Rozporządzenie Ministrów Skarbu oraz Przemysłu i Handlu z dnia 25 sierpnia 1921 r. w przedmiocie powoływania i zwalniania oraz praw i obowiązków maklerów na giełdach pieniężnych w Polsce.

§ 1. Moc obowiązującą dekretu z dnia 31 października 1918 r. o opiece

n ad zabytkami sztuki i kultury (Dz. P. P. P. N!! 16 poz. 36) rozciąga się na

województwa: nowogródzkie, poleskie i wolyńskie oraz na powiaty: gro dzień­

ski, wolkowyski i białowieski województwa białostockiego.

§ 2. Wykonanie niniejszego

Sztuki i Kultury.

§ 3.

Rozporządzenie

rozporządzen ia

powierza

niniejsze zyskuje moc

się

Ministrowi

obow iązuj ącą

z dniem

Ggło szen i a.

Prezydent Ministrów

i Kierownik Ministerstwa Sztuki

Kultury

A.' Ponikowski

Rozporządzenie

586.

Ministrów Skarbu oraz

Przemysłu

i Handlu

z dnia 25 sierpnia 1921 roku

VI

przedmiocie powoływania i zwalniania oraz praw I obowiązków

maklerów na giełdach pieniężnych w Polsce.

Na podstawie art. 20 i 26 ustawy z dnia 20 stycznia 1921 roku o organizacji giełd w Polsce (Dziennik Ustaw z r. 1921 N!! 13 poz. 71) zarząd za si~

'< :0 następuje

się

§ 1. Pośrednictwem przy tranzakcjach na giełdzie mogą zajm ować

tylko maklerzy w liczbie określonej przez radę giełdową.

Maklerem na giełdzie pieniężnej może zostać tylko obywatel

Polskiego, który ukończył 35 lat wieku i udowodni

1) znajomość zasadniczych wiadomości z dziedziny prawa ha ndlowego i wekslowego i wszystkich przepisów prawnych, odnoszących

się do obrotu pien ięż nego, - obowiązujących w Rzeczypospolitej

Polskiej,

2) znajomość miejscowych zwyczajów rynku oraz przebiegu operacii pieniężnych i dewizowych;

§ 2.

Państwa

3)

4)

N!! 83.

Dziennik Ustaw. Poz. 586,

że był samodzielnym kupcem lub przez czas dłuższy zajm ował kierownicze i odpowiedzialne stanowis ko w bankowości, han·

dlu lub przemyśle, względnie' posiada odpowiednie kwalifikacje

do zajmowania takiego stanowiska;

znajomość polskiego języka w słowie i piśmie.

§ ,3. Nie m ogą zostać maklerami na giełdzie pieniężnej osoby, któ re

w myś l art. 6 ustawy z 20 stycznia 1921 r. (Dzien. Ustaw N! 13 poz. 71 )

nie mogą być c złonkami giełdy.

§ 4. Maklerów wybiera rad a giełdowa w miarę otwierających się wakansów z po śród osób, posiadających kon ieczne kwalifikacje. Makler nie

może liczyć więcej jak 70 lat wieku.

§ 5. O opróżnieniu się stanowiska maklera rada giełdowa zawiadamia

człon ków giełdy i zainteresowane sfery drogą og łoszeń, wywieszonych w sal ~

zebra ń giełdowych i obwieszczeń, umieszczonych w Monitorze Po lskim ora C'

przynajmn iej w jednym z miejscowych dzienników.

§ 6. Kandydaci, posiadający odpow iedn ie kWalifikacje, powinni złożyć

do rady giełdowej , w terminie określonym w ogłosze niu, podanie, udawa ·

dniaj ące ich kwalifikacje. Podanie rozpatruje rada giełdowa, naznaczając

termin, w którym kandydaci winni zgłosić się do złożenia egzaminu z wy··

magan ych od nich wiadomości.

§ 7. Kom isja egzaminacyjna składa s i ę z 6 osób, a mianowicie: ko misarza giełdowego jako przewodniczącego, 3 cz ł onków rady giełdowej, starszego maklera lub jego z astępcy, o ile taki jest na, gie łdz ie, oraz sek retarza gi ełdy. Egzamin kandydata nie może trwać krócej niż pół godziny.

Wszyscy członkowie Komisji są upra wnieni do stawiania maklerowi pytań

z dziedziny wy ma ganych od niego wiadomości.

\

dostateczności wykazan ych wiadomości rozstrzyga kom isj a

większością głosów. W razie równości głosów rozstrzyga sprawę komisarz

giełdowy natychmiast lub zarządzając powtórny egzamin kandydata w ter -

§ 8.

O

minie 28 dniowym.

§ 9. Z liczby kandydatów, którzy zdali eg zami n, komisja egzamina cyjna układa listę kwalifikowanych kandydatów i przedstawia ją radzie

giełdowej, celem dokonania wyboru makl e rów z pośród nich.

§ 10. Rada giełdowa przedstaw ia komisarzowi giełdowem u list ę wybranych maklerów oraz e wentualnie wykaz osób, które zdały egzamin, lec z

dla braku wakansu nie mogą wejść na urząd maklera. Komisarz giełdowy'

przedstawia tę listę ze swojemi wnioskami Ministrowi Skarbu do zatwief·"

dze nia. Jeżeli wybrani kandydaci nie uzyskają zatwierdzenia, rada giełdOWa<

winna w ,terminie 4 tygodni owym przeprowadzić nowe wybory. Na wypadek trzykrotnego niezatwierdzenia Minister Skarbu mianuje maklerów.

O swej decyzji Minister Skarbu zawiadomi radę giełdową pisemnie.

§ 11. Rada giełdo wa wezwie natychmiast zatwierdzonych maklerów

do złożenia przysięgi (uroczystego przyrzecLenia) na ręce komisarza gieł­

dowe go w obecno ści prezesa rady giełdowej lub jego zast€:pcy, delegowanych członków rady giełdowej i starszego maklera - oraz do podpisania

zob owiązan ia, zapewniającego, że poza urzędem maklera nie b~dą się oni

zajmo wali ża dnemi sprawami związanemi nawet pośrednio z handlem lub

przem ysłem ani t eż pozostawać na służbie w przeds iębi orstwach handlowych i przemysłowych w charakterze pełnomocników stałych lub urzędni­

ków i nie mogą być uczestnikami spółek firmowych , firmowo-komandyto~

wy ch z ograniczoną odpowiedzialnością · i akcyjnych. Następnie rada gie ł·

Dziennik Ustaw. Poz. 586.

N'2 83.

dowa wydaje maklerom listy n o minacyjne, podp isane przez komisarza gi eł ·

dowego, prezesa rady giełdowej i sekretarza giełdy.

§ 12. Każdy makler obowiązany jest natychmiast po otrzymaniu nominacj i wykupić ustanowione dl a maklerów świadectwo maklerskie, wzglę­

dnie kartę przemysłową. Następnie otrzyma od rad y giełdowej księgę maklerską , którą zaświadcza komis a rz giełdowy. Ksiąźka musi być oparafo waną, stwierdzon ą i poświadczoną przez właściwy ,sąd trybem i według

przepisów w tym względzie tenże sąd obowiązujących. Po czem dopiero

zatwierdzony makler giełdowy moż e rozpocząć czynności na giełdzie.

Maklerzy winni być obecni na sali zebrań giełdowych przez

czas trwania zebrania giełdowego. Powierzon e sobie obowiązki ma·

klerzy mogą wypełniać tylko osobiście przy ścisłe m stosowaniu się do

przepisów prawa handlowego oraz do wszystkich obowiązujących przepisów prawnych i postanowień, dotyczących g i ełd pi. eniężnych w Polsce.

§ 13.

cały

§ 14. Maklerzy pełn ią swoje obowiązki do wieku określonego w § 4,

o ile nie zostaną w my śl § 33 w swych c z ynn ościach zawieszeni lub pozbawieni prawa zajmowania się pośrednictwem na giełdzie.

§ 15.

pieniężn ej

1)

2)

3)

4)

5)

6)

W zwiątku z pośredniczeniem przy tranzakcjach na giełdzie

makler obow iąz any jest

dochować dokonaną tranzakcję w bezwzgl ęd nej tajemnicy;

przestrzec swego mocodawcę , o ile kontrahent podejrzany jest

o zamIar świadomego wprowadzenia w błą d;

z chwilą zaakceptowania umowy wręczyć stronom tym czasową

kartę umowy, zawierającą

a) firmę lub nazwis ko sprzedającego,

b) firmę lub nazwisko kupują cego ,

c) tytuł, sumę, kurs i ter-m in dostawy objektu,

d) datę i podpis maklera;

przy ustaleniu kursu dziennego za regestrować wszystkie dokon ane przez s ię operacje;

zapisa ć każdą t ranzakcję do księgi maklerskiej bez poprawek,

s krobań, wycierań i zostawiań miejsc pustych;

w oznaczo nych terminach maklerzy winni są wnosić do kas wła­

ściwych urzędów wszystkie podatki i opłaty, do uiszczenia których na zasadzie odnośnych przepisó w i rozporządzeń są obo wiązani;

7)

8)

wykonywać

te wszystkie czynności, które wynikają z obowiązku

uczciwego i bezstronnego pośredniczenia, a które może uchwa lić dodatkowo rada giełdowa ;

t roszczyć się, by z zebrań giełdowych usuni ęt o pośredników,

którzy nie s ą zatwierdzonymi na makl erów.

§ 16. Zabrania si ę maklerom giełdy pieni ężnej

1)

2)

3)

4)

5)

6)

dokonywania tranzakcji na własny rac hunek;

informowania stron w s posób ni ezg odr; y z prawdą o istniejącym

k ursie;

św iad omego ukrywania w raportach dziennych części operacji

lub zaznaczania ich w form ie fikc yj nej;

brania udziału w operacjach, niepodle gają cych kontroli rady gieł ·

dowej, a odbywających si ę poza gmachem giełdy;

.

zawierania umów z osobami lub firmami, nie mającemi do tego

prawa w myśl ustawy o giełdach;

tendencyjneg o namawiania s tron w ce lu dokonania tranzakcji;

Dziennik Ustaw. Poz. 586.

N!! 83.

,

7)

8)

pobierania kurtażu większego niż ten, jaki ustanowiony został

przez radę giełdową;

zalegania w prowadzeniu księgi maklerskiej.

§ 17. Wysokość kurtażu maklerskiego ustanowiona jest przez rad~

i podawana do wiadomości Ministra Skarbu.

giełdową

§ 18. Przy tranzakcjach giełdowych, dokonywanych przez władze rzą­

dowe za pośrednictwem maklerów, ci ostatni wynagrodzenia od rządu nie

pobierają.

Do zawierania tych tranzakcji władze rządowe używają starszego maklera lub innego, podług uznania tejże władzy .

§ 19. Po dokonaniu tranzakcji maklerzy obowiązani są niezwłocznie

stronom umawiającym się krótkie umowy tymczasowe, z wyszczególnieniem przedmiotu tranzakcji i umówionej ceny, a następnie winni są

przesiać stronom na żądanie ostateczną kartę umowy podług określonej

formy.

doręczyć

§ 20. Tymczasową kartę umowy spisuje makler. przez kalkę IN 3-ch

egzemplarzach na kartkach, wyrwanych z bloku. Obydwie zatem strony

posiadać winny identyczny tekst umowy, zaś trzeci egzemplarz pozostaje

u maklera jako ślad do zapisania tranzakcji w księdze sznurowej.

Egzemplarze tymczasowych kart umowy winny być kolejno numerowane, przyczem omyłkowo wypisane karty nie są niszczone, lecz pozostają

skasowane w bloku. Należy je również zaregestrować w księdze sznurowej

z nadmienieniem, iż są nieważne i stronom nie wydane.

§ 21. Wręczenie stronom przez , maklera tymczasowych kart umowy

obowiązuje strony jedynie do przestrzegania tych zobowiązań, które są wyr aźnie w karcie zaznaczone.

Rzeczą zatem strony jest dopilnowanie, aby umówione

sprzedaży były w karcie umowy podane dokładnie.

warunki kupna

§ 22. Wszystkie tranzakcje, dokonane przez maklera, winny być w ten

sam dzień zaciągnięte do jego książki sznurowej, przyczem karta umowy,

zawartej zgodnie z obowiązującemi przepisami, zaciągnięta do książki sznurowej nabiera dla stron wagi pełnego dowodu.

N,iewpisanie jednakże danej tranzakcji do ks i ążki maklerskiej nie służy

za powód do unieważnien i a tranzakcji, jeże li z chwilą jej zawierania, takowa została uznana przez strony za przyrzeczoną.

§ 23. Dla ułatwienia 'w wypisaniu karty umowy, rada giełdowa może

ustanowić w nich pewne skróty, jak również może przyjąć, jako obowiązu­

j ące niektóre zwyczaje lokalne (szczególniej co do formy i terminów do-

staw), których w takim razie można nie podawać. Na życzenie jednak którejkolwiekbądź ze stron makler giełdowy obowiązany jest dostarczyć kartę

tlmowy, odpow iadającą wszystkim warunkom zawartym w niniejszych przepisach.

§ 24. Maklerskie karty umowy, o ile podlegają opłacie skarbowej,

winny mieć bezwarunkowo stwierdzoną opłatę stemplową, przyczem rygor

ten odnosi się zarówno do kart tymczasowych, jak kart ostatecznych.

Przypadające od stron od dokonanych tranzakcji i wpisane do książki

(§ 15) opłaty stemplowe na rzecz Skarbu, makler obowiązany jest po upły­

wie każdego miesiąca wnosić za pokwitowaniem do właściwej kasy skarbowej.

'l!

J

N283.

Dziennik Ustaw. Poz. 586.

§ 25. Maklerzy giełdowi mogą wybrać na okres 3-letni z pośród sweg0 grona starszego maklera oraz jego zastępcę, którzy wszakże nie tracą

, przez wybór ten prawa zajmowania się pośredniczeniem.

Wybór podlega zatwierdzeniu przez Ministra Skarbu na wniosek komisarza giełdowego (§ 10).

§ 26.

1)

2)

3)

4)

5)

6)

7)

Do obowiązków starszego maklera należy

nadzór nad działalnością maklerów giełdowych;

zbieranie wiadomości o kursach dziennych;

informowanie rady giełdowej o wszelkich próbach niezastosowania się do przepisów. obowiązujących giełdę, w szczególności zaś

a) jeśli fakt taki może przynieść uszczerbek Skarbowi Państwa;

b) jeśli mogą zaszkodzić handlowi lub przemysłowi przez rozsiewanie szkodliwych wieści;

c) jeśli zostanie stwierdzone pokątne maklerstwo;

udzielanie wyjaśnień komisarzowi giełdowemu;

podpisywanie ceduły giełdowej;

branie udziału z głosem doradczym w ogólnych zgromadzeniach

członków giełdy 'i posiedzeniach rady giełdowej;

sprawowanie wszystkich tych funkcji, które rada giełdowa mu zaleci bądź to na zasadzie własnego postanowienia, bądź na życze­

nie komisarza giełdowego.

§ 27. W razie nieobecności starszego maklera obowiązki jego sprawuj e uprzednio wybrany zastępca (§ 25); nieobecność wszakż e dłuższa niż

3 miesiące może wywołać ze strony rady giełdowej wniosek o zwolnienie

starsz ego maklera z urzędu.

§ 28. Na żądanie stron interesowanych, skierowane przez komisarza

giełdowego, maklerzy winni wydawać wyciągi z kwestjonowanych pozycji. Wyciągi te będą zaopatrzone podpisem i pieczęcią maklera, który jednak nie

jest obowiązany przedstawiać samej księgi. Makler jest obowiązany do przedstawienia samej kSięgi maklerskiej jedynie komisarzowi giełdowemu.

§ 29. ' Po upływie roku kalendarzowego, nie później zaś jak 20-go stycznia następnego roku, maklerzy składają swe księgi do archiwum giełdo­

wego, gdzie w ich obecności zostają one opieczętowane pieczęcią komisarza

giełdowego i pieczęcią maklera. Na wypadek potrzeby wolno jest maklerowi

wycofać księgę, złożoną do archiwum. dla zrobienia w obecności komisarza

giełdowego wyciągu, natychmiast wszakże księga musi być opieczętowana jak

p oprzednio i złożona do archiwum.

§ 30. Makler giełdowy korzystać może każdego roku z urlopu, ' który

zatwierdzić

musi rada giełdowa.

.

O ile makler zł9ży radzie giełdowej podanie o zwolnieni'e go z urzędu

maklera, komisarz giełdowy obowiązany jest przed udzieleniem zwolnienia

drogą postępowania edyktalnego dopilnować uregulowania wszelkich pret ensji, jakie mogą do niego wyniknąć. Edykt winien być wywieszo ny w saJi zebrań giełdowych i ogłoszony w' Monitorze Polskim i przynajmniej

w jednym dzienniku miejscowym, przyczem termin dla zgłaszania pretensji

do maklera nie może być krótszy niż sześcio-tygodniowy.

Obowiązek ten rada giełdowa jest uprawniona przelać na starszego

maklera giełdowego. Zwolnienie może nastąpić tyl~o po przedłożeniu ko·

misarzowi giełdowemu dowodów, że wszystkie pretensje są uregulowane.

§ 3i. Ustępujący makler winien księgę maklerską złożyć zgodnie z § 29

w archiwum giełdowem. To samo postępowanie obowiązuje rodzinę zmar-

'~ ego

maklera i winno być dokonane natychmiast po jego śmierci .

•

\

I".

Dziennik Ustaw. Poz. 586

§ 32. fv'.akler giełdowy, który w okresie

wiązków

uległ karno-sądowemu

zwolnieniu z urzędu.

zasądzeniu,

N283.

587.

pełnienia przez siebie obopodlega natychmiastowemu

§ 33. Za niestosowanie się do praw i przepisów obowiązującyćh ma kler ulega następującym karom ze strony komisji dyscyplinarl'lej dla maklerów

1) ostremu napomnieniu udzielonemu piśmiennie przez radę giełdową ;

2) zawieszeniu w czynności do 30 dni;

3) zawieszeniu w czynności w połączeniu z wnioskiem rady giełdo ­

wej do Ministra Skarbu o odebranie mu praw maklera.

Skład komisji dyscyplinarnej jest analogiczny do przewidzianego skła ­

du komisji egzam inacyjnej (§ 7). :-c:" i

W okolicznościach, w których władze rzedowe uznają za wła ­

stosunek tego ostatniego de,

zostanie w specjaln ie mu na·

danych' prawach.

§ 34.

ściwe mianować komisarza rządowego giełdy,

bezpośrednich czynności maklerów określony

§ 35. Z chwilą wydania n iniejszych pw:pisów, wszelkie przepisy dawniejsze, wydane w tym przedmiocie przestają obowiązywać.

Rada giełdowa winna wręczyć każdemu maklerowi jeden egzemplarz

nowych przepisów, za pokwitowaniem. Przepisy te winny być nadto ogło·

szone przez wywieszenie w gmachu giełdowym.

Rada giełdowa posyła przez komisarza giełdowego Ministrowi Skarbt.:spis dotychczasowych maklerów z nadmienieniem, jaka władza ich zatwierdziła w urzędzie, poczem Minister Skarbu postępuje tak, jak z wnioskiem,

rady w sprawie maklerów, przez nią wybranych.

Minister Skarbu

Steczkowski.

Min ister Przemysłu i Handlu

S. Przanowski

587.

Rozporządzenie

Ministra Przemysłu

Handlu

z dnia 7 wrze ś nia 1921 roku

wydane w porozumieniu z Ministrem Skarbu w sprawie podwyiszenia opłat probierczych.

Na mocy art. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 16 lipca 1920 r. o upowazmeniE

Ministra Przemysłu i Handlu do wydawania za rządzeń w zakresie nadzoru

nad przemysłem złotniczym i handlem wyrobami złotniczemi oraz organizacj i urzędów probierczych na obszarach b. zaborów austrjackiego i rosyjskiego (Dz. Ust. Rz. P. N2 70, poz. 470) zarządza się w porozumieniu z Ministrem Skarbu co następuje

§ 1. Artykuł 10 rozporządzenia j'(linistra Przemysłu i Handlu z dnia

9 sierpnia 1920 r. w sprawie zmian do ustaw probierczych, obowiązujących

•

·\

.

Dziennik Ustaw. Poz. 585

N!! 83.

1507

586.

585.

Rozporządzenie

Rady Ministrów

z dnia 26 września 1921 r.

'w przedmiocie rozciągnięcia na województwa: nowogródzkie, poleskie i wołyńskie oraz na powiaty: grodzieński, wołkowyski i biało­

wieski województwa białostockiego mocy obowiązującej dekretu

dnia 31 października 1918 roku o opiece nad zabytkami sztuki

i kultury.

.Z;

Na mocy art. 6 ustawy z dnia 4 lutego 1921 r. o unormowaniu stanu

p rawno-politycznego na ziemiach przyłączonych do obszaru Rzeczypospolitej

na podstawie umowy o preliminaryjnym pokoju i rozejmie, podpisanej

w Ryd ze dnia 12 paźdz ie rn i ka 1920 r. (Dz. U. R. P. r. 1921, N!! 16, poz. 93)Rad a Ministrów zarządza co następuje