Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 sierpnia 1922 r. w przedmiocie przepisów przejściowych o używaniu języka polskiego w sądownictwie i notarjacie w górnośląskiej części Województwa Śląskiego.

§ 2. Termin, określony wart. 6 rozporządze­

nia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 maja

1919 r. o koncesjonowaniu wyrobu i sprzedaży narzędzi mierniczych j o nadzorze nad niemi (Dz. P.

P. P. Ng 57 poz. 346), liczy się od dnia wejścia w ży­

cie niniejszego rozporządzenia.

Rozporządzenie

dniem ogłoszenia.

. § 3.

cie z

Minister

niniejsze wchodzi w

ży­

z dnia 11 sierpnia 1922 r.

O legalnych

jednosU<ach miar, dozwolonych do

dalszego tymczasowego uży wa nia na obszarze

Ziemi Wile ń s k iej.

Na mocy art. 5 ustEIwy z dnia 6 kwietnia 19221'.

o objęciu wł~dzy państwowej nad Ziemią Wileńską

(Dz. U. R. P. NQ 26, poz. 213) oraz na podstaw ie

artykułów 1 j 24 d ek retu o mi a rach z dnia 8 lutego

191 9 r. (Dz. P. P. P. N:! 15, poz. 211), oraz rozporządzeń Rady Ministrów z dni a 17 listopada 1921 r.

(Dz. U. R. P. N2 100, poz. 716) i z dnia 16 cżerw ca

1922 r. (Dz. U. R. P. N2 52. poz. 470), rozci ąga j ący ch

moc obo w i ązującą dekretu o miarach z dnia 8 lute go

1919 r. na teren y Ziemi Wileńskiej. zarządza si~ co

następuje

§ 1. Na obszarze powiatów: wileńskiego, oszmiańs kieg o , świt;ciańskiego, trockiego, braslawskiego,

dziinie ńskiego, duniłowiczowskie g o i wilejskiego dozwala się używać aż do od w ołania dla pomiarów

objętości jal<o jednostek legalnych garnca równego

ćZbUem Httom i kwarty równej jednemu litrowi.

§ 2. W obrocie publicz nym dozwala się posługiwania na obszarze, ok reślonym w § 1, wzorcami

miar, wyrażającemi miar y, dotychczas na tymże obszatze używane, a ńiewymienione w dekrecie o miarach (D,. P. P. P. r. 1919 N2 15, poz. 211) lub rozMinistra Przemysłu i Handlu z dnia

7 kwietni a 1919 r. o legalny·ch jednostkach miar

(Dz. P. P. P. N2 41, poz. 299), rozciągniętem na obszar określon y w § l, ro z porządzeniem z dnia 11 sierpnia 1922 r. (Dz. U. R. P. N2 70 , poz. 629), do dnia

31 grudnia 1922 r. o ile wzorce te były legalizowane

we właściwym ur zędzie miar, cecha legalizacji nie

jęst według przepisów tegoż urzędu p rzedawniona

i wzorce same pozostają legalne i rzetelne.

porządzeniu

Rozporządzenie

po

Rozporządzenie

upływie

niniejsze otrzymuje moc

dwuch tygodni od daty

Minister Przemysłu i Handlu

w z. Henryk Strasburgel'

Ministra

Sprawiedliwości

z dnia 18 sierpnia 1922 r.

w przedmiocie przepisów przejściow~ch · O uży"

waniu języka polskiego w sądownictwie i notarjacie w górnośląskiej cZECści Województwa

Śląskiego.

i Handlu

wz. Henryk Strasburger

Rozporządzenie Ministra Przemysłu

j Handlu

obowiązującą

ogłoszenia.

631.

Przemysłu

630.

§ 3.

,N'l! 70.

Dziennik · Ustaw. Poz. 629, 630 i 631.

1224

Na mocy ust. 1 art. 36 Ustawy Konstytucyjnej

z dnia 15 lipca 1920 r., zawierającej statut organiczny

Województwa Śląskiego (Dz .. U. R. P. N273 poz. 497),

w brzmieniu art. 1 ustawy z dn. 18 pażdziernika

1921 r. (Dz. U. R. P. N2 85 poz. 608) w związku

z ostatnim ustępem art. 40 powołanej Ustawy KonstytucYi.nej w brzmieniu art. 2 ustąwy z dnia 30 lipca

1921 r. (Dz. U. R. P. N2 69 poz. 449) stanowi~ w porozumieniu z Tymczasową Radą Wojewódzką Województwa Śląskiego co następuje

§ 1.

Językiem

urzędowym

w

sądownictwie

notarjacie jest język polski.

Obowiązutące dotychczas w górnośląskiej części

Wojewód ztwa Slą s kiego przepisy o języku urzędo­

wym w sądownictwie i notarjacie zachowują móc

obowiązującą z tą odmianą, że w miejsce języka

niemieck iego wshwuje język polski, i ze zmianami

wprowadzonemi niniejszem rozporządzeniem.

§ 2.

Prawo używania języka urzędowego lub

języka niemieckiego przyznane w postępowaniu przed

sąd a mi zwyczajnemi w polsko-niemieckiej konwencji

górno śląsk iej, zawartej dnia 15 maja 1922 r. w Qenewie, przysługuje także w postępowaniu przed 1'10tarjusz am i, mai.ącymi siedzibę w górnośląskiej części

Województwa Sląskiego.

§ 3. Sędzia, urzędnik wymiaru sprawiedliwQści

lub notarjusz, nie będący w stanie spełniać czynnosci

urzędowych w języku urzędowym (art 1), · może p~zy

spełnianiu ich posługiwać się językiem niemieckim,

a to: sędzia i urzędnik wymiaru sprawiedliwości prz~t

jeden rok po objęciu służby w sądownictwie polskiem, sędzia komisoryjny, podprokurator komisó~

ryjny i notarjusz do dnia 15 lipca 1926 t.

.

Jeżeli takie osoby zwracają się w swoich czynnościach urzędowych do władz lub urzędów, mają­

cych siedzibę w Innych częściach Rzeczypospolitej

Polskiej, odnośne pisma winne być wystosoWane

tylko w języku polskim.

Jeżeli wobec osoby urzędowej, wspomnianej

w ustępie pierwszym, strona interesowana składa

oświadczenie

w języku urzędowym,

należy przybrać

zaprzysiężon e go tłumacza, choćby strona nie oświad­

czyła, że językiem niemieckim nie włada.

§ 4. Przepisy, określające wyjątki od zasad,

wyrzeczonych w § 3, wyda w miarę potrzeby Minister Sprawiedliwości.

-§ 5. Prawa, zastrzeżone wart. 140-146 pow § 2 konwencji, stosują się aż do dnia

15 lipca 1926 r. także do adwokatów, o ile oni nie są

w stanie spełniać swych czynności w języku polskim.

wołanej

M 70.

§ 6. Przepisanych wart. 143 powołanej powy·

:8eJ konWencji tłumaczeń lia JE:zyk polski będzie si~

wymagało dopiero od dnia

§ 7.

1 kwietnia 1923 r.

Jeżeli s~dzia

jednostkowy lub przewodniprzed którym rozprawa się toczy, nie

włada językiem polskim, lub jeżeli w gronie sędziow­

skiem zasiada s~dzia, nie rozumiejący po polsku, rozprawa toczy się w języku niemieckim, o ile ,!"szyscy

sędziowie, a w sprawach karnych także przedstawiciel prokuratury, oraz oskarżony lub jego obrońca,

tym językiem władają.

ile stawający do . rozprawy w przypadku powyhzym posługują s!~ it':zykiem polskim, człon ek

$ttdu, rozumiejący po polsku, tłumaczy ich ptzem6czący

sądu,

°

wlenia,

1225

Ollennlk Ustaw. Poz. 631.

oświadczenia

i 1:elrtenia n!!I j~zyk niemieckI.

S_d moze przywołać tłumacza.

§ 8.

Jeżeli

przy rozprawie w sprawie cywilnej

adwokat przemawia w języku niemieckim, treści przemówi enia nie tłumaczy się, gdy wszyscy Siłdziowie

władają językiem niemieckim.

Od uznania sądu zależy, czy i o ile adwokatowi, nierozumieją~emu Języka polskiego, tlaleiy przetłumaczyć na Jt':zyk tllemiecki istotną treść rozprawy,

toczącej się w j~zyku polskim.

§ 9. Jeżeli przy rozprawie W sprawie karnej

adwokat broni w jt'::tyku niemieckim, tłumac:::zy siEl

!'la )t!Jgo I,vniosek istotną tre ść rozprawy, toczą cej sil:;

W Języku polskim, którego obrońca nie rozumie.

§ 10.

Protokułsplsuje ~ią w języku, w którym

odbywa się rozprawa.

§ 11.

Wyroki pisze się w języku polskim, -

języku niemieckim zaś tylko wtedy, gdy członek

sądu", mający pisać wyrok, językiem polskim dostatecznie nie włada. Wyrok podpisują sędziowie, wła­

dający językiem, w którym ' go napisano.

w

Jeżeli wyrok pisze się w języku niemieckim,

(ust. 1), tłumaczy się go - z wyJątkiem opisu stanu

rzeczy i motywów na język polski, tłumaczenie to

tworzy istotną część składową wyroku, umieszczaną

w jego wypisach na samem czele. Pod względem

wykonalności i prawomocności wyroku miarodajnym

jest jego tekst polski. W razie różnicy między

t&k~tem pólskim a niemieckim sprostowanie tekstu

polskiego może nastąpić tylko VI drodze uchwały,

wydaMj pr:żez ' jednego z sędziów z wykształceniem.

ptawniczem, wyznaczonych w tym cellJ corocznie

przez prezesa właściwego sądu okr~gowego, a przy

wyrokach sądu apelas:yjnego przez prezesa tegoż sądu.

§ 12! Minister Sprawiedliwości mote zlmądzić

odpowiednie stosowanie przepisu ustt;pu pierwszego

'§ 11 do innych rozsthtygnień s~dowych, które są

lob mogą być wykonalne.

§ 13~ Przepisy, zawarte w poprzednich paragrafach. stosują si ę odpowiednio taKże do sądowych

i notarjalnych dokumentów dobrej woli, o ile postanowienia, zamieszczone ponl ~el, nic innego nie stanowl(\.

§ 14.

Minister Sprawiedliwości jest władny wy-

da~ zarządzenie w przedmiocie sporządzania przekładu polskiego w razie spełniania czynności w j~zyku

niemieckim, w przedmiocie

tłum~czów, których także

niezaprzysiężonych

przybierać

stale

możlia celem

sporządzenia przepisanych tłumaczeń na język polski

lub na język niemiecki, w przedmiocie zaprzysiężeflia

takich tłumaczów i wykonywania nad nimi nadzoru,

oraz w przedmiocie kar porządkowych za niestosowanie się notarjuszów do przepisów odnośnego rozporządzenią.

§ 15. Jeżeli strona przy przedsiębraniu aktu

dobrej woli chce oś wia dczenie swoje złożyć w lęzyku

niemieckim, nie potrzebuje skłądać oświadczenia, że

językiem polskim nie włada lub że chce zeznawać

w języku niemieckim, ani też nie potrzeba żadnego

protokularnego stwierdzenia w powyższych kierunkach.

§ 16. Czynności, wymienione w § 183 niemieckiej ustewy o czynnościa ch dobrej woli i Wart.

56-59 tak iejże ustawy pruskiej, f1Elleży przedsiębrać

tylko w Jt;zyku pols kim; post anowienie to nie obowią zuje sędziów, urzędników wymiaru sprawiedliwości i notarjuszów, nie posiadających znajomości

języka polskiego, ha czas do dnia 1 stycznia 1923 r.

§ .17. $ędt:ia lub notarjlJsz, który spisld akt

w języku polskim lub w języku niemieckim, ma prawo protokuł te swej czyhtJOścl prz e łożyć w csłości

lub w wyCiągu na język niemiecki wzglądnie na jli'j.

zyk polski, albo takie tłumaczenie poświadczyć z tym

samym skutkiem prawnym, jak tłumacz zaprzysię­

żony, o ile wedle przedłożonego przezeń prezesowi

sądu okręgowego oswladclemia pis(lrtlnego obydwoma językami poprawnie włada.

§ 18. Posługiwanie się językiem niemieckim

wbrew przepisom, w powyższych paragrafach zawartym, nie pociąga za sobą ujemnych skutków prawnych dla stron, z wyjątkiem naruszenia przepiśu

§ 6 i ustępu pier~szego § 1L

§ 19. Wszelkie według dotychczasowych ustaw

konieczne oznaczenia firmowe i inne, jakoto: "Offene

HandelsgeselIschaft", "f\ktiengeselIschaft", "Kommanditgesellschaft auf f\ktien", "Gesellschaft mit beschrankter Haftung" , "eingetragene Genossenchaft

mit unbeschrankter Haftpflicht, mit beschrankter

Haftpflicht, mit unbesthrankter NachschllS~pflicht"

i t. p. należy zastąpić odpowiedniemi oznaczeniami

polskiemi, jako to: "Spółka jawna ", "Spółka f\kcyjna",

"Spółka akcyjl'lo-komandytovla", "Spółke'l z ograniczoną porE:;kCl", "SpółdZielnia zapisana z nieograniczoną odpowiedzia l nością, z ograniczoną odpowiedżialnością, z nieograniczonym obowiązkiem dopłaty"

i t. p.

ZastE;pcy prawnl firm i osób prawniczych są

obowiązani wnioski w myśl powyższego . przepiSu

przedłożyć sądowi do sześciu miesiE:;cy od dnia wejś­

cia w żyćie niniejszego rozporządzenia pod rygorem

kar porządkowych z § 14 kodeksu handlowego i § 160

prawa spółkowego.

Wniosku takiego nie uwaźa si~ Ul zmianę statutu.

Na przyszłość woino firmy I osoby prawnicze

zapisywać db rejestrów i do Ksiąg gruntowy ch tylko

% oznaczeniami, zmiel'lionemi Hosownie do ustĘpu

pierwszego.

/

Dzie11nik Ustaw. Poz. 631 i 632.

{

. 1"F'1

§ 20.

Nil 70.

.•

Niniejsze rozporządzenię wchodzi w życie

w górnośląskiej części Województwa Sląskiego z dniem

ogłoszenia.

mał kopertę" wstawia się nową rubrykę z nagłów­

kiem: "od kiedy zamieszkuje w obwodzie glosowania".

§ 2. Rozporządzenie niniejsze wchodzi w ży~

de z dniem ogłoszenia.

Minister Sprawiedliwości

W. Makowski

Minister Spraw Wewnętrznych

A. l\amieński

632.

Rozporządzenie Ministra Spraw

Wewnętrznych

z dnia 23 sierpniĘ\ 1922 r.

uzupełniające rozporządzenie wykonawcze z dn.

18 sierpnia 1922 r. do ustawy z dnia 28 lipca

1922 r. zawierającej ordynację wyborczą do

Sejmu oraz ustawy z dnia 28 lipca 1922 r. zawierającej ordynację wyborczą do Senatu.

Na zasadzie art. 32 ust. 7 i art. 118 ustawy

zawierającej ordynację wyborczą do Sejmu (Dz. U. R. P. N2 66, poz. 590) oraz

art. 1 i art. 16 ustawy z dnia 28 lipca 1922 r. zawierającej ordynację wyborczą do Senatu (Dz. U.

R. P. N2 66, poz. 591) zarządza się co następ,uje

z dnia 28 lipca 1922 r.

§ 1.

Wzory formularzy spisu wyborców podane

w dodatku N2 1 i N2 la rozporządzenia wykonawczego Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 sierpnia 1922 r. (Dz. U. R. P. N2 66, poz. 595) uzupełnia się

w ten sposób, że przed rubryk~ z nag łówkiem: potrzy-

Warszawa.

Tłoczono w

s p r O S t O w a n i e.

W Dz. U. R. P. N2 50 P9Z. 442 w Konwencji

Handlowej między Polską a Francją na str. 842

w wierszu pierwszym zamiast: "Numery taryfy poJskiej", powinno być: "Numery taryfy francuskiej";

na tejże stronicy

zamiast

Numery

Zniżka

taryfy

Nazwa produktu

~skiej _: ______________________________________________~-p-ro-c-en-l-o-w-al

ex 517

Maszyny tkackie do wełny

517 bis

i bawełny gremplowanej.

I

75

powinno być

Numery

taryfy

francuskiej

ex 517

517 bis

Nazwa produktu

Maszyny przędzalnicze do

i do bawełny gremplowanej.

wełny

Drukarni Państwowej z polecenia Ministra Sprawiedliwo~cI.

Konto czekowe Pocztowej Kasy Oszczędności Nl! 30130.

Zniżka

procentowa

75

-' -

18370.P

Cena 125 mk.

F\.dministracja Dziennika Ustaw zawiadamia pp. prenumeratorów. że cena prenumeraty za III kw.

r. b. wynosi 1500 mk.

Z dnie m 1 lipca została wstrzymana wysyłka Dziennika prenumeratorom miejscowym zalegajctcym w opiacie.

Celem uniknięcia przerwy w wysyłce Dziennika uprasza się o wpłacanie VI ciągu b. m.prenumeraty za kw. Ill-ewentualnie zaległej za kw. II-do P. K. O. na konto 30130.

Reklamacje, tyczące się nieotrzymania poszczególnych, numerów Dziennika, winny być kierowane

do miejscowych urzędów pocztowych niezwłocznie po otrzymaniu następnego kolejnego numeru.

f\dmin istracja wysyła numery powtórne tylko za opłatą.

Listy w sprawach prenumeraty, reklamacji i t. p. należy adresować: "f\dministracją Dziennika

Ustaw, Warszawa, Plac Krasińskich 'N2 12".