Oświadczenie rządowe z dnia 23 maja 1922 r. w sprawie podziału Górnego Śląska.

U 8 '1'4

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ.

•

17 czerwca

Treść: 369.

370.

371.

372.

373.

374.

NQ 44.

Rok 1922.

...

675

Ustawa z dni a 24 maja 1922 r. w przedmiocie ratyfikacji konwencji niemiecko-polskiej , dotyczącej Górnego Śląska, podpisanej w Genewie dnia 15 maja 1922 r. • • • • • •

683

Konwencja niemiecko-polska dotycząca Górnego Śląska, podpisana ." Genewie dnia 15 maja

• • • • • • • • • ..... . • •

1922 roku

. • • . , • • •

683

Protokuł wymiany dokumentów ratyfikacyjnych konwencji niemiecko-polskiej dotyczącej Górnego Śląska, zawartej w Genewie dnia 15 maja 1922 roku. . . • . . • • • • • •

683

Oświadczenie rządowe z dnia 23 maja 1922 r. w sprawie podziału Górnego Śląska.

Ustawa z dnia 23 maja 1922 r. w przedmiocie statutu

gicznego • • • • • • • • •

Państwowego

Instytutu Meteor.olo-

\

Rozporządzenie Ministra Skarbu z dnia 29 maja 1922 r. w przedmiocie statutu Polskiego

Banku Krajowego . • .

• • • • • • • • • • • •

683

685

369.

Oświadczenie rządowe

z dnia 23 maja 1922 'r.

w sprawie podziału Górnego Śląska.

Rząd

Podaje się nlmejszem do w i adomoś:ci, iż uchwałą Rady Mi nistrów z dn. 22 pażdziern i ka 1921 r.

Polski przyjął decyzję Konferencji F\mbasadorów w Paryżu z dnia 20 października 1921 roku, o tr eści

następującej

Imperjum f\ngielskie, francja, Włochy i Japonja,które wraz ze Stanami Zjednoczonemi f\meryki Pół­

nocnej, jako główne Państwa sprzymierzone i stowa·

rzyszone, podpisały Traktat Wersalski;

Zważywszy, że w myśl ostatniego ustępu arty·

kułu 88 Traktatu Wersalskiego, do nich należy określić IinjE; graniczną między Niemcami i Polską w CZE;ści Górnego Śląska, poddanej plebiscytowi i na skutek tegoż plebiscytu;

Zważywszy, że w dniu 20 marca 1921 r. przystQpiono do głosowania w warunkach, przewidzianych w aneksie do wyżej wymienionego artykułu;

Zważywszy, że wobec wyników głosowania gminami, jak również położenia geograficznego i warunk.ó w ekonomicznych miejscowości ustltplenie terytorjów w mowie będących wywołuje pewne kwestje na uregulowaniu których zależy;

L'Empire Britannique, la france, I'Jtalie, et le

Japon, signataires ave c les Etats-Unis D'f\meriq uc,

comme principales Puissances aliees et asso ciees,

du Traite de Versailles,

Considerant qu'aux termes de I'artide 88, dernler alinea du Traite de Paix de Versailles, iI leur

appartient de fixer dans la partie de la Haute-Silesie

soumise au plebiscite· la Iigne-frontiere entre I'f\llemagne et la Pologne en consequence dudit plebiscite;

Considerant que, Je 20 mars 1921 , iI li ete procede au vote dans les conditions prevues par I'annexe

audit article;

Considerant qu'en presence des resultats du

vote determines par communes, ainsi que de la situation geographique et economique des localites,

la cession des territoires dont iI s'agit fait naltre

certaines questions qu 'iI imporŁe de regler;

Do niniejszego numeru dołącza s i ę jako z alącz n l k tekst francuski i polski konwencji niemlecko-pol :.kiej •. d o ŁyC7. II c;~

06rnego śJllska, podplsenel w Genewie dnia 15 maja 19Z2 r. (Radak'Ja Ddtlnnilca Ulltaw).

•

Dziennik Ustaw. Poz. 369.

Po zasięgnięciu zdania ligi Narodów,

POST F\NF\ WIRJf\

I. Grani.ca pomiędzy Niemcami i Polską w czę­

ści Górnego Sląska, opisanej wart. 88 Traktatu Wersalskiego, określa się w sposób następujący

Granica idzie wzdłuż rzeki O:;Jry do punktu,

gdzie rzeka ta wkracza na Górny Sląsk aż do wysokości Niebotschau;

Stamtąd kierować się ona będzie na Północo­

Wschód, pozostawiając na terytorjum polskiem gminy: Hohenbirken, Wilhelmstal, Raschiltz, Adamowitz,

Bogunitz, Lissek, Summin, Zwonowitz, Chwallencziitz,

Ochojetz, Wilcza (Górna i Dolna), Kriewald, Knurów,

Gieraltowitz, Preiswitz, Makoschau, Kunzendorf, Paulsdorf, Ruda, Orzegów, Schlesiengrube, Hohenlinde,

zaś pozostawiając po niemiec:kiej

stronie gminy

Ostróg, Markowitz, Babitz, Gurek, Stodoll, Niederdorff, Pilchowitz, Nieborowitzer Hammer, Nieborowitz,

Sch6nwald, Ellgutz-Zabrze, SosnItza, Mathesdorf, Zaborze, Biskupitz, Bobrek, Schomberg;

Stąd granica przechodzi pomiędzy Rossberg

(po niemieckiej stronie) i Birkenhain (po stronie

polskiej).

Stąd kieruje się na Północo-Zachód, pozostawiając na terytorjum niemieckiem gminy: Karf, f.\iechowitz, Stollarzowitz, Friedrichswille, Ptakowitz, Larischhof, Miedar, Hanussek, Neudorf-Tworog, Kottenlust, Potempa, Keltsch, Zawadski, Pluder-Petershof,

Klein-Lagiewnik, Skrzidlowitz, Gwosdzian, Dzielna,

Cziilsnau, Sorowski, zaś po stronie polskiej pozostawiając gminy: Scharley, Radzionkau, Trockenberg,

Neu-Repten, f\lt-Rapten, F\lt-Tarnowitz, Rybna, Piasetzna, Boruschowitz, Mikoleską, Drathhammer, Bruschiek, Wiistenhammer Kokottek, Koschmieder, Pawonkau, Spiegelhof, (obszar dworski), Gross Lagiewnik,

Glinitz, Kochtschiitz, Lissau;

Stąd na Północo - Wschód, granica łączy si~

z dawną granicą pomiędzy Niemcami a Rosją, aż

do punktu spotkania się jej z granicą pomiędzy

Niemcami a Polską, taką jaka jest wyznaczona w artykule 27 Traktatu Wersalskiego.

Komisja do wykreślania granic, przewidżiana

w artykule 87 Traktatu Wersalskiego, wykreśli granicę na miejscu.

Rozpocznie ona niezwłocznie swą

pracę·

II. Rządy Niemiecki i Polski stosując się do

artykułu 92, do ostatniego j~go llstępU,- Traktatu Pokoju zawrą w najbliższym czasię konwęncję w celu

u~wi~cenia następujCicych rozporządz:eft

F\pn!s avoir pris I'avis du Conseil de la Societe

des Nations,

DECIDENT

(-La frontiere entre I'Pdlemagne et la Polog.ne

dans la partie de la Haute-Silesie decrite ił J'artic\e 88

du Traite de Paix de Versailles est definie com me

ił suit

La frontiere suit J'Oder, depuis re point ou ce

fleuve penetre ' en Haute-Silesie jusqu'ił la hauteur

de Niebotschau;

De la, elle se dirige vers le l'lord-Est en laissant

en territoire polon ais les communes de Hohenbirken,

Wilhelmstal, Raschiitz, F\damowitz, Bogunitz, Lissek,

Summin, Zwonowitz, Chwallencziitz, Ochojetz, Wilcza

(Haut et Bas) Kriewald, I\nurow, Gieraltowitz, Preiswitz, Makoschau, Kunzendorf, Paulsdorf, Ruda, Orzegow, Schlesiengrube, Hohenlinde, et en laissant en

territoire allemand les communes d'Ostrog, Markowitz, Babitz, Gurek, Stodoll, Niederdorf, · Pilchowitz,

Nieborowitzer Hammer, Nieborowitz, Sch6nwald,

ElIguth-Zabrze, Sosnitza, Mathesdorf, Zaborze, Biskupitz, BobreK, Schomberg;

De la frontiere passe entre Rossberg (ił 1'F\lIemagne) et Birkenhain (i! la · Pologne);

De la, elle se dirige vel's Je Nord-Ouest en (ais~

sant en · territoire, allemand les· communes de Karf,

Miechowitz, StollarowiŁz, Friedrichswille, Ptakowitz,

Larischhof, Miedar, Hanussek, Neudorf-Tworog, Kottenlust, Potempa, Keltsch, Zawadski, Pluder-Petershof,

Klein Lagiewnik, Skrzidlowitz, Gwosdzian, Dzielna,

Cziasnau, Sorowski, et en laissant en territoire polonais les communes de Scharley, Radzionkau, Trockenberg, Neu-Repten, f\Jt-Repten, Alt-Tarnowitz, Rybna, Piass.e tzna, Boruschowitz, Mikoleska, Drathhammer,

Bruschiek, Wlistenhammer, Kokottek, Koschmieder,

Pawonkau, Spiegelhof (Gutsbezirk), Gross Lagiewnik,

Glinitz, Ko~htschiitz, Lissau;

De la, vers le nord-ouest, Ja frontiere co'incide

avec I'ancienne frontiere entre J'Allemagne et la

Russie jusqu'a son point de rencontre avec la frontj(~re entre I'Allemagne et la Pologne, telle qu'eHe

est decrite ił )'article 27 du Traite de Versailles.

Le Commission de Delimitation prevue par

l'articJe 87 du Traite de Versailles tracera la frontiere sur place. Elle commencera immediatemenŁ

ses travaux_

II. Les Gouvernements alJemand et polonais

conclurontdans le pJu,s bref delai possible, et par

application de J'article 92, dernier alinea, du TraiŁe

de Paix, une Convention a I'effet de consacrer les

dispositions suivantes

R. Koleje.

H. Chemins de fer.

Ustrój kolei i tramwai, należących do firm prywatnych lub gmin, uregulow any zostanie drogą koncesji ich praw i ich zobowiązaó.

Jednolitość eksploatacji sieci "Schlesische I<:leinbah n flktiengeseJlschaft" utrzymaną zosŁanie w cią­

gu 15 lat.

. Le regIme des chemins de fel' et tramways

appartenant a des interets prives OU a des communes restera regle par leurs concessions en ce qui

concerne leurs drolŁs et leurs obligatlons. . L'unite

de .l'exploltation du reseau de la Schlesische Kleinbahn F\ktiengesellschaft sera maintenue pendant

quinze ans.

Paur les chemins de fer de I'Etat all eman d

ił voie normale et a voie etroite, ił sera organise

dans le territoire ph~biscite, pour une periode de 15

Dla dróg żelaznych ' Państwa Niemieckiego o torze norm~lnym lub też wązlrotorowych, zorganizowan~ zostanie na terytorjum plebiscytowem na okres

••

677 '

Dziennik Ustaw. Poz. 369.

15-letni czasu ustrój eksploatacji mięszanej. Ilość ans, un regime d'exploitation mixte. Les quantites

taboru kolejowego, przyznana terytorjum plebiscyto- de materiel raulant attribuees au territoire plebiscite

wemu ustaloną zostanie na · zasadzie artykułu 371 seront fixees conformement ci l'article 371 du Traite

Traktatu Wersalskiego.

•

de VersailIes.

Les tarifs seront uniformes. Conformement

Taryfy będą jednolite. Zgodnie z artykułem 365

Traktatu Wersalskiego, wszelkie taryfy specjalne, obo- fi ł'articIe 365 dl! .Traite de Versailles, tout tarif

special en vigueur entre le territoire allemand et un

wiązujące pomiędzy terytorjum niemie'ckiem i punktem

terytorjum plebiscytowego, stosować się będą do point du territoire plebiscite s'appliquera ił tout le

całego terytorjum plebiscytowego.

'

territoire plebiscite.

Le benefice de tout tarif special en vigueur

Korzyści, wynikające z wszelkich taryf specjalnych, obowiązujących na terytorjum plebiscytowem, sur le territoire plebiscite s 'etendra aux marchandises de meme nature en provenance ou a destinarozciągać się będą na towary tego samego charakteru,

polskiego pochodzenia lub przeznaczone dla Polski, tion de la Pologne, de l' f\lIemagne ou de tout autre

pays.

•

dla Niemiec lub też dla każdego innego kraju.

Les horaires seront regles d'apres les besoins

Rozkłady jazdy regulowane będą odpowiednio

do potrzeb przemysłu, a przystanki nakazywane po- de \'industrie et les arrets imposes aux trains ouvriers

. ciągom robotniczym, przechodzącym przez granicę, . franchissant la frontiere seront ' aussi reduits aue

possible.

'

.

będą możliwie naj krótsze.

Koszty, związane z opłatami as·ekuracji społecz­

Le , service des assurances sociales et assurances

nych i asekuracji państwowych na rzecz agentów d'Etat au benefice des agents du reseau silesien

Śląskiej sieci kolejowej, obciążać będą tę sieć.

sera ci la charge de ce reseau.

Dla eksploatacji tej sieci ustanowioną zostanie

II sera etabli pour ł'exploitation du reseau une

Jedna jedyna rachunkowość, obejmująca wszystkie comptabilite unique comprenant toutes les recettes

wpływy i wszystkie rozchody, włączając w to koszty

et toutes les depenses y compris les frais d'entretien

konserwacji linji i taboru kolejowego, oraz wypłaty de la voie et du materiel, et les versements aux

na , poczet funduszu odbudowy. Wydatki na nowe fonds de renouvellement. Les depenses pour traroboty będą wpisywane na osobny rachunek i po- vaux nouveaux fe ront ł'objet dun compte special et

noszone będą przez Państwo, na terytorjum którego seront supportees par I'Etat sur le territoire duquel

roboty te były dokonane.

i1s seront executes.

Zysk lub deficyt rozdzielone zostaną pomiędzy

Les benefices ou le deficit seront repartis entre

obydwa Kraje, w stosunku do długości linji kolejo- les deux pays, en proportion de la longueur des

wych, należących do każdego z nich i znaczenia Iignes appartenant fi chacun d'eux et de l'imporich, jako środka komunikacyjnego.

tance du trafic.

B. Woda i elektryczność.

B. Eau et iilectricitć.

O ile terytorjum, obejmujące sieci wód istnie-

En tant que Je · territoire renfermant les reseaux

d'eau existants ne sera pas attribue en entier ił I'un

w całości, wobec braku specjalnej umowy pomiędzy des deux pays, et faute d'entente speciale entre les

stronami, istniejące sieci komunikacji wodnej zostaną partie s, les reseaux existants seront maintenus. 11

zachowane. W tym celu ustanowiona zostanie wza- ' ' sera constitue ił cet effet une servitude reciproque.

'jemna ich używalność. , Zapasy rezerwuarów wodnych Des reserves d'eau de la region de Tarnowitz et

w okręgu Zarnowitz i Olkucz będą udzielone do d'Olkucz seront mises a la disposition de tout le

dyspozycji całego Górnoś l ąskiego terytorjum na wa- territoire hautsilesien dans des conditions equitables.

L'activite, actuelle des "Oberschlesische-Elektri- ·

runkach sprawiedliwości .

Obecna działalność T-wa "Oberschlesische zitaetswerke" sera maintenue pendant trois ans.

Elektrizitaetswerke" utrzymaną będzie przez czas trzech L'Etat polonais poun'a ensuite racheter la centrale

lat. Państwo Polskie będzie mogło następnie odkupić de Chorzow et le reseau qui en depend.

Centralę w Chorzewie i obsługiwaną przez nią sieć.

Do chwili, kiedy odpowiednie przedsiębiorstwa

La Sociele aura, tant qu'une entreprise polopolskie nie zostaną zorganizowane, T-wo .,Schlesische naise ne sera pas constituee, a fournir, dans des

ElektrizitaeŁswerke" obowiązane będzie dostarczać

conditions egales, I' electricite dans les deux parties

elektryczności obydwu m częściom terytorjum na tych

du territoire.

samych warunkach.

' iCice, nie , żostało przyznane jednemu z dwóch Krajów

C. System monetarny.

c. Regime monćŁaire.

Przez okres czasu, nie przekraczający lat p iętnastu,

marka niemiecka będzie jedyną prawną jednostką

monetarną na terytorjum plebiscytowem.

Obydwa rządy będą 'mogły, na zasadzie zobopólnego porozumienia się, zadecydować zmianę tego

systemu przed upływem tego okresu czasu,

Z pow,odu braku porozumienia pomiędzy obydwoma rządami i w razie gdyby zmiana systemu

monetarnego okazała się konieczna, do Komisji Mie-

Pendant une periode qui ne depassera pas

quinze ans, le mark allemand restera la seule unite

monetaire legale dans le territoire pl:~biscite.

Les deux Gouvernements pourront, d'un commun accord, decider de modifier ce regime avant

j'expiration de ceHe periode, H defaur d'ent::nte

entre lec deux Gouvernements et, dans le cas OU

une modification du svsteme monetaire deviendrait

neecessaire, ił appartiendra a la Commission mixte

DziennIk Ustaw.

Poz. 369.

N2 44~

'.

..

szanej, wyżej przewidzianej, należeć będzie ustalenie

daty, od której marka niemiecka przestanie być jedyną

prawną jednostką monetarną . .

prevue ci-dessous_ de fi xer la date a partir de laquelle

le mark allemand cessenlit d'etre la seule unita

monetaire legale.

D. Poczta.

D. Cervice posŁal.

W czasie okresu, kiedy system monetarny niemiecki utrzymanym będzie w pasie polskim, opłaty

pocztowe, telegraficzne i telefoniczne będą musiały

być ustanawiane w monecie niemieckiej.

Pendanfla pe riode OU le regime monetaire

aJlemand sera maintenu dans la zone poronaise, les

taxes postales, tel!~graphiques et tele·p honiques devront etre etablies en morinaie ellemande.

E. Ustrój celny.

E. Regime Douanier.

Granica celna przeniesioną zostanie na nową

granicę polityczną, skor~ tylko ta ostatnia zostanie

La fronth~re douaniere sera reportee ił la nouvelle rrontiere politique aussitót que celi e-ci aura

de etablie.

.

ustaloną.

Prawo celne i taryfy celne niemieckie i polskie

La loi douaniere. et lestarifs douaniers alIestosowane będą oprócz następujących wyjątków

mands et polon ais seront appliques avec les exceptions suivantes

1e. Pendant une periode de six mois, les mar1. Przez sześciomiesięczny okres czasu, to wa ry,

chandises venant d'autres pays ił destination du

przybywające z innych krajów, przeznaczone dla

terytorjum plebiscytowego, które opłaciły clo wwo- territoire plebiscite, qui auront acquitte les droits

zowe na granicy niemie<;kiej lub też polskiej przed d 'entree a la Trontiere allemande ou polonaise avant

la date du partage de la Haute-Silesie, passeront

datą podziału Górnego Sląska. przejdą granicę bez

la frontiere en franchise.

.

opłaty cła.

.

2". Pe ndant une periode de 15 annees, les

2. Przez okres 15 lat, produkty naturalne lub

produits natureIs, originaires et en provenanse de,

też pochodzące z jednego z dwóch pasów terytorjum

plebiscytowego, a przeznaczone do spożycia, lub rune des deux zones du territoire ph~ biscite, . destines ił etre consommes ou utilises dans J'autre zone,

zużyt kowania w drugim takimże pasie, przechod z ić

będą granicę bez cła.

franchiront la frontiere en franchise.

3e • a) Pendant une . periode de six mois, les.

3. a) Przez okres sześci u miesięcy produkty

surowe, półsurowce i półfabr yk aty zakła dów prze- produits bruts, demi-bruts et demi·fabriques des'.

etablissements indus,triels de ,'une des deux zones

mysłow yc h jednego z dwóch pasów terytorjum plebiscytowego, przeznaczone do zużytkowania lub pi'ze- du territoire plebiscite, destin es a etre utilises 'ou

robienia w za kładach przemysłowych drugiego pasa transformes dans les etablissements industrieis de

plebiscytowego, przechodzić będą granicę bez opłaty l'autre zone, franchiront la frontiere . en franchise.

Les autorisations delivrees pour T entree de ces procła. Pozwolenia, wydawane na wwóz tych artykułów,

duits devront mentionner les etablissements expediz awierać winny wyszczególnienie zarówno zakładów

teurs et destinataires.

przemysłowych wysyłających, jak i odbierających.

b) Pendtmt une perlode de 15 ans, Ies produits

b) Przez okres 15 lat, produkty surowe, półsu­

rowce i półfabrykaty, wyprodukowane na miejscu, . bruts, demi-bruts et demi-fabriques, originaires et en

Jub też pochodzące z zakładów przemysłowych provenance des etablissements industrieis d'une des

jednego z pasów plebiscytowych , a przeznaczone do deux zones du territoire plebiscite, destines a etre

prze róbki w jednym z zakładów przemysłowych dru- transformes dans les etablissements industrieIs de

giego pasa plebiscytowego, b ę dą przechodzić granicę I'autre zone, franchiront la frontiere en franchise

bez cła, jeżeli mają powrócić do kraju swego pocho- lorsqu'ils devront etre reimportes dans leur pays

dzenia. Po zwolenia, wydawane na wwóz powyższych d'origine. Les autorisntions delivrees pour I'entr~e

produktów, zawierać winny wyszczególnienie zarówno de ces produits devront mentionner les etablissements expediteurs et destinataires.

zakładów przemysłowych wysyłających, jak i zakładów odbierających.

.

4. W myśl artykułu 268 Traktatu Wersalskiego,

4e • Conforment ił I'article 268 du Traitede

produkty natura lne Jub fabrykaty miejscowe, lub po- VersaiIIes, les pro~uits natureIs ou fabriques origi... . chodzące z polskiego pasa terytorjum plebiscytowego, naires et e n provenance · de la zone polonaise du

przy wejściu ich na terytorjum niemieckie, wolne territoire pk~biscite seront re<;us a leur entree sur

le territoire al!emand en franchise de tout droit de

b ę d ą od wszel kiego cła wwozowego przez okres

lat trzech. Okres ten trzechletni liczyć się będzie douane, pendant une periode de trois annees. Le

od ch wili notyfikacji wytknięcia granicy pomiędzy delai de trois ans courra a partir de la notification

du trace dela frontiere a l'f\lIemagne et a la Pologne ..

Niemcami a Polską.

En ce qui concerne le reg ime d 'exportatioq"

Odnośnie do systemu eksportacyjnego, obydwa

kraje . zobowiązują się wzajemnie ułatwić w ciągu les deux pays s' obligeront a- faciliter, pendant une

lat 15, eksport ze swych odnośnych terytorjów pro- periode de quinze ans, l'exportation, de leurs terriduklów, ni ezbę dn ych dla przemysłu jednego lub dru- toires respectifs, des produits indispensables pour

giego pasa terytorjum plebiscytowego, dostarc z ając I'industrie de I'une ou de l'autre zone du territoire ·

potrzebnych pozwoleń na eksport i upoważniając do plebiscite. en fournissant les licences d 'exportation

wykonania kontraktów,zawartyc:h ml~dzy prywatriemi necessaires et en autorisant J'execution des c:ontrats ,

Dziennik Ustaw. Poz. 369.

osobami, przyczem rozumie się, że cła wwozowe

zostaną od tych produktów przy wwozie

ich na terytorjum niemieckie, lub też na terytorjum

polskie, z uwzględnieniem wyjątków, przewidzianych

w poprzednich paragrafach.

. Wszelkie rozporządzenia, dotyczące systemu celnego .na nowej granicy polsk~-niemieckiej na Górnym Sląsku, nie będące zastosowaniem zasad wyżej

przedstawionych, uważane będą, jako noszące charakter zwyczajnej umowy handlowej pomi~tJzy Polską

a NiemcClmi.

opłacone

F.

Węgiel -

produkty kopalniane.

passes entre particuliers, etant entendu que leS

droits d'entree seront payes par ces produits a leur

importation sur le territoire allemand ou sur Je territoire polonais, sa uf Jes exceptions prevues aux paragraphes precedents .

Toute disposition concernant Je regime douanier

sur la nouvelle fron,:iere polono-aJlemande en HauteSilesie, qui ne serait pdlS l'appJication des principes exposes ci-dessus, serait consideree comme ayant Je

caractere d'un accord commercial ordinaire entre la

Pologne et I'Rllemagne.

F. Charbons-produits miniers.

Wmyśl

artykułu 90 Traktatu Wersalskiego,

Polska · przez okres 15-letni, poczynając od chwili

ostatecznego przyznania jej terytorjum, upoważni do

wywozu do Niemiec produktów pasa polskiego terytorjum plebiscytowego.

wienia i umowy międzynarodowe pomiędzy Niemcami,

Polską i krGljami bezpośrednio lub pośred~io zGlinteresowanemi w wwozie węgla z Górnego Sląska , za~

wierające zobowiązania w sprawie węgla dla Niemiec

i dla Polski.

Niemcy upoważnią w ciągu okresu lat 15 do

eksportu do pasa polskiego terytorjum plebiscytowego produktów kopalni swego terytorjum na warunkach prtewidzianych wart. 90 Traktatu Wersalskiego. Ilości produktów kopalnianych, do których

stosować się będzie nihiejsze rozporządzenie, obliczone zostaną na zasadzie przecietnej wymiany

Z lat 1911 do roku 1913.

Conformement ił l'article 90 du Traite de Versailles, la Po!ogne autorisera, ,pendant une periode

de 15 annees a partir de l'attribution definitive du

territoire, I'exportation en Rllemagne, des produits

des mines de la zon e po)onaise du territoire plebiscite.

En ce qui concerne le charbon, il sera tenu

compte, pour I'application de cet article, des dispositions des differents Traites de Paix, des decisions

et accords internationaux entre 1'F\lIemagne, la Pologne et les pays inŁeresses direcŁement ou indirecternent a I'importation des charbons de la HauteSilesie, comportant des obligations en matiere de

charbons pour I'RlIemagne et pour la Pologne.

L'F\ł1emagne autorisera pendant une periode

de 15 ans I'exportation dans la zone po)onaise du

territoire plebiscite, des produits des mines de son

territoire dall'Ś les conditions prevues a I'article 90

du Traite de VersaiIJes. Les quantites de produits

m'in,iers auxquelles s'appliquera cette disposition seront calculees sur la moyenne des echanges des

annees -1911 a 1913.

G. Syndykaty pracodawców i pracowników.

G. Syndicats d'employeurs et d'employes.

Rządy niemiecki i polski uznają na okres lat 15

Syndykaty (Związki) pracodawców i pracowników,

działające na terytorjum plebiscytowem. Syndykaty

(Związki) te będą mogły zawierać umowy zbiorowe

na całe terytorjum plebiscytowe.

Les Gouvernements allemand et polonais reconnaTtront pour l)ne periode de 15 ans les syndicatśd'employeurs et d'employes qui fonctionnent

dans le territbire plebiscite. Cessyndicats pourront

conclure des contrats colledifs pour I'ensemble du

łerritoire plebiscite .

Odnośnie do węgla, przy stosowaniu powyższego

artykułu w praktyce brane będą pod uwagę rozporządzenia różnych trGlktGltów pokojowych, postGlQo-

.

,

.

~

H. Ubezpieczenia społeczne.

Przelanie · Polsce

kapitałów

ubezpieczeń

H. Hssurances sociales.

spo-

Le transfert des fonds des assurances sociales

. et des assurances d'etat allemands a la Pologne

pour ce qui concerne la partie de la Hute-Silesie

qui Jui est attribue'!,!, devra avoir lieu conformement

dzeniami i na warunkach artykułu 302 Traktatu Wer- aux dispositions et aux conditions de l'articJe 312

du Traite de Versailles.

salskiego.

.

Korzystający z instytucji ubezpieczeń społecz­

Les beneficiaires des institutions d'assurances

nych i ubezpieczeń państwowych otrzymają wszelkie sociales ou d'aussurances d'Etat recevront toutes les

indemnizacje i pensje emerytalne, jakie zostały im indemnites et pensions qui leur ont €te garanties.

łecznych i ubezpieczeń państwowych niemieckich.odnośnie do przyznanej jej części

Górnego Slą­

ska, do\<onanem być winno zgodnie z rozporzą­

żapewnione.

Rząd Polski stworzy w czasie naj krótszym urzę­

dy ubezpieczeniowe oraz jurysdykcji administracyjnej i dla rozstrzygania sporów specjalnie dla strefy

polskiej.

Kasy miejscowe, bądź w pasie pol~kim, bądź

też na całem terytorjum plebiscytowem (Oberschlesischer Knappschaftsverein, Oberschlesische Bergbauhilfskasse, i t. p.) utrzymane zostaną na okres lat 15,

chyba że obydwa Rządy dojdą do porozumienia odnośnie do ich wcześniejszego rozdziału.

Le Gouvernement polonais creera, dans Je plus

brei delai, des organes d'assurance et de juridiction

administrative et contentieuse speciaux pour la zon e

polonaise.

Les caisses Jocales, soit dans la zone polonaise,

soit dans l'ensemble du territoire pJebiscite (Oberschlesischer I:<nappschaftsverein,

Oberschlesi.s che

Bergbauhilfskasse, etc.) seront maintenue.s pour une

periode de 15 ans, a' moins que les deux Gouvernements ne se mettent d'a<:<:órd pour les diviser plus tOt.

ł

' t' "

-

Ng 44.

Dziennik Ustaw. Poz. 369.

I. Ruch pogrimiczny.

I. Circulation.

W ciągu lat 15 każdy stały mieszkaniec terytorjum plebiscytowego, lub też mający tam stałe

lub zawodowe zajęcie, otrzyma bezpłatnie przepustkę,

upoważniającą go do przechodzenia granicy bez ża­

dnych innych formalności.

Pendant 15 ans, tout habitant tegulieremet

domicilie dans le territoire plebiscite ou y ayant une

occupation reguliere ou professionnelle, recevra gratuitement une car~e de circulation qui lul permettra

de traverser . la fronW~re sans autre formalite.

J.

Rozporządzenia

J. Dispositiolls giinerales.

ogólne.

Rozporządzenia,

oboWiązujące na terytorjum

plebiscytowem, a mianowicie w dziedzinie kopalni,

przemysłu i handlu, jak również w dziedzinie prawodawstwa pracy, łącznie z systemem , inspekcyjnym,

zachowają swą moc w części terytorjum plebiscytowego, przyznanej Polsce, do chwili kiedy Polska nie

ustali w tych dziedzinach rozporządzeń, dających si ę '

zastosować do całości jej terytorjum i zastępujących

dawne rozporządzenia w tym względzie; rozumie się

jednak, że Polska mieć będzie prawo zaprowadzać

w Polskim Pasie Szląskim zmiany, jakie Niemcy

uznają za właściwe wprowadzić na swojem terytorjum.

Nie naruszając rozporządzeń artykułu 256 Traktatu Pokoju, obydwa te kraje uznają i uszanują prawa wszelkiego charakteru, a mianowicie: koncesje

i przywileje, uzyskane przed datą podziału przez

osoby prywatne, Stowarzyszenia lub ten inne osoby

prawne, na terytorjum, jakie im zostanie przyznane.

Polska zrzeknie się w ciągu 15 lat korzyści

l artykułów 92 i 297, odnośnie do wywłaszczenia

zakładów przemysłowych, kopalń i pokładów, chyba,

że, według zdania Komisji mięszanej, jest to niezbę­

dnem dla zapewnienia utrzymania jej eksploatacji.

Wszelkie zatargi pomiędzy Rządem Niemieckim

Polskim , jakie by powstały w okresie

15-1etnim z powodu zarządzeń prawodawczych, przed:'

sięwziętych przez jeden z dwóch krajów, a dotyczących

ustroju stowarzysz eń, lub przedsiębiorstw przemysłowych lub handlowych, które o graniczałyby w sposób niezgodny ze sp rawiedliwością wolność tych stowarzyszeń lub przedsiębiorstw przemysłowych lub

han dlowych Odn0:511ie do narodowości ich personelu,

ich administratorów lub ich kapitałów, będzie mogło

być przedstawione przez Rząd zainteresowany do

ro zstrzygnięcia Radzie Ligi Narodów, decyzję której

obydwa Rządy obowiązują się uznać.

Obydwa kraje mogą, na zasadzie wzajemnego

porozumienia się, zmienić lub znieść wszystkie rozporządzenia tymczasowego ustroju.

Pl Rz ądem

K. Prawo narodowości i stałego mieszkania Ol'az prawo

ochrony mniejszości narodowych na Górnym Śląsku.

Kwęstje co do narodowości osób zamieszkałych­

Les dispositions en vigueur sur le territoite

plebiscite, notamment en matiere miniere, industrieIle

ou commerciale, ou en matiere de legislation du

travail, y compris le systeme d'inspection, resteront

en vigueur dans la partie dLi territoire plćbiscite qui

sera at~ribuee a la ' Pologne, jusqu'a ce que la Pologne ait etabli, dans ces rnatieres, des dispositións

applicables dans I'ensemble de son territoire et pouvant leur etre sibstituees, etant entendu cependant

que la Pologne c:ura le droit d'introduire ' dans la

zone silesienne polonaise les modifications que

1'F\llemagne jugera bon d'adopter sur son territoire.

Sans prejudlce des dispositions de I'article 256

du Traite de Paix, ces deux pays reconnattront et

respecłeront les droits de toute nature, et notamment

les concessions et privileges acquis avant la date du

partage par des particuJiers, des Societes ou d'autres

personnes morales, dans le territoire qui leur sera

attribue.

La Pologne renoncera pendant 15 ans au benefice des articles 92 et 297 en ce qui concerne

I'exprop ri ation d'etablissements industrieJs, ' mines ou

gisements, sauf, si, de I'avis de la Commission mixte,

cela est indispensable pour assurer le maintien de

l'expJoitation.

Tout differend entre Je Gouvernement alletnand

et le Gouvernement polon ais qui se produirait pendant une pcriode de 15 ans a u sujet d'une mesure

legislative adoptce par J'un des deux pays touchant

le regime des so::ietes Ol! entreprises industrielles

ou commerciales qui limiterait, d'une maniere eon·

traire a I'equite, la liberte de ces socieŁes ou entreprises en ce qui concerne la nationalite de leur personnel, de leurs administrateurs ou de leurs capitaux, pourra erre deferee par le Gouvernement

interesse au Conseil de la Societe des Nations dont

les deux Gouvermements s'engagent a accepter la

dćcision.

Les deux pays peuvent d'un commuli accord

modifier ou abolir toutes les disposit!ons du regime

transitoire.

K. Droits de nationalite et de domicile et de prob~ctlon

des mlnorites en H a uŁe Silesie.

Sląska, w jego części przyznanej Polsce, regulowane be,dą zgodnie z altyk llł,:! m 91 traktatu Wersalskiego, oraz

artykułami 3, 4, 5 i 6 Traktatu z dnia 28 czerwca

1919 roku zawartym pom iędzy F\merykańskiemi Stanami Zjednoczonemi, Imperjum F\ngielskiem, Francją,

Wło chami i Japonją z jednej, a Pol ską z drugiej

Les questions de nationalite des personnes doo

'miciliees, ił la date de I'attribution definitive du terrltoire de la Haute-Silesie, dans la partie attribuee a la

Pologne seront reglecs conformement Et I'article 91 du

Traite de Paix de Versailles et aux articles 3,4.5 et 6 du ,

Traite du 28 juin 1919 entre les Etats-Unis d'F\meribue, I'Empiie britannique, la France, I'Italie et le

Japon d'une part, et la Pologne, d'autre part.

strony.

Wszystkie osoby, zami eszkałe w .tym samym

czasie, w tej części teryŁorjum, a które skorzystały

ze swego prawa opcji m~ rzecz narodowości nie-

Toutes les personnes domiciliees, a la meme

date, dans cette partie du territoire, et qui auront

exerce Je droit d'option pour la nationalite allemande

V;J chwili ostatecznego przyznania terytorjum Górnego

.. .

Dziennik Ustaw. Poz. 369.

a

mleckiej, zgodnie z artykułem 91 Traktatu Wersal- conformement

!'articIe 91 du Traite de Pa ix de

skiego, i1ie korzystając z prawa przeniesienia swego Versailles sans se servir de la faculte de transporter

stałego miejsca' zamieszkania do Niemiec w ciągu

leur domicile en f1I1emagne dans les ' 12 mois qui

12 miesięcy, następujących po wykonaniu prawa suivront I'exercice du droit d'option, ains! que les

opcji, jak równiei osoby, wymienione w paragrafie personnes mentionnees dans Je paragraphe 2 de

2 artykułu 91 Trektatu Wersalskiego, winny mieć }'article 91 du TraiU! de Versailles, doivent aV91r te

prawo zachowania swego stałego zamieszkania w Pol- droit de conserver leur domicile en Pologne pendant

Sce VI ciągu 15 lat od chwili ostatecznego przyzna- 15 ans ił partir de la date de l'attribution definitive

nia terytorjurn.

du territoire.

Polacy obywatele niemieccy, liczący ponad

Les Polon ais ressortissants allernands, ages de

lat 18, w chwili ostatecznego przyznania terytorjum, plus de 18 ans et domicilies, a la date de l'attrimieć bQdą VI części przyznanej Nietncom, prawo

bution dćfi nitive du territoire, dans la partie attribuee

opcji na rzecz narodowości polskiej w ciągu 2 lat a 1'f\lIemagne, amont la faculte d' opter pOLU la naod powyższej daty, zgodnie z artykułem 91 Trakta- tionalite polonajse dans les deux Bns a partir de

. cette date, conforme rnent ił huticJe 91 du Traite de

tu Wersalskiego.

Paix de Versailles.

Polacy, stale :źatnieszkali w tym samym czasie

Les Polondis domicilies a la meme date sur les

na terytorjach Górnego Śląska, uznanych za wcho- territoires de lEJ H a u te-Sii ćsie reconnus comme faisant d e finitivem ent partie de l'f\ilemagne doivent

dzące ostatecznie w skład r'liemiec, winni mi eć prawo zachowania swego miejsca zamieszkania w Niem- Moir Je droit de conserver leur domicile en Hlleczech przez czas lat 15, poczynając od tej daty. Ta magne pendant quinze ans ił partir de cette date.

sarna zasada stosowaną być \vinnE! do polaków oby~ Cette regle doit s'",ppliquer <lUX Polonais ressortiswatell niemieckich, którzy optowal i na rzecz naro- sants fjllemands ayant optć peur la nationalite polo·

dowości polskiej, zgodnie z artykułem 91 Traktatu

naise conformernent a l'artic!e 91 du Traite de Paix

Wersalskiego, jak również obywatelom polskim, któ- de Versailles, aussi bien qu 'aux n<ltionaux polonais

qui n.ont pas ete ressortisants alJemands.

rzy nie byli obywatelami nieli1ieckimi.

Le Traite concernant la protection des minoTraktat dotyczący ochrony 'mniejSZOŚci narodowych i t. d., zawarty dnia 28 ezerwca 1919 r. mię- rites, etc., concJu le 28 iuin 1919 entre les Etats, d2:y Arnerykańskiemi Stanami Zjednoczonemi, Imper- Unis d'f\m eriq ue, l'Empir'e Britanniąue, la France,

jum Rngielskiem, Francją, WIoch a mi i J a ponją z je- l'ftalie et le Japon d 'une part et la Pclogne c\'auhe

dnej strony, a Polską. z drugiej stron;!, stosuje się part, est applica ble sur la partie de la Haute-Sik':sie

do części Górnego Sląske, przyznanej ostatecznie reconnue com me faisant definitivem ent partie de la

Polsce, jakó wchodzącej w jej skład. Sprawiedliwość, Pologne. L'equite, ainsi quc Ic mai nti cn de la vie

zarówpo jak i warunki życia ekonomicznego na Gór- economique dans la Haute -Sil esie, dernan dent que

nym Sląsku, wymagają aby Rząd Niemiecki zobowią­ le Gouvernement allemand soit tenu d'accepter, au

moins pour la periode trOlnsitoire d e 15 ans adater

zał się do przyjęcia przynajmniej na okres przejścio­

·wy 15 Jat, poczynaj(\c od chwili ostatecznego przy- de ł'attribution definitive d'u territoire, des stipulations

znania terytorjum, postanowień, odpowiadających arty- correspondant ZIlfx artic les 1,2,7,8,9 (a lineas 1 et 2),

10, 11 et 12 dudit Tra ite, pour te qui concetne la.

kułom: 1, 2, 7, 8 i 9 (ustępy 1, 2) 10, 11 i 12 wymienionego wyżej Traktatu odnośnie do części Gór-, partie de la Haute-Silesie reconnue c:ornme faisant

J)ego Śląska, uznanej jako ostatecznie wchodzącej definitivement partie de l'Allemagr,e.

w skład Niemiec.

.

Postanowienia układu, jaki zawarty zostanie poLes stipulations de J'accord qui sera conclu

entre fes Gouvernem e nts allemand et polonais en

między Rządami niemieckinl i polskim celem wprowadzenia w praktyce zasad wyżej określonych, stano- vue de la mise e n partiąue des printipes ci-d essus

enonCE:S constituent des obligations d 'intetet irlterwią dla Niemiec i dla Polski zobowiązania o znanatiomd pOUf l'f\\lemagne pou r et la Pologne, et seront

c:źenlu hliędzynarodowem i oddane będą pod gwaplacees sous la garanti e de la Societe des l'~ e.tiol1 s

tg\ncj~ Ligi Narodów w podobny sposób, jak postade la mern e fac;on que les stipu lations du Traite

nowienia Traktatu z dnia 28 czerwca 1919 r.

dl! 28 juin 1919.

.

T oute petition individuell.e ou collecl:ive de la

Wszelkie prośby pojedyńczych osqb, lub też zbiorowe za strony mieszka\'lćów Górnego Sląska do Rady part des habltants de la Haute- Silesie au Co nse il de

Ligi Narodów odnośnie do tyth postanowieri, lub do wy- la Societe des f'latiolls, I'elative a ces stipulations

honania postanowień z Traktatu z dnia 28 czerwca 1919 ou li l'execution des stipulations du Traite du 28 juin

r., o ile postanowienia te dotyczą osób, należących do 1919, dans la mesure ou ces stiDulc:.tions affectent

des personncs appartenant a des 'min or ites de race,

mniejszości raso\vych, wyznaniowych lub wres.z cie ję­

zykowych, skierowane zostaną d.o Rzą du, na terytorju'm cie religion ou de langue sera cnvoyee au Gcuverktórego petenci zamieszkują stale. Rząd ten zobo- nemęnt sur Je territoire duquel les petitionnaires

sont domicilies. Ce Gouvernemen t sera tehu de la

wiązany będzie przesłać takowe, opatrzywszy je swemi komentarzami, lub bez nich, Radzie Ligi Naro- transmettre, <lvec ou sans comme ntaire, au Conseil

de la Societe des Iiations, pour examen.

dów dla zbadania.

Rfin de veil!er ił I'execution de ces mesures,

Celem dopilnowania wykonania tych zarządzeń

ił sera institue

utworzone zostaną

1) une Commission mixte de Haute-Siiesie,

1) Górno - Sląska Komisja Mieszana, złożona

dwóch Niemców i dwóch Polaków, pochodz~c:ych composee de deux i1.!lemands et de deulC Polonais

,lo

Dziennik Ustaw. Poz. 369.

z Górnego Śląska, oraz z przewodniczącego innej

narodowości,

wyznaczonego przez Rad G Ligi Naro-

dów.

2) Sąd · Rozjemczy, obowiązany do rozstrzygaflia wszystkich zatargów prywatnego charakteru, któreby wywołać mogło stosowanie wyżej wymienionej

konwencji. Sąd ten składać się będzie z jednego

arbitra, wyznaczonego przez Rząd Niemiecki, oraz

z jednego arbitra wyznaczonego przez Rząd Polski.

Rada Ligi Narodów proszoną będzie o wyznaczenie

prz~wodniczącego tego Trybunału.

Wszelkie zatargi, odnośnie do wykonania i do

Interpretacji niniejszej konwencji, będą załatwiane

zgodnie z postanowieniami niniejszej konwencji.

III. Ustrój konwencyjny, przewidziany wartykule 11 niniejszego, będzie układany przez jednego

pełnomocnika niemieckiego i jednego pełnomocnika

polskiego, pod przewodnictwem osoby wyznaczonej

przez Radę Ligi Narodów, który to przewodniczący

zaradzi równemu podziałowi głosów w . razie niezgo·

dy pomiędzy stronami.

Rządy niemiecki i polski proszone są o wska·

zanie głównym Mocarstwom Sprzymierzonym, w ciągu

8 dni od niniejszego postanowienia, nazwiska pełno­

mocnika, którego każdy z nich wyz-nacza dla ukła­

dania na warunkach, określonych w · poprzednim

ustęp-ie konwencji, odnośnie do spraw ekonomicznych

i ochrony mniejszości, która to · ochrona winna bę­

dzie być ustaloną na zasadach wskazanych wartykule II. Skoro tylko pełnomocnicy zostaną wyznaczeni, rzeczą przewodniczącego będzie zwołać ich do

miejscowości, którą uzna za odpowiednią.

IV. Z chwilą gdy główne Mocarstwa Sprzymierzone _uznają, że Komisja delimitacyjna dokonała na

gruncie dostatecznie dokładnego ustalenia granicy,

opisanej w artykule (, oraz że pertraktacje przewidziane wart. III do pro wadziły do przyjęcia ustroju

konwencyjnego zgodnie z a rty ktll e m II, Komisja

Plebiscytowa zawiadomi oficjalnie Rządy Niemiecki

I Polski, w myśl ustępów 1 i 2 paragrafu 6 anneksu do artykułu 88.

originaires de Haute-Silesie et d'un President d'une

autre nationalite, designe par Je ~onseil de la Societe

des Nations;

2) un tribunal arbitral charge de statuer sur

tous differends d'ordre prive que pourrait soulever

l'application de la Convention visee ci-dessus. Ce tribunal sera compose d'un arbitre designe par Je Gouvernement allemand et d~un arbitre designe par le

Gouvernement polon ais. Le Conseil de la Societe des

Nations sera prie de designer le President de ce

Tribunal.

Tous differends relatifs ił l'execution et ił I'interpretation de la Convention devront etre regles

conformement aux stipulations de cette Convention.

Ill. Le regime conventionnel prevu ił I'article II

ci-dessus sera negocie par un plenipotentiaire allemand et un plenipotentiaire polon ais, sous la presidence d'une personne designee par le Conseil de la

Societe des Nations et qui departagera les parties

en cas de desaccord entre elles.

V. Rządy Niemiecki i Polski proszone są o wyznaczenie w ciągu 8 dni swych delegatów do Komisji Mieszanej, przewidzianej w artykule II, 1 e Komisja Mieszana zostanie niezwłocznie ustanowiona

celem współpracy z Komisją Międzysojuszniczą, dla

podjęcia zarządzeń zmierzających do przy gotowania

przejścia od stanu obecnego do ustroju przejścio­

wego.

VI. Niniejsze postanowienie zostanie oficjalnie

zakomunikowane Komisji Plebiscytowej, jak również

Rządom Niemieckiemu i Pojskiemu.

Les Gouvernements allemand et polon ais sont

invites ił faire connaitre aux Principales Puissances

alliees, dans les huit jburs ił dater de la presente

decision, Je nom du plenipotentiaire' que chacun

d'eux designe pour negocier, dans Je') conditions

indiquees a I' alim'! a precedent, la Convention relative aux questions economiques et ci la protection

des minorites, qui devra etre etablie sur les bases

fixees ił I'article II. Des que les plEmipotentiaires

auront ete designes, ił appartiendra au President de

les convoquer en tel Iieu qu'i! jugera convenabJe.

IV. F\ussitót que les PrincipaJes Puissances alliees

jugeront que la Commission de Delimitation a reaIise sur Je terrain une fixation suffisament precise

de la frontiere decrite ił I'article J et que les negociations prevues ił l'articJe III auront abouti a I'adoption d'un regime conventionnel conformement ararticIe II, la Commission du Plebiscite fera aux Gouvernements allema~d et polonais la notification prevue

par les alineas 1 et 2 du paragraphe 6 de I'annexe

a I'article 88.

V. Les Gouvernements allemand et polon ais

sont invites ił designer dans les huit jours leurs deJegues ił la Commission mixte prevue ci l'article II.

1e. La Commission mixte sera immediatement eonstituee pour preter son coneours a la Commission

interalliee, en vue de I'adoption des mesures destinees El preparer le passage de l'etat aduel au regime

transitoire.

VI. La presente decision sera officiellement

communiquee ci la Commission de Plebiscite alnsi

qu'aux Gouvernements allemand et polonais.

Podpisano: HF\RDJNGE OF PENSHURST

JULES CF\MBON

BONIN

K. ISCHII

(signe) HF\RDJNGE OF PENSHURST

JULES CF\MBON

BONIN ·

K. ISHII.

Paryż, dnia 20 października

1921 r.

Paris, le 20 octobre 1921.

Minister Spraw Zagranicznych

w z. Steslowicz

•