Ustawa z dnia 28 lipca 1922 r. - Ordynacja wyborcza do Sejmu.

Prawo wybierania posłów do Sejmu ma, wyjąwszy wojskowych w służbie czynnej, każdy

obywatel Rzeczypospolitej Polskiej bez różnicy płci, który w dniu ogłoszenia wyborów

w Dzienniku Ustaw ma ukończonych 21 lat wieku i w myśl postanowień niniejszej ustawy

prawa tego nie jest pozbawiony.

1.

Każdy wyborca ma prawo wybierania tylko w tym okręgu wyborczym, w którym zamieszkuje

przynajmniej od przedednia ogłoszenia wyborów w Dzienniku Ustaw.

2.

Glosować wolno tylko osobiście.

3.

Każdy wyborca ma prawo oddania jednego głosu w jednym tylko obwodzie głosowania, w

którym zgodnie z przepisami art. 33 ustawy niniejszej zostanie wpisany do spisu wyborców.

Prawo wybierania nie przysługuje

1)

pozbawionym całkowicie lub częściowo własnowolności, tudzież upadłym dłużnikom - w

czasie trwania tego stanu;

2)

pozbawionym z mocy orzeczenia sądowego władzy ojcowskiej, względnie rodzicielskiej

- w czasie trwania tego stanu;

3)

prawomocnie skazanym wyrokiem sądowym, jeśli zarwani orzeczone oddania, względnie

dopuszczalność oddania pod dozór policyjny lub do domu pracy - na czas trwania dozoru

lub pobytu w domu, pracy - w każdym razie przez lat 3 po prawomocności wyroku, o ile

w myśl innych przepisów pozbawienie praw wyborczych nie rozciąga się na czas dłuższy;

4)

nadto w b. dzielnicy rosyjskiej prawomocnie skazanym

a)

za zbrodnie tudzież na kary, z któremi łączy się pozbawienie lub ograniczenie praw

(art. 25 - 30 K. K.). tudzież pozbawionym praw w myśl kodeksu kar głównych i poprawczych;

b)

za przestępstwa, wymienione w art. 79 cz. 2, 149, 158 - 160, 168 cz. 2 ust. 2, 212

cz. 2. 274 - 276, 277 cz. 2, 279. 280 cz. 2, 283. 351, 352, 420 ust. 2, 427 - 429,

430 cz. I, 431, 432, 433 cz. 2, 434, 435 cz. 2, 438 - 441, 442 cz. 3, 443 cz. 3, 445,

446, 466, 500 cz. 1 ust. 2, 502 cz. 2, 505 cz. 1, 515 - 521, 524 - 527, 529, 574 cz.

1 i 2, 575 - 578, 580, 599, 600, 601, 602, 607 - 619, 620 cz. 3, 657. 658, 665, 673

cz. 2, 674 Kodeksu Karnego z r. 1903 bez względu na wymiar orzeczonej kary;

c)

za przestępstwa, wymienione w art. 284 cz. 2, 285 cz. 2, 289 K. K. z r. 1903, jeżeli

orzeczono, jako karę główną, conajmniej karę pozbawienia wolności;

d)

za przestępstwa, wymienione w art. 551, 552 cz. 1, 2 i 3 i 556 - 559 K. K. z r. 1903,

jeżeli orzeczono, jako karę główną, przynajmniej karę trzymiesięcznego więzienia;

e)

za przestępstwa, przewidziane w części XXXII, XXXIII i XXXVI K. K. z r. 1903, jeśli

ustawa przewiduje karę więzienia lub karę surowszą;

f)

za przestępstwa, przewidziane w części IV i XXXVII K. K. z r. 1903, jeżeli ustawa

przewiduje karę więzienia, zastępującego dom poprawy;

g)

za przestępstwa, przewidziane w ustawie z dnia 20 lutego 1920 r. w przedmiocie kar

za pogwałcenie przepisów, dotyczących powszechnego obowiązku służby wojskowej (Dz.

U. R. P. № 20 poz. 104), jeśli wymierzono karę więzienia;

h)

za występki, przewidziane w dekrecie z dnia 8 stycznia 1919 r. o postanowieniach karnych

za przeciwdziałanie wyborom do Sejmu i wykonywaniu obowiązków poselskich (Dz. P. P.

P. № 5 poz. 96), jeśli wymierzono karę, pozbawienia wolności;

i)

za przestępstwa, polegające na lichwiarskim wyzysku: pozbawienie prawa wybierania

rozciąga się na czas trwania skutków, przewidzianych w art. 25 - 30 K. K., a zresztą

ustaje z upływem lat 3 po odbyciu kary, o ile przepis szczególny nie zawiera innego

postanowienia;

5)

w b. dzielnicy austrjacko - węgierskiej prawomocnie skazanym

a)

za zbrodnie, przewidziane w austr. ustawie karnej, tudzież za przekroczenia kradzieży,

sprzeniewierzenia i uczestnictwa w tychże, oszustwa i kuplerstwa (§§ 460. 461, 463,

464, 512 Ust. Karn.);

b)

za przestępstwa, przewidziane w § 1 ustawy z dnia 28 maja 1881 r. o środkach zaradczych

przeciw nierzetelnemu postępowaniu w czynnościach kredytowych (Dz. P. P. № 47), względnie

w §§ 2, 3 i 4 ces. roz. z dnia 12 października 1914 r. (Dz. P. P. № 275);

c)

za przestępstwa, przewidziane w § 1 ustawy z dnia 25 maja 1883 r. o przepisach karnych

przeciwko udaremnieniu egzekucji (Dz. P. P. № 78);

d)

za przekroczenia, przewidziane w § 1, 2, 3, 4 i 5 ustawy z dnia 24 maja 1885 r., zawierającej

postanowienia karne o dopuszczalności osadzenia w domach pracy przymusowej lub zakładach

poprawczych (Dz. P. P. № 89);

e)

za przekroczenia, przewidziane w § 1 ustawy z dnia 19 lipca 1877 r., zawierającej

przepisy, mające na celu położenie tamy opilstwu (Dz. P. P. № 67) i w §§ 523 i 524

Ust. Karn., jeśli orzeczono karę aresztu;

f)

za przestępstwa, przewidziane w §§ 66 - 69 ustawy z dnia 5 lipca 1912 r. w przedmiocie

wprowadzenia nowej ustawy o silę zbrojnej (Dz. P. P. № 128), o ile przestępstwo popełniono

przeciwko polskiej sile zbrojnej;

g)

za przestępstwa, przewidziane w ustawie z dnia 2 lipca 1920 r. o zwalczaniu lichwy

wojennej (Dz. U. R. P. № 67, poz. 449), względnie poprzednio obowiązujących w tym

przedmiocie przepisach, jeśli ze skazaniem łączą się te same skutki, co ze skazaniem

za przekroczenie oszustwa;

h)

za występki, przewidziane w ustawie z dnia 26 stycznia 1907 r. w przedmiocie postanowień

karnych, mających na celu ochronę wyborów (Dz. P. P. № 18), a to na czas, określony

w § 14 tejże ustawy;

i)

za przestępstwa, przewidziane w §§ 11, 18 i 19 ustawy z dnia 16 stycznia 1896 r. o

kupczeniu żywnością i niektóremi przedmiotami użytkowemi (Dz. P. P. № 89, z r. 1897);

pozbawienie prawa wybierania, o ile skutków karno - sądowych skazania nie uchylono

wcześniej, ustaje przy zbrodniach, wymienionych w § 6 ust. 1 - 10 ustawy z dnia 15

listopada 1867 r. (Dz. P. P. № 131), z chwilą odbycia kary, przy zbrodniach, za które

orzeczono karę conajmniej pięcioletniego pozbawienia wolności - po dziesięciu latach

po odbyciu kary, przy innych zbrodniach - po latach pięciu po odbyciu kary, zaś przy

występkach i przekroczeniach - po upływie lat trzech po odbyciu kary;

6)

w b. dzielnicy pruskiej

a)

pozbawionym prawomocnym wyrokiem sądowym obywatelskich praw honorowych, a to na czas

trwania tego stanu;

b)

prawomocnie skazanym za kradzież i sprzeniewierzenie (cz. 2 rozdział XIX Kodeksu Karnego,

obowiązującego w byłej dzielnicy pruskiej), oszustwo i nieuczciwość (cz. 2 rozdział

XXII Kodeksu), lichwiarski wyzysk, kuplerstwo, tudzież za zbrodnie i występki, odnoszące

się do wykonywania praw obywatelskich (cz. 2 rozdział V Kodeksu), tudzież za przestępstwa,

przewidziane w dekrecie z dnia 2 maja 1919 r. o postanowieniach karnych za przeciwdziałanie

wyborom do Sejmu i wykonywaniu obowiązków poselskich (Tygodnik Urzędowy Poznański

№ 11 poz. 49), a to w braku innych przepisów prawnych na przeciąg lat trzech po odbyciu

kary;

7)

prawomocnie skazanym przez sądy wojskowe za przestępstwa pospolite, wyszczególnione

powyżej w ustępach 4, 5 i 6, oraz za przestępstwa wojskowe, jeśli orzeczono utratę

obywatelskich praw honorowych lub postąpiono w myśl art. 23, 24, 42 i 43 rozporządzenia

Rady Ministrów z dnia 10 maja 1920 r. w przedmiocie wprowadzenia w życie wojskowego

Kodeksu Karnego (Dz. U. R. P. № 59, poz. 369).

Kto w myśl art. 3 został pozbawiony prawa wybierania na obszarze jednej dzielnicy,

traci to prawo na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej.

1.

Wybieranymi do Sejmu mogą być wszyscy obywatele Rzeczypospolitej Polskiej, posiadający

prawo wybierania, nie wyłączając wojskowych w służbie czynnej, niezależnie od miejsca

zamieszkania w kraju lub zagranicą, którzy do dnia ogłoszenia wyborów ukończyli 25

lat.

2.

O zakwestjonowanem prawie wybieralności rozstrzyga wyłącznie Sąd Najwyższy.

1.

Państwowi urzędnicy administracyjni wszelkich dekasterji oraz sędziowie i urzędnicy

sądowi nie mogą być wybierani w tych okręgach wyborczych, w których pełnią swą służbę.

2.

Przepis ten nie dotyczy urzędników, pełniących służbę przy władzach centralnych.

1.

Pracownicy państwowi i samorządowi z wyjątkiem ministrów, podsekretarzy stanu i profesorów

wyższych uczelni z chwilą wyboru na posła otrzymują na czas trwania mandatu poselskiego

urlop bezpłatny.

2.

Lata, spędzone na wykonywaniu mandatu poselskiego, Uczą się do lat służby.

Wojskowi w razie wyboru na posła zostają na czas trwania mandatu poselskiego przeniesieni

w stan nieczynny ze zwolnieniem od wszelkiej zależności służbowej bez prawa noszenia

munduru.

Wyborcy z całego obszaru Rzeczypospolitej Polskiej wybierają 444 posłów, z których

372 przypada na listy, wystawione w okręgach, a 72 na listy państwowe.

1.

Dla przeprowadzenia wyborów obszar Rzeczypospolitej Polskiej dzieli się na okręgi

wyborcze.

2.

Wykaz okręgów wyborczych i liczbę posłów, przypadających na każdy okrąg wyborczy,

wyszczególnia się w załączniku do niniejszej ustawy.

3.

Powiaty przyjmuje się w takich granicach, jakie mieć one będą w dniu ogłoszenia wyborów.

4.

W razie utworzenia nowego powiatu włącza się go do tego okręgu wyborczego, do którego

należała większa część ludności, zamieszkałej w jego granicach.

Podział na okręgi wyborczo oraz liczba posłów, przypadająca na poszczególne okręgi,

będą określane osobną ustawą po każdym powszechnym spisie ludności.

1.

Każdy okrąg wyborczy dzieli się na obwody głosowania.

2.

Władza administracyjna i instancji przeprowadza podział na obwody głosowania, wyznaczając

jednocześnie lokal wyborczy, - o ile możności, w środku każdego obwodu, bacząc na

to, aby w związku ze stosunkami miejscowemi możliwie równomiernie ułatwić wszystkim

wyborcom korzystanie z prawa wybierania, tudzież przestrzegając następujących warunków

1)

żeby żaden obwód nie liczył więcej, aniżeli 3000 mieszkańców,

2)

żeby żaden wyborca nie miał z mieszkania dalej do lokalu wyborczego, aniżeli 6 klm.,

3)

żeby nie tworzono obwodów, składających się z różnych gmin, a względnie i części tychże.

3.

W granicach powyższych postanowień jest dozwolone

1)

łączenie kilku wsi (osad, miejscowości), jako całości, w jeden obwód głosowania,

2)

dzielenie większych wsi (osad, miejscowości), na dwa lub więcej samoistnych obwodów

głosowania,

4.

Odstępstwa od tych warunków są dopuszczalne tylko ze względu na niewykonalność.

1.

Wybory zarządza Prezydent Rzeczypospolitej najpóźniej w tydzień po wygaśnięciu mandatów

poprzedniego Sejmu (art. 11 Konstytucji), o ile nie znajdzie zastosowania art. 26

Konstytucji.

2.

Zarządzenie to będzie ogłoszone w Dzienniku Ustaw i ma zawierać kalendarz wyborczy,

z oznaczeniem miesiąca i dnia, w którym upływają terminy, przewidziane w ordynacji.

1.

W akcie zarządzenia wyborów ma być oznaczony dzień głosowania, który przypaść powinien

na niedzielę.

2.

Głosowanie odbywa się jednego dnia w calem Państwie. Głosowanie wyznaczone będzie

najwcześniej na 78-y dzień po dniu ogłoszenia wyborów w Dzienniku Ustaw.

1.

Dla przeprowadzenia wyborów będą ustanowione

1)

Państwowa Komisja Wyborcza,

2)

okręgowe komisje wyborcze po jednej dlakażdego okręgu wyborczego,

3)

obwodowe komisje wyborcze po jednej dla każdego obwodu głosowania.

2.

Państwowa Komisja Wyborcza i okręgowe komisje wyborcze będą ustanowione niezwłocznie

po ogłoszeniu wyborów, obwodowe zaś komisje wyborcze - niezwłocznie po podziale okręgu

na obwody.

3.

Okręgowe i obwodowe komisje wyborcze rozwiązują się po ukończeniu czynności wyborczych.

Państwowa zaś Komisja Wyborcza urzęduje aż do wygaśnięcia mandatów (art. 11 Konstytucji),

względnie aż do rozwiązania Sejmu (art. 26 Konstytucji).

1.

Nadzór nad czynnościami komisji wyborczych sprawuje Generalny Komisarz Wyborczy.

2.

Generalnego Komisarza Wyborczego i jego zastępcę mianuje na wniosek Prezesa Rady Ministrów

Prezydent Rzeczypospolitej z pomiędzy trzech kandydatów, przedstawionych przez zebranie

Prezesów Sądu Najwyższego.

1.

Państwowa Komisja Wyborcza składa się z Generalnego Komisarza Wyborczego, jako przewodniczącego,

oraz z 8 członków, względnie 8 ich zastępców, przedstawionych Generalnemu Komisarzowi

Wyborczemu przez ośm najliczniejszych klubów poselskich ustępującego Sajmu.

2.

Mężowie zaufania, delegowani przez pełnomocników ważnie zgłoszonych państwowych list

wyborczych, po jednym od każdej listy, mają prawo uczestniczenia we wszystkich zebraniach

Państwowej Komisji Wyborczej z głosem doradczym w sprawach, dotyczączch ich list.

3.

Zastępca Generalnego Komisarza Wyborczego, jakoteż zastępcy innych członków, wchodzą,

w skład komisji tylko w razie nieobecności osoby, którą zastępują.

Uprawnione kluby poselskie zakomunikują Generalnemu Komisarzowi Wyborczemu imię, nazwisko,

zawód i dokładny adres każdego z wydelegowanych członków komisji i zastępców przed

upływem 8 dni od dnia ogłoszenia wyborów.

1.

Okręgowa komisja wyborcza składa sięz przewodniczącego i 5 członków. Przewodniczącym

komisji, względnie jego zastępcą, jest sędzia, urzędujący w okręgu wyborczym, a mianowany

przez Generalnego Komisarza Wyborczego na wniosek prezesa sądu apelacyjnego, właściwego

dla siedziby komisji.

2.

Jednego członka komisji, względnie jego zastępcę, mianuje wojewoda, właściwy dla siedziby

komisji. W okręgu wyborczym № 1 (m. st. Warszawa) mianuje go Komisarz Rządu.

3.

Co do wyboru 4 członków komisji, tudzież 4 ich zastępców, mają zastosowanie przepisy

następujące.

4.

W okręgach wyborczych № 1, 13, 34, 41 i 50 (m. st. Warszawa, Łodź, Poznań, Kraków

i Lwów) wybiera ich rada miejska,

5.

W innych okręgach wyborczych wybiera 2 członków komisji i ich zastępców rada miejska

miasta, w którem komisja ma swoją siedzibę, 2 członków zaś i ich zastępców wybiera

sejmik powiatowy tego powiatu, w obrębie którego komisja ma swoją siedzibę.

6.

Jeżeli w obrębie powiatu sejmik powiatowy nie istnieje, wybiera 2 członków komisji

i ich zastępców zgromadzenie przełożonych gmin tego powiatu.

7.

Rady powiatowe w Małopolsce nie są uważane za sejmik powiatowy w myśl niniejszego

artykułu.

8.

Zastępca przewodniczącego i zastępcy innych członków wchodzą w skład komisji tylko

w razie nieobecności osoby, którą zastępują.

1.

Generalny Komisarz Wyborczy, względnie wojewoda (Komisarz Rządu) dokona nominacji,

przewidzianych w art. 19, najpóźniej w 10 dni po dniu ogłoszenia wyborów. Nominacje

należy ogłosić najpóźniej w 12 dniu po dniu ogłoszenia wyborów w wojewódzkim Dzienniku

Urzędowym.

2.

Starosta, względnie prezydent miasta (burmistrz), zwoła bezzwłocznie po ogłoszeniu

wyborów posiedzenie sejmiku, względnie rady miejskiej, celem dokonania wyboru członków

komisji i ich zastępców.

3.

Przewodniczących gmin zaprasza starosta dla dokonania wyboru conajmniej na 4 dni przed

dniem wyboru.

4.

Wybór powinien być w każdym razie dokonany w ciągu 12 dni od dnia ogłoszenia wyborów.

5.

Gdyby do dni dwunastu wybór z jakichkolwiek powodów nie był dokonany, mianuje przewodniczący

okręgowej komisji wyborczej brakujących członków, którzy urzędować będą aż do chwili

dokonania prawomocnego wyboru. Mianowanie takie musi być niezwłocznie w okręgu specjalnie

ogłoszone wraz z motywami.

6.

Wybór odbywa się kartkami. Za wybranych uważa się tych, którzy otrzymali największa.

ilość głosów. W razie równości rozstrzyga los, wyciągnięty przez starostą, względnie

prezydenta miasta (burmistrza).

7.

Przewodniczący zawiadomi zebranych bezzwłocznie o wynikach glosowania i prześle protokuł

wyboru z dokładnym adresem wybranych przewodniczącemu okręgowej komisji wyborczej.

8.

Ewentualne protesty przeciwko wyborom należy wnieść najpóźniej przed upływem 14 dni

od dnia ogłoszenia wyborów do przewodniczącego okręgowej komisji wyborczej. Protesty

rozstrzyga senat sądu okręgowego, składający się z trzech sędziów, wyznaczonych przez

prezesa sądu, w byłej zaś dzielnicy pruskiej - wojewódzki sąd administracyjny.

9.

W razie unieważnienia wyborów należy zarządzić bezzwłocznie nowa wybory. Członkowie,

wybrani w poprzednim wyborze, urzędują aż do dokonania nowego wyboru.

10.

Najpóźniej 14 dnia po dniu ogłoszenia wyborów ogłosi przewodniczący okręgowej komisii

wyborczej jej skład w wojewódzkim Dzienniku Urzędowym.

1.

Przy okręgowych komisjach wyborczych ustanowieni będą komisarze wyborczy, mianowani

przez Ministra Spraw Wewnętrznych.

2.

Okręgowe komisje wyborcze są obowiązane podawać swe decyzje na piśmie do wiadomości

komisarza wyborczego w przeciągu 48 godzin.

3.

Komisarz wyborczy ma prawo w ciągu dalszych 48 godzin zaskarżania orzeczeń komisji

do Sądu Najwyższego tylko z powodu niezachowania przepisów prawa.

4.

Zaskarżenie nie wstrzymuje postępowania wyborczego.

5.

Komisarzowi wyborczemu przysługuje prawo przeglądania wszelkich aktów wyborczych.

1.

Obwodowa komisja wyborcza składa się z przewodniczącego i 4 członków.

2.

Przewodniczącego komisji i jego zastępcę mianuje okręgowa komisja wyborcza na pierwszem

swojem posiedzeniu.

3.

Jednego członka komisji i tegoż zastępcę mianuje władza administracyjna I instancji,

3 zaś członków i tyluż zastępców wybiera rada gminna gminy, w której jest położony

lokal wyborczy, przeznaczony dla komisji, tam zaś, gdzie rady gminnej niema, uprawnienie

to przechodzi na zebranie sołtysów wsi, wchodzących w skład gminy, a w b. dzielnicy

austrjacko - węgierskiej na komisarza rządowego, który dokonywa nominacji na podstawie

propozycji rady przybocznej.

4.

Zastępcy wchodzą w skład komisji tylko w razie nieobecności członka, którego zastępują.

5.

Przewodniczący i wszyscy członkowie komisji i ich zastępcy powinni być wyborcami obwodu,

względnie gminy, której obwód jest częścią.

6.

Od tej zasady wolno w razie konieczności odstąpić, o ile chodzi o członka, mianowanego

przez władzę polityczną, za zgodą okręgowej komisji wyborczej.

7.

Dla dokonania wyboru 3 członków zwoła przełożony gminy radę gminną (zebranie gminne)

najpóźniej na 15 dzień po dniu ogłoszenia wyborów.

8.

Wybór odbywa się kartkami, przyczem przepisy art. 20 ust. 3 i 6 znajdują zastosowanie.

9.

O wyborze zawiadomi przełożony gminy bezzwłocznie prezesa okręgowej komisji wyborczej.

Jeżeli zawiadomienie to nie nadejdzie do prezesa okręgowej komisji wyborczej najpóźniej

przed upływem 18 dni po ogłoszeniu wyborów, mianuje 3 członków komisji obwodowej i

ich zastępców okręgowa komisja wyborcza. Członkowie ci urzędują aż do ich odwołania

przez prezesa okręgowej komisji wyborczej, co nastąpi po dokonaniu wyboru przez radę

gminą.

1.

Do powzięcia uchwały w Państwowej Komisji Wyborczej niezbędną jest obecność Generalnego

Komisarza Wyborczego, względnie jego zastępcy, i przynajmniej 4 członków, do powzięcie

zaś uchwały w okręgowej i obwodowej komisji wyborczej - obecność przewodniczącego,

względnie jego zastępcy, i przynajmniej 2 członków.

2.

Uchwały komisji zapadają zwykłą większością głosów. Przewodniczący nie głosuje, a

w razie równości głosów - rozstrzyga.

1.

Jeden z członków komisji prowadzi protokuł obrad komisji.

2.

Protokuły powinny być podpisane przez wszystkich obecnych na zebraniu członków komisji.

1.

Członkiem Komisji Państwowej, okręgowej i obwodowej może być tylko osoba, posiadająca

prawo wybierania w myśl art. 1 i umiejąca czytać i pisać po polsku.

2.

Kandydat na posła nie może orać udziału w pracach komisji wyborczej okręgowej i obwodowej.

1.

Godność członków komisji wyborczych jest honorowa; od jaj przyjęcia nikt nie może

się uchylać bez usprawiedliwionych przyczyn. Członkowie komisji wyborczych, którzy

uchylają się od spełnienia swych obowiązków bez usprawiedliwionej przyczyny, ulegają

grzywnie do 20.000 mk.

2.

Uiszczenie kary nie uwalnia od obowiązku, wynikającego z niniejszego artykułu.

3.

Skazanie po raz trzeci powoduje wykreślenie z listy członków komisji.

4.

Kary nakłada przewodniczący okręgowej komisji wyborczej, zaś na członków Państwowej

Komisji Wyborczej - Generalny Komisarz Wyborczy.

5.

Przeciw orzeczeniom karnym, tudzież przeciw zarządzeniu wykreślenia z listy członków

komisji przysługuje dotkniętemu odwołanie do pełnej komisji.

Osoby, wchodzące w skład komisji wyborczych, podczas urzędowania pozostają pod ochroną

prawa, przysługującą urzędnikom państwowym.

1.

Członkowie komisji wyborczych, o ile wskutek udziału w pracach wyborczych ponieśliby

dotkliwy uszczerbek w swym zarobku dziennym, otrzymują za dnie rzeczywistej pracy

djety, o ile mieszkają poza miejscem urzędowania - również zwrot kosztów podróży.

2.

Wysokość djet i kosztów podróży określi Minister Spraw Wewnętrznych w porozumieniu

z Ministrem Skarbu.

1.

Najpóźniej 10 dnia od daty ogłoszenia wyborów władza administracyjna I instancji poda

do publicznej wiadomości we wszystkich gminach zarządzeniach o ich podziale, względnie

ugrupowaniu w obwody głosowania, o lokalu wyborczym i lokalu urzędowym obwodowych

komisji wyborczych.

2.

Jednocześnie powyższe wiadomości zakomunikowane być mają okręgowej komisji wyborczej

i Głównemu Urzędowi Statystycznemu.

Najpóźniej w 10 dni od dnia ogłoszenia wyborów ogłosi Generalny Komisarz Wyborczy

w Monitorze Polskim skład osobowy i lokal urzędowy Państwowej Komisji Wyborczej, tudzież

miejsce, czas, sposób i ostatni termin zgłaszania państwowych list kandydatów. W ogłoszeniu

powinny być powtórzone przepisy art. 58 i 59 niniejszej ustawy.

1.

Najpóźniej w 14 dniu od daty ogłoszenia wyborów okręgowa komisja wyborcza ogłosi publicznie

we wszystkich gminach okręgu wyborczego dzień wyborów, godziny głosowania, liczbę

posłów), którzy mają być wybrani w okręgu, miejsce, czas, sposób i ostatni termin

zgłaszania kandydatur I oświadczeń w myśl art. 58, wreszcie skład osobowy i lokal

urzędowy okręgowej komisji wyborczej.

2.

Najpóźniej w 20 dni po dniu ogłoszenia wyborów zawiadamia prezes okręgowej komisji

wyborczej naczelnika gminy o składzie obwodowych komisji wyborczych i podaje go do

publicznej wiadomości. Ogłoszenia te, jak również ogłoszenia, przepisane w art. 29,

i wszelkie dalsze zmiany powinny być wykonane przez rozlepienie plakatów we wszystkich

zamieszkałych miejscowościach, przynajmniej po jednym w każdej, i powinny być utrzymane,

a w razie potrzeby zastępowane nowemi do końca procedury wyborczej; pozatem ogłoszenia

te powinny być wykonane w sposób, zwykle w danej gminie używany przy ogłoszeniu rozporządzeń.

1.

Naczelnicy gmin (prezydenci, burmistrza, wójtowie, zarządcy obszarów dominjalnych)

najpóźniej do dnia 20 od daty ogłoszenia wyborów sporządzą dla każdej miejscowości

spis wyborców w trzech egzemplarzach.

2.

Jeżeli miejscowość jest podzielona na dwa lub więcej obwodów głosowania, należy ułożyć

spis dla każdego obwodu z osobna.

3.

Spis wyborców będzie ułożony w miejscowościach, w których przeprowadzono numerację

domów wedle ulic i placów, w porządku abecadłowym ulic i placów, do obwodów przydzielonych.

Dla każdej ulicy i placu należy podać domy, numerowane w porządku numerów domów, począwszy

od numeru najniższego, dla każdego zaś domu - wyborców, w domu tym w dniu ogłoszenia

wyborów, zamieszkałych, w porządku abecadłowym.

4.

W miejscowościach, w których numerowanie domów jest przeprowadzone bez wymienienia

ulic lub placów, należy w spisie umieścić domy w porządku numerów, poczynając od numeru

najniższego, dla każdego zaś domu należy wyszczególnić wyborców w porządku abecadłowym.

5.

W miejscowościach, w których numerowanie nie zostało przeprowadzone, należy spis wyborców

sporządzić w porządku abecadłowym.

6.

Dla każdego wyborcy należy wpisać nazwisko w porządku abecadłowym, imię, zawód, dzień,

miesiąc i rok urodzenia, względnie wiek, wreszcie datę, od kiedy mieszka w obwodzie

głosowania.

7.

Wzór formularza dla spisu wyborców ustali rozporządzenie wykonawcze.

8.

W każdym obwodzie będzie oprócz spisu urzędowego, w powyższy sposób sporządzonego,

wyłożony razem z nim do przejrzenia także spis abecadłowy ogólny z podaniem adresów

wyborców.

9.

W miastach, liczących więcej niż 10.000 mieszkańców, każdy wyborca może w ciągu dni

10 od ogłoszenia wyborów żądać od naczelnika gminy odbitki spisu wyborców. Naczelnik

gminy wyda odbitkę zamawiającemu najpóźniej 21 dnia po dniu ogłoszenia wyborów za

zwrotem kosztów, przypadających za jeden egzemplarz sporządzonej odbitki.

Wyborcę należy wpisać do spisu wyborców tej miejscowości, względnie tego obwodu głosowania,

w którym mieszkał w przededniu ogłoszenia wyborów w Dzienniku Ustaw.

1.

Najpóźniej 21 dnia od ogłoszenia wyborów prześle naczelnik gminy trzy egzemplarze

spisu wyborców przewodniczącemu właściwej obwodowej komisji wyborczej, który zwoła

komisję natychmiast i przedłoży jej spis do zbadania i zatwierdzenia.

2.

Komisja ma prawo badania materjałów, na których podstawie sporządzone zostały spisy

wyborców, i żądania od naczelnika gminy wyjaśnień.

3.

najpóźniej 27 dnia od ogłoszenia wyborów prześle komisja obwodowa jeden egzemplarz

zatwierdzonego spisu wyborców okręgowej komisji wyborczej, równocześnie zaś ogłasza

publicznie w gminie w sposób, używany do ogłoszeń gminnych, iż spis wyborców będzie

wyłożony do przejrzenia w lokalu komisji.

1.

Spisy wyborców będą wyłożone do przejrzenia, począwszy od 26 dnia od ogłoszenia wyborów,

przez dni 14 w lokalu urzędowym obwodowej komisji wyborczej, codziennie przez godzin

6 i to w takiej porze, by ułatwić wszystkim wyborcom przejrzenie spisu.

2.

Prawo przeglądania spisu wyborców uprawnia także do robienia notatek i wyciągów ze

spisu w sposób, nieuniemożliwiający innym osobom przeglądanie.

3.

Godziny urzędowe komisji obwodowej będą ogłoszone w sposób, w danej miejscowości używany.

4.

Najpóźniej do 42 dnia od daty ogłoszenia wyborów każdy obywatel ma prawo, wnieść do

komisji obwodowej reklamację przeciw pominięciu jego samego, lub kogokolwiek innego

w spisie wyborców, jak również przeciw wpisaniu tamże kogokolwiek nieuprawnionego.

5.

Reklamacje mogą być zgłaszane pisemnie lub ustnie do protokułu I powinny być poparte

dowodami, o ile nie dotyczą faktów powszechnie znanych.

6.

Reklamacje bezimienne nie będą przyjmowane

1.

Reklamacje przeciw pominięciu osoby, uprawnionej do wybierania, załatwia komisja obwodowa

niezwłocznie, wydaje w tej mierze decyzję i uzupełnia stosownie do niej spis wyborców.

2.

W razie potrzeby może komisja obwodowa zażądać od żalącego się uzupełnienia przedłożonych

dowodów.

3.

Odmowną swoją decyzją komisja obwodowa osobie, pominiętej w spisie, doręcza w sposób,

w art. 37 ust. 2 przepisany, i jednocześnie ogłasza ją przez wywieszenie obwieszczenia

w lokalu komisji.

1.

O wniesieniu reklamacji przeciw wpisaniu do spisu wyborców osoby, nieuprawnionej do

wybierania, komisja obwodowa jest obowiązana w przeciągu 24 godzin zawiadomić osobę,

której prawo wybierania zostaje podane w wątpliwość, z pouczeniem, Iż służy jej prawo

w ciągu 3 dni od daty doręczenia zawiadomienia, nie później wszakże niż do 48 dnia

od ogłoszenia wyborów, wnieść na piśmie lub ustnie do protokułu sprzeciw, popierając

go dowodami.

2.

Doręczenie nastąpić musi albo przez pocztą za recepisem zwrotnym, albo za potwierdzeniem

odbioru do rąk własnych lub pełnoletniego członka rodziny, względnie domownika osoby,

której prawo wybierania zaczepiono.

3.

Komisja obwodowa rozpatruje reklamacje oraz ewentualnie wniesione sprzeciwy i wydaje

decyzje.

4.

Doręczenie decyzji stronom Interesowanym następuje w sposób, w ustępie 2 przepisany,

jednocześnie komisja obwodowa ogłasza ją przez wywieszenie obwieszczenia w lokalu

komisji.

1.

Przeciw decyzjom obwodowej komisji wyborczej przysługuje każdemu wyborcy prawo zażalenia

do okręgowej komisji wyborczej.

2.

Jeżeli chodzi o osoby, w art. 36 ust. 3 i w art. 37 ust. 4 wymienione, należy zażalenie

to wnieść przez właściwą komisję obwodową w ciągu dni trzech od daty doręczenia; dla

innych w ciągu dni trzech od daty ogłoszenia decyzji.

1.

W razie uprawomocnienia się decyzji komisji obwodowej prostuje ona odpowiednio do

nich spisy wyborców.

2.

Najpóźniej 52-go dnia od daty ogłoszenia wyborów komisje obwodowe przesyłają okręgowym

komisjom wyborczym obydwa egzemplarze sprostowanych i uzupełnionych przez siebie spisów

wyborców wraz z aktami wniesionych reklamacji, sprzeciwów oraz zażaleń przeciw powziętym

decyzjom.

3.

Sprzeciwy, napływające do komisji obwodowych do dnia 56 po ogłoszeniu wyborów włącznie,

mają być bezzwłocznie przesłane dodatkowo komisji okręgowej.

Okręgowe komisje wyborcze rozpatrują wniesione zażalenia, rozstrzygają je i na tej

podstawie ustalają ostatecznie spisy wyborców, a zatwierdziwszy je, przesyłają obydwa

egzemplarze najpóźniej 62-go dnia od daty ogłoszenia wyborów obwodowym komisjom wyborczym,

uzgadniając jednocześnie podług nich trzecie egzemplarze, poprzednio otrzymane (art.

34), które odsyłają do właściwego naczelnika gminy (art. 32).

1.

Prawo zaskarżania powyższych decyzji okręgowych komisji wyborczych przysługuje jedynie

osobom, których prawa wybierania one dotyczą, tudzież okręgowym komisarzom wyborczym

tylko z powodu niezachowania przepisów prawa. Skarga ma być wniesiona do Najwyższego

Sądu bezpośrednio, a to przez osobę, której prawa wybierania decyzja dotyczyła, w

ciągu 48 godzin od doręczania decyzji, zaś przez okręgowych komisarzy wyborczych w

ciągu 48 godzin od ogłoszenia tejże.

2.

Co do składu Sądu Najwyższego i postępowania przed nim znajdują zastosowanie przepisy

art. 105 i następnych niniejszej ustawy.

3.

Postępowanie, wszczęte na podstawie takiej skargi, nie wstrzymuje ustalenia list wyborczych

i dalszego postępowania wyborczego.

Od chwili zatwierdzenia spisu wyborców przez okręgową komisję wyborczą (art. 39) wolno

w spisie czynić poprawki tylko na mocy wyroku Sądu Najwyższego, którego oryginał lub

odpis, uwierzytelniony sądownie albo notarjalnie, powinien być dołączony do aktów.

Pozatem nie wolno umieszczać w spisie nowych wyborców, wykreślać zaś z listy wolno

tylko osoby zmarłe za przedłożeniem urzędowego świadectwa skonu, które będzie dołączone

do aktów wyborczych.

1.

Najpóźniej w 66-m dniu od daty rozpisania wyborów wyłoży przewodniczący obwodowej

komisji wyborczej zatwierdzony ostatecznie spis wyborców (art. 40) do publicznego

przeglądu przez dni 5 w lokalu urzędowym komisji.

2.

Co do prawa przeglądania spisu oraz godzin jego wyłożenia, mają zastosowanie przepisy

art. 35. Wyłożenie to ma te same skutki, co doręczenie decyzji komisji wyborczej zainteresowanemu

wyborcy w wypadkach reklamacji, sprzeciwu i zażalenia.

1.

Kandydatury poselskie w okręgu wybarczym powinnny być zgłaszane pisemnie na ręce przewodniczącego

okręgowej komisji wyborczej nie później, niż 30 dnia przed dniem wyborów.

2.

Kandydatura może być zgłoszona tylko za zgodą kandydata. Odnośne oświadczenie, zaopatrzone

jego własnoręcznym podpisem, powinno być wręczone przewodniczącemu okręgowej komisji

wyborczej nie później, niż 22 dnia przed dniem wyborów. Oświadczenie to musi ponadto

zawierać stwierdzenie, że kandydat uważa się za obywatela Państwa Polskiego i że wedle

swej najlepszej wiedzy posiada bierne prawo wyborcze. W braku takiego oświadczenia

należy wykreślić kandydata z listy.

3.

Nikt nie może być w tym samym okręgu wyborczym zgłoszony na dwuch lub więcej listach

kandydatów.

Zgłoszenie winno być podpisane łącznie lub na oddzielnych deklaracjach najmniej przez

50 wyborców, zamieszkałych w okręgu wyborczym.

Liczba kandydatów na liście okręgowej nie może przewyższać dwukrotnej liczby posłów,

przypadających na dany okrąg.

1.

Zgłaszający okręgową listę kandydatów powinni jednocześnie w pisemnem oświadczeniu

wskazać swego pełnomocnika, uprawnionego do porozumiewania się z władzami wyborczemi

i składania w imieniu zgłaszających oświadczeń w sprawie zgłoszenia.

2.

Oprócz pełnomocnika należy równocześnie wskazać jego zastępcę.

3.

Większość podpisanych na zgłoszeniu listy kandydatów może oświadczyć pisemnie, iż

odwołuje pełnomocnika, względnie jego zastępcę, i mianuje nowego pełnomocnika, względnie

nowego zastępcę. Oświadczenie ta będzie uznane za ważne, jeżeli dla każdej osoby podpisującej

będą wyszczególnione dane, wskazane w art. 48, i jeżeli własnoręczność podpisu będzie

potwierdzona przynajmniej przez przełożonego gminy albo przez przewodniczącego obwodowej

komisji wyborczej.

4.

Nowamianowany pełnomocnik wstępuje w miejsce pełnomocnika odwołanego z chwilą, gdy

komisja stwierdzi, iż odwołanie zostało dokonane zgodnie z przepisami niniejszego

artykułu.

5.

Komisja jest obowiązana zgłoszone odwołanie niezwłocznie rozpatrzyć i załatwić.

Wyborcy, podpisujący zgłoszenie okręgowej listy kandydatów, powinni podać obok swojego

czytelnego podpisu swój wiek, zawód i dokładny adres tak, by co do osoby podpisującego

nie mogło być żadnej wątpliwości.

1.

Każda zgłoszona lista kandydatów może być oznaczona albo przez wskazanie stronnictwa,

zgłaszającego listę, albo też innemi słowami, odróżniającemi listę od wszystkich innych

list

2.

Oznaczenia, zdolne wprowadzić w błąd wyborców nie są dozwolone.

3.

Oznaczenie listy, jako listy stronnictwa, wymaga przedłożenia zgody władz danego stronnictwa,

jeśliby przez pełnomocnika innej listy zaczepione zostało.

4.

W razie podniesienia zarzutów z tego tytułu przez pełnomocników, przewodniczący komisji

okręgowej wezwie zainteresowanych pełnomocników do porozumienia się, a gdyby ono nie

było osiągnięte, komisja okręgowa oznaczy listy zgodnie z rzeczywistemi stosunkami

wedle przedłożonych dowodów, listy zaś, których charakter partyjny nie został udowodniony,

pozostawi bez oznaczenia.

Oświadczenie kandydata, iż zgadza się na umieszczenie go na okręgowej liście kandydatów

może być uczynione także telegraficznie pod warunkiem wszakże, że najpóźniej przed

wydrukowaniem listy nadejdzie pisemne oświadczanie kandydata.

1.

W zgłoszonych listach kandydatów należy podać nazwisko, imię;, wiek, zawód i miejsce

zamieszkania każdego kandydata tak, by nie mogło być wątpliwości co do jego osoby.

2.

Nazwiska kandydatów powinny być oznaczone kolejnami numerami, poczynając od 1, w porządku

pierwszeństwa do otrzymania mandatu.

Przewodniczący okręgowej komisji wyborczej powinien wydać pisemne potwierdzenie zgłoszenia

isty kandydatów oraz złożenia oświadczenia kandydatów co do przyjęcia kandydatury

i zgłoszenia przyłączenia się listy okręgowej do listy państwowej

Przewodniczący okręgowej komisji wyborczej bada, czy zgłoszone listy kandydatów odpowiadają

przepisom ustawy, o dostrzeżonych zaś brakach i wadach zawiadamia pełnomocnika listy

najpóźniej w 3 dni po zgłoszeniu listy.

Jeżeli wskazane wady i braki nie zostaną przez pełnomocnika grupy usunięte w ciągu

5 dni, właściwa komisja wyborcza stwierdza nieważność zgłoszenia w całości albo nieważność

kandydatur, których wady dotyczą, i zawiadamia o swej decyzji pełnomocnika.

W razie zgłoszenia w okręgu wyborczym w terminie przepisanym (art. 44): a) kilku list

z ogólną liczbą kandydatów, nie większą od liczby posłów, przypadającej na dany okrąg,

b) jednej tylko listy kandydatów, - głosowanie nie odbywa się; natomiast za wybranych

uważa się: w wypadku, podanym pod a) - wszystkich zgłoszonych kandydatów, przyczem

jeżeli liczba ich jest mniejsza od liczby posłów, jakich wybiera się z okręgu, to

pozostające z tego powodu mandaty przypadają na rzecz list państwowych; w wypadku

zaś pod b) - osoby, które znajdują się na tylu pierwszych miejscach listy, ilu posłów

ma być wybranych z okręgu. Prócz tego ma w tym wypadku zastosowanie przepis, zamieszczony

w art. 97 ust. 2 i 3.

1.

W razie zgłoszenia kilku list o łącznej liczbie kandydatów większej od liczby posłów,

wybieranych w okręgu, okręgowa komisja wyborcza po ostatecznem ustaleniu list zarządza

wydrukowanie ich na afiszach wyborczych pod numerami i nazwami, jakie im przysługują,

z uwzględnieniem kolejności ich numerów. Równocześnie należy ogłosić na tym samym

afiszu te państwowe listy kandydatów, do których postawione w okręgu listy zgłosiły

swoje przyłączania.

2.

Podpisów, umieszczonych na zgłoszeniach list kandydatów, nie należy drukować.

3.

Afisze wyborcze najpóźniej 12 dnia przed dniem wyborów mają być w dostatecznej liczbie

rozesłane do obwodowych komisji wyborczych z poleceniem rozplakatowania. Równocześnie

należy przesłać afisz wyborczy do Głównego Urzędu Statystycznego.

1.

Pełnomocnik okręgowej listy kandydatów może złożyć na ręce przewodniczącego okręgowe)

komisji wyborczej na piśmie oświadczenie, iż listę swoją przyłącza do oznaczonej w

oświadczeniu państwowej listy kandydatów, jednakże tylko o tyle, o ile lista okręgowa,

którą reprezentuje, jest oznaczona tem samem mianem, co i lista państwowa.

2.

Oświadczenie to musi być złożone najpóźniej na 22 dni przed dniem wyborów, inaczej

mandaty z tej listy uzyskane pozostaną przy rozdziała mandatów z list państwowych

nie uwzględniono. Oświadczenie to prześle przewodniczący okręgowej komisji wyborczej

natychmiast Generalnemu Komisarzowi Wyborczemu.

3.

Mandaty z listy okręgowej, do żadnej listy państwowej nie przyłączone, nie będą uwzględniona

przy rozdziale mandatów z list państwowych.

1.

Państwowe listy kandydatów powinny być zgłaszane pisemnie na ręce Generalnego Komisarza

Wyborczego nie później, niż 40-go dnia przed dniem wyborów.

2.

Zgłoszenie powinno być podpisane przez conajmniej 5-ciu posłów lub senatorów ustępującego

Sejmu, względnie Senatu, albo przez conajmniej 1000 wyborców z dwuch okręgów wyborczych

po conajmniej 500 z każdego okręgu. W tym wypadku moce być zgłoszenie podpisywane

w oddzielnych deklaracjach.

3.

Ta sama osoba nie może podpisać więcej, niż jedno zgłoszenie.

4.

Liczba kandydatów na liście państwowej nie może przekraczać 100.

1.

Kandydatura może być zgłoszona tylko za zgodą kandydata. Odnośne oświadczenie kandydata,

zaopatrzone jego własnoręcznym podpisem, powinno być wręczone przewodniczącemu Państwowej

Komisji Wyborczej nie później, niż 32 dnia przed dniem wyborów. Oświadczenie to musi

ponadto zawierać stwierdzenie, że kandydat uważa się za obywatela Państwa Polskiego

i że wedle swej najlepszej wiedzy posiada bierne prawo wyborcze. W braku takiego oświadczenia

należy wykreślić kandydata z listy.

2.

Nikt nie może być zgłoszony na dwóch lub więcej państwowych listach kandydatów.

1.

Generalny Komisarz Wyborczy ogłasza nie później niż 30 dnia przed dniem wyborów w

Monitorze Polskim ważnie zgłoszone państwowe listy kandydatów w formie, ustalonej

przez Państwową Komisję Wyborczą.

2.

Listy będą oznaczone numerem porządkowym w kolejności ich składania.

1.

Przepisy art. 47 - 54 włącznie mają odpowiednie zastosowanie w odniesieniu do list

państwowych.

2.

Listy okręgowe, które zgłosiły swoje przyłączenie do listy państwowej, będą oznaczone

tym samym numerem porządkowym, co odpowiednie listy państwowe. Inne listy okręgowe

otrzymują numery porządkowe w kolejności ich składania, poczynając od numeru, następującego

po numerze listy państwowej, oznaczonej numerem najwyższym, choćby numer ten nie był

w okręgu zużytkowany.

3.

Żadna lista nie będzie oznaczona numerem dziewiątym.

1.

Przeprowadzenie aktu głosowania należy do obwodowej komisji wyborczej.

2.

Od chwili rozpoczęcia głosowania, aż do chwili ukończenia go w lokalu wyborczym powinni

być obecni bez przewy conajmniej przewodniczący 1 dwaj członkowie komisji wyborczej,

względnie ich zastępcy.

3.

Gdyby brakowało członków do tego kompletu, przewodniczący uzupełni komisję, powołując

do niej jedną lub dwie osoby piśmienne z pośród obecnych wyborców.

4.

Przewodniczący komisji i członek komisji, wybrany do pisania protokułu, nie mogą równocześnie

opuszczać lokalu wyborczego.

Wstęp do lokalu wyborczego mają tylko wyborcy i mężowie zaufania grup wyborczych,

zgłoszeni przez pełnomocników z pośród miejscowych wyborców po jednym do każdej komisji,

względnie zastępcy tych mężów zaufania po jednym dla każdego z nich.

W przeddzień wyborów, począwszy od godziny 6-ej wieczorem, i przez cały dzień wyborów

sprzedał, wyszynk lub podawanie trunków alkoholowych są, zakazane na całym obszarze

wyborczym.

1.

Przewodniczący może usunąć i lokalu wyborczego osoby, które zakłócają spokój albo

agitują, z zakazem powrotu, nie pozbawiając Ich jednak prawa oddania głosu.

2.

Męża zaufania, względnie jego zastępcę, komisja wyborcza może wydalić z lokalu wyborczego

dopiero po bezskuteczności uprzedniego upomnienia, zaznaczając fakt ten oraz jego

powody w protokule komisji.

W czasie głosowania nie wolno ani w lokalu wyborczym, ani w budynku, w którym się

ten lokal znajduje, ani też na ulicy i na placu przed wejściem do budynku w promieniu

100 metrów wygłaszać przemówień, rozdawać kart dogłosowania i w jakikolwiek sposób

agitować,

W razie gdyby tłumne zgromadzenie się publiczności tamowało wyborcom dostęp do lokalu

wyborczego lub też do urny wyborczej, przewodniczący komisji poczyni stosowne zarządzenia,

by zapewnić wyborcom swobodny dostęp.

W celu zapewnienia wykonania zarządzeń przewodniczącego, zmierzających do utrzymania

bezpieczeństwa i spokojnego przebiegu aktu wyborczego, władze administracyjne oddadzą

do jego rozporządzenia straż w odpowiedniej sile.

1.

Stół, przy którym urzęduje komisja wyborcza, należy ustawić tak, aby był ze wszystkich

stron widoczny. Mężowie zaufania będą zasiadali przy stole komisji. Na stole należy

ustawić urnę wyborczą, która powinna być tak zbudowana, żeby bez otwierania nie można

było wydobywać z niej kart do głosowania.

2.

Egzemplarz niniejszej ordynacji wyborczej powinien znajdować się na stole komisji

do publicznego użytku.

3.

Przed rozpoczęciem głosowania komisja i mężowie zaufania powinni się przekonać, czy

urna jest próżna. Od tej chwili aż do ukończenia głosowania urny w żadnym wypadku

otwierać nie wolno.

1.

Głosowanie odbywa się za pomocą kart do głosowania. Karty do głosowania powinny być

koloru białego. Karta zawierać ma jedynie wyrażony słowami lub cyframi numer listy

kandydatów, na, którą wyborca oddaje swój głos.

2.

Numer może być odbity mechanicznie lub altany,

1.

Karty do głosowania będą wkładane do kopert, ostemplowanych stemplem przewodniczącego

okręgowej komisji wyborczej. Koperty powinny być sporządzone z papieru nieprzejrzystego

w formacie 9 × 12 cm.

2.

Wszystkie koperty, przeinaczone dla jednego obwodu głosowania, powinny być jednakowej

barwy.

3.

Koperty nie będą oznaczone ładnym znakiem odróżniającym oprócz stempla.

4.

Kopert ostemplowanych dostarcza przewodniczący okręgowej komisji wyborczej na koszt

Państwa.

Głosowanie rozpoczyna się o godzinie 9 rano i trwa bez przerwy do godziny 9 wieczorem.

1.

Głosowanie odbywa się publicznie w następujmy sposób. Wyborca, zbliżywszy się do stołu,

przy którym zasiada komisji Wyborcza, wymienia swe nazwisko i imię. Po sprawdzeniu

przez członka, prowadzącego protokuł, czy imię i nazwisko wymienione znajduje się

w spisie wyborców, wyborca otrzymuje Ostemplowana kopertą do głosowania, wkłada w

nią kartę do głosowania i wręcza przewodniczącemu komisji, który, sprawdziwszy stempel

na kopercie i nie zaglądając do jej wnętrza, wrzuca ją do urny wyborczej. Jednocześnie

członkowie komisji obok nazwiska wyborcy w obu egzemplarzach spisu zaznaczają, że

tenże swój głos oddał.

2.

Wyborcy, którzy z powodu ułomności cieleśnej nie mogą wykonać czynności, w tym artykule

określonych, mogą się posługiwać pomocą osoby swego zaufania.

Przewodniczący nie może przyjąć do głosowania karty, którąby wyborca pragnął oddać

bez włożenia jej do koperty urzędowej, również nie przyjmie przewodniczący kopert,

oznaczonych jakimkolwiek znakiem poza stemplem urzędowym.

1.

Każdy członek komisji i każdy mąż zaufania może wystąpić z zarzutem co do tożsamości

osoby głosującego. Zarzuty te mogą być czynione tylko dopóty, dopóki osoba, o która

chodzi, nie oddala głosu.

2.

W takjm wypadku przewodniczący komisji wyborczej aa zgoda komisji może zażądać od

głosującego udowodnienia tożsamości jego osoby: jeśli osoba, krórej tożsamość została

zakwestjonowana, nie przedstawi dokumentów, uznanych za wystarczające przez komisję,

może się powołać na świadectwo dwuch świadków, osobiście znanych choćby jednemu członkowi

komisji. Nazwiska tych świadków i nazwisko członka komisji, znającego ich osobiście,

będą zaznaczone w protokule komisji.

3.

Od decyzji komisji w sprawie tożsamości wyborcy niema odwołania.

4.

W razie niejednemyślności powyższych orzeczeń komisji należy zaznaczyć to w protokule.

1.

Gdyby komisji przedłożono wyrok Sądu Najwyższego, iż wyborca został niezgodnie z prawem

wpisany do spisu wyborców, komisja nie dopuści wyborcy do oddania głosu i wykreśli

go z listy.

2.

Gdyby komisji przedłożono wyrok Sądu Najwyższego, iż wyborca został niezgodnie zprawem

pominięty w spisie wyborców, komisja zarządzi wpisanie go do spisu wyborców, poczem

dopuści go do oddania głosu.

3.

Wszelkie wypadki togo rodzaju powinny być w protokule komisji zaznaczono.

Głosowania przerywać nie walno. Gdyby wsku tek wydarzeń siły wyższej czynności wyborcze

były na czas przejściowy wręcz uniemożliwiane, komisja wyborcza może przedłużyć głosowanie

lub odroczyć je do dnia następnego. Zarządzenie takie musi być natychmiast ogłoszone

publicznie w sposób, w danem miejscu używany.

W razie przerwania glosowania komisja wybórcza opieczętowuje akta wyborcze i urnę

wyborczą i oddaje je na przechowanie przewodniczącemu pod jego osobista, odpowiedzialnością.

Po ponownem podjęciu głosowania należy protokularnie stwierdzić, czy pieczęcie były

nie naruszone.

1.

Z uderzeniem godziny 9 wieczorem przewodniczący nakazuje zamknięcie lokalu wyborczego.

Odtąd mogą głosować tylko wyborcy, którzy przed uderzeniem godziny 9 weszli do lokalu.

2.

Jeżeli wszyscy wyborcy, wpisani do spisu wyborców, oddali swoje głosy, komisja może

takie przed godziną 9 uznać glosowanie za ukończone.

Natychmiast po zamknięciu głosowania uskutecznia komisja obliczenie wyniku w obecności

mężów zaufania, względnie Ich zastępców.

1.

Przewodniczący otwiera urnę wyborczą, poczem liczy koperty, w niej złożone, ale otwierając

ich.

2.

Jednocześnie ustala się na podstawie notatek w spisie wyborców liczbą wyborców, którzy

głosowali.

3.

Gdyby liczba ta mimo kilkakrotnego liczenia różniła się od liczby kopert, wyjętych

z urny, należy to zaznaczyć w protokule, podając okoliczności, mogące wyjaśnić przyczynę

powyższej niezgodności.

1.

Po ukończeniu tej czynności komisja obwodowa przystępuje niezwłocznie do obliczenia

głosów, oddanych na poszczególne listy kandydatów.

2.

W tym celu jeden z członków komisji otwiera kopertą każdą z osobna, wyjmuje z niej

dartą do głosowania i po obejrzeniu jej podaje przewodniczącemu, który odczytuje głośno

treść karty, poczem, okazawszy ją mężom zaufania, oddaje ją wraz z kopertą innemu

członkowi komisji do sprawdzenia i przechowania aż do ukończenia obliczenia. Podczas

odczytywania przez przewodniczącego dwaj członkowie komisji czynią odpowiednie zapiski

na formularzach obliczeniowych, dostarczonych na koszt Skarbu Państwa przez Ministra

Spraw Wewnętrznych. Po ukończeniu tych czynności oblicza się na obydwóch formularzach

liczby głosów, przypadające na poszczególne listy. Liczby te na obydwóch formularzach

powinny zgadzać się ze sobą i mają odpowiadać liczbie ważnie oddanych głosów.

3.

Obydwie listy powinny być podpisane przez wszystkich członków komisji i dołączone

do protokułu.

1.

Nie ważne są: 1) karty do głosowania, włożone do koperty, urzędownię nie ostemplowanej

lub też do koperty, oznaczonej znakiem odróżniającym, 2) karty do głosowania puste,

3) karty do głosowania, wypełnione niezgodnie z przepisem art. 70, tudzież karty koloru

oczywiście innego niż biały, 4) karty do głosowania, znalezione w kopercie w liczbie

większej, niż jedna, o ile nie opiewają na jeden i ten sam numer, gdyż wówczas liczą

się za jedną, 5) karty do głosowania, nie opiewające na jedną z ważnie zgłoszonych

okręgowych list kandydatów.

2.

W wypadku wszakże, wymienionym pod liczbą 4, jeżeli wszystkie karty opiewają na jeden

i ten sam numer, liczą się one za jedną, a jednobrzmiące duplikaty przewodniczący

niezwłocznie zniszczy, o czem zaznacza się w protokule komisji.

Karty do głosowania, o których ważności decydowała komisja, należy oznaczyć na odwrotnej

stronie numerami porządkowemi i osobno zapakowane i opieczętowane dołączyć do protokułu.

W protokule należy podać powody, dla których karta uznaną została za ważną lub nieważna.

Jeżeliby powodem unieważnienia karty do głosowania była wadliwość koperty, należy

dołączyć do karty także kopertę, oznaczywszy ją numerem porządkowym odnośne karty.

Wszystkie oddane podczas głosowania karty, nie podpadające pod przepisy artykuły 84,

komisja wyborcza starannie zapakuje. Na opakowaniu należy umieścić napis, wskazujący

obwód głosowania, z którego karty pochodzą.

1.

Z czynności swoich obwodowa komisja wyborcza spisuje protokuł według wzoru, ustalonego

przez Ministra Spraw Wewnętrznych.

2.

W protokule tym musi być uwidoczniona: 1) liczba osób, mających prawo wybierania według

spisu wyborców, który służył za podstawę głosowania, 2) liczba wyborców głosujących,

3) liczba głosów nieważnych w myśl art. 83, 4) liczba głosów ważnych, 5) liczba głosów,

ważnie oddanych na poszczególne listy kandydatów, przyczem wyszczególnić należy, ile

z nich było kwestjonowanych.

3.

Protokuł musi być podpisany przez wszystkich obecnych członków komisji i mężów zaufania,

a następnie łącznie z kartami do głosowania oraz ze spisami wyborców, użytemi podczas

głosowania, ma być odesłany niezwłocznie do okręgowej komisji wyborczej.

4.

Każdy członek komisji lub mąż zaufania, jeśli uważa, żeprotokuł nie jest zgodny z

rzeczywistością, ma prawo podyktować swoje oświadczenie w tej mierze lub złożyć je

na piśmie.

5.

Oświadczenie to musi być dołączone do protokułu.

1.

Posiedzenie okręgowej komisji wyborczej w celu ustalenia wyników głosowania odbywa

się najpóźniej na trzeci dzień po głosowaniu.

2.

Przewodczący komisji oznacza posiedzenie na dzień i godzinę, w której można oczekiwać

nadejścia protokułów wyborczych ze wszystkich obwodów głosowania, i zawiadamia o miejscu

i czasie tego posiedzenia conajmniej na 24 godzin przed terminem wszystkich członków

komisji, pełnomocników i zastępców tychże.

1.

Okręgowa komisja wyborcza przegląda protokuły obwodowych komisji wyborczych w miarę

ich napływania i bada, czy uchwały komisji co do ważności kart głosowania są zgodne

z przepisami art. 83 tudzież, czy w liczbach, podanych według przepisu art. 86 ust.

2 w protokule obwodowej komisji wyborczej niema widocznych błędów arytmetycznych.

2.

Jeżeliby uchwały komisji obwodowej były niezgodne z przepisami art. 83, uskuteczni

komisja okręgowa odpowiednie sprostowanie wyników głosowania, ustalonych przez obwodową

komisję wyborczą. Widoczne błędy arytmetyczne poprawi komisja okręgowa, o ile to na

podstawie protokułu lub spisu wyborców jest możliwe.

3.

Jeżeliby pozatem przeprowadzenie wyborów w obwodzie nasuwało pewne wątpliwości, zaznaczy

je komisja okręgowa w swym protokule - nie może jednak sprostować wyników głosowania,

ustalonych przez komisję obwodową.

1.

Po nadejściu wyników głosowania z całego okręgu wyborczego zestawi je komisja okręgowa

według odpowiedniego formularza, podając dla każdego obwodu głosowania, a następnie

dla każdego powiatu i dla całego okręgu wyborczego

1)

liczbę osób, uprawnionych do głosowania,

2)

liczbę głosujących,

3)

liczbę głosów nieważnych według uchwał komisji obwodowych,

4)

liczbę głosów nieważnych według uchwał komisji okręgowych (ostateczną liczbę głosów

nieważnych),

5)

ostateczną liczbę głosów ważnych,

6)

liczbę głosów ważnych, oddanych na każdą ważnie zgłoszoną listę kandydatów.

2.

Obliczenie to będzie sporządzone w dwuch egzemplarzach i powinno być podpisane przez

wszystkich obecnych członków komisji i dołączone do protokułu.

3.

Zestawianie wyników obliczania może być przerwane jedynie z powodu wydarzeń siły wyższej,

uniemożliwiających te czynności. Postanowienia art. 78 co de opieczętowania i przechowania

aktów mają tu zastosowanie.

1.

Ustaliwszy wyniki głosowania w całym okręgu, okręgowa komisja wyborcza uskutecznia

podział mandatów pomiędzy poszczególne listy w następujący sposób.

2.

Liczby głosów ważnych, złożonych na poszczególne listy, dzieli się kolejno przez 1,

2, 3 i t. d. aż do tej chwili, gdy z otrzymanych w ten sposób ilorazów da się uszeregować

tyle kolejno największych liczb, ile jest mandatów w okręgu de podziału.

3.

Każdej liście kandydatów przyznaje się tyle mandatów poselskich, ile przypada jej

liczb z pośród ustalonego w powyżej przepisany sposób szeregu liczb kolejne największych.

4.

Jeżeliby kilka list wykazało ilorazy równe ostatniej z uszeregowanych w wyżej podany

sposób liczb i list tych było więcej, aniżeli mandatów do obsadzenia, pierwszeństwo

mają listy w kolei ogólnej liczby oddanych na nie w okręgu głosów, a gdyby dwie listy

lub więcej miały równą ilość głosów, rozstrzyga między niemi los, wyciągnięty przez

przewodniczącego posiedzenia komisji.

5.

Jeżeliby na rzecz listy którejkolwiek przy padło więcej mandatów, aniżeli ta lista

zawiera nazwisk, to brakujące nazwiska bierze się z listy państwowej, do której ona

została przyłączona, zaś gdyby do żadnej listy państwowej nie była przyłączona, to

nieobsadzone z tego powodu mandaty dolicza się do liczby' 72 mandatów, które mają

być obsadzone z list państwowych.

6.

Państwowej Komisji Wyborczej przekazuje się do obsadzenia te mandaty, które pozostały

w okręgu nieobsadzone.

1.

Okręgowa komisja wyborcza spisuje ze swoich czynności protokuł. W protokule uwidocznione

powinny być wszystkie obliczenia, dokonane w celu stwierdzenia wyniku wyborów, a nie

uwidocznione w formularzu, wymienionym w art. 89.

2.

Wzór protokułu ustali Minister Spraw Wewnętrznych.

1.

Po ustaleniu treści protokułu przewodniczący okręgowej komisji wyborczej ogłasza na

publicznem posiedzeniu komisji wyborczej rezultaty wyborów, a więc liczbę głosów ważnych,

oddanych w całym okręgu wyborczym wogóle na poszczególne listy, imiona i nazwiska

wybranych posłów, ewentualnie (art. 90 ust. 5) liczbę mandatów, które pozostały w

okręgu nieobsadzone.

2.

Przewodniczący zarządzi bezzwłoczne ogłoszenie wszystkich tych danych w dziennikach

i w inny sposób, używany zwykle w danej miejscowości, poczem dla każdego z wybranych

posłów wystawia list wierzytelny, podpisany przez obecnych członków komisji wyborczej.

3.

List wierzytelny ma zawierać

1)

numer i nazwę okręgu wyborczego,

2)

dzień wyborów,

3)

imię i nazwisko, wiek, zawód i miejsce zamieszkania osoby, wybranej na posła.

4.

Poseł może podjąć list wierzytelny w ciągu 5 dni od dnia ogłoszenia wyborów u przewodniczącego

okręgowej komisji wyborczej. Listy wierzytelne, niepodjęte w tym terminie, przesyła

przewodniczący do Biura Sejmowego.

5.

List wierzytelny zastępuje wybranemu legitymację poselską do chwili jej otrzymania.

1.

Po wystawieniu listów wierzytelnych protokuł odczytuje się, poczem podpisują go wszyscy

obecni członkowie komisji i pełnomocnicy.

2.

Protokuł wraz z formularzami, wymienionemi w art. 89, tudzież z protokułami obwodowych

komisji wyborczych należy opieczętować i przesłać bezzwłocznie Generalnemu Komisarzowi

Wyborczemu.

3.

Karty do głosowania oraz wszelkie inne akta wyborcze, zarówno okręgowej jak i obwodowej

komisji wyborczej, będą osobno opieczętowane, opatrzone napisem, oznaczającym zawartość,

i przesłane prezesowi sądu okręgowego, właściwego dla siedziby okręgowej komisji wyborczej.

4.

W razie wniesienia protestu przeciwko wyborowi będą akta te odesłane do Pierwszego

Prezesa Sądu Najwyższego.

5.

Akta te należy przechowywać do końca okresu wyborczego.

6.

Odpis protokułu, uwierzytelniony przez przewodniczącego okręgowej komisji wyborczej,

przesyła się do Biura Sejmowego.

7.

Taki sam odpis protokułu wraz z odpisem formularza, wymienionego w art. 89, prześle

przewodniczący do Głównego Urzędu Statystycznego.

1.

Po ustaleniu wyniku wyborów we wszystkich okręgach Państwowa Komisja Wyborcza stwierdza,

czy pozostały jeszcze jakie mandaty nie obsadzone i dolicza je do stałej liczby 72

mandatów z list państwowych.

2.

Mandaty te przypadają do podziału między zgłoszone ważnie państwowe listy kandydatów,

przyczem jednak pozostają nie uwzględnione listy państwowe takich grup wyborców (stronnictw),

które z przyłączonych do danej listy państwowej list okręgowych nie przeprowadziły

w całem Państwie posłów conajmniej w 6 okręgach wyborczych,

1.

Komisja ustala według odpowiedniego formularza, ilu posłów zostało wybranych w całem

Państwie ze wszystkich tych list okręgowych, które zgłosiły zgodnie z przepisami art.

57 swoje przyłączenie do poszczególnych list państwowych.

2.

Otrzymane w ten sposób liczby mandatów poszczególnych grup wyborczych (stronnictw)

pisze się pbok siebie, poczynając od najwyższej, a kończąc na najniższej, następnie

zaś dzieli się te liczby kolejno przez 1, 2, 3 i t. d. tak długo, aż z otrzymanych

w ten sposób ilorazów da się uszeregować tyle kolejno największych liczb, ile mandatów

jest do rozdzielenia przez Państwową Komisje Wyborczą.

3.

Każda państwowa lista kandydatów, wchodząca w rachubę, otrzyma tyle mandatów poselskich,

ile przypada jej liczb z pośród ustalonego w powyżej przepisany sposób szeregu liczb

kolejno największych.

4.

Gdyby kilka list wykazała ilorazy równe ostatniej z uszeregowanych w powyżej podany

sposób liczb i list tych było więcej, niż mandatów do dyspozycji, należy dać pierwszeństwo

liście ugrupowania, które przeprowadziło w okręgach więcej posłów, gdyby zaś wchodzące

w grę ugrupowania przeprowadziły równą ilość pogłów, rozstrzyga między niemi los,

wyciągnięty przez Generalnego Komisarza Wyborczego na posiedzeniu Państwowej Komisji

Wyborczej,

Państwową Komisja Wyborcza spisuje ze swoich czynności protokuł i ogłasza wynik wyborów

w Monitorze Polskim. Przepisy art. 91, 92 i 93 ust. 1 i 4 mają i tutaj zastosowania.

1.

Postami z listy okręgowej lub państwowej zostają osoby, wymienione z kolei na tylu

pierwszych miejscach lifty Kandydatów, ile tejże przypada mandatów poselskich.

2.

Jeżeli na listy okręgowe przypada więcej mandatów poselskich, aniżeli jest na nich

kandydatów, przechodzą mandaty poselskie, nie obsadzona, z tych list, na rzecz listy

państwowej, do której dana lista okręgowa zgłosiła swa przyłączenie, Odnośne mandaty

nalały uwzględnić przy obliczeniu, dokonywanem w myśl art. 95 ust. 1.

3.

Jeżeli liście państwowej zostanie przydzielonych więcej mandatów, aniżeli lista ma

kandydatów, należy przydzielić mandaty nie obsadzone po jednym tym listom okręgowym,

przyłączonym do danej listy, które wykazują z kolei najwyższe nie zużyte resztki.

1.

Jeżeli jedna i ta sama osoba została wybraną równocześnie z kilku list okręgowych

albo zlisty państwowej i z listy okręgowej, winna oświadczyć na ręce Generalnego Komisarza

Wyborczego najpóźniej w ciągu tygodnia po ogłoszeniu wyniku wyborów z listy państwowej

w Monitorze Polskim, który mandat przyjmuje.

2.

Jeżeliby takie oświadczenie nie zostało w terminie tym złożone, należy uważać osobę

tę za wybraną z listy okręgowej, a powołać zastępcę w myśl art. 99 z listy państwowej,

a jeśliby wybraną była z kilku list okręgowych, należy ją uważać za wybraną z tej

listy, na które oddano więcej głosów, zaś w razie równości głosów - według losu.

1.

Ogłaszajac wynik wyborów, ogłosi przewodniczący okręgowej, a względnie Państwowej

Komisji Wyborczej, osoby, wymienione po wybranych posłach na dalszych miejscach na

liście - zastępcami posłów, a to w kolejności, w jakiej na liście są umieszczone.

2.

Każdemu zastępcy przysługuje prawo ustąpienia pierwszeństwa swemu bezpośredniemu następcy

na liście, jednak, bez przymusowego zrzeczenia się prawa zastępstwa.

3.

Zastępcy posłów zostają posłami na wypadek unieważnienia (art. 107) lub wygaśnięcia

mandatu (art. 111) posłów z tej samej listy, Przepisy art. 97 i 98 mają i tu analogiczna

zastosowanie,

1.

Dostarczeniem lokalu, urny, sprzętów i przyborów de pisania dla komisji wyborczej

obwodowej i okręgowej zajmuje się na swej koszt gmina, w obrębie której Komisja urzęduje.

2.

Gmina ponosi również koszt sporządzenia spisu wyborców (art. 32) i djet (art. 28)

członków komisji obwodowych, wypranych przez radę gminną.

3.

Wszystkie inne wydatki, połączone z przeprowadzeniem wyborów, ponosi Skarb Państwa,

który też dostarcza formularzy, przepisanych w niniejszej ordynacji wyborczej,

4.

Wykaz wydatków, które mają być pokryte przez Skarb, komisje wyborcze przesyłają Ministrowi

spraw Wewnętrznych najpóźniej w trzy miesiące po dniu wyborów.

Wszelkie pisma w sprawach wyborczych, zwłaszcza zaś podania stron w postępowaniu reklamacyjnem

(art. 35 - 41), zgłoszenia list kandydatów i potwierdzenia podpisów na tych zgłoszeniach,

wszelkie protokuły, oświadczenia i t. d. są wolne od jakichkolwiek stempli i nalażytości.

1.

W ciągu czternastu dni od ogłoszenia wyniku wyborów (art. 92 względnie 96) każdy wyborca

może wnieść protest przeciwko wyborowi posła lub wyborom,

2.

Protest przeciwko wyborowi posła z listy okręgowej lub też przeciwko wyborom w okręgu

ma być wniesiony na piśmie lub ustnie do protokułu, na ręce przewodniczącego okręgowej

komisji wyborczej.

3.

Protest zaś przeciwko wyborowi posła zlisty państwowej lub też. przeciwko ustalonym

przez Komisję Państwową wynikom wyborów ma być na piśmie wniesiony na ręce Generalnego

Komisarza wyborczego,

1.

Przewodniczący okręgowej komisji wyborczej, a względnie Generalny Komisarz Wyborczy,

ogłasza niezwłocznie w Monitorze Polskim i w dziennikach miejscowych o wniesieniu

protestu, wyznaczając 14-dniowy od dnia ogłoszenia termin do wnoszenia zarzutów przeciwko

treści tegoż,

2.

Przed upływem oznaczonego terminu wolno każdemu wyborcy przeglądać protest w lokalu

komisji i czynić z niego odpisy,

3.

Następnie protest wraz z wniesionemi zarzutami przesyła się do Sądu Najwyższego, odpis

zaś jego do Biura Sejmowego.

1.

Nie zaczepione protestem mandaty poselskie mogą być jedynie z powodu braku prawa wybieralności

zakwestionowane w ciągu 3 pierwszych posiedzeń Sejmu trybem, przepisanym dla nagłych

wniosków poselskich.

2.

Mandaty nie zaprotestowane i nie zakwestionowane przyjmuje Sejm do wiadomości bez

dyskusji.

3.

W razie zakwestionowania mandatu Sejm uchwałą przekazuje sprawą do zbadania i rozstrzygnięcia

Sądowi Najwyższemu,

1.

O ważności wyborów, zaprotestowanych lub przez Sejm zakwestionowanych, rozstrzyga

Sąd Najwyższy.

2.

Sąd Najwyższy rozstrzyga w sprawach wyborczych w komplecie 3-ch sędziów na posiedzeniu

jawnem po wysłuchaniu prokuratora i interesowanych.

3.

Postępowanie w sprawach wyborczych jest wolne od wszelkich opłat.

Do chwili kiedy protest lub zakwestjonowanie zostaną rozstrzygnięte przysługuje posłowi,

zaopatrzonemu w list wierzytelny, prawo wstępu do Izby i udziału w jej pracach.

Sąd Najwyższy unieważni wybór posła lub wybory zaprotestowane

1)

jeżeli zostanie stwierdzone, iż w danym okręgu wyborczym dopuszczono się przy wyborach

przekupstw, wymuszeń, fałszu lub jakichkolwiek podejść w rozmiarach zdolnych zmienić

wynik wyborów;

2)

jeżeli wybory przeprowadzone zostały niezgodnie z przepisami niniejszej ustawy, a

uchybienia popełnione mogły wpłynąć na wynik wyborów.

Unieważniając wybory, Sąd Najwyższy jednocześnie orzeka, czy głosowanie, względnie

wybory, mają być unieważnione w całym okręgu wyborczym, czy też tylko w niektórych

obwodach głosowania.

1.

W razie unieważnienia głosowania i wyborów stosownia do art. 107 i 108 niniejszej

ustawy Minister Spraw Wewnętrznych zarządza w ciągu 14 dni od daty unieważniania wybory

ponowne w tym okręgu lub obwodzie, w którym głosowanie zostało unieważnione.

2.

Wybory te przeprowadzać mogą te same komisje na podstawie tych samych spisów wyborców,

co wybory pierwsze, chyba że uchybienia, w art. 107 wymienione, odnoszą się do komisji

lub spisów, w których to wypadkach należy bezzwłocznie założyć nowe spisy, względnie

w sposób, ustawą tą przepisany, wybrać nową komisje,

1.

Jeżeli stosownie do art. 109 odbędą się wybory ponowne Państwowa Komisja Wyborcza

na podstawie ich wyników przystąpi niezwłocznie do rewizji obliczeń, dokonanych na

mocy art. 94 i 95.

2.

Jeżeliby wskutek wyniku obliczeń przypadało na pewną listę państwową więcej mandatów,

niż dotychczas, należy mandaty, przyznane dodatkowo danej liście, obsadzić według

art. 97 ust. 2. Gdyby natomiast przypadają na pewną listę państwową mniej mandatów

niż dotychczas, uzna Państwowa Komisja Wyborcza odpowiednią liczbą mandatów za unieważnione.

Co do kolejności w ustępowaniu posłów z danej listy obowiązuje zasada, iż ten, który

został posłem na ostatniem miejscu ustępuje pierwszy, następnie zaś ustępuje ten,

który został posłem na przedostatniem miejscu i t. d,

3.

W tym ostatnim wypadku posłowie, tracący mandaty, pozostają na odpowiedniej liście

zastępców w poprzedniej kolei.

1.

Mandat posła wygasa w razie: 1) śmierci posła, 2) zrzeczenia się mandatu, 3) utraty

prawa wybieralności, 4) zajścia wypadku, przepisanego w ust. 2 art. 114, 5) nie uczestniczenia

bez prawidłowego urlopu w 15-tu z kolei posiedzeniach Sejmu, 0) odmówienia złożenia

ślubowania, przepisanego w art. 20 Konstytucji, 7) objęcia przez posła płatnej służby

państwowej, z wyjątkiem stanowiska ministra, podsekretarza stanu lub profesora wyższych

uczelni, 8) przyjęcia lub zatrzymania przez posła stanowiska odpowiedzialnego redaktora,

9) zajścia wypadków, przewidzianych w art. 22 Ustawy Konstytucyjnej z dnia 17 marca

1921 r. (Dz. U. R. P. № 44 poz. 267),

2.

Korzystanie z reformy rolnej przez nabycie działki gruntu nie podpada pod przepisy

art. 22 Ustawy Konstytucyjnej.

3.

Pozbawienie wolności posła, wydanego sądowi przez Sejm, nie pociąga za sobą wygaśnięcia

mandatu, niezależnie od liczby posiedzeń, które z tego powodu opuści,

W razie zajścia okoliczności, powodujących wygaśnięcie mandatu poselskiego stosownie

do art. 111 niniejszej ustawy, władze, stwierdzające te okoliczności, obowiązane są

o tem zawiadomić Marszałka Sejmu.

Wygaśnięcie mandatu poselskiego stwierdza Sejm.

1.

Jeżeli ta sama osoba zostanie wybrana na posła i senatora, powinna złożyć na ręce

Generalnego Komisarza Wyborczego oświadczenie, który mandat przyjmuje. Przed złożeniem

tego oświadczenia nie może osoba ta wstąpić ani do Sejmu ani do Senatu.

2.

Po upływie 3 miesięcy od dnia wyborów brak takiego oświadczenia powoduje wygaśnięcie

obu mandatów.

1.

W wypadkach unieważnienia lub wygaśnięcia mandatu posła Państwowa Komisja Wyborcza

ogłasza o wstąpieniu na jego miejsce kolejnego zastępcy posła i wystawia mu list wierzytelny.

2.

Jeżeli okręgowa lista zastępców zostanie wyczerpana, należy mandat obsadzić z listy

państwowej w sposób, w art. 97 ust. 2 przepisany.

3.

Jeżeli także i lista państwowa zostanie wy. czerpana, a również jeśli wyczerpana lista

okręgo. wa do żadnej listy państwowej nie była przyłączona mandat do końca kadencji

pozostanie nieobsadzony.

Z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy tracą swoją moc obowiązującą

1)

dekret z dnia 28 listopada 1918 r. o ordynacji wyborczej do Sejmu Ustawodawczego (Dz.

P. P. P. № 18, poz. 46);

2)

dekret z dnia 28 listopada 1918 r. o wyborach do Sejmu Ustawodawczego (Dz. P. P. P.

№ 18, poz. 47);

3)

dekret z dnia 19 grudnia 1918 r. o przedłużeniu niektórych terminów prekluzyjnych

przy wyborach do Sejmu Ustawodawczego (Dz. P. P. P. № 20, poz. 63);

4)

dekret z dnia 26 grudnia 1918 r. o zmianach w ordynacji wyborczej do Sejmu Ustawodawczego

(Dz. P. P. P. № 21, poz. 74);

5)

dekret z dnia 11 stycznia 1919 r. o nadaniu praw wyborczych obywatelom, którzy po

dniu 5 grudnia 1918 r. powrócili do kraju (Dz. P. P. P. № 5 poz. 97);

6)

dekret z dnia 8 lutego 1919 r. w sprawie zmiany art. 9 ordynacji wyborczej do Sejmu

Ustawodawczego (Dz. P. P. P. № 14, poz. 198);

7)

ustawa z dnia 5 kwietnia 1919 r. w przedmiocie zmiany niektórych przepisów ordynacji

wyborczej, objętej dekretami poz. 46 i 47 № 18 Dz. P. P. P. z dnia 6 grudnia 1918 r.

celem przeprowadzenia wyborów posłów do Sejmu Ustawodawczego Rzeczypospolitej Polskiej

z części ziem polskich z b. zaboru pruskiego (Dz. P. P. P. № 30, poz. 253);

8)

ustawa z dnia 10 maja 1919 r. w sprawie zmiany niektórych przepisów ordynacji wyborczej

z dnia 28 listopada 1918 r. celem przeprowadzenia wyborów w okręgach 33 i 34 (Dz.

P. P. P. № 40, poz. 294);

9)

ustawa z dnia 1 sierpnia 1919 r. o uzupełniających wyborach do Sejmu Ustawodawczego

z dalszych części b. zaboru pruskiego (Dz. P. P. P. № 65, poz. 393), oraz wszelkie

rozporządzenia, na ich podstawie wydane.

Pierwsze wybory do Sejmu i Senatu będą zarządzone na podstawie art. 3 ustawy przechodniej

do Konstytucji z dnia 18 maja 1921 r. (Dz. U. R. P. № 44, poz. 268).

Wykonania niniejszej ustawy powierza się Ministrowi Spraw Wewnętrznych w porozumieniu

z Ministrem Sprawiedliwości.

Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.