Ustawa z dnia 5 sierpnia 1922 r. o zaopatrzeniu emerytalnem wojskowych i ich rodzin.

Zawodowi wojskowi tudzież wdowy i sieroty po nich otrzymują zaopatrzenie emerytalne

wedle zasad, wyłuszczonych w ustawie niniejszej.

Zawodowymi wojskowymi w rozumieniu ustawy niniejszej są zawodowi oficerowie oraz zawodowi

szeregowi.

Zawodowy wojskowy otrzymuje uposażenie emerytalne po upływie conajmniej dziesięciu

lat służby wojskowej, o ile z powodu trwałej niezdolności do dalszego pełnienia obowiązków

służbowych przechodzi w stan spoczynku.

Prawo to przysługuje zawodowemu wojskowemu już po pięciu latach służby wojskowej,

o ile stał się trwale niezdolnym do pełnienia obowiązków służbowych z powodu choroby

lub kalectwa, nabytych bez własnej umyślnej winy po wstąpieniu do służby wojskowej.

Bez względu na czas odbytej służby wojskowej przysługuje zawodowemu wojskowemu prawo

do uposażenia emerytalnego, o ile stał się trwale niezdolnym do pełnienia służby wojskowej

wskutek

a)

działań wojennych,

b)

nieszczęśliwego wypadku z powodu lub w cza-sie pełnienia obowiązków służbowych,

c)

chorób zakaźnych, panujących epidemicznie w wojsku lub w miejscu służbowego pobytu.

Uposażenie emerytalne otrzymuje również wojskowy zawodowy, do którego nie mają zastosowania

postanowienia art. 3 i 4 niniejszej ustawy, lecz który zostaje przeniesiony w stan

spoczynku z urzędu (art. 8) lub w wypadku, przewidzianym w p. b) art. 7 niniejszej

ustawy, po przesłużeniu przynajmniej lat 10.

W wypadkach, gdy wojskowy zawodowy nie uzyskał w myśl art. 3, 4 i 5 niniejszej ustawy

prawa do uposażenia emerytalnego, a przeniesiony zostaje w stan spoczynku, mają zastosowanie

postanowienia ustawy o uposażeniu wojska, dotyczące odprawy dla zwolnionych.

Przeniesienie w stan spoczynku następuje na prośbę wojskowego zawodowego

a)

bez względu na wiek, jeżeli z powodu ułomności cielesnej albo z powodu upadku sił

fizycznych lub umysłowych stał się trwale niezdolnym do pełnienia służby wojskowej,

b)

bez względu na zdolność do służby, gdy przekroczył 55 rok życia,

c)

gdy uzyskał prawo do pełnego uposażenia emerytalnego (art. 11),

d)

bez względu na stan zdrowia, po ukończeniu u oficerów 30 lat, u szeregowych 20 lat

służby wojskowej.

Odnośnie do zawodowych oficerów uwzględnienie prośby o przeniesienie w stan spoczynku

w wypadku, przewidzianym w punkcie d), zależy od decyzji Ministra Spraw Wojskowych.

Zawodowy wojskowy winien być przez władzę, która powołana jest do jego mianowania,

z urzędu przeniesiony w stan spoczynku

a)

gdy przekroczył wiek, przewidziany dla wojskowych zawodowych odnośnemi ustawami,

b)

gdy, pozostając w stanie nieczynnym z powodu niezdolności do służby, przekroczył termin,

ustalony odnośnemi ustawami,

c)

w wypadku, przewidzianym w p. a) art. 7 niniejszej ustawy,

d)

o ile wskutek ujemnej kwalifikacji lub utraty zdolności do pełnienia zawodowo służby

wojskowej nie może w myśl odnośnych ustaw służyć nadal zawodowo, ani też nie może

być przeniesiony do rezerwy,

Podstawą do wymierzenia uposażenia emerytalnego są wszelkie należności pieniężne oraz

ekwiwalent za świadczenia w naturze, jakie w służbie czynnej są każdorazowo przywiązane

do ostatnio posiadanego stopnia i wchodzą w skład uposażenia zasadniczego (art. 2

ustawy tymczasowej z dn. 29 października 1920 r. o Uposażeniu osób wojskowych Dz.

U. R. P. № 106 poz. 699).

Jeżeli wojskowy zawodowy otrzymywał ostatnio conajmniej przez rok jeden uposażenie

wyższego stopnia z tytułu zajmowanego stanowiska, wymierza mu się uposażenie emerytalna

na podstawie tego wyższego uposażenia. Jednoroczny czasokres nie jest wymagany, jeżeli

wojskowy zawodowy stał się niezdolny do pełnienia służby czynnej wskutek działań wojennych

(art. 4 lit. a).

Lotnikom, którzy z powodu nieszczęśliwego wypadku podczas wzlotów służbowych stali

się niezdolnymi do służby wojskowej, uwzględnia się przy wymiarze uposażenia emerytalnego

również dodatek lotniczy.

Przy wymiarze uposażenia emerytalnego do normalnie obliczonego czasu służby dodaje

się zależnie od częściowej lub zupełnej utraty zdolności do zarobkowania od 5-20 lat.

Zawodowemu wojskowemu, który wskutek przyczyn, wymienionych w art. 4 niniejszej ustawy,

utracił zdolność do pracy zarobkowej, może w wyjątkowych wypadkach Minister Spraw

Wojskowych w porozumieniu z Ministrem Skarbu przyznać uposażenie emerytalne w wyższym

wymiarze aż do pełnej wysokości uposażenia w stanie czynnym, branego za podstawę do

obliczania uposażenia emerytalnego (ort. 9).

Uposażenie emerytalne zawodowych wojskowych wynosi do dziesięciu lat służby włącznie-czterdzieści

procent (40%), wzrasta za każdy następny rok służby o dwa całe i cztery dziesiąte

procent (2,4%), w żadnym jednak razie nie może przenosić Sto procent (100%) uposażenia

w stanie czynnym, służącego za podstawę do wymiaru uposażenia emerytalnego (art. 9).

Czas służby, podlegającej normalnemu zaliczeniu do wysługi emerytalnej, liczy się

od dnia rozpoczęcia czynnej służby wojskowej.

Do tego czasu służby dolicza się

a)

czas czynnej służby cywilno-państwowej lub samorządowej, nie. spełnianej równocześnie

ze służbą wojskową, obliczony według odnośnych przepisów służby cywilnej, o ile zajmowana

posada w służbie cywilno-partstwowej lub samorządowej uprawniała do emerytury,

b)

czas, przebyty w stanie nieczynnym z uposażeniem czynnem,

c)

minimalny czas studjów wyższych w zakładzie naukowym poza służbą wojskową lub cywilno-państwową

(samorządową), mogących podnieść kwalifikacje do pełnienia poruczo-nych mu czynności

służbowych, w tym tylko jednak wypadku, jeżeli studja te zostały całkowicie ukończone,

d)

czas, przebyty w niewoli.

Wyjątkowo może Minister Spraw Wojskowych za zgodą Ministra Skarbu zaliczyć do wysługi

emerytalnej także czas, spędzony w charakterze państwowego pracownika kontraktowego.

Nie wlicza się do czasu wysługi emerytalnej

a)

czasu trwania dezercji lub samowolnego opuszczenia służby,

b)

czasu odbywania kary pozbawienia wolności, wymierzonej na podstawie wyroku sądowego

prawomocnego,

c)

czasu, spędzonego w stanie nieczynnym bez uposażenia czynnego,

d)

czasu służby, za który wojskowy zawodowy otrzymał przy zwolnieniu odprawę w myśl odnośnych

przepisów o uposażeniu wojska, o ile odprawa ta nie zostanie zwrócona,

e)

czasu czynnej służby wojskowej przed ukończeniem 18 lat życia; wyjątek stanowi służba

z bronią w ręku przed nieprzyjacielem;

Przy wymierzaniu uposażenia emerytalnego zawodowym wojskowym, zatrudnionym w lotnictwie,

czas przydziału do personelu latającego w czasie pokoju zalicza się do wysługi emerytalnej

podwójnie.

Przy wymierzaniu uposażenia emerytalnego zawodowym wojskowym marynarzom zaokrętowanym,

oraz zawodowym wojskowym armji lądowej, pełniącym służbę na statkach, znajdujących

się w kampa-nji, liczy się do wysługi emerytalnej podczas pokoju za jeden miesiąc

czterdzieści dni.

Przy ogólnej mobilizacji czas czynnej służby, odbytej podczas wojny, liczy się przy

wymiarze uposażenia emerytalnego wszystkim wojskowym zawodowym podwójnie od dnia mobilizacji

do dnia ogłoszenia rozkazu demobilizacyjnego.

Przy częściowej mobilizacji oblicza się w ten sposób czas służby, odbytej podczas

wojny, tylko zawodowym wojskowym, pełniącym służbę w formacjach zmobilizowanych, w

Ministerstwie Spraw Wojskowych i w Naczelnem Dowództwie.

Podstawą do obliczania czasu służby podczas wojny jest rok faktyczny, t. j. dwanaście

miesięcy, przyczem, o ile wojna nie trwa dwunastu miesięcy, dodaje się jeden rok (dwanaście

miesięcy), a jeżeli trwa dłużej niż rok-końcowy okres, pozostający po podzieleniu

całego czasokresu wojny przez dwanaście, o ile osiąga on trzy miesiące, uwzględnia

się jako jeden cały rok, krótszy natomiast okres czasu zalicza się normalnie.

Emeryt wojskowy, powołany do czynnej służby wojskowej, otrzymuje przy ponownem przeniesieniu

go w stan spoczynku uposażenie eme-rytalne, obliczone z uwzględnieniem czasu ponownej

służby.

Przy ostatecznem obliczeniu lat wysługi emerytalnej nie uwzględnia się części roku

do sześciu miesięcy włącznie, natomiast okres czasu. przekraczający sześć miesięcy,

liczy się jako cały rok.

Uposażenie emerytalne płatne jest miesięcznie zgóry, począwszy od pierwszego dnia

miesiąca, następującego po wstrzymaniu uposażenia czynnego.

Prawo do pobierania uposażenia emerytalnego gaśnie

a)

ze śmiercią emeryta,

b)

gdy emeryta prawomocnym wyrokiem sądowym skazano za czyn karygodny, a skazanie pociąga

za sobą utratą prawa do uposażenia emerytalnego.

Minister Spraw Wojskowych może w razie stwierdzenia okoliczności, zasługujących na

szczególne uwzględnienie, przyznać żonie i dzieciom skalanego odpowiedni zasiłek na

czas, przez który rodzina pozostawałaby bez środków utrzymania. Zasiłek ten nie może

przekraczać normalnego zaopatrzenia (art. 29 i 30).

Prawo do pobierania uposażenia emerytalnego zawiesza się na czas

a)

pobierania zaopatrzenia z tytułu niezdolności do służby (pracy) na zasadzie innych

ustaw, o ile świadczenia te płyną ze Skarbu Państwa; w tym wypadku służy uprawnionemu

prawo wyboru między powyższemi zaopatrzeniami;

b)

przebywania bez zezwolenia Ministra Spraw Wojskowych i Ministra Skarbu dłużej niż

pół roku poza granicami Rzeczypospolitej;

c)

utraty obywatelstwa polskiego.

Jeżeli emeryt wojskowy obejmuje stanowisko na dłużej niż 1 rok w służbie wojskowej,

cywilno-państwowej lub samorządowej za wynagrodzeniem, może pobierać tylko taką część

uposażenia emerytalnego, która wraz z tem wynagrodzeniem nie przewyższa uposażenia,

przywiązanego do stanowiska, piastowanego ostatnio przez emeryta w służbie czynnej.

Emeryt wojskowy, który wskutek podeszłego wieku lub też wskutek złego stanu zdrowia

potrzebuje szczególnej opieki, jakiej nie znajduje w rodzinie, a przytem nie ma innych

źródeł utrzymania, może być umieszczony w domu inwalidów.

Emeryta wojskowego umysłowo chorego umieszcza się w zakładach leczniczych wojskowych

lub cywilnych dla umysłowo chorych, jeżeli potrzebę tego, jakoteż okoliczność, iż

pozbawiony jest niezbędnej opieki, stwierdzą właściwe władze.

Emeryt wojskowy, umieszczony w domu inwalidów lub zakładzie dla umysłowo chorych,

otrzymuje na koszt Państwa, oprócz mieszkania z opałem i światłem, całkowite utrzymanie,

odzienie, opiekę lekarską i usługę.

Emerytowi wojskowemu potrąca się przez czas pobytu w domu Inwalidów, względnie w zakładzie

dla umysłowo chorych, dziewięćdziesiąt procent (90%) uposażenia emerytalnego na koszt

utrzymania.

Rodzina takiego emeryta otrzymuje zaopatrzenie w myśl zasad rozdziału IV niniejszej

ustawy.

Emeryt wojskowy, którego tylko dla braku miejsca nie można umieścić w domu inwalidów,

a który z powodu niedołęstwa, nabytego skutkiem jednej z przyczyn, wymienionych w

art. 4 niniejszej ustawy, stale potrzebuje pomocy osób drugich, otrzymuje zasiłek

na koszta pielęgnacji w wysokości dwudziestu pięciu procent (25%) uposażenia emerytalnego.

Taki sam zasiłek otrzymuje emeryt wojskowy umysłowo chory, jeżeli stan jego pozwala

na pozostawienie go pod opieką domową.

W powyższy sposób podwyższona emerytura nie może jednak w żadnym wypadku przekraczać

sto procent (100%) uposażenia czynnego, służącego za podstawę do wymiaru uposażenia

emerytalnego.

Emeryt wojskowy ma prawo korzystania z ulg sanitarnych, jakie przysługują wojskowemu

zawodowemu w czynnej służbie, jako to: bezpłatnej porady wojskowo - lekarskiej w ambuiatorjach

wojskowych, bezpłatnego pobierania lekarstw w aptekach wojskowych, leczenia szpitalnego

w szpitalach wojskowych na warunkach, określonych dla wojskowych zawodowych w czynnej

służbie, jakoteż korzystania z ulg przy sezonowych opłatach w razie kuracji w państwowych

zakładach kąpielowych i uzdrowiskach, przy zachowaniu warunków jak u wojsko-wych zawodowych

w czynnej służbie.

Zawodowy wojskowy przy przeniesieniu w stan spoczynku z uposażeniem emerytalnem ma

prawo do jednorazowego przesiedlenia się z rodziną do przyszłego miejsca zamieszkania

na warunkach, przysługujących wojskowym zawodowym w służbie czynnej przy przesiedleniach

służbowych. Z prawa tego winien wojskowy korzystać w przeciągu jednego roku od dnia

przeniesienia* go w stan spoczynku, Przeniesiony zaś na zasadzie ustawy z dn. 29 maja

1920 r. o tymczasowych emeryturach wojskowych (Dz. U. R. P. № 47 poz. 286) w przeciągu

jednego roku od uchwalenia niniejszej ustawy;

Pozostałe po zawodowych wojskowych wdowy, dzieci ślubne i uprawnione otrzymują pensje

wdowie, względnie sieroce, według norm, podanych w następnych artykułach, o ile wojskowy

zawodowy w chwili śmierci pobierał uposażenie emerytalne lub miał prawo do niego.

Pensja wdowia wynosi

a)

po zawodowym wojskowym, poległym lub zmarłym wskutek działań wojennych, pięćdziesiąt

procent (50%) pełnego uposażenia w stanie czynnym, służącego za podstawę do wymiaru

uposażenia emerytalnego w myśl art. 9;

b)

po wojskowym zawodowym, zmarłym z innych przyczyn, pięćdziesiąt procent (50%) kwoty

tego uposażenia emerytalnego, które zmarły wojskowy pobierał, względnie tego, do którego

miałby prawo w chwili śmierci według zasad ustawy niniejszej, przy zastosowaniu postanowień

art. 10, o ile śmierć nastąpiła z przyczyn, wymienionych w p. b), lub c) art. 4 niniejszej

ustawy.

Pensja sieroca po zawodowym wojskowym wynosi

a)

dla każdego dziecka, którego matka żyje i w chwili śmierci wojskowego miała prawo

do pensji wdowiej, jedną czwartą (1/4) część pensji wdowiej;

b)

dla każdego dziecka, którego matka już nie żyje lub też w chwili śmierci męża nie

miała prawa do pensji wdowiej, albo też później to prawo utraciła lub umarła, połowę

(1/2) pensji wdowiej.

Suma zaopatrzenia sierocego bez wzglę-du na ilość dzieci nie może, ani sama, ani łącznie

z pensją wdowią, przekraczać wysokości uposażenia emerytalnego, które zmarły wojskowy

faktycznie pobierał lub do którego miałby prawo w chwili śmierci.

Jeżeli zawodowy wojskowy poległ lub zmarł w warunkach, wymienionych w ust. 2 i 3 art.

9 niniejszej ustawy, oblicza się wysokość pensji wdowiej, względnie sierocej, wedle

art. 29, względnie 30, przy zastosowaniu postanowień ust. 2 i 3 art. 9 niniejszej

ustawy.

Tak samo mają zastosowanie postanowienia art. 14 niniejszej ustawy przy wymiarze pensji

pozostałym po zawodowych wojskowych lotnikach, względnie marynarzach.

O ile mianowanie lub awans zmarłego wskutek działań wojennych wojskowego na wyższy

stopień nastąpiło po jego śmierci, pozostałe po nim osoby, uprawnione do zaopatrzenia,

otrzymują pensje, odpowiadającą nowemu stopniowi zmarłego.

Zawodowych wojskowych, zaginionych na terenie działań wojennych, którzy w ciągu roku

od chwili ratyfikacji pokoju nie odnaleźli się, uważa się, począwszy od tego terminu

na czas zaginienia, za zmarłych wskutek działań wojennych.

Rodziny takich wojskowych otrzymują na mocy niniejszej ustawy, począwszy od terminu,

wskazanego w ust. 1, tymczasowo takie zaopatrzenie, jakie należałoby się im w razie

śmierci zaginionego (art. 29 p. a).

Wypłata zaopatrzenia zaczyna się od pierwszego dnia tego miesiąca, który następuje

po wstrzymaniu rodzinie uposażenia, przewidzianego w tych wypadkach ustawą o uposażeniu

wojska, i trwa tak długo, aż zaginiony się odnajdzie, o ile wypłata zaopatrzenia według

postanowień tej ustawy nie została już wcześniej z innych przyczyn wstrzymana.

Gdy na podstawie towarzyszących zaginieniu okoliczności istnieje uzasadnione podejrzenie,

że za-zachodzi wypadek dezercji, postanowienia niniejszego artykułu nie mają zastosowania

do czasu stwierdzenia, z powyższe przestępstwo nie zachodzi.

W razie odnalezienia się zaginionego potrąca mu się przy wypłacie zaległego uposażenia

kwotę, powstałą z wypłaconego jego rodzinie tymczasowego zaopatrzenia.

W razie nieodnalezienia się zaginionego w ciągu czterech lat od chwili ratyfikacji

pokoju, rodzina zaginionego winna przed końcem tego terminu przedłożyć orzeczenie

sądowe, uznające zaginionego za zmarłego, względnie orzeczenie sądowe, że dowód śmierci

należy uważać za ustalony. Na podstawie tego orzeczenia przyznane zostanie stałe zaopatrzenie.

Wdowa nie ma prawa do pensji

a)

jeżeli małżeństwo zostało zawarte przez emeryta, który po zawarciu tego małżeństwa

nie był powołany do czynnej służby wojskowej,

b)

jeżeli wspólność małżeństwa została sądownie rozdzielona bez obowiązki męża do utrzymywania

żony.

Dzieci, pozostałe z małżeństwa, zawartego przez emeryta, nie mają prawa do zaopatrzenia

sierocego.

Pensje wdowie i sieroce płatne są miesięcznie z góry, począwszy od pierwszego dnia

miesiąca, następującego po wstrzymaniu uposażenia, pobieranego przez zmałego; dla

sierot, króre przyszły na świat po tym terminie-od pierwszego dnia tego miesiąca,

w którym się urodziły.

O ile żądanie przyznania pensji wdowiej, względnie sierocej, nie zostało zgłoszone

w ciągu jednego roku od dnia śmierci wojskowego, przyznaje się pensję od pierwszego.

dnia miesiąca, następującego po dniu zgłoszenia się osób uprawnionych.

W wypadkach wyjątkowych Minister Spraw Wojskowych w porozumieniu z Ministrem Skarbu

może przyznać pensję od terminu, ustalonego w art. 37, jeżeli osoby uprawnione wykażą,

iż zaszły ważne okoliczności, które uniemożliwiły im wcześniejsze zgłoszenie żądania

zaopatrzenia.

Wdowa w razie ponownego zamąż-pójścia, o ile nie zastrzeże sobie prawa do przyznanej

jej pensji na wypadek powtórnego owdowienia, otrzymuje jednorazową odprawę w wysokości

trzyletniej pensji wdowiej.

Gdy wdowa nabędzie prawo do pensji z ponownego małżeństwa, otrzymuje w razie powtórnego

owdowienia, o ile zgłosiła zastrzeżenie, przewidziane w ust. 1 niniejszego artykułu,

tę pensję wdowią, która jest wyższą, a o ile otrzymała odprawę, pensję wdowią, przysługującą

jej z tytułu ponownego małżeństwa.

Prawo do pensji wdowiej, względnie sierocej, gaśnie

a)

w razie śmierci osoby, uprawnionej do poboru pensji, z końcem tego miesiąca, w którym

śmierć nastąpiła,

b)

w razie ukończenia przez sierotę 18 roku życia lub też wcześniejszego zawarcia związku

małżeńskiego,

c)

gdy osobę, uprawnioną do poboru pensji, prawomocnie skazano sądownie za czyn karygodny,

a skazanie pociąga za sobą utratę prawa do przyznanego zaopatrzenia.

W razie odbywania studjów w zakładach naukowych, zaopatrzenie sieroce wypłaca się

z powyższemi zastrzeżeniami do ukończenia studjów, najdłużej jednak do ukończenia

24 lat życia.

W wyjątkowych, na szczególne uwzględnienie zasługujących wypadkach, tudzież w razie

trwałej niezdolności do zarobkowania, Minister Spraw Wojskowych może w porozumieniu

z Ministrem Skarbu zezwolić na dalsze pobieranie zaopatrzenia sierocego takie po ukończeniu

18 lat życia.

Prawo do pobierania pensji wdowiej, względnie sierocej, zawiesza się na czas

a)

przebywania bez zezwolenia Ministra Spraw Wojskowych i Ministra Skarbu dłużej niż

pół roku poza granicami Rzeczypospolitej,

b)

utraty obywatelstwa polskiego,

c)

pobierania zaopatrzenia z tytułu śmierci męża, względnie ojca, na zasadzie innych

ustaw, o ile świadczenia te płyną ze Skarbu Państwa i przewyższają pensję wdowią lub

sierocą.

Jeżeli sierota zajmuje jakiekolwiek stanowisko w służbie państwowej lub samorządowej,

do którego przywiązane jest stałe roczne uposażenie, wstrzymuje się pensję sierocą,

o ile uposażenie to jest wyższe od przyznanego zaopatrzenia sierocego.

Prawo do pobierania pensji sierocej zawiesza się również na czas uwzględnienia sieroty

przy wymierzaniu dodatku drożyźnianego do płacy zasadniczej funkcjonąrjusza państwowego

(matki, ojczyma, macochy).

Osoba, uprawniona do pensji, która z tytułu, zajmowania stanowiska w służbie państwowej

nabyła prawo do uposażenia emerytalnego, ma prawo wyboru między pobieraniem albo uposażenia

emerytalnego, albo pensji, przysługującej jej na mocy ustawy niniejszej.

Wdowa po zawodowym wojskowym, który zmarł w czynnej służbie przed uzyskaniem prawa

do uposażenia emerytalnego, otrzymuje, o tle sama nie jest funkcjonarjuszem państwowym,

względnie nie pobiera uposażenia emerytalnego, jednorazową odprawę w wysokości połowy

kwoty rocznej uposażenia w służbie czynnej, pobieranego ostatnio przez zmarłego.

Sieroty bez ojca i matki w wieku poniżej ośm-nastu lat otrzymują odprawę w tej samej

wysokości po ojcu, o ile ten nie nabył prawa do emerytury.

Taką samą odprawę należy przyznać zupełnej sierocie w wypadku, określonym w art. 40

ustęp przedostatni, a można przyznać w wypadkach, okres-onych w ustępie ostatnim wspomnianego

artykułu. Jeżeli pozostało więcej sierot, odprawa, c której powyżej mowa, należy się

im łącznie bez względu na ich ilość.

W razie śmierci emeryta wojskowego wypłaca się pośmiertne w wysokości trzymiesięcznego

pełnego uposażenia emerytalnego, pobieranego ostatnio przez zmarłego.

Pośmiertne wypłaca się wdowie lub dzieciom zmarłego w następującym porządku

a)

w pierwszym rzędzie wdowie, która w chwili śmierci męża pozostawała z nim w spólności

małżeńskiej.

b)

ślubnym i uprawnionym dzieciom zmarłego, o ile żona zmarłego nie żyje lub żyje, lecz

była sądownie rozwiedziona lub separowana.

W braku osób, wymienionych w art. 44, może być przyznane pośmiertne lub jego część

rodzicom lub rodzeństwu zmarłego

a)

o ile zmarły ich utrzymywał lub do ich utrzymania się przyczyniał,

b)

albo też o ile osoby te pielęgnowały zmarłego w czasie choroby,

c)

bądź też z własnych funduszów pokryły koszty pogrzebu.

W wypadkach, wskazanych w p. b) i c) niniejszego artykułu, może być przyznane pośmiertne

lub jego część dalszym krewnym zmarłego lub osobom obcym, o ile zmarły nie zostawił

dostatecznego ruchomego lub nieruchomego majątku.

Wdowa lub sieroty po zawodowym wojskowym, zmarłym w służbie czynnej, ma prawo do jednorazowego

przesiedlenia się do przyszłego miejsca zamieszkania na warunkach, przysługujących

wojskowym zawodowym w służbie czynnej przy przesiedleniach służbowych. Z prawa tego

wdowa, względnie sierota, powinna skorzystać w przeciągu jednego roku od śmierci męża,

względnie ojca.

Zawodowym wojskowym, którzy przed wstąpieniem do Wojska Polskiego pozostawali w służbie

jednego z b. państw zaborczych i przechodzą w stan spoczynku ze służby w Wojsku Polskiem,

zalicza się do wysługi emerytalnej pełną ilość lat służby wojskowej, względnie cywilno-państwowej,

w państwie za-borczem, podlegających zaliczeniu według ustaw emerytalnych odnośnego

państwa, tudzież lata służby wojskowej w Wojsku Polskiem i wymierza się uposażenie

emerytalne według zasad ustawy niniejszej, biorąc za podstawę ostatnio pobierane uposażenie

w służbie czynnej (art. 9).

Zawodowym wojskowym, którzy przed wstąpieniem do Wojska Polskiego służyli w uznanych

przez Państwo Polskie formacjach wojskowych, zalicza się do wysługi emerytalnej czas

tej służby zgodnie z postanowieniami niniejszej ustawy (rozdział II), o ile czas ten

nie został już zaliczony na zasadzie art. 47 niniejszej ustawy.

Zawodowym wojskowym, którzy wstąpili do Wojska Polskiego najpóźniej pod koniec 1920 r.,

a przed wstąpieniem do Wojska Polskiego pełnili w jednem z b. państw zaborczych służbę

samorządową lub oddawali się pracy zawodowej, może Minister Spraw Wojskowych za zgodą

Ministra Skarbu zaliczyć do wysługi emerytalnej czas tej służby lub pracy w ilości,

nieprzekraczającej lat 20. a w wyjątkowych na szczególne uwzględnienie zasługujących

wypadkach lat 30.

O ile wojskowi ci byli członkami kas emerytalnych lub innych kas zaopatrzenia, będą

mogli korzystać z praw emerytalnych na mocy niniejszej ustawy jedynie pod warunkiem

poprzedniego zrzeczenia na rzecz Skarbu Państwa praw, służących im do tych kas, a

o ile prawa te już w części lub w całości zrealizowali, pod warunkiem zobowiązania

się ponadto do zwrotu kwot, pobranych z tych kas.

Emerytowani wojskowi byłych państw zaborczych, o ile są obywatelami polskimi w myśl

art. 2 ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego (Dz. U.

R. P. № 7 poz. 44), jak również o ile uznani zostali w myśl art. 3 tejże ustawy za

obywateli Państwa Polskiego, otrzymują uposażenie emerytalne w wysokości siedemdziesięciu

pięciu procent (75%) tego uposażenia emerytalnego, które należałoby się im według

zasad ustawy niniej-szej od płacy podstawowej wraz z dodatkiem rodzinnym najwyżej

na dwie osoby, przywiązanej do stopnia wojskowego w Wojsku Polskiem, któremu odpowiada

stopień wojskowy, ostatnio zajmowany przez emeryta w armji odnośnego państwa.

Tak wymierzone uposażenie emerytalne, nie może być niższe od przyznanego na zasadzie

ustaw właściwego państwa zaborczego uposażenia emerytalnego łącznie z dodatkami, przyznanemi

przez Państwo Polskie.

Wdowy i sieroty po wojskowych zawodowych i emerytach wojskowych byłych państw zaborczych,

którzy w Wojsku Polskiem nie służyli, a zmarli przed wejściem lub po wejściu w życie

ustawy niniejszej, otrzymują, o ile posiadają obywatelstwo polskie, pensję wdowią

lub sierocą na zasadzie rozdziału IV niniejszej ustawy.

Za podstawę wymiaru pensji wdowiej i sierocej służy ta kwota, którąby otrzymał mąż,

względnie ojciec, tytułem uposażenia emerytalnego w myśl art. 50 niniejszej ustawy.

Tak wymierzona pensja wdowia, względnie sieroca, nie może być niższa od przyznanego

juz na zasadzie ustaw właściwego państwa zaborczego zaopatrzenia wdowiego lub sierocego

łącznie z dodatkami, przyznanemi przez Państwo Polskie.

Zawodowym wojskowym, którzy po wstąpieniu do Wojska Polskiego przeniesieni zostali

w stan spoczynku przed wejściem w życie ustawy niniejszej i pobierali uposażenie emerytalne

na zasadzie ustawy z dnia 29 maja 1920 r. o tymczasowych emeryturach wojskowych (Dz.

U. R. P. № 47, poz. 286), należy się uposażenie emerytalne, przyznane na zasadzie

niniejszej ustawy, od dnia pierwszego tego miesiąca, który nastąpił po wstrzymaniu

ostatnio pobieranego czynnego uposażenia w Wojsku Polskiem.

Wdowom i sierotom po zawodowych wojskowych, którzy ze służby w byłych państwach zaborczych

przeszli do służby wojskowej w Wojsku Polskiem, wymiana się pensję wdowią, względnie

sierocą, według zasad rozdziału IV niniejszej ustawy od tej kwoty, któraby się zmarłemu

należała tytułem uposażenia emerytalnego (art. 47).

Wdowom i sierotom po zawodowych wojskowych Wojska Polskiego, zmarłych w czynnej służbie

lub tai w stanie spoczynku, jednakowoż przed wejściem w życie ustawy niniejszej, należy

się pośmiertne, jakoteż pensja wdowia, względnie sieroca, od terminu, określonego

art. 37 z tem, że termin ten nie może być wcześniejszy od dnia wejścia w życie ustawy

z dnia 29 maja 1920 r. (Dz. U. R. P. № 47, poz. 286).

Postanowienia art. 19, 20 tudzież art. 40, 41 i 42 niniejszej ustawy mają zastosowanie

do emerytów wojskowych, względnie do wdów i sierot po wojskowych zawodowych i emerytach

wojskowych byłych państw zaborczych.

Wdowom i sierotom po emerytach wojskowych byłych państw zaborczych należy się pośmiertne

w wysokości trzymiesięcznego uposażenia emerytalnego zmarłego, przyczem postanowienia

art. 44 i 45 stosują się również w tym wypadku.

Na czas pobierania przez zawodowych wojskowych w służbie czynnej dodatku drożyźnianego

wymierza się uposażenie emerytalne, tudzież pensje wdowie, względnie sieroce, biorąc

za podstawę oprócz uposażenia, służącego w myśl niniejszej ustawy za podstawę do wymiaru

uposażenia emerytalnego (art. 9, względnie 50) także dodatki drożyźniane do tych należności,

ustawowo unormowane.

Mnożnik dodatku drożyźnianego oblicza się wedle rzeczywistego stałego miejsca zamieszkania,

nie może jednak przewyższać średniej arytmetycznej między najniższą a najwyższą klasą

dodatku drożyźnianego.

Wszelkie zmiany ustaw o uposażeniu osób wojskowych, pociągające za sobą zmianę wysokości

ich uposażenia, stosują się automatycznie w sposób odpowiedni przy wymiarze zaopatrzenia

emerytalnego,

Postanowienia ustawy niniejszej mają również zastosowanie w odniesieniu do wdów i

sierot po zmarłych wojskowych, których śmierć nastąpiła w czynnej służbie w Wojsku

Polskiem przed terminem ważności uzyskania przez nich charakteru i praw wojskowych

zawodowych Wojsk Polskich, a którzy w chwili śmierci mieli za sobą conajmniej pięć

lat czynnej służby wojskowej.

Uposażenie emerytalne, pensja wdowia i sieroca, oraz pośmiertne nie ulega zapowie-dzeniu

i zajęciu sądowemu, ani też zajęciu administracyjnemu,

Postanowienie to nie ma zastosowania do tych uposażeń emerytalnych, tudzież pensji

wdowich i sierocych, które uległy zapowiedzeniu i zajęciu sądowemu lub administracyjnemu

przed wejściem w życie niniejszej ustawy.

Postanowienia niniejszej ustawy, odnoszące się do oficerów zawodowych tudzież wdów

i sierot pozostałych po nich, mają zastosowanie również do urzędników wojskowych i

ich rodzin, tudzież do chorążych i ich rodzin. „

W wypadkach, gdy zawodowemu wojskowemu lub rodzinie, pozostałej po nim, może przysługiwać

prawo do zaopatrzenia w myśl ustawy o zaopatrzeniu inwalidów, uprawniony ma prawo

wyboru między zaopatrzeniem w myśl ustawy niniejszej a ustawy inwalidzkiej.

Wykonanie niniejszej ustawy powierza się Ministrowi Spraw Wojskowych w porozumieniu

2 Ministrem Skarbu we właściwym dla każdego z nich zakresie działania.

Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem 1 października 1921 r.

Z chwilą wejścia w życie ustawy niniejszej tracą moc dotychczas obowiązujące ustawy

i przepisy, wydane w przedmiotach, unormowanych tą ustawą.