protokułów posiedzeń ko·

misji szacunkowo-rozjemczej wraz z wszelkiemi wy·

lic~e niami i dowodami, sporządzone mi w toku poste powan ia oraz aktami sprawy, komisja przekazuje

ko m isarzowi ziemskiemu do dalszego urzędowania ,

a sama rozwiązuje się.

§ 64. W wypadkach, gdy likwidacji przymusowej podlegają pastwiska, nazwane w aktach nadawczych lub innych dowodach prawnych, stwierdzają­

cych istnienie i rozmiar serwitutów "wspólnemi

z dworem" przebieg postępowania odbywa się trybem wskazanym § § 37-63 rozporządzenia niniej'

szego z następującemi zastrzeżeniami

1) gdy w toku dochodzenia komisarz ziemski

stwierdzi, że w aktach nadawczych lub in nych dowodach prawnych, stwierdzających

istnienie i rozmiar serwitutów, nie została

ściśle określona ilość sztuk bydła, jaką każda

ze stron ma prawo pasać na pomieniony{:h

pastwiskach, winien on przy wniosku do ko misji ziemskiej okręgowej o rozpoczęciu po·

stępowania przymusowego jednocześnie prze dłożyć na

podstawie uprzedniego docho ·

dzenia konkretny wniosek o określenie przeciętnej rocznej ilości sztuk bydła , jaką każda ze

stron wyganiała na te pastwiska w okresie

5 lat przed wybuchem wojny w 1914 L,

2) o ile w tym względzie nie było zapisów w wyżej wspomianych dokumentach lub nie zapadły uprzednio prawomocne decyzje urzędów

do tego powolanych, okręgowa komisja ziemska

wyznacza termin rozpoczęcia postępowania

przymusowego dopiero po uprawomocnieniu

się decyzji , powziętej na posiedzeniu publicznem w sprawie określenia powyższych ilości

sztuk bydła ,

3) zwołana w celu opracowania projektu likwi dacji serwitutów komisja szacunkowo-rozjem·

cza, na zasadzie przeprowadzonych w trybie

ogólnym klasyfikacji szacunku, opierając się

na zapisie w akc ie nadawczym, względnie in·

nych dowodach prawnych. stwierdzających

istnienie i rozmiar serwitutów lub w prawomocnych decyzjach urzędów do tego powołanych , określających ściśle ilość dużych sztuk

bydła. wraz z odpowiednią ilością małych

sztuk, wyprowadza zgodnie z art. 32 ustawy

z dn , 7 maja 1920 r. ze zmianami, wprowadzonemi art. 15 ustawy z dn. 10 stycznia

1922 r. wartość części tego pastwiska, jaka

winnaby przypaść dziedzinie uprawnionej do

korzystania z tych serwitutów, z tytułu likwi dacji .

dać usilnyc h starań w celu

Członkowie komisji szacunkowo-rozjem wyjątkiem urzędników państwowych, którzy

biorą udział w komisji na mocy delegacji swego

urzędu, pobierać będą następujące wynagrod zenie

§ 61.

czej, z

a) zwrot .zeczywistych kosztów podróży z miej sca zamieszkania na miejsce czynności i z po wrotem, oraz

b) djety w wysokości, przysługujące j urzędni ·

kom państwowym według X kategorji etatu

płac .

Wypłatę powyższego wynagrodzenia dokonywa

okręgowy urząd ziemski po zaświadczeniu przez ko·

misarza ziemskiego przedkładanych z tego tytułLi

..

J Ol

rachunków.

§ 62.

Po otrzymaniu operatu i dowodów, spo przez komisję szacunkowo - rozjemczą ,

zawezwawszy uprzednio na oznaczony termin strony

ar.az, o ile tego żądać · będą (art. 4 ustawy z dnia

10 stycznia 1922 r.) wierzycieli hipotecznych i oso·

by, na rzecz których figurują w dziale III wykazu

hipotecznego ograniczenia prawa' własności dóbr, re·

gulujących serwituty, oraz właścicieli aktów zastawu

tych dóbr (zakładnych) , komisarz ziemski - przedkłada

os obom interesowanym projekt likwidacji serwitutów

i wzywa strony do jego przyjęcia . Oświadczenia

stron i osób , interesowanych w likwidacji komisarz

·ziems Ki wnosi do sporządzonego w tym przedmiocie

protokułu likwidacyjnego, dołączając do niego zwrotne .egzemplarze wezwań i zawiadom i eń osób po rządzonych

wyższych .

W wypadkach, gdy komisarz ziemski sam nie

w komisji szacunkowo-rozjemczej, winien on przed dokonaniem czynności, wymienionych

w ustępie poprzednim , sprawdzić na n:iejscu projekt

likwidacji i, w miarę potrzeb y, postawić wniosk i

w przedmiocie uskutecznienia odpowiednic h zmia n

i uzupełnień projektu.

przewodniczył

Gdy strony przyjmą projekt likwidacj i,

komisarz ziemski spisuje na zasadach ogólnych · układ

dobrowolny, zarządza wyznaczenie projektu na gruncie i całq sprawę wraz ze swym wn ioskiem przesyła

do okręgowego urzędu ziemskiego do dalszego

§ 63.

L!rz ę do w ąnia .

§ 65. Okręgowy urząd ziemski, po otrzymaniu

aparatu likwidacyjnego, niezwłocznie bada cały zawart y w nim materjał , poddaje krytycznej ocenie projekt

likwidacji, zwracając uwagę w wypadkach, gdy ma·

jątek jest obciążony serwitutami, na korzyść jeszcze

innych wsi , czy pozostała przestrzeń majątku w dostatecznej m ierze zabezpiecza interesy tych wsi,

1'02 ·

Dziennik Ustaw. Poz. 50 I 51.

: N2 8.

'a następnie cały operat, wraz ze swą W tym przedmiocie opinją przedkłada okr. kom. ziemskiej w celu

zatwierdzenia projektu likwidacji.

51.

Rozporządzenie

Ministra Robót

Publicznych

§ 66.

Orzeczenia okr. kom. ziemskiej w przedmiocie zatwierdzenia projektu przymusowej likwidacji serwitutów zapadają na posiedzeniach jawnych

i zawierać będą orzeczenie o zatwierdzeniu projektl:l

likwidacji lub o przekazanie tego projektu komisarzowi ziemskiemu w celu uzupełnienia i uskutecznienia poprawek albo też o powierzeniu przeprowadzenia tej likwidacji innemu komisarzowi ziemskiemu.

Ponadto o ile projekt likwidacji uzyska zatwierdzenie

a) polecenie wykonania projektu na gruncie,

b) wniosek do głównej komisji ziemskiej w sprawie

projektowanego wpisu dodatkowego do aktu

nadawczego lub innego dowodu, stwierdzającego istnienie serwitutów,

c) określenie zgodnie z §§ 16 i 17 rozporządze­

nia niniejszego, wysokości kosztów, związa­

nych ze sporządzeniem planów i przeprowadzeniem likwidacji serwitutów na gruncie

i ich podział pomiędzy uczestnikami likwidacji.

z dnia 30 grudnia 1922 r.

w przedmiocie sadzenia i utrzymywania drzew

przydrożnych na drogach publicznych.

Na zasadzie art. 18 ustęp 6 ustawy z dnia

1921 r. o przepisach porządkowych

na drogach publicznych (Dz. U. R. P. N2 89, poz. 656)

zarządza się co następuje

l

października

§ 1. Zarządy dróg publicznych zarówno P'<lń­

stwowe jak samorządowe, zarządzające drogami publicznemi i obowiązane do obsadzenia dróg drzewa mi, winny ułożyć program szczegółowy stopniowego

obsadzenia drzewami dróg, któremi zarządzają.

§ 2. Szczegółowe programY obsadzenia dróg

winny wykazywać: 1) istniejący stan zadrzewienia d róg

(ilość istniejących drzew i krzewów na każdym kilometrze, gatunek, wiek i stan); 2) projekt przeprowadzenia zadrzewienia wszystkich dróg, administrowaWszelkie skargi i zażalenia na powyższe orze - nych przez dany zarząd drogowy ze wskazan ie m

czenia, wnoszone do głównej komisji ziemskiej, na- okresu, w ciągu jakiego zadrzewienie ma być przeprowadzone, z podaniem gatunków _ drzew, źródeł,

leży składać do okręgowej komisji ziemskiej, która

skąd mają być brane sadzonki i sposobu pokrycia

zaskarżone orzeczenie wydała na zasadach wskazanych

wart. 20 ustawy z dn. 6 lipca 1920 r. o organizacji , kosztów i 3) projekt organizacji utrzymania posadzonych drzew.

urzędów ziemskich (Dz. U. R. P. N2 70, poz. 461).

Po uprawomocnieniu się orzeczenia, zatwierdzającego projekt likwidacji serwitutow, okręgowy

urząd ziemski niezwłocznie zarządza

§ 67.

a) wykonanie tego projektu na gruncie,

b) oddanie wydzielonych gruntów posiadaczom

gospodarstw, których serwituty zostały tym

orzeczeniem zlikwidowane i

c) wykończenie dowoaów pomiarowych, zgodnie

z przepisami obowiązującemi.

Po uzyskaniu zaś orzeczenia głównej komisji

ziemskiej, zatwierdzającego projekt wpisu do aktu nadawczego, względnie do innych dowodów prawnych,

stwierdzających istnienie serwitutów, okręgowy urząd

ziemski dokonywa czynności, wskazane w § 36 rozporządzenia niniejszego.

§ 68. Rozporz,ądzenie niniejsze wchodzi w życie

z dniem ogłoszenia i ma zastosowanie od tej chwili

także do spraw, będących już w toku.

Prezes Głównego Urzędu Ziemskiego

Sew. Ludkiewicz

§ 3. Programy obsadzenia dróg samorządo­

wych ułożone przez samorządowe zarządy drogowe,

winny być przedstawione w ciągu roku od wydania

niniejszego rozporządzenia do zatwierdzenia właści­

wym władzom nadzorczym; władze nadzorcze po zatwierdzeniu programu zadrzewienia dróg winny qopilnować jego wykonania.

Programy obsadzenia dróg państwowych winny

być zatwierdzone przez właściwe województwa (okrę ·

gowe dyrekcje robót publicznych), które również

czuwać winny nad ich wykonaniem.

§ 4. Zarządy drogowe winny porozumiewać się

z przełożonymi szkół w celu urządzenia w okresach

sadzenia drzew uroczystości sadzenia drzew ("świąt

sadzenia drzew"). Takie porozumienie winno mieć

miejsce tam, gdzie pociągnięcie szkół do udziału

w obsadzeniu dróg drzewami jest możliwe ze wzglę·

du na warunki miejscowe i pożądane ze względu na

popularyzowanie akcji obsadzania dróg.

§ 5. Samorządowe zarządy drogowe przedsta ·

wiają właściw,ym wladzom nadzorczym , a państwowe

zarządy

drogowe województwom (okręgowe dyrekcje

robót publicznych) roczne sprawozdanie, wykazujące

ilość istniejących drzew przydrożnych, ilość usunię­

tych, ilość posadzonych, ilość zniszczonych, lub uszkodzonych przez szkodników w okresie sprawozdawczym.

§ 6.

Obowiązek sadzenia i utrzymywania drzew

przydrożnych ciąży na zarządach drogowych z wyjątkiem tych wypadków, gdzie wzdłuż dróg gminnych

nie zastal ustanowiony pas 75 cm. szerokości za ro-

j

..