Rozporządzenie Ministra Zdrowia Publicznego z dnia 19 listopada 1923 r. w przedmiocie przepisów sanitarnych dla uzdrowisk, posiadających charakter użyteczności publicznej.

§ 1.

Piecza i nadzór nad stanem sanitarnym

uzdrowisk należy do komisji uzdrowiskowych, które

winny kierować się . następującemi przepisami

D Z 11\ t

I.

Zaopatrywanie ludności w dobrą wodę do picia.

Cechy dobrej wody.

§ 2. Zaopatrywanie ludności na terenie okręgu

ochrony sanitarnej w dobrą wodę do picia i do potrzeb gospodarskich należy do obowiązków właściwej

komisji uzdrowiskowej, która w tym celu jest obowiązana do urządzenia wszystkich. wart. 5 a) powołanej ustawy wym~ganych. urządzeń technicznych.

§ 3. Woda. dla potrzeb wewnętrznego użycia

i do podtrzymania czystości w uzdrowiskach może być

czerpana ze zbiorników podziemnych. ze źródeł. z rzek

i jezior.

Miejsce poboru wody i teren. który jej dostarcza. powinny być należycie zabezpieczone od ZDAieczyszczeń.

.

Woda dostarczana ludności powinna odpowiadać następującym warunkom

.

1) pod względem fizycznym-woda powinna być

przezroczYła, bezbarwna, bezwonna. dobm

w smaku l posiadać temperaturę do 12°

2) pod wzgle:dem chemicznym - woda nie powinna zawierać nadmiaru soli żelaza, manganu, sodu i potasu, oraz siarkowodoru,

amonjaku, kwasu azotowego i . azotnego, nie

powinna zużywać więcej jał< 7 mg. nadmal'lganjanu potasu do utlenienia' zanieczyszczeń

organicznych, zawartych w litrze wody; wreS21cie powinna mieć twardość mniejszą od 200

niem.;

3) pod względem biologicznym-woda nie powinna zawierać chorobotwórczych drobnoustrojów. pasożytów i ich zalążków; nie powinna zawierać wskaźników biologicznych,

cechujących wody zanieczyszczone wydzielinami ludzkiemi i zwierzęcemi.

c.;

Wodociągi.

§ 4.

teczności

Uzdrowiska, posiadające charakter uży·

publiclnej. obowiqzane są stosownie do

)

DzIennik Ostaw. Poz. 1016.

I

art. 5 ustawy o uzdrowiskach rmec wodociągi, urzą­

dzone do powszechnego użytku, w razie braku tychże

wykonać je w terminie lat S-u od daty ogłoszenia

niniejszego rozporządzenia (art. 27 ustawy).

Ilość wody dostarczonej przez wodociąg powinna

odpo wiadać zapotrzebowaniom o każdej porze dnia

i roku, powinna pokrywać je w sposób zupełnie

pewny i lNynosić nie mniej niż 50 litrów na dobę dla

1 miesz!-;;arICa, wliczając w to i mieszkańców sezonowych. Przy projektowaniu wodociągów należy brać

pod UWC.gę możliwy przyrost ludności miejscowej

i sezonowej w ciągu 25 lat.

Zasadnicze dane do wykonania pro{ektów wodociągów i same projekty podlegają zatwierdzeniu

Ministra Zdrowia Publicznego i Ministra Robót Publicznych.

Obszary ochronne dla źródeł wodoci~gowych.

§ 5. Dla zabezpieczenia od zanieczyszczenia

wód służących do zaopatrywania wodociągów oraz

zapewnienia wydajności dorzecza ich podlegają ochronie sanitarnej.

.

Obszary ochronne i zarządzenia co do użytko­

wania i zagospodarowania grunt<lw w obrc::bie tych

ot>szarów ustanawia powołana władza wodna ·(art. 131

ust. z 19-9o września 1922 r.-Dz. U. R. P. N2 102,

poz. 936).

Ochrona sanitarna objekŁ6V'{ wodociągowych.

§ tS. Komisje uzdrowiskowe obowiązane są

1) wyznaczyć terminy dla przymusowego połą­

czenia rlS!alności z rurociągami sieci wodoci~gowel;

2~ wykonywać słały dozór sanitarny wszystkich

urządzeń wodociągowych przez perjodyczne

rewizje tychże i wyniki rewizji utrwalać pro-

tokólarnie;

3) wydaw~ć za zgodą Ministra Zdrowia Pllblic4!nego

wszelkie

postanowienia związane

z opłatnem .użytkowaniem wody.

§ 7. W okresie przejściowym (art. 4), oniz

w tych przypadkach, gdzie w pojedyńczyth realnośc:iach~z jakichkolwi ekbądź względów-urządzenie

(instalacja) wodociągu względnie doprowadzenie rUl

wodoc:iJlgowych okaźe się na rezie niewykonalne,

woda Bo pleia może być dostarcząna ze studzien lokalnych za dobre uznanych, na podstawie opinji

i zgody miejscowej komisji uzdrowi s kowej.

§ 8. Na terenĘ1ch podległych zarządowi komisji

uzdrowi skowej studnie, służące do zaopatrywania

ludności w wodę do picia i do domowego użytku

powinny być z reguły wrercone, rurowane i czerpać

wodę w miarę możności z głębszego poziomu wodnego.

Przy słabej wydajności pokładu wodonośneg o,

wzgl~dnie małej jego mi ą ższości może komisja uzdrowiskowa zezwolić na istnienie, względnie pozwolić na

budowę studni kopanej (szybowej, cembrowanej)

o wiąkslej średnicy, · umożliwiającej nagromadzenie

się wody między jednem a drug iem odpompowaniem,

o ile pozatem studnia odpowiada warunkom poniżej

wymienionym

1)" Studnia powinna się znajdować na najwyż­

szym punkcie powierzchni danej posesji w od-

/

N!! 125.

legło!ci conajrnniej 5 metrów od granic po, sesji sąsiadującej, 10 metrów od mieJsc za- .

nieczyszczdnych jak to: dołów kloacznych,

gnojówek, stajen, obór i t. p.;

2) Studnia powinna pos iadać taką głc::bokość,

aby sięgała do wód ustalonych t. j. właści­

wych gruntowych lub artezyjskich i położonych

tak by środowisko wodne posiadało naturalną

oddzielającą warstwę nieprzepuszczalnZ\ lub

trudno przepuszczalną; .

3) W wypadku jeżeli między wodą zaskórną

li wgłębną niema warstwy nieprzepuszczalnej,

wszelkie nowe studnie mogą być tylko wiercone o większej głębokości; w razie istnienia

studni kopanej, głębokość jej nie powinna

być mniejsza niż 6 mtr.;

4) Czerpanie wody tak ze studzien wierconych

jak i kopanych może sit: odbywać tylko przy

zastosowaniu pomp;

5) Teren dokoła studni kopanej lub wierconej

powinien być nieco wzniesiony w promieniu

conajmniej 2 m., pokryty betonem, lub zabrukowany na warstwie gliny, grubości 30 cm. \

z spadkiem na zewnątrz;

6) Rura wiertnicza studni rurowej, względnie

cembrowina studni kopanej powinna wystao/ać nad poziom gruntu conajmniej 30 cm.;

7) Sciany (cembrowina) studni kopanej powinny

być betonowe lub murowane na cemencie,

osadzone na wieńcu z drzewa, betonu lub

żelaza;

8) Przestrzeń między cembrowinZ\ a powierzchnią

wykopu w dolnej części na 10 ctm. wyżej

zwierciadła wody lub warstwy jej przesącza­

nia powinna być wypełniona żwirem lub gruboziarnistym piaskiem, wyżej zaś do samej

powierzchni winna być oddzielona od ziemi

warstwą gliny 30 cm. grubą;

9) Nakrycie studni (cembrowiny) powinno być

szczelne i trwałe, ze spGldkiem na zewnątrz,

a brzeg nakrycia powinien zachodzić poza

ściany.

O ile nakrycie jest drewniane, ma

być wykonane z desek szpuntowanych;

10) Dno studni kopi!Jnej (cembrowanej) należy

pokryć war~tw" gruboziarnistego pi?Jsku lub

drobnym iwirkiem przynajmniej na 10 cm.

wysoko, o ile zachodzi możność zamtdenia

się wody przy forsovJniejszem pompow~niu.

§ 9. ' Komisje uzdrowiskowe są obowiązane

utrzymywać w ewidencjI wszystkie studnie, znajdujące

się na terenie granic ochrony scmitarnej, oraz poddawać je conajmniej 2 ra zy do roku oględzinom fachowym, a w09ę w razie potrzeby badaniu szczegółowemu

(chemicznemu, bakterjologicznemu).

§ 10. Czyszczenie studni powinno si~ odbywać

w miarę potrzeby, określonej zmniejszeniem sic:: wydajności wody lub jej zanieczyszczeniem.

Czyszczenie polega na wypompowaniu wody

ze studni, usunięciu z dna mułu lub zamulonego

piasku (żwirku), na ponownem podsypaniu dna świe­

żym piaskiem lub przemytym żwirkiem i w razie potrzeby na odka żen iu dna i cembrowiny roztworem

wapna chlorowego (calcaria hypochlorosa), o kon-

'O!iennik Ust~. Poz. 1016.

Ni 125.

centracji odpowiad~jącej 10~20 mg. cźynńego chloru

na jeden litr wody.

W tym celu należy po śpompowaniu wody ze

studni, oczysżczeniu dna i ponownem wypełnieniu

si~ studni ,wodą, wsypać do niej odpowiedni ładunek

wapna chlorowego, odczekać 24 godziny, wodę wapienną odpompować i powtarzać odpompowanie tak

długo, dopóki woda nie przestanie mieć zapach

chloru i wykazywać obecność aktywnego chlóru.

Odkażanie studni powinno si~ odbywać pod

nadzorem lekarza uzdrowiskowego.

§ 11. Studnie, znajdujące się na terenie granic

ochrony sanitarnej, a nieodpowiaGlające warunkom

niniejszych przepisów, mają być w przeciągu jednego

roku ód dnia ogłostenia rliniej3zego rozporządzenia

kosztem właścicieli studzien doprowadzone do stanu

wymagalnego, a w przećivJnym razie ulegną zamknięciu.

Próby wody.

1513

Ustępy i klo~ety.

Każdy dom mieszkalny, lub służący do

p'obytu w nim ludzi powinien mieć ustęp.

Wewn~trz - budynku mieszkalnego mogą być

urządzane tylko tJst~py z klozetami, wodą przemywanemi, . lub dezodórowane torfem i wentylowane

przez klozet rurą ponad dach realności. Ustępy po winny być widne posiadać odpowiednią wentylację,

podłogę ńieptzepuszczalną, . szczelne ściany z lamperjami, żmywalneml wodą. Sedesy powinny mieć

konstrukcję umożliwiającą zachowanie ich czystośc i.

Klozety wodne muszą być oddzielone od rur spadowych za pomocą syfonów.

W domach nieposiadających w oddzielnych

mieszkaniach klozetów mają być urządzone ustępy

ogólne o ile można osobne dla mężczyzn i kobiet;

urządzenie ich powinno odpOWiadać wymienionym

powyżej wymaganiom sanitarnym. Każda ubikacja

ma być zaopatrzona w drzwi zamykane od wewnlltrz;

ściany miedzy oddzielnemi ubikacjami mają ' być

szczelne i dostatecznie wysokie.

§ 16.

'dłuższego

§ 12. Pobieranie prób wody dla badania chemicznego lub bakterjologicznego, winno odbywać się

w sposób określony w załączniku N!! L

Ustępy publie.zna.

Pobrane w sposób przepisany. próby, winny być

skieroviane celem zbadania do jednego z państwo­

§ 17. W miejscach, gdzie gromadzi się dużo

wy~h zakładów badania żywności i przedmiotów . ludzi, jakoto: na rynkach, bulwarach, placach i t. p.

użytku.

_

komisje uzdrowiskowe obowiązane są wybudować

O wynikach badania prób należy powiadomić dostat~czną liczbę ustępów i pisuarów publicznych

lekarza powiatowego.

z oddziałami dla mężczyzn i kobiet. Ustępy o ile nie

mogą być przemywane wodą powinny być dHed~­

D Z 11\ Ł II.

rowane torfem.

Przepisy o zabezpieczeniu czystości powietiza

i gruntu.

§ 13. Usuwanie nieczystości z obrębu uzdrowiska powinno si~ · odbywać

a) przez odprowadze11ie wszelkich nieczystości

płynnych , drogą podziemną w zamkniętych

przewodach t. j. kanałach;

b) przez wywożenie śmieci domowych i ulicznydl do wyzr'latzonych przez Komisję uzdrowiskową miejsc.

Kanalizacja.

§ 14. Stosownie do art. 5 ustawy ouzdrowIskach obowiązane SEl uzdrowiska, posiadające charakter użyteczności publicznej, urządzić w terminie

lat 5-u (art. 27, ustawy) od daty niniejszego rozporządzenia prawidłową kanaliżację do powszechnego

użytku ludności.

Za!iadhitże dane do wykonania projektów kanalizacji jak również i . same projekty podlegają za-

twierdzen iu Ministerstwa Zdrowia Publicznego i Ministerstwa Robót Publicznych.

§ 15. W miarę oddawania do użytku sieci kanalizacyjnej, komisja uzdrowiskowa będzie wyznanieruchomości terminy obowiąz­

kowego przyłączenia do sieci kanalizacyjnej ich nieczała właścicielom

ruchomośc i.

W miarę przyłączenia danych posesji do sieci

ogólnej, istniejące w nich doły ushlPowe i inne urzą­

dżenia asenizacyjne powinny być usuwane t. j. oczy-

szczane, rozebrane i zasypane w terminie przez komisj~ wskazanym.

.

§ .18.

Ustępy

prywatne i publiczne powinny

być utrzymywane we wzorowej czystości. Odpowiedzialność za uchybienia w tym wzglądide ponosi właś­

ciciel nieruchomości lub jego prawny zastępca.

U5t~py publiczne powinny

dla utrzymania czystości.

§ 19.

obsługę

mieć

stałą

Doły kJoaczn ••

.."

§ .20. W okresie przejściowym, aż do cza~ u

wprowadzenia powszechnej kanalizllcji (art. 15) oraz

i później w tych przypadkach, gdzie-z jakichkolwiek

powodów - skanalizowanie nieruchomości okaże 'się

natazie niewykonalne, może komisja uzdrowiskowa

dozwolić na istnienie i używanie dołów kloacznych

i budowę nowych, o ile GdpowiCldać bt:dą wymogom

§ 22.

§ 21 . O niewykonalności skanalizowania nieruchomości , względnie o ni e możliwO.ści połączenia

jej z siecią kanałów orzeka miejscowa komisja uzdrowiskowa.

§ 22. Budowanie dołów kloacznych pod ubikacjami mieszkalnemi jest nie dopuszcz alne. Doły te

nie powinny również przylegać do ścian domów

mieszkalnych; pozatem winny odpowiadać następu­

jącym warunkom

1) odległość szczelnego dołu kloaczneg o od

studni nie może być mniejsza niż 10 mtr.;

2) doły kloaczne powinny posiedać śdany i dno

.zbudowane z betonu Illb mocno wypalonej

cegły, na zaprawie cementowej, wfiwnątrz cementem wyprawione;

I

3)

część dołu kloacznego występująca poza ściany

budynku ustępowego powinna posiadać szczelne przykrycia o ile możności z betonu lub

cegły, oraz szczelnie zamykany otwór dla

czyszczenia dołu za pomocą przyrządu ssącego;

t8k dno jak i ściany boczne mają być z zewnątrz obłożone warstwą ubitej gliny 30 cm.

grubości;

4) doły kloaczne należy oczyszczać tylko w porze nocnej, po zapełnieniu ich najwyżej do

dwóch trzecich wysokości;

5) pożądana jest taka pojemność dołu kloacznego, aby ,zdołał pomieścić trzech miesięczny

dopływ nieczystości z okresu letniego.

§ 23. Do prawidłowego usuwania nieczystości

z dołów kloacznych komisje uzdrowiskowe obowią­

zane są utrzymywać stały tabor asenizacyjny.

Oczyszczanie dołów kloacznych przez wywoże­

nie , zawartości w kubłach lub beczkach zwykłych jest

nie dopuszczalne.

§ 24.

Ustępy i doły kloaczne, które w ciągu

roku od daty ogłosżenia niniejszego rozporządzenia,

nie zostaną doprowadzone do stanu wymagalnego

powyż szemi warunkami, zostaną przez komisję uzdrowisko wą na koszt właścicieli uporządkowane.

§ 25. Doły kloaczne: biologicine, przelewowe,

chłonne i t. p. należy skasować, a na budowę ich

nie zezwolić.

Utrzymywanie w czystości jezdni, chodni~6w i podw6rzy.

/

1-& 125.

Dziennik Ustaw. Poz. 1016.

1514

§ 26. Utrzymywanie w czystości jezdni i chodników jak również i ścieków ulicznych przed każdą

posiadłością jest obowiązkiem

1) komi·sji uzdrowiskowej, w uzdrowiskach posiadając ych specjalny zakład czyszczenia;

2) właściciela posiadłości lub prawnego jego zastępcy, w uzdrowiskach, nie posiadających

zakładu czyszczenia.

Utrzymywanie w należytym stanie rynków, placów, tąrgowisk, skwerów, ogrodów publicznych i t. p.

jest obowiązkiem komisji uzdrowiskowej.

Utrzymywanie czystości na cmentarzach należy

do za rządu parafji wzglę dnie do gmin wyznaniowych.

§ 27. Dla utrzymania czystości na obszarze

uzdrowiska

1) podwórza nieruchomości mieszkalnych powinny mieć powierzchnię równą, o należytym

spadku umożliwiającym odprowadzenie wód

deszczowych do rowów ściekowych i kanałów;

2) drogi i ulice powinne mieć po obu stronach

rowy ściekowe o należytym spadku i być

utrzymywan e w takim st8l1ie, aby wody odpływowe w nich s i ę nie zatrzymywały, a zawiesiny nie o dkł adały.

Podczas pory zimowej lód w rowach należy

wyrąbywać i uSU\'Ia ć;

3) drogi, ulice i chodniki, place, skwery i ogrody

powinny b yć perjodycznie oczyszcz3ne, Gl letnią porą polewane wodą conajrnniej 2 razy

dziennie;

4) na skwerach i targowiskach powinny być

usta wione zbiorniki na od padki, p3pier i t. p.

i opróżniane codziennie • .

§ 28. Na posesjach nie skanalizowanych wszelkie wody zanieczyszczone pochodzące z gospodarstwa

domowego, mogą być zlewane lub wpuszczane tylko

do dołów kloacznych. Niedopuszczalne jest zanieczyszczenie terenu, a mianowicie

1) wPusz.c zanie nieczystości i spłuczyn domowych do otwartych kanałów, rowów ścieko­

wych, dołów pochłaniających oraz do naturalnych zbiorników wodnych;

2) rozlewanie spłuczyn lub nieczystości na podwórzach, drogach i ogrodach, przylegających

do domów mieszkalnych;

. 3) wrzucanie śmiecia, odpadków, padliny i t. p.

do wszelakich zbiorników wodnych, jak również ich nagromadzania w pobliżu wody stojącej lub płynącej.

Śmietniki.

§ 29. Przy każdym domu mieszkalnym, w najdalszym od niego punkcie, powinien znajdować sie

śmietnik stały (murowany, betonowy, względnie drewI)iany wewnątrz smołowany) o pojemności do 1 m 8•

Smietniki muszą być zaopatrzone w pokrywy dobrze

przylegające, aby zapqbiec pladze much i zanieczyszczeniu powietrza. Smietniki stałe mogą być. zastąpione przez przenośne naczynia metalowe (kubły

monachijskie).

Opróżnianie śmietników powinno odbywać sit

codziennie w godzinach porannych. Wzbronić należy

wlewania jakichkolwiek płynnych nieczystości do

śmietników.

Komisja uzdrowiskowa jest obowiązana

i urządzić zdala od zamieszkałych dzielnic

i komunikacji publicznych składy odpadków i śmiecia,

wywożonego z domów i zarządzać perjodyczne spalanie, albo kompostowanie · tegoż przez pokrycie

warstwą ziemi.

,

§ 30.

wyznaczyć

Zakłady przemysłowe.

§ 31. W granicach okręgu ochrony sanitarnej

zabronione jest urządzanie i prowadzenie fabryk lub

zakładów zanieczyszczających grunt, powietrze lub

wodę; nie wołno budować i prowadzić fabryk . połą­

czonych z niebezpieczeństwem dla otoczenia, lub

szkodliwych z powodu dymu, ·hałasu i t. p. w szczególności wszelkich fabryk i zakładów poruszanych siłą

mechani<;:zną.

D Z I f\Ł III.

Przepisy sanitarne dla hoteli, pensjonatów

i pokojów umeblowanych.

§ 32. Każde pomieszczenie przeznaczone na

hotel, pokoje umeblowane lub pensjonat, przed uzyskaniem właściwego pozwolenia na otwarcie powinno

by ć poddane oględ z inom dla ustalenia, czy odpowiada ono przepisom niniejszego rozporządzenia.

§ 33. Hotele, pokoje umeblowane i pensjonaty

w uzd rowi skach, zaopatrzonych w wodociągi i kanalizację mogą \ być otwierane tylko w domach posiadających te urządzenia, zaś w uzdrowiskach nieposiadaj ących . wymienionych urządzeń do czasu ich

uruchomienia, tylko w domach zaopatrzonych w należyte urządzenia ściekowe i wacie; uzn"ną za dobrą.

Na 125.

pokojach umeblowanyc.~

pokojów winna wynoslc

conajmniej 2,75 mtr. a ilośĆ powietrza przypadają­

cego · na jedną osobę nie mniej niż 25 mtr. 3• Pokoje

winny być suche, bezpośrednio oświetlone światłem

dziennem (stosunek powierzchni okien do podłogi

powinien wynosić conajmniej 1 :10), posiadać nale~yte urządzen~a do ogrzewa nia i przewietrzania.

Sciany i sufity powinny być gładkie, jasne, podłogi

szczelne.

§ 34.

1515

Dziennik Ustaw. Poz. 1016.

W hotelach,

i pensjonatach

wysokość

§ 35. W każdym . pokoju ma się znajdować

umywalnia; w hotelach, pokojach umeblowanych

i pensjonatach, o ile liczba pokoi gościnnych jest nie

mniejsza niż 20, powinny się znajdować łazienki lub

conajmniej natryski.

Pokoje winny być utrzymywane we wzorowej czystości t. j. tak, aby ściany, sufity i podłogi,

jak również i wszelkie znajdujące się w pokoju sprzęty

i przedmioty, były wolne od kurzu, brudu, śmieci,

pajęczyny i wszelkiego robactwa. Pokoje winny być

codziennie przewietrzane za pomocą dopływu powietrza zzewnątrz.

. W hotelach, pokojach umeblowanych i pensjonatach nowootwieranych powinna być urządzona prawidłowa wentylacja.

§ 36.

§ 37. Ciepłota w pokojach, zajętych przez gości,

powinna wynosić nie mniej niż 15° C (120 R).

W każdym pokoju winien znajdować się termometr.

§ 38. W nowobuduj<;lcych się hotelach i pensjonatach korytarze powinny być szerokości co najmniej 1,2 mtr. i posiadać dostateczny i bezpośredni

dostęp światła i powietrza zzewnątrz, posiadać podłogę szczelnie ułożoną lub z materjału nieprzepuszc:zalnego.

,

Korytarze nie mogą być zastawiane meblami,

kuframi i t. p. jak również nie mogą służyć za składy

jakichkolwiek rzeczy.

§ 41.

W kuchni nie wolno

mieszkać,

spać,

przechowywać ' łóżek, pościeli, odzieży i innych sprzę­

tów, nieprzeznaczonych do użytku kuchennego.

§ 42. Produkty spożywcze powinny być przechowywane w oddzielnym widnym i dobrze przewietrzanym pomieszczeniu. Produkty łatwo ulegające

zepsuciu, powinny w ciepłej porze roku być prz~cho­

wywane w lodowni, lub zimnej piwnicy.

Spiżarni nie wolno umieszczać obok ustępów.

W spiżarni nie wolno przechowywać materjałów

do opalania i oświetlania .

§ 43. Na każdym piętrze powinny być ustępy,

przyczem jeden ustęp powinien przypadać na liczbę

pokoi nie większą niż 10.

§ 44. Służba hoteli, pokoi umeblowłmych i pensjqnatów, powinna być czysto ubrana.

Osoby pracujące w kuchni, powinny być ubrane

w czyste fa rtu chy bi ałe z napierśnikumi, na głowie

zaś mieć czyste białe czapki i stale dbać o czystość rąk.

W celu utrzymania czystości, służba winna mieć

w swem rozporządzeniu umywalnie wraz z mydłem

i ręcz~ ikami oraz posiadać możność czt;stego korzystania z łaźni lub natrysków.

,

Osoby d otknięte choroba,mi zakaźnemi lub też

chorobami skóry, połączo nemi z uszkodzeniami jej

całości, jak ró w nież otwartą gruźlicą płuc, nie mogą

pełnić obo wiązków służby w wymienionych zakładach.

Kandyda ci do służby, powinni wykazać się świa­

dectwem lekarza ł uzdrowiskowego, stwi~rdzającym

stan ich zdrowia.

§ 45. Pokoje dla służby, mieszkającej przy Zakładzie powinny być oddzielne dla kobiet i dla męż­

czyzn; winny być urządzone i utrzymywene w myśl

§ 34 i 36 niniejszego rozporządzenia.

Każda osoba powinna posiadać oddzielne łóżko.

§ 46. Bielizna zakładowa powinna być czysta,

utrzymywana w całości i często zmieniana. ' Każdy

przybywający gość powinien otrzymać czystą (świeżo

upraną)

bieliiznę

pościelową,

względnie

stołową.

Kuchnia powinna być przestronna, widna, Serwetki stołowe dla stołowników powinny być przemieć ściany jasne, pomalowane farbą olejną conajchowywane każda oddzielnie w czystym numerowamniej do wysokości 1.5 mtr. lub wyłożone do tejże ,nym woreczku.

wysokości materjałem ceramicznym, podłogę nieprzeW zakładzie powinien być stały zapas czystej

puszczaln ą i należyte przewietrzanie. Pozatem kuchnia

bielizny pościelowej, conajmniej na dwie zmiany.

winna posiadać odpowiednie urządzenie do mycia

Bielizna pościelowa i stołowa czysta, jakoteż

naczyń kuche nnych wodą bieżącą. Zakłady posiadabrudna, powinna być przechowywana oddzielnie,

jące powyżej 20 pokojów powinny mieć specjalne

w specjalnie na ten · cel przeznaczonych pomieszczeubikacje do mycia naczyń.

niach.

.

Kuchnie mogą się mieścić w suchych, widnych

Bielizna brudna nie może być pod żadnym pozorem przechowywana w kuchni, spiżarni, jadalni jak

półsuterena ch z bezpośrednim dostępem światła i powietrza zzewnątrz , jeżeli zagłębienie ich nie przekra- również w pokojach przeznaczonych do mieszkania.

cza l /S ogólnej wysokości.

§ 47. Wszystkie pomieszczenia i urządzenia

§ 40. Kuchnie powinny być w ten sposób urzą­ w hotelach, pokojach umeblowanych i pensjonatach

dzone, aby drażniące zapachy nie przedostawały się należy utrzymywać we wzorowym porządku i czystości.

do części z amieszkałej zakładu.

Do przestrzegania tego jest obowiązany właściciel

W letniej porze roku kuchnie winny być zabez- , zal<:ładu lub jego prawny zastępca.

Do obowiązków właściciela zakładu względnie

pieq:one od much za pomocą siatek w oknach.

Naczynia kuchenne, szafy, i półki należy utrzy- dzierżawcy należy również

1) bezzwłocznie zawiadomić władze sanitarne

mywać w bezwzględnej czystości. Naczynia miedziane

o każdym wypadku choroby zakaźnej, który

winny być wewnątrz pobielane cyną bez domieszki

zajdzie w z akładzie;

ołowiu.

§ 39.

Dziennik Ustaw. Poz. 1016.

" t

,

2) nie zezwalać pod żadnym pozorem na dokonywanie w zakładzie złożonych zabiegów

chirurgicznych;

3) baczyć, aby wietrzenie i trzepanie pościeli ,

garderoby, dywanów, mebli i t. p. odbywało

się wył'lcznie na podwórzu najpóźniej do

godz. B-ej rano;

4) nie wynajmować pokoju, w którym zaszedł

wypadek choroby zakaźnej innej osobie, przed

odkażeniem w sposób przepisany;

5) przedsiębrać wszystkie środki mające na celu systematyczne , tępienie much i innych

owadów.

§ 48. We wszystkich korytarzach, pokojach

kuchniach, powinny stać na miejscach widoctnyth,

napełnione wodą spluwaczki, dające się łatwo oczyś­

cić i odkalić.

Spluwaczki winny być codziennie opróżniane

i myte.

Na ścianach mają być umieszczone pouczenia

o niepluciu na podłogt:.

§ 49. Wszystkie nowootwierane hotele, pokoje

umeblQWane i pensjonaty, muszą bezwzględnie odpowiadać niniejszym przepisom.

Hotele, pokoje umeblowane i pensjonaty już

is'nlejące, powinny W ciągu roku od dnia ogłoszel1ia

niniejszego rozporządzenia przystosować swe urzą­

dzenia do niniejszych przepisów; w razie przeciwnym

ulegną one zamknięciu, aŻ do czasu uporządkowania.

W drodze wyjątku władza administracyjna I instancji, po wysłuchaniu opinji komisji uzdrowiskowej

może zezwolić na dalsze istnienie zakładu, chociaż

zakład ten niezupełnie odpowiada wymaganiom niniejszego razporządzenia.

§ 50. W każdym hotelu, polwjilch umeblowanych lub pensjonacie, winna się znajdować opaginowana przez koń1isj~ uzdrowiskową książl<;a zażaleń,

o cr:em goście powinni być powiadomieni prz~z wywieszenie odpowiednich napisów w Itażdym pokoju.

§ 51.

Nadzór

nad wylwnaniem niniejszych

przepisów sprawują miejscowe komisje uzdrowiskowe i władze administracyjne w toku instancji.

Przepisy co do zachowania czystości

w m i e s z k et n i 21 C h

P r Y wat n y c h, o d n El j m o w a n y c h kur a c j u s z o m.

§ 52.

Właściciele domów, względnie właści­

ciele lokali, 'Odnajmując mieszkania kuracjuszom,

powinni je oddawać w stanie czystym_ Za utrzymanie czystośc i odnajętych pomieszczeń odpowiedzilllni

są Ich czasowi lokatorzy.

§ 53. Właściciele domów, względnie właścicie­

le lokali, winni utrzymywać otoczenie domu, U!itępy,

k1~tki

§ 55. Komisja uzdrowiskowa po stWierdzeniu

przeWInlen w utrzymywaniu czystości w domach lub

miesżkaniach wydaje 'zarządzenia ich właścicielom

o doprowadzenie do . należytego porządku w terrninie wskazanym przez komisj~; zaś w razie I"liewykonania tego rozpon;ądzenia zarządza odpowiednie i<:h

oczyszczen ie na koszt winnych.

P r z e,p i s Y

"

o b o wi ą z u j ą c e r e s t a u r a c j e

i j a d ł o d a j n i e.

§ 56. Kuchnie obsług uj ące restauracje i wszelkiego ródzaju jadłodajnie winny odpowiadać warunkom, przewidzianym w §§ 40, 41, 42, 43 i 45 araz

ustęp 2 § 47 niniejszego rozporządzenia.

§ 57.

Sale jadalne w restauracjach, pensjonai jadłodZ2jniach oraz wszelkie znajdujące się

w ńich sptie:ty powinny być utrzymane we wzorowej czystości, stoły nakryte czystemi serwetami, serwetkI stołowe o ile nie są z bibułki każdorazowo

zmienianej, powinny być przechowywane w c::zystyc;:h

numerowanych torebkach, naczynia stołowe i przybory do jedzenia zawsze czysto wymyte, naczynia

do soli , pi~prxu i t. p_ zaopatrzone W dziurKowane

przykrywki; na czyni61 do musztardy, chrzanu i t. p.

przypraw zaopatrzone 'IN łyżeczki.

Znajdujące się na buf~cie pokarmy powinny

być zabezpieczone od kurzu i much.

tach

D Z IF\ Ł

IV.

Postanowienia ogólne.

§ 58. Szczegółowe postanowienia w granicach

nini ejszeg o rozporządzen ia wydadzą komisje użaro­

wiskawe w myśl att. 34 ustęp 4 ustawy z dn. 23 merca 1922 r. o uzdrov.'iskach.

§ 59. Każda osoba przebywająca w uzdrowisku obowiąz ana jest poddać się przepisom wynikają­

cjtm z niniejszego rozporządzenia.

§ 60.

Przekroczenie przepisów niniejszego roz-

porządzenia karanę będzie przez komisję uzdrowiskową w drodze nakładania natychmiastowo śCiągal­

nych kar do wysokości przewidzianej llstaW<imi.

· Niezależnie od tego komisja uzdrowislwWa mer

ze wdro żyć przeciwko winnym postępowanie karnoadministracyjne lub sądowe.

§ 61.

RozpQfządzenie

niniejsze

oboWiązuje

z. dniem ogłosze nia.

Kierownik Ministerstwa Zdrowia Publicznego: Adamski

,ii

Us,/,

. 4

.

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ.

,

N2 125.

9 grudnia

Rok 1923.

Treść: 1016. Rozporządzenie

Ministra Zdrowia Publicznego z dnia 19 listopada 1923 r. w przedmiocie

przepisów sanitarnych dla uzdrowisk, posiadających charakter użyteczności publicznej • . • •

1511

1017. Rozporządzenie Minis.t ra Kolei Żelaznych z dnia 3 grudnia 1923 r. G podwy~szeniu taryfy

osobowej i bagażowej na kolei podjazdowej Piotrków ~ Sulej6w • • • • • • • • • •

1511

1018. Rozporządzenie Ministra Skarbu z dnia 4 grudnia 1923 r. o zmianie cennika detalicznej sprzedaży wyrobów tytoniowych tak państwowych jak i prywatnych fabryk.

• • .•

'"

1517

-=

1016.

Rozporządzenie Minis~ra

Zdrowia

Publicznego

z dnia 19 listopada 1923 r.

w przedmiocie przepisów sanitarnych dla uzdrowisk, posiadających charaIder użyteczności

publicznej.

. Na podstawie art. 26 i 42 ustawy z dniFl 23 marca

1922 r. o uzdrowiskach (Dz. U. R. P. N2 31, poz. 254)

i po wysłuchaniu opinji Państwowej Rady do Spraw

Uzdrowisk zarządza się w granicach okręgu ochrony

sanitarnej uzdrowisk, posiadających charakter uży­

teczności publicznej co następuje: I

J

Załącznik do rozp, Min. Zdr.

Pub!. z dnia 19.X!. 1923 r. (poz_ 1016).

schodowe, korytarze, piwnice i poddasza w stanie wymaganej czystości, stosownie do przepisów niniejszego rozporządzenia.

o pobieran iu prób wody do badania.

§ 54. Poza kontrolą perjodyczną obowiązana

jest komisja uzdrowi~kowe dokonywać kontroli w wypadkach otrzymania zażaleń, bądź to od lokatora

bądź też od właścicieli sąsied r.i ch posesji.

Sposób pobierania prób wody z jakiegokolwiek

zbiornika w celu zbadania jej, wpływa w dużej mierze na wynik badań, będący w znacznym stopniu

zale:i:nym zarówno od tego: w jakim miejscu, w ja-

Instrukcja

•

N2 125.

Dziennik Ustaw. Poz" 1016, 1017 i 1018.

----~--------------

-----,--

kim czasie, w jakie naczynia, w jakiej iJosci próba

jest pobrana, jal< i od tego, ile czasu uplywa od

chwili robrania próby do chwili rozpoczęcia badań.

Przy pobieraniu prób wody winien być sporzą­

dzony protokół dołączony do próby, zawierający nast,ępujące dane

a) miejscowości i dane o miejscu, z którego

próba jest pobrana;

b) temperatura powietrza i wody w chwili po·

bvania próby;

c) czas pobrania próby;

d) rodzaj zbiornika, z którego pobrana jest próba;

e) miejscowe urządzenia techniczne; ,

f) przyczyna, dla której woda winna być zbadana.

Pobieranie prób wody winno się odbywać według wskazówek następujących

1. Pobieranie prób wody ze studzien i z kranów wodociągowych .

Woda ze studzien z pompami i z kranów wowinna być brana do badania po uprzed·

. niem odpompow aniu, e\ventualnie zlewaniu wody

w ciągu kilku minut. Ze studzien bez pomp, woda

winna być czerpana przyrządem specjalnym, w braku

jego wiadrem czysto wymytym i spłukanym dokład­

nie wodą pobieraną.

dociągowych

2. Pobieranie prób wody z odkrytych zbior·

ników (rzeki, stawy i t. p.). _

Badanie tych wód ma po części na celu stwierdzenie, jaki wpływ na skład wody w rzekach, stawach i t. d. wywiera zamieszkana osada lub zakłady

fabryczne przemysłowe. Z wód tych winny być pobrane cztery próby, mianowicie

l-sza próba: pobrana z wód odpływowych (ścieków)

powyżej miejsca ujścia ich do rzeki;

2-ga

pobran" z '{lody rzecznej, w odległości

"

'100 - 300 metrów, powyżej miejsca

Dla b~dań bakterjologicznych należy pobierać

próby w naczynie bezwzględnie wyjałowione, w i1ośc~

1/4_1/2 litra z zachowaniem odpowiednich ostrożności

w celu uniknięcia zakażenia wody i przesyłać jaknaj'

spieszniej do zakładu badawczego.

5.

dania.

pobrana w odległości l l t - 1/2 klm. poniżej miejsca ujścia ścieków t. j. w miejscu w którym ścieki i woda tworzą je-

II

dnolitą rf'lLeszaninę;

pobrana poniże] miejsca ujścia ścieków

VI odle g ło śc i 5-10 klm. od mie jsca po-

4-ta

brania próby 3-ci e j.

Próby 2, 3 i 4 pobierać należy z g!ębokości

20-30 ctm. od powierzchni wody. •

Ze zbiornika z wodą stojąc~, winny być pobrane

dwie próby: jedna bUzko ujścia ścieków, druga zaś

w tym miejscu, w którym woda i ścieki tworzą je-

1017.

Rozporządzenie Ministra Kolei telaznyeh

z dnia 3 grudnill 1923 r.

O podwyższeniu

taryfy osob~wej i

na kolei podjazdowej Piotrków -

Pobieranie prób z wód

bagażowej

~ulejów.

Na mocy dekretu z dnia 7 lutego 1919 r. o tym·

czasowem przekazaniu Ministrowi Komunikacji prawa

wydawania przepisów o przewozie osób, bagażu i towarów, oraz ustalania taryf przeY'ozowych na kole·

jach polskich (Dz. P. P. P. N!! 14 poz. 152) i w porozumieniu z Ministrami Skarbu oraz Przemysłu

i Handlu, zarządza się co nast~puje

Na kolei podjazdowej Piołrków-5wlejów

na przewóz osób

do 12.000 mk. od osoby i kilometra w kI. MI i

do 18.000 mk. od osoby i kilometra w kI. H.

§ 1.

podwyższa si~ opłaty

§ 2. Opłaty na przewóz bagażu, bez względu

na odległość, od sztuki do 100 kg. podwyższa si~

do 50.000 mk.

§ 3. Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie

z dniem ogłoszenia. Jednocześnie traci rt:l0c obo~

wiązującą rozporządzenie Ministra Kolei Zelaznych

z dnia '17 listopada 1923 , r. (Dz. U. R. P. N2 120,

poz. 972).

Minister Kolei Żelaznych: Nosowicż

Minister Skarbu: W. I\ucbarski

dnolitą mniejwięcej mieszaninę.

3.

Opakowanie i przesyłanie prób do ba·

,

Po napełnieniu wodą nalcly butelki zakorkować,

szyjki ich owinąć papierem woskowym lub płótnem

i zapieczętować. Do butelki winien być dołączony

protokół z pobrania danel próby.

Próby winny być

bezzwłoczr;ie przesłane do Państwowego Zakładu

Badailia Zywriości i pl'zedmiotów użytku (najwyżej

w ciągu 2-3 dni).

ujścia ścieków;

3-cia

1517

-,-----,--------~---------

Minister Przemysłu i Handlu: Szydlowski

odpływowych

(śc:ie}tów).

Przy pobieraniu próby z wód odpływowych na·

leży stwierdzić, czy skład ścieków w ciągu dnia jest

stały-w tym wypadku pobiera się jedną próbę, czy

1018.

Rozporządzenie Ministra Skarbu

też zmienny, wówczas należy pobrać w ciągu dnia

kilka prób i połączyć je razem.

4.

z dnia 4 grudnia '1923 r. ;

Naczynia do pobierania prób wody.

Dla dokonania całkowitego badania wody, naw ilości 2-3 litrów; dia badania

skróconego-l litr. Próby powin ny być nalewane

w butelki całkowicie czyste i wypłukane kilkakrotnie

wodą po bieraną, opatrzone korkami doszlifowanemi;

w braku ich korkami nieużywanemi, wygotowanemi

w czystej wodzie.

Jeży pobrać próbę

zmianie cennika detalicznej sprzedaży wyro·

bów tytoniowych tak państwowych jak i prywatnych fabryk.

O

Na mocy art. 17 ustawy z dnia 1 czerwca 1922 r.,

o monopolu tytoniowym (Dz. U. R. P. z 1922 r. N247,

poz. 409, zarządza się co następuje