Ustawa Emerytalna funkcjonarjuszów państwowych z dnia 28 lipca 1921 r.

Funkcjonarjusze państwowi na starość lub w razie niezdolności do służby, tudzież wdowy

i sieroty po nich otrzymują zaopatrzenie emerytalne wedle zasad niniejszej ustawy.

Funkcjonarjuszami państwowymi w rozumieniu ustawy niniejszej są: urzędnicy i niżsi

funkcjonarjusze państwowi, pracownicy kolei państwowych, wyżsi i niżsi funkcjonarjusze

policji państwowej, profesorowie i inni wykładający i pomocnicy naukowi w państwowych

szkołach akademickich, nauczyciele i dyrektorowie państwowych szkól średnich ogólnokształcących,

seminarjów nauczycielskich i preparand, wizytatorowie szkół, nauczyciele publicznych

szkół powszechnych, inspektorowie szkolni i zastępcy inspektorów szkolnych, nauczyciele,

dyrektorowie, Instruktorowie państwowych szkół zawodowych oraz seminarjów dla nauczycieli

szkół zawodowych, tudzież sędziowie, prokuratorowie (wymiar sprawiedliwości) i aplikanci

sądowi, z wyłączeniem niezawodowych sędziów pokoju w byłym zaborze rosyjskim i pruskim,

pełniących swe czynności ubocznie.

Funkcjonarjusz państwowy, mianowany na stałe, zgodnie z przepisami ustawy o państwowej

służbie cywilnej, otrzymuje dożywotnie uposażenie emerytalne po upływie conajmniej

dziesięciu lat służby państwowej, o ile, z powodu trwałej niezdolności do dalszego

pełnienia obowiązków służbowych, przechodzi na emeryturę.

Prawo to przysługuje funkcjonariuszowi państwowemu już po pięciu latach służby państwowej,

o ile stał się trwale niezdolny do pełnienia obowiązków służbowych z powodu choroby

lub kalectwa, nabytych bez własnej umyślnej winy po wstąpieniu do służby państwowej.

Prawo to przysługuje funkcjonariuszowi państwowemu bez względu na liczbę lat służby,

jeśli stał się do niej niezdolny wskutek nieszczęśliwego wypadku, doznanego z powodu

lub w czasie pełnienia obowiązków służbowych.

Funkcjonarjuszowi państwowemu, który stał się niezdolny do służby wskutek paraliżu,

utraty wzroku, pomieszania zmysłów lub gruźlicy, dolicza się przy wymiarze uposażenia

emerytalnego, w granicach art. 14 niniejszej ustawy, dziesięć lat do czasu służby,

podlegającego normalnemu zaliczeniu do wysługi emerytalnej.

Taki sam okres czasu dolicza się funkcjonarjuszowi państwowemu, który stał się niezdolny

do służby wskutek nieszczęśliwego wypadku, doznanego z powodu lub w czasie pełnienia

obowiązków służbowych.

Funkcjonarjuszowi państwowemu, który wskutek nieszczęśliwego wypadku, doznanego z

powodu lub w czasie pełnienia obowiązków służbowych, utracił zdolność do pracy zarobkowej,

może właściwa władza naczelna w porozumieniu z Ministrem Skarbu przyznać uposażenie

emerytalne w wyższym od normalnego wymiarze, aż do pełnej wysokości uposażenia w służbie

czynnej (art. 14), będącego podstawa, do obliczenia uposażenia emerytalnego.

Praktykantów w takich samych wypadkach traktuje się na równi z funkcjonariuszami państwowymi,

mianowanymi na stałe.

Funkcjonarjusz państwowy, który przed uzyskaniem prawa do emerytury (art. 3 i 4) opuszcza

służbę nie z powodu wydalenia lub dobrowolnego wystąpienia ze służby, otrzymuje jednorazowe

wynagrodzenie, które wynosi za czas służby od lat dwóch do pięciu - jednoroczne, a

za czas służby ponad pięć lat - dwuletnie ostatnio pobierane uposażenie w służbie

czynnej (płaca zasadnicza ze wszystkiemi dodatkami, z wyjątkiem dodatków reprezentacyjnych

i funkcyjnych).

Przeniesienie na emeryturę następuje na prośbę funkcjonarjusza państwowego

a)

bez względu na wiek, jeżeli funkcjonariusz państwowy z powodu ułomności cielesnej,

albo z powodu upadku sił fizycznych lub umysłowych stał się trwale niezdolny do służby;

b)

bez względu na niezdolność do służby, gdy przekroczył sześćdziesiąty rok życia.

Władza może funkcjonarjusza państwowego przenieść na emeryturę bez jego prośby

a)

gdy funkcjonarjusz państwowy z powodu choroby dłużej niż rok nieprzerwanie nie pełnił

służby; za przerwę w powyższym jednorocznym okresie uważane będą tylko te czasokresy

czynnej służby, które wynoszą conajmniej połowę czasu, spędzonego poprzednio poza

służbą wskutek choroby lub na urlopie dla poratowania zdrowia;

b)

gdy z powodów, podanych w art. 6 punkt a), jest trwale niezdolny do prawidłowego pełnienia

służby;

c)

gdy przekroczył sześćdziesiąty rok życia i uzyskał prawo do pełnego uposażenia emerytalnego

(art. 14);

d)

o ile funkcjonarjusz państwowy w ciągu roku od chwili przeniesienia go w stan nieczynny

nie został powołany do służby czynnej.

Do sędziów nie stosuje się postanowienie, zawarte w pukcie c) niniejszego artykułu.

Przepisy o przeniesieniu sędziego na emeryturę z powodu starości, zawarte są w ustawie

o służbie sędziowskiej i prokuratorskiej.

Postanowienie punktu c) nie dotyczy również profesorów szkół akademickich, którzy

będą mogli być przeniesieni na emeryturę, zgodnie z postnowieniami ustawy o szkołach

akademickich.

Pracownika kolejowego można przenieść na emeryturę z urzędu także bez względu na wiek,

gdy uzyskał prawo do pełnego uposażenia emerytalnego.

Przeniesienie funkcjonarjuszów państwowych na emeryturę zarządza ta władza, która

powołana jest do ich mianowania.

Funkcjonarjusz państwowy, ubiegający się o przeniesienie na emeryturę z powodów, wymienionych

w art. 6 punkt a), poddany będzie zarządzeniem władzy służbowej badaniu lekarza rządowego,

w celu stwierdzenia przyczyny i stopnia niezdolności do służby. W wypadkach wątpliwych

właściwa władza może poddać funkcjonarjusza państwowego ponownym badaniom innego lekarza

rządowego; również funkcjonarjusz państwowy ma prawo prosić o poddanie go podobnemu

ponownemu badaniu lekarskiemu o ile wynik pierwszego badania wypadł dla niego niekorzystnie;

odnośną prośbę powinien funkcjonarjusz państwowy wnieść w ciągu czternastu dni po

zawiadomieniu go o wyniku pierwszego badania lekarskiego.

Przeciwko orzeczeniu, odrzucającemu prośbą o przeniesienie na emeryturę., służy funkcjonarjuszowi

państwowemu prawo wniesienia w ciągu trzydziestu dni zażalenia do właściwej władzy

naczelnej.

O zamierzonem przeniesieniu funkcjonarjusza państwowego na emeryturę bez jego prośby

należy w wypadkach, przewidzianych w art. 7 punkt a) i b), zawiadomić funkcjonarjusza

państwowego na piśmie z podaniem powodów i objaśnieniem, że w ciągu czternastu dni

wolno mu wnieść zarzuty, co do których należy w razie potrzeby zarządzić dochodzenie.

Przeciwko orzeczeniu o przeniesieniu na emeryturę przysługuje funkcjonarjuszowi państwowemu

prawo wniesienia w ciągu trzydziestu dni zażalenia do właściwej władzy naczelnej.

Uposażenie emerytalne przyznaje i wymierza w porozumieniu z równorzędną władzą skarbową

ta władza, która była powołana ostatnio do asygnowania uposażenia w służbie czynnej.

Przeciwko odmowie, jak również ustaleniu podstawy wymiaru uposażenia emerytalnego

służy funkcjonarjuszowi państwowemu prawo wniesienia w ciągu sześćdziesięciu dni zażalenia

do właściwej władzy naczelnej.

Bieg terminów, przewidzianych w artykułach 9, 10 i 11, rozpoczyna się z dniem, następującym

po dniu doręczenia zawiadomienia lub orzeczenia.

Artykuły 8 do 12 nie stosują się do sędziów, prokuratorów i aplikantów sądowych. Kompetencja

władz, powołanych do rozstrzygania o przeniesieniu tych funkcjonarjuszów na emeryturę

i zasady postępowania w tym względzie określone są w ustawie o służbie sędziowskiej

i prokuratorskiej.

Podstawą do wymierzenia uposażenia emerytalnego jest niaca zasadnicza wraz z dodatkami

za wysługę lat (starszeństwa, za trzechlecia), za studja wyższe i za kierownictwo.

Podstawą do wymierzenia uposażenia emerytalnego aplikantów sądowych jest ich uposażenie

w służbie czynnej, u praktykantów ich wynagrodzenie - w obu wypadkach bez dodatków.

Uposażenie emerytalne wynosi po ukończeniu dziesięciu lat slużby czterdzieści procent

(40%), wzrasta za każdy następny rok służby o dwa całe i cztery dziesiąte procent

(2,4%), w żadnym jednak razie nie może przenosić stu procent (100%) uposażenia służby

czynnej, służącego za podstawę do wymiaru uposażenia emerytalnego.

Czas służby, podlegający normalnemu zaliczeniu do wysługi emerytalnej, liczy się od

dnia rozpoczęcia służby w danym dziale zarządu państwowego.

Do tego czasu służby dolicza się nadto

a)

czas służby spędzony w innym dziale zarządu państwowego;

b)

czas przebyty w stanie nieczynnym;

c)

czas czynnej służby w wojsku polskiem, o ile urzędnik nie spełniał jej równocześnie

z państwową służbą cywilną;

d)

czas spędzony w służbie samorządowej.

Za zgodą Ministra Skarbu może być zaliczony do wysługi emerytalnej także czas służby

spędzonej w charakterze państwowego pracownika. kontraktowego.

Przy ostatecznem obliczeniu lat wysługi emerytalnej nie uwzględnia się części roku

do sześciu miesięcy włącznie, natomiast okres, przekraczający czas sześciu miesięcy,

liczy się jako pełny rok.

Pracownikom kolejowym w służbie parowozowej, konduktorskiej, ustawiaczom i spinaczom

każdy rok służby, spędzonej w tym charakterze, ponad lat dziesięć faktycznej takiej

służby, zalicza się, jako 18 miesięcy, pełniącym nocne dyżury służbowe za 16 miesięcy.

Czasu służby, spędzonego przed ukończeniem osiemnastu lat życia, nie zalicza się do

wysługi emerytalnej.

Prawo do pobierania uposażenia emerytalnego rozpoczyna się od pierwszego dnia miesiąca,

następującego po zarządzeniu wstrzymania wypłaty uposażenia w służbie czynnej.

Uposażenie emerytalne płatne jest w równych miesięcznych ratach z góry.

Prawo do pobierania uposażenia emerytalnego gaśnie w razie śmierci emeryta, a nadto

a)

gdy emeryt, przeniesiony na emeryturę w myśl art. 6 punkt a) i art. 7 punkt a), b)

i d), odmówi w ciągu lat sześciu po przeniesieniu go na emeryturę, przyjęcia ofiarowanej

mu ponownie posady państwowej równego albo wyższego stopnia służbowego (stopnia płacy)

grupy uposażenia. W wypadkach art. 6 punkt a) i art. 7 punkt a) i b) należy poprzednio

urzędownie stwierdzić, czy emeryt posiada względnie czy odzyskał zdolność do pełnienia

obowiązków służbowych;

b)

gdy emeryt został prawomocnie skazany za czyn karygodny, a skazanie pociąga za sobą

utratę zdolności do piastowania urzędu publicznego, względnie prawa do uposażenia

emerytalnego.

Władza naczelna może, w razie stwierdzenia okoliczności zasługujących na poszczególne

uwzględnienie, przyznać żonie i dzieciom skazanego odpowiedni zasiłek na czas, przez

który rodzina pozostawałaby bez środków utrzymania.

Zasiłek ten nie może przekraczać normalnego zaopatrzenia.

Prawo do pobierania uposażenia emerytalnego zawiesza się w wypadkach

a)

przebywania bez zezwolenia Ministra Skarbu dłużej niż pół roku poza granicami Państwa

- na czas takiego pobytu za granicą;

b)

utraty obywatelstwa polskiego - do chwili ponownego odzyskania tego obywatelstwa;

c)

na czas pobierania zaopatrzenia z tytułu niezdolności do służby (pracy) na zasadzie

innych ustaw, o ile świadczenia te płyną ze Skarbu Państwa. W tym wypadku służy uprawnionemu

prawo wyboru między powyższemi zaopatrzeniami.

Jeżeli emeryt obejmie stanowisko w służbie państwowej lub samorządowej za wynagrodzeniem,

może pobierać tylko taką część uposażenia emerytalnego, która wraz z tern wynagrodzeniem

nie przewyższa uposażenia, przywiązanego do stanowiska, piastowanego ostatnio przez

emeryta w służbie czynnej.

Do emeryta, powołanego do czynnej służby wojskowej, stosować należy analogicznie postanowienie

art. 5, 6, 7 ustawy z dnia 1 LVII 1919 r. (Oz. Pr. P. P. z 1919 r. № 59, poz. 357),

z tą różnicą, że emerytowi nie służy prawo do specjalnych dodatków z tytułu stosunków

rodzinnych, o ile został powołany do wojskowej służby czynnej po upływie czasokresu,

wymienionego w art. 19-a.

Postanowienie powyższe nie dotyczy emerytowanych pracowników kolejowych, powołanych

do wojskowej służby kolejowej na podstawie ustawy z dnia 27 marca 1920 r. (Dz. Ust.

Rz. P. № 27, poz. 160).

Wdowy, tudzież pozostałe po funkcjonarjuszach państwowych dzieci ślubne i uprawnione

otrzymują pensje wdowie i sieroce według norm podanych w następnych artykułach, o

ile funkcjonarjusz państwowy w chwili śmierci pobierał uposażenie emerytalne lub miał

prawo do niego.

Pensja wdowia po funkcjonarjuszach państwowych wynosi pięćdziesiąt procent (50%) kwoty

tego uposażenia emerytalnego, które zmarły funkcjonarjusz pobierał, lub też tego,

do którego w chwili śmierci miałby prawo według zasad ustawy niniejszej.

Prawo do zaopatrzenia sierocego nabywa się po ojcu.

Zaopatrzenie to wynosi

a)

dla każdego dziecka, którego matka żyje i w chwili śmierci funkcjonariusza państwowego

miała prawo do pensji wdowiej - jedną czwartą część pensji wdowiej;

b)

dla każdego dziecka, którego matka już nie żyje lub też w chwili. śmierci męża nie

miała prawa do pensji wdowiej, albo też później to prawo utraciła - połowę pensji

wdowiej.

O ile matka nie pobiera pensji wdowiej z powodu zajmowania stanowiska w służbie państwowej

(art. 35 ustęp przedostatni), to sierotom służy prawo do zaopatrzenia według postanowień

punktu a) artykułu niniejszego.

Prawo do zaopatrzenia sierocego może być również nabyte po matce, jednak tylko w następujących

wypadkach

a)

gdy zaopatrzenie, nabyte po ojcu, jest niższe od zaopatrzenia, jakie by służyło sierocie

po matce;

b)

gdy sieroty nie mają po ojcu żadnego zaopatrzenia z funduszów publicznych;

c)

gdy ojciec żyje, lecz niezdolny do pracy i nie może zapewnić dzieciom utrzymania.

Zaopatrzenie po matce wynosi jedną szóstą część jej uposażenia emerytalnego.

W wypadkach, przewidzianych w punkcie a), prawo do zaopatrzenia sierocego po ojcu

gaśnie.

W wypadkach, przewidzianych w punkcie b), o ile zaopatrzenie z funduszów publicznych

jest niższe od zaopatrzenia, przysługującego po matce, należy się sierotom różnica

z funduszów państwowych

Suma zaopatrzenia sierocego, bez względu na ilość dzieci, nie może sama, ani łącznie

z pensją wdowią przekraczać wysokości uposa żenią emerytalnego, które zmarły funkcjonarjusz

państwowy faktycznie pobierał lub do którego miałby prawo w chwili śmierci.

O ile funkcjonarjusz państwowy zmarł wskutek nieszczęśliwego wypadku, któremu uległ

z powodu lub w czasie pełnienia obowiązków służbowych, oblicza się wysokość pensji

wdowiej i sierocej według art. 23 i 24 przy zastosowaniu postanowień art. 4 ustęp

2, a w razie okoliczności, zasługujących na szczególniejsze uwzględnienie, przy zastosowaniu

art. 4 ustęp 3.

Pensje wdowie i sieroce przyznaje i wymierza władza, powołana do wymierzania uposażenia

emerytalnego (art. 11) w porozumieniu z równorzędną władzą skarbową, która zarządza

następnie wypłatą pensji wdowiej i sierocej.

Postanowienia artykułów 11 i 12 mają analogiczne zastosowanie również do wdów i sierot

po funkcjonarjuszach państwowych.

Wdowa nie ma prawa do pensji

a)

jeżeli małżeństwo zostało zawarte przez emeryta;

b)

jeżeli wspólność małżeńska została sądownie rozdzielona bez obowiązku mąża do utrzymania

żony.

Dzieci, pozostałe z małżeństwa zawartego przez emeryta, nie mają prawa do zaopatrzenia

sierocego.

Prawo do otrzymywania pensji wdowiej i sierocej rozpoczyna się z pierwszym dniem miesiąca,

następującego po tym miesiącu, za który zmarły funkcjonariusz państwowy (emeryt) pobrał

ostatnio należne mu uposażenie w służbie czynnej (uposażenie emerytalne), dla sierot,

które przyszły na świat po tym terminie - od pierwszego dnia miesiąca, w którym się

urodziły.

O ile żądanie przyznania pensji wdowiej lub sierocej nie zostało zgłoszone w ciągu

jednego roku od dnia śmierci męża, względnie ojca lub matki, należy przyznać pensją

wdowią lub sierocą od pierwszego dnia miesiąca, następującego po dniu zgłoszenia się

osób uprawnionych.

Właściwa władza naczelna w porozumieniu z Ministrem Skarbu przyznaje pensję wdowią

i sierocą od terminu, ustalonego w ustępie pierwszym niniejszego artykułu, jeżeli

osoby uprawnione wykażą, iż zaszły ważne okoliczności, które uniemożliwiły im wcześniejsze

zgłoszenie żądania o zaopatrzenie.

Pensje wdowie i zaopatrzenia sieroce płatne są z góry w równych ratach miesięcznych.

W razie ponownego zamążpójścia wdowa, o ile nie zastrzeże sobie prawa do przyznanej

jej pensji na wypadek powtórnego jej owdowienia, otrzymuje jednorazowy zasiłek w wysokości

trzyletniej pensji wdowiej.

Gdy wdowa nabędzie prawo do pensji z ponownego małżeństwa - otrzymuje w razie powtórnego

owdowienia, o ile zgłosiła zastrzeżenie, przewidziane w ustępie pierwszym tego artykułu,

tą pensją wdowią, która jest wyższa, a o ile otrzymała zasiłek - pensję wdowią, przysługującą

z tytułu ponownego małżeństwa.

Prawo do pensji wdowiej, względnie sierocej gaśnie

a)

w razie śmierci wdowy lub sieroty - po upływie tego miesiąca, w którym śmierć nastąpiła;

b)

w razie ukończenia przez sierotę osiemnastego roku życia lub też wcześniejszego zawarcia

związku małżeńskiego;

c)

gdy wdowa, względnie sierota została prawomocnie skazana za czyn karygodny, a skazanie

pociąga za sobą utratę prawa do zaopatrzenia wdowiego, względnie sierocego.

W razie odbywania studjów w zakładach naukowych, zaopatrzenie sieroce wypłaca się

z powyższemi zastrzeżeniami do ukońcenia studjów, najdłużej jednak do ukończenia dwudziestu

czterech lat życia.

W wyjątkowych, na szczególne uwzględnienie zasługujących wypadkach, tudzież w razie

trwalej niezdolności do zarobkowania, właściwa władza naczelna może w porozumieniu

z Ministrem Skarbu zezwolić na dalsze pobieranie zaopatrzenia sierocego także po ukończeniu

osiemnastu lat życia.

Prawo do pobierania pensji wdowiej lub sierocej zawiesza się w wypadkach

a)

przebywania bez zezwolenia Ministra Skarbu dłużej niż pół roku poza granicami Państwa

- na czas takiego pobytu zagranicą;

b)

utraty obywatelstwa polskiego - do chwili ponownego odzyskania. Jeżeli sierota zajmuje

jakiekolwiek stanowisko w służbie państwowej lub samorządowej, do którego przywiązane

jest stałe roczne uposażenie, wstrzymuje się pensję sierocą, o ile uposażenie to jest

wyższe od przyznanego zaopatrzenia sierocego;

c)

na czas pobierania zaopatrzenia z tytułu śmierci męża (ojca) na zasadzie innych ustaw,

o ile świadczenia te płyną ze Skarbu Państwa i przewyższają pensję wdowią lub sierocą.

Prawo do pobierania pensji sierocej zawiesza się również na czas uwzględnienia sieroty

przy wymierzaniu dodatku drożyźnianego do płacy zasadniczej funkcjonarjusza państwowego

(ojczyma, macochy).

Wdowa po funkcjonariuszu państwowym, która z tytułu zajmowania stanowiska w służbie

państwowej nabyła praw emerytalnych, ma prawo wyboru między pobieraniem albo uposażenia

emerytalnego, albo pensji wdowiej.

Wdowa po funkcjonarjuszu państwowym, który zmarł w czynnej służbie przed uzyskaniem

prawa do emerytury, otrzymuje, o ile sama nie jest funkcjonariuszem państwowym, względnie

nie pobiera emerytury - jednorazowy zasiłek w wysokości połowy kwoty rocznej uposażenia

w służbie czynnej, pobieranego ostatnio przez zmarłego.

Zupełne sieroty w wieku poniżej osiemnastu lat otrzymują zasiłek tej samej wysokości

po ojcu lub po matce, o ile ci nie nabyli prawa do emerytury.

Taki sam zasiłek należy przyznać zupełnej sierocie w wypadku, określonym w art. 34

ustęp przedostatni, a można przyznać w wypadkach, określonych w ustępie ostatnim cytowanego

artykułu.

Jeżeli pozostało więcej sierot po ojcu i matce, zasiłek, o którym powyżej mowa, należy

się im. łącznie bez względu na ich ilość.

Wdowie po funkcjonarjuszu państwowym, zmarłym w czynnej służbie, abo na emeryturze,

należy się niezależnie od zaopatrzenia, przewidzianego w artykułach 22, 23 i 31, pośmiertne

w wysokości - trzymiesięcznego pełnego uposażenia w służbie czynnej lub na emeryturze,

pobieranego ostatnio przez zmarłego.

Pośmiertne w tej samej wysokości należy się ślubnym i uprawnionym dzieciom, o ile

matka w chwili śmierci ojca nie żyła z nim w wspólności małżeńskiej lub wcześniej

zmarła.

Pod temi samemi warunkami przyznaje się pośmiertne wdowcowi, względnie ślubny n i

uprawnionym dzieciom po funkcjonarjuszu - kobiecie.

W braku wyżej wymienionych członków rodziny może być pośmiertne w tej samej wysokości

przyznane również dalszym krewnym lub też innym osobom, na pokrycie kosztów leczenia

i pogrzebu, o ile zmarły nie zostawił dostatecznego ruchomego lub nieruchomego majątku.

Uposażenie emerytalne, zaopatrzenie wdowie i sieroce przyznaje się i oblicza na podstawie

dat, zawartych w wykazie stanu służby.

O ile funkcjonariusz państwowy, względnie wdowa po nim i sieroty roszczą sobie prawo

do uposażenia emerytalnego lub zaopatrzenia wdowiego i sierocego wyższego aniżeli

wynika to z dat zawartych w wykazie stanu służby - mają udowodnić żądanie stosownemi

dokumentami.

Funkcjonarjusz państwowy, jak i wdowa i sieroty po nim otrzymują wyższe uposażenie

emerytalne, względnie zaopatrzenie wdowie i sieroce - z chwilą zgłoszenia i wykazania

tego prawa.

Za czas, nieobjęty obliczeniem z powodu wadliwego lub nieprawdziwego wpisu do wykazu

stanu służby, wdowa i sieroty otrzymują różnicę zawsze, funkcjonarjusz zaś państwowy

w tym wypadku, gdy nie ponosi winy wadliwego lub nieprawdziwego wpisu.

Uposażenia emerytalne, pensja wdowia i sieroca oraz pośmiertne nie ulega zapowiedzeniu

i zajęciu sądowemu ani też zajęciu administracyjnemu.

Wszelkie zmiany ustaw o uposażeniu funkcjonarjuszów państwowych, pociągające za sobą

zmianę wysokości ich uposażenia, będą automatycznie w sposób odpowiedni stosowane

przy wymiarze zaopatrzenia emerytalnego.

Funkcjonarjuszom, którzy przed wstąpieniem do służby państwowej polskiej pozostawali

w służbie jednego z byłych państw zaborczych i przechodzą na emeryturę ze służby państwowej

polskiej, zalicza się do wysługi emerytalnej pełną ilość lat służby w byłem państwie

zaborczem, podlegających zaliczeniu według przepisów emerytalnych odnośnego państwa,

tudzież lata służby państwowej polskiej. Uposażenie emerytalne wymierza się według

zasad ustawy niniejszej, biorąc za podstawę ostatnio pobierane uposażenie w służbie

czynnej (art. 14).

Emerytowani funkcjonarjusze byłych państw zaborczych otrzymują - o ile posiadają obywatelstwo

polskie - uposażenie emerytalne ze Skarbu w wysokości siedemdziesięciu pięciu procent

(75%) tego uposażenia emerytalnego, które należałoby się im według zasad ustawy niniejszej

od płacy zasadniczej w służbie czynnej, przywiązanej do tego stopnia służbowego, względnie

stopnia płacy, któremu cyfrowo odpowiada dla byłych funkcjonarjuszów rosyjskich i

niemieckich klasa płacy, względnie stanowisko zajmowane ostatnio przez funkcjonarjusza,

a dla byłych funkcjonarjuszów austrjackich klasa ostatnio nadanej rangi (stopień płacy

lub ilość lat służby).

Tak wymierzone uposażenie emerytalne wraz z dodatkiem droźyźnianym nie może być niższe

od przyznanego na zasadzie ustaw właściwego państwa zaborczego pełnego uposażenia

emerytalnego łącznie z dodatkami, przyznzmemi przez Państwo Polskie.

Funkcjonarjuszom państwowym, którym na zasadzie postanowień ustaw o uposażeniu z dnia

13 lipca 1920 r. (Dz. Ust. Rz. P. № 65 poz. 429 do 435) zaliczono czas służby samorządowej

lub pracy zawodowej do wysługi lat, dodatku starszeństwa, dodatku za trzechlecia -

zalicza się czas tej służby lub pracy do wysługi emerytalnej w tej samej ilości, co

do wysługi lat (dodatku starszeństwa, dodatku za trzechlecia).

O ile zaliczenie służby samorządowej lub pracy zawodowej nie nastąpiło w pełnej liczbie

lat, wykazanych jedynie z powodu, że czas tej służby lub pracy przekraczał lat dwadzieścia,

względnie dwadzieścia jeden, szef właściwej władzy naczelnej będzie mógł za zgodą

Ministra Skarbu zaliczyć resztę wykazanych lat w całości lub części, w ilości jednak

nie przekraczającej ogółem lat trzydziestu.

Sędziom i prokuratorom zalicza Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem

Skarbu czas służby samorządowej lub pracy zawodowej do wysługi emerytalnej na równi

z innymi funkcjonarjszami państwowymi.

Wszyscy ci funkcjonarjusze państwowi uzyskują prawo do emerytury po wysłużeniu conajmniej

pięciu lat w służbie państwowej polskiej.

Funkcjonarjusze państwowi i emeryci (wdowy i sieroty), którzy byli członkami kas emerytalnych

lub innych kas zaopatrzenia, albo opłacali wkładki emerytalne do kas byłych państw

zaborczych, będą mogli korzystać z praw emerytalnych na mocy niniejszej ustawy jedynie

pod warunkiem poprzedniego ustąpienia na rzecz Skarbu Państwa praw, służących im dotychczas;

o ile prawa te już w całości lub w części zrealizowali - pod warunkiem zobowiązania

się ponadto do spłaty kwot, pobieranych z tych źródeł.

Wdowy i sieroty po funkcjonarjuszach i emerytach byłych państw zaborczych, którzy

zmarli przed wejściem lub po wejściu w życie ustawy niniejszej, otrzymują, o ile posiadają

obywatelstwo polskie, pensję wdowią lub sierocą na zasadzie art. 22 i następnych ustawy

niniejszej. Za podstawę wymiaru pensji wdowiej 1 sierocej służy ta kwota, którąby

otrzymał mąż, względnie ojciec, tytułem uposażenia emerytalnego w myśl art. 43 ustawy

niniejszej. Tak wymierzona pensja wdowia, względnie sieroca wraz z dodatkiem drożyźnianym

nie może być niższa od przyznanego już na zasadzie ustaw właściwego państwa zaborczego

pełnego zaopatrzenia wdowiego lub sierocego, łącznie z dodatkami, przyznanemi przez

Państwo Polskie.

Wdowom i sierotom po funkcjonarjuszach, którzy ze służby w byłych państwach zaborczych

przeszli do służby w Państwie Polskiem i zmarli przed upływem lat pięciu, wymierza

się pensję wdowią, względnie sierocą, według norm art. 22 i następnych ustawy niniejszej

od tej kwoty, któraby się zmarłemu należała tytułem uposażenia emerytalnego (art.

42).

Wdowy i sieroty po innych funkcjonarjuszach i emerytach Państwa Polskiego, zmarłych

przed wejściem w życie ustawy niniejszej, otrzymuje pensję wdowią, względnie sierocą

według norm art. 22 i następnych niniejszej ustawy od uposażenia emerytalnego, które

należałoby się zmarłemu, gdyby zmarł po wejściu w życie ustawy niniejszej (art. 43).

Na nas pobierania przez funkcjonarjuszów państwowych w służbie czynnej dodatku drożyźnianego,

przyznaje się dodatek drożyźnianego, również emerytom, tudzież wdowom i sierotom po

funkcjonarjuszach panstowych i emerytach.

Dodatek drożyźniany wymierza się

a)

emerytom według norm art. 14 ustęp 1 od każdoczesnego przypadającego na dany stopień

służby dodatku drożyźnianego jak dla funkcjonariuszy państwowych w służbie czynnej,

nie wyższy jednak od stawki dla małej rodziny;

b)

wdowom w wysokości pięćdziesięciu procent (50%) dodatku drożyźnianego, przypadającego

na emeryturę zmarłego męża;

c)

sierotom w wysokości 1/2 względnie 1/4 lub 6 (art. 24 i 25) dodatku drożyźnianego, przypadającego matce.

Emerytom, wdowom i sierotom, wymienionym w art. 43 i 46, wymierza się dodatek drożyźniany

w wysokości siedemdziesiąt pięć procent (75%) powyższego normalnego dodatku drożyźnianego.

Mnożnik dodatku drożyźnianego oblicza się wedle rzeczywistego stałego miejsca zamieszkania,

nie może jednak przewyższać średniej arytmetycznej między najniższą a najwyższą klasą

dodatku droźyźnianego.

Postanowienia art. 19, 20, 21, 33, 34, 35 i 41 niniejszej ustawy mają analogiczne

zastosowanie do emerytów, względnie do wdów i sierot po urzędnikach i emerytach byłych

państw zaborczych,

Wdowom i sierotom po emerytach byłych państw zaborczych należy się pośmiertne w wysokości

trzymiesięcznej emerytury zmarłego. Dalsze postanowienia art. 38 ustawy stosuje się

w tym wypadku analogicznie.

Postanowienia art. 40 nie mają zastosowania do tych uposażeń emerytalnych tudzież

pensji wdowich i sierocych, które uległy zapowiedzeniu i zajęciu sądowemu lub administracyjnemu

przed wejściem w życie ustawy niniejszej.

Emeryt (wdowa, sierota), który w sposób podstępny, przez wprowadzenie władzy w błąd,

uzyskał emeryturę, pensję wdowią, zaopatrzenie sieroce, zasiłek, dodatek drożyźniany

i pośmiertne lub wymiar ich wyższy od przyznanego postanowieniami niniejszej ustawy,

traci, orzeczeniem Ministra Skarbu prawo do emerytury, pensji, zaopatrzenia, zasiłku,

dodatku. drożyźnianianego lub pośmiertnego.

Postanowienie to w niczem nie umniejsza odpowiedzialności karnej, przewidzianej właściwemi

ustawami.

Do czasu wydania w porozumieniu z władzą kościelną osobnej ustawy emerytalnej dla

duchowieństwa, nie objętego art. 2 niniejszej ustawy, rząd będzie wypłacał tym członkom

stanu duchownego, którzy według dotychczasowych ustaw są emerytami - albo którzy przejdą

w stan emerytalny wskutek niezdolności do pracy, następujące uposażenie emerytalne

Biskupom tak, jak urzędnikom emerytom IV kategorji, kanonikom katedralnym, profesorom

i przełożonym seminarjów dochownych - VI kategorji, członkom kurji biskupiej i proboszczom

- VIII kategorji, expozytom i wikarym - IX kategorji z zastosowaniem postanowień artykułów

3 do 12, 18, 19, 20, 21, 41, 42, 43, 45, 49, 55, 56 niniejszej ustawy.

Wykonanie niniejszej ustawy powierza się Prezydentowi Ministrów i Ministrowi Skarbu

oraz innym ministrom we właściwym każdemu z nich zakresie działania.

Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem 1 października 1921 roku.

Z chwilą wejścia w życie ustawy niniejszej tracą moc dotychczas obowiązujące ustawy

i przepisy, wydane w przedmiotach unormowanych tą ustawą.

Rada Ministrów może jednak w drodze rozporządzenia odroczyć termin wejścia niniejszej

ustawy w życie na niektórych obszarach Rzeczypospolitej, nie dalej jednak niż na trzy

miesiące od terminu, wskazanego w ustępie pierwszym tego artykułu.