Ustawa z dnia 26 września 1922 r. dotycząca kwalifikacji zawodowych do nauczania w szkołach średnich ogólnokształcących i seminarjach nauczycielskich państwowych i prywatnych.

Kwalifikacje zawodowe do nauczania w szkołach średnich ogólnokształcących i seminarjach

nauczycielskich posiada tylko ta osoba, która zdała egzamin państwowy na nauczyciela

szkół średnich, ustanowiony rozporządzeniem Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia

Publicznego.

Szczególne kwalifikacje zawodowe do nauczania religji w szkołach średnich ogólnokształcących

i seminarjach nauczycielskich oraz sposób ich uzyskania określi Minister Wyznań Religijnych

i Oświecenia Publicznego w porozumieniu z właściwemi władzami kościelnemi.

Nauczycielem szkoły średniej ogólnokształcącej lub seminarjum nauczycielskiego może

być tylko osoba, posiadająca kwalifikacje zawodowe, wymienione w art. 1 lub 2. Minister

Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego może dopuścić do nauczania osobę, nieposiadającą

takich kwalifikacji, jednak na okres nie dłuższy niż 4-letni.

Nauczyciel szkoły średniej ogólnokształcącej lub seminarjum nauczycielskiego może

udzielać nauki przedmiotów, nie objętych jego kwalifikacją, tylko za zgodą kuratora

okręgu szkolnego.

Postanowienia przejściowe.

Za posiadające kwalifikacje zawodowe do nauczania w szkołach średnich ogólnokształcących

i seminarjach nauczycielskich uważa się również

a)

osoby, posiadające świadectwa egzaminu nauczycielskiego, wydane przed 1 listopada

1918 r. przez b. austrjackie komisje egzaminacyjne dla kandydatów na nauczycieli szkół

średnich lub komisje egzaminacyjne dla kandydatów na nauczycieli rysunków odręcznych

i dla kandydatów na nauczycieli gimnastyki w szkołach średnich, a w czasie od 1 listopada

1918 r. do dnia 1 września 1921 r. przez takież komisje w Krakowie i Lwowie;

b)

osoby, posiadające świadectwa egzaminu nauczycielskiego, wydane przed 1 listopada

1918 r. przez b. austrjackie komisje egzaminacyjne dla nauczycieli muzyki, a w czasie

od 1 listopada 1918 r. do chwili wejścia w życie niniejszej ustawy przez takąż komisję

we Lwowie, oraz osoby, które aż do tej chwili uzyskały pełne dyplomy z ukończenia

konserwatorjum warszawskiego, lwowskiego, wyższej szkoły muzycznej im. Fr. Chopina

przy Towarzystwie Muzycznem w Warszawie, lub dyplomy ukończenia konserwatorów zagranicznych,

uznanych przez Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego za równorzędne,

i odbyły przynajmniej 2-letnią, przez Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego

uznaną za zadowalającą, praktykę szkolną;

c)

osoby, posiadające świadectwa egzaminu nauczycielskiego, wydane przed 11 lipca 1919 r.

przez pruskie „Wissenschaftliche Prüfungskommissionen”, oraz osoby, posiadające świadectwa,

wydane w czasie od 11 lipca 1919 r. do 1 października 1921 r. przez komisję egzaminacyjną

na nauczycieli szkół średnich, utworzoną w Poznaniu rozporządzeniem Naczelnej Rady

Ludowej;

d)

osoby, posiadające wydane przed 1 października 1917 r. świadectwa państwowe rosyjskie

„uczitiela gimnazji”, „wyższawo domaszniawo nastawnika” lub „domaszniawo nastawnika”,

względnie „uczitiela”,-te ostatnie, o ile ich właściciele posiadają studja wyższe;

e)

osoby, posiadające dyplomy na nauczyciela szkół średnich, wydane przed wejściem w

życie niniejszej ustawy przez państwowe komisje egzaminacyjne dla kandydatów na nauczycieli

szkół średnich powołane przez Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego;

f)

osoby, posiadające dyplomy ukończenia kursu naukowego lub pedagogicznego, lub też

studjum pedagogicznego, wydane przed wejściem w życie-niniejszej ustawy przez państwową

komisję egzaminacyjną przy Państwowym Instytucie Pedagogicznym w Warszawie;

g)

osoby, posiadające świadectwa 1 stopnia na nauczyciela rysunku i modelowania, wydane

przed 1 czerwca 1921 r. na zasadzie statutu tymczasowego Królewsko - Polskich Kursów

Pedagogicznych dla nauczycieli rysunku w Warszawie z dnia 19 września 1918 r., oraz

osoby, posiadające dyplomy ukończenia państwowych kursów pedagogicznych dla nauczania

rysunków w Warszawie, wydane w czasie od 1 czerwca 1921 r. do chwili wejścia w życie

niniejszej ustawy;

h)

osoby, posiadające świadectwa egzaminu, uprawniające do prowadzenia ćwiczeń cielesnych

w szkołach państwowych powszechnych, średnich i seminarjach nauczycielskich, wydane

przed wejściem w życie niniejszej ustawy na podstawie statutu państwowych kursów wychowania

fizycznego, zatwierdzonego przez Ministra Wyznań Religijnych i Oświecania Publicznego

z dnia 14 września 1921 r. (Dz. Urz. Min. W. R. i O. P. № 17, poz. 175) oraz na podstawie

rozporządzenia Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego z dnia 29 marca

1922 r. w sprawie programów i egzaminów końcowych na państwowych kursach wychowania

fizycznego (Dz. Urz. Min. W. R. i O. P. № 16, poz. 155);

i)

osoby, posiadające świadectwa, upoważniająjące do nauczania slojdu w seminarjach,

szkoech średnich i powszechnych, wydane przed wejściem w życie niniejszej ustawy na

podstawie okólnika Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego z dnia 13

marca 1920 r. (Dz. Urz. Min. W. R. i O. P. № 11, poz. 79);

j)

osoby, które przed wejściem w życie niniejszej ustawy uzyskały doktorat lub dyplom

ukończenia z egzaminem studjów wyższych oraz odbyły przynajmniej 2-letnią, przez Ministra

Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego uznaną za zadawalającą, praktykę szkolną

nauczycielską w wymiarze przynajmniej 14 godzin tygodniowo;

k)

nauczycieli, którym przyznano prawo pobierania dodatku za studja wyższe na mocy art.

15 ustawy z dnia 13 lipca 1920 r. o uposażeniu nauczycieli i dyrektorów państwowych

szkół średnich ogólnokształcących, seminarjów nauczycielskich, preparand oraz wizytatorów

szkół (Dz. U. R. P. № 65, poz. 433) oraz w myśl art. 17 rozporządzenia. Prezydenta

Ministrów, Ministra Skarbu. Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego i

Ministra b. Dzielnicy Pruskiej z dnia 25 października 1920 r. w celu wykonania ustawy

z dnia 13 lipca 1920 r. o uposażeniu nauczycieli, dyrektorów państwowych szkół średnich

ogólnokształcących, seminarjów nauczycielskich i preparand oraz wizytatorów (Dz. U.

R. P. № 103, poz. 688).

Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego może uznać za posiadających kwalifikacje

zawodowe do nauczania w szkołach średnich ogólnokształcących i seminarjach nauczycielskich

a)

nauczycieli czynnych, którzy przed upływem 1921 r. ukończyli 30 lat życia, odbyli

sześć semestrów studjów wyższych w charakterze studentów oraz 5-letnią praktyką szkolną

nauczycielską, z czego conajmniej 2 lata w szkołach średnich ogólnokształcących lub

seminarjach nauczycielskich w wymiarze przynajmniej 14 godzin tygodniowo, jeśli uzna

1) praktyką za zadawalającą, 2 studja wyższe za dostatecznie udowodnione świadectwami

prac seminaryjnych lub laboratoryjnych, egzaminów półrocznych i t. p.

b)

nauczycieli czynnych, którzy choć nic mogą się wykazać studjami wyższemi w zakresie,

wskazanym w punkcie a), czynią jednak zadość wymienionym tam innym warunkom. jeśli

uzna ich prace naukowa lub pedagogiczną za wybitną;

c)

nauczycieli czynnych, którzy przed upływem 1921 r. ukończyli przynajmniej 45 lat życia

oraz 12 lat pracy szkolnej nauczycielskiej w wymiarze przynajmniej 14 godzin tygodniowo,

z czego conajmniej 5 lat w szkołach średnich ogólnokształcących lub seminarjach nauczycielskich,

jeśli uzna pracę tą za owocną.

Nauczyciele szkół średnich ogólnokształcących i seminarjów nauczycielskich czynni

przed końcem 1921 r., którzy a) mają skończoną szkołę średnią ogólnokształcącą lub

seminarjum nauczycielskie, b) przed końcem sierpnia 1921 r. ukończyli 25 lat życia

oraz c) przed tąż datą odbyli 3 lata szkolnej praktyki nauczycielskiej, uznanej przez

Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego za zadawalającą, w wymiarze conajmniej

14 godzin tygodniowo, z czego conajmniej dwa lata w szkole średniej ogólnokształcącej

lub w seminarjum nauczycielskiem, jako też nauczyciele czynni w szkołach średnich

ogólnokształcących, seminarjach nauczycielskich lub w szkołach powszechnych przed

końcem 1921 r., którzy czynią zadość warunkom, wymienionym pod a) i b), a nadto przed

upływem 1928 r. wykażą się conajmniej 3-letnią praktyką nauczycielską w szkole średniej

ogólnokształcącej lub w seminarjum nauczycielskiem w wymiarze przynajmniej 14 godzin

tygodniowo, jeśli Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego tę ich praktykę

uzna za wybitną, mogą uzyskać kwalifikacje zawodowe do nauczania w szkołach średnich

ogólnokształcących i seminarjach nauczycielskich przez zdanie przed końcem roku 1928

uproszczonego egzaminu państwowego na nauczycieli szkół średnich ogólnokształcących

i seminarjów nauczycielskich, ustanowionego rozporządzeniem Ministra Wyznań Religijnych

i Oświecenia Publicznego. W wyjątkowych wypadkach może Minister dopuścić do egzaminu

uproszczonego kandydata, niespełniającego jednego z dwóch pierwszych warunków.

Osobom, które uzyskują kwalifikację zawodową do nauczania w szkołach średnich ogólnokształcących

i seminarjach nauczycielskich na zasadzie art. 6, dalej tym z pośród osób, wymienionych

w art. 5 lit. a), b), c), d), których oryginalne dyplomy nauczycielskie (świadectwa

egzaminu nauczycielskiego) zostały wystawione w języku nie polskim, wreszcie tym z

pośród osób, wymienionych w art. 5 lit. j), k), które nie posiadają wcale dyplomów

nauczycielskich, Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego wyda dyplomy

na nauczycieli szkół średnich ogólnokształcących i seminarjów nauczycielskich.

Osoby, które w sposób, określony artykułem 7, uzyskają kwalifikacje zawodowe do nauczania

w szkołach średnich ogólnokształcących i seminarjach nauczycielskich, otrzymują dyplomy

na nauczycieli szkół średnich ogólnokształcących i seminarjów nauczycielskich od odnośnej

komisji egzaminacyjnej.

Osoby, które na podstawie art. 5 i w myśl art. 8 pragną uzyskać dyplomy na nauczycieli

szkół średnich ogólnokształcących i seminarjów nauczycielskich, oraz osoby, które

na podstawie art. 6 i w myśl art. 8 uzyskać pragną kwalifikacje zawodowe i dyplomy

na nauczycieli szkół średnich ogólnokształcących i seminarjów nauczycielskich, winny

w przeciągu roku, od chwili wejścia w życie niniejszej ustawy, wnieść do Ministra

wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego odpowiednio udokumentowane podanie. Osoby,

które do powyższego terminu podań nie wniosą, tracą prawo przewidziane artykułami

5, 6 i 8.

Wyjątek może Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego uczynić dla repatrjantów,

przedłużając powyższy termin nie dłużej jednak niż do 2 lat

Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego może ograniczyć przyznawane na

podstawie art. 6 kwalifikacje zawodowe do prawa nauczania w klasach niższych szkół

średnich ogólnokształcących.

Postanowienia art. 3 nie odnoszą się do nauczycieli czynnych w szkołach średnich ogólnokształcących

i seminarjach nauczycielskich przed wejściem w życie niniejszej ustawy. Nauczyciele

ci, jeśli nie posiadają kwalifikacji zawodowych do nauczania w szkołach średnich ogólnokształcących

i seminarjach nauczycielskich, a nie postarają się o ich nabycie przed końcem roku

1928, tracą prawo nauczania w tych szkołach.

Przez studja wyższe, wymienione w art. 5 i 6, rozumieć należy studja, uprawniające

do pobierania dodatków za studja wyższe w myśl art. 4 ustawy z dnia 13 lipca 1920 r.

o uposażeniu urzędników i niższych funkcjonarjuszów państwowych (Dz. U. R. P. № 65

poz. 429) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 lutego 1922 r. w tym przedmiocie

(Dz. U. R. P. № 22 poz. 183).

Wykonanie niniejszej ustawy powierza się Ministrowi Wyznań Religijnych i Oświecenia

Publicznego.

Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem jej ogłoszenia.