Rozporządzenie Ministra Spraw Wojskowych i Ministra Kolei Żelaznych z dnia 18 marca 1921 r. w przedmiocie wojskowej służby kolejowej.

§ 1. W czasie pokoju pra ce, dotyczące przygotowania kolei do zadań

wojennej służby kolej o wej, spełniają w porozumien iu z cywilnemi władzami

kolejowemi organy wojskowej służby kolejowej, do których ponadto należy

,org a niz acja znaczniejsz yc h bieżących trarlsportów wojskowych.

i I !~ W czasie wojny organizacja i kierownictwo transportów wojennych na·

leży :'do organ-ów wojennej służby kolejowej.

t

ży

Organizacja

wojskowej służby

p o k o j u.

kolejowej

w czasie

§ 2. Kierownictwo wojskowej służby kolejowej w czasie pokoju naledo oddzialu IV Sztabu Generalnego.

Organami tej służby są

.

a) wojskowa sekcja kolejowa przy Ministerstwie Kolei Zelaznych;

b) wojskowi komisarze dyrekcyjni w oddziale IV Sztabu Generalnego;

c) delegaci wojskowych komisarzy dyrekcyjnych, stojących na czele

wydziałów wojskowych przy poszczególnych dyrekcjach kolejowych;

d) oraz ewentual nie deleg aci wojskowych komisarzy dyrekcyjnych

przy poddyrekcjach kolejowych.

§ 3. Do kompetencji oddziału IV Sztabu Generalnego należy

1)

2)

opracowanie planów transportów wojskowych;

przygotowanie kolei żelaznych dla celów mobilizacyjnych i wojennych pod względem pe~sonalnym i materjalnym w porozumieniu

z Ministerstwem Kolei Zelaznych;

.

3) wyposażenie strate.9iczne s ieci kolejowych w porozumieniu z ' Ministerstwem Kolei Zelaznych;

4) sprawy in icjatywy do budowy nowych Iinji strategicznych;

5) opracowanie spe~jalnych regulaminów w porOzumieniu ' z Ministerstwem Kolei Z elażny ch;

,

6) sprawy konwencji i umów z dziedziny kolejnictwa, dotyczącę

przewozów wojskowych i interesów związanych z obroną Państwa;

7) kontrola wykonania żądań wojskowych co do przygotowania

kolei żelaznych dla celów woj ennych;

8) sprawy szkolenia oficerów wojskow ej slużby kolejowej;

9) sprawy szkolenia funkcjonarjuszów kolei żelaznych, którzy z chwi- .

lą mobiliz a cj i, mają tworzyć personel w9jennej służby kolejowej,

w porozumieniu z Ministerstwem Kolei Zelaznych.

§ 4. Wojskowa sekcja kolejowa przy Ministerstwie Kolei Żelaznych

jest organem łącznikowym

1) dostarczającym IV odziałowi Sztabu Generalnego ogólńych danych o kolejach żelaznych, potrzebnych do przygotowania transportów na czas wojny;

.

N245.

2)

Dziennik Ustaw. Poz. 272.

zastępującym interesy wojska wobec Ministerstwa Kolei Żelaznych.

§ 5. Wojskowych komisarzy dyrekcyjnych mianuje Minister Spraw

Wojskowych z pośród oficerów Sztabu Generalnego. W czasie pokoju na:leżą oni do oddziału IV Sztabu, a w czasie wojny stanowią organa dowództ wa wykwalifikowane w s~użbie kolejowej.

Zakres działania wojskowych komisarzy dyrekcyjnych rozciąga się takie

na poboczne Iinje (wąskoto rowe ) położone w obrębie danych dyrekcji.

Wojskowi komisarze dyrekcyjni opraco w ują i przygotowują szczeg óły

w zakresie prac, nal eżący ch do Oddziału IV Sztabu oraz rea lizują c;iyrektywy

j wskazówki Szefa Oddziału IV w stosunku do poszczególnych dyrekcji

!kolei.

.

W szczególności ich zadaniem w obrębie właściwych dyrekcji jest

1) przygotowywanie planów transpcrtów strategicznych oraz wypracowywanie wszelkich dokumentów związanych z temi planami;

2) badanie zasobów w materjale i personelu kolejowym, niezbęd­

nych dla celów wojny;

3) sprawdzenie wyposażenia istniejących linji kolejowych;

4) badania wszelkiego rodzaju, mające na celu ulepszer;ie transportów.

§ 6. Oielegaci wojskowych komisarzy dyrekcyjnych wyznaczeni do po:szcze góln ych dyrekcji stanowią

1) podległym wojskowym komisarzom dyrekcyjnym organ łączniko·

wy przy dy rekcja ch, którego zadaniem jest dostarczać wojskowym

komisarzom szczegółowych danych, potrzebnych do przygotowa ·

nia kolei dla celów wojny;

2) organ SłUŻDY bi eżącej znaczniejszych transportów wojskowych

w czasie pokoju wykonujący wskazówki i zadania otrzymaf)e od

szefa wojskowej sekcji kolejowtj przy Ministerstwie Kolei Zelaznych, względnie od dowództw okręgów generalnych.

§ 7. Delegaci przy poddyrekcjach mają analogiczne zadania w pod<dyrekcjach, jak delegaci wojskowych komisarzy dyrekcyjnych przy dy·

!rekcjach.

ql.

Organiza~ja wojennej

służby kolejowej na obszarach

R z e c z y p o s p o I i t ej.

§ 8.

Sieć

kolejowa w czasie wojny dzieli się na

.

:s i e ć we w n ę t r z n ą, podległą w zakresie transportów wojskowych Mini-

strowi Spraw Wojskowych (oddział IV Sztabu Ministerstwa Spraw

Wojskowych);

S j e ć a r m j i, podległą w zakresie transportów wojskowych Głównodowo­

dzącym

(oddział IV sztabu Głównodowodzącego),

na których

w obr ę bie tej s iec i Minister Spraw Wojskowych przelewa swój

zakres działania.

Każdy teatr operacyjny posiada odrębną sieć armji.

. Mi nister SpraY' Wojskowych po porozumieniu z Ministrem Kolei Że­

~j aznych ustala linję demarkacyjną pomiędzy siecią wewnętrzną, a sieciami

;armji, oraz owacza termin, od którego ten podział obowiązuje.

Linja ta może uledz modyfikacji w ciągu operacji za porozumieniem

TIliędzy Ministrem a Naczelnym Wodzem, ""zględnie Głównodowodzącym.

Organa wojennej służby kolejowej mają charakter komisji mieszanych,

' adających się z dwóch członków, a mianowicie: komisarza wojskowego

)misarza cywilnego.

i

Dziennik Ustaw. Poz. 272.

N!! 45.

\

§ 9. Organami kierowniczemi wojennej służby kolejowej w czasie

wojny są

' a) na sieci wewnętrznej: generalna komisja transportów kolejowych ;

b) na sieci armji: polowa komisja transportów kolejowych, działając a

jako delegacja poprzedniej.

Bezpośrednie organa wykonawcze wymienionych komisji stanowią dla

sieci w e wnętrznej i sieci armji

a) dyrekcyjne kom isje transportów kolejowych;

, b) wojska kolejowe ,

Na sieci armji tak że ponadto

c) wojskowe se kcje po~owe kolei żelazn y ch i

d) wojska telegraficzne, a także wszyst kie inne formacje w dany m

wypadku potrzebne (n. p. żanda r merja);

e) komisje rozdzielcze.

§ 10. Komisje transportowe obejmują przypadające im funkcje z chwil ą

mobilizacji - każda w przepisanym jej zakresie.

§ 11. Każda kom isja, działająca zbiorowo, wydaje ogólne zarządzenia

za równorzędnym z reguły podpisem obydwóch wchodzących w jej skład

komisarzy.

W sprawach czysto wojskowych, lub czysto technicznych, każdy komisarz działa oddzielnie, a za zarządzenia wydane w swoim resorcie, ponos ~

odpowiedzialność jedynie tylko przed swoim przełożonym.

§ 12. Każdy z komisarzy ponosi odpowiedzialność przypadającą jego

zakresowi dział'ania.

Komisarz wojskowy jest specjalnie odpowiedzialny za zarządzenia na tury wojskowej, komisarz cywilny za zarządzenia natury technicznej.

Specjalizacja funkcji każdego z wymienionych komisarzy w pełnieniu

służby powinna być zachowaną, przyczem jednak obowiązani są oni godzie

potrzeby wojska z wymaganiami służby kolejowej, oraz podporządkowywać.

jedne wymagania drugim, zależnie od okoliczności.

§ 13. W razie różnicy zdań w sprawach transportów wojskowych "

wojskowy członek komisji ma głos rozstrzyg a jący, ponosząc równocześnie

w danym wypadku wyłączną odpowiedzialność za wydane zarządzenia

i będąc obowiązanym do złożenia natychmiastowego meldunku o powziętej

decyzji j' jej powodach swej władzy przeło ż onej.

§ 14. W zakresie wojennej służby kolejowej do kompetencji Ministra

Spraw Wojskowwych (oddział IV Sztabu Ministerstwa Spraw Wojskowych

i Głównodowvdzącego oddział IV Sztabu Główn o dowodzącego) należy

l) decyzje, które z transportów wykonać należy przy pomocy kole i

żelaznych, a które innemi drogami,

2) wydawanie dyrektyw służbom komu nikacyjnym co do przeprowadzenia transportów,

3) przygotowaniE: planów transportów w związku z rozmaitemi alternatywami strategicznemi,

4) oznaczenie w porozumieniu z Ministerstwem . Kolei Żelaznych

prac jakie podjąć należy przy urządzeniach kolei żelaznych już to

dla osiągnięcia szczegółowych zadań, już to celem ogólnej poprawy

cyrkulacji na sieciach .

§ 15. Gen.eralna komisja transportów kolejowych urzęduje przy Ministerstwie Kolei Zelaznych, polowe komisje transportów kolejowych urzędują

przy Głównodowodzących.

N'2 45.

Dziennik Ustaw. ,Poz. 272.

•

•

Komisje te pozostają w ciągłych wzajemnych stosunkach, porozumiewając się tak w sprawie transportów,

drugą, jak też w sprawie zapotrzebowań

które przechodzą z jednej sieci na

personalnych i materjalnych.

§ 16. Generalnego komisarza wojskowego . transportów kolejowych

r:nianuje Minister Spraw Wojskowych w porozumieniu z Ministrem Kolei

Zelaznych.

'

GeneralnegC? komisarza cywilnego transportów kolejowych mianuje

Minister Kolei Zelaznych w porozumieniu z Ministrem Spraw Wojskowych.

§ 17. Wojskowego komisa rza polowej komisji transportów kolejowych

mianuje Minister Spraw WojskowYC;h na wniosek Głównodowodzącego

i w porozumieniu z Ministrem Kolei Zelaznych.

Cywilnego komisarza tejże komisji mianuje Minister Kolei Żelaznych

w porozumieniu z Ministrem Sp raw Wojskowych.

§ 18. Generalna komisja transportów kolejowych i polowa komisja

transportów kolejowych - każda w swoim zakresi~ - mają za zadanie

l)· regulację i kierownictwo transportów wojskowych w obrębie

podległych im sieci,

.

2) klasyfikacię potrzeb . transportów cywilnych i wojskowych,

3) wydawanie dyrektyw dla skupienia taboru kolejowego w pewnych

węzłach celem dokonania zalTłierzonych znaczniejszych transportów wojskowych,

4) pokrywanie zapotrzebowania kolejnictwa wojskowego co do żąda­

nych od zarządu kolejowego taboru. materjałów i narzędzi kolejowych.

§ 19. Dyrekcyjne komisje transportów

przeprowadzenia transportów.

stanowią

bezpośredni

organ

§ 20. Wojskowym komisarzem dyrekcyjnym jest zasadniczo wojskowy

komisarz dyrekcyjny z czasów pokoju. Cywilnym komisarzem jest zasadniczo prezes odnośnej dyrekcji kolejowej.

§ 21. Dyrekcyjne komisje transportów dysponują organami pomocniczemi, do których należą

.

a) komisje dworców i komisje węzłów kolejowych. Te komisje

trwale, lub czasowe są lckalnemi organami wykonawczerni dyrekcyjnych komisji transportów, zależąc od nich, już to bezpośrednio. już to za pośrednictwem komi sji poddyrekcyjnych,

b) w ra\Zie potrzeby ponadto poddyrekcyj ne komisje transportQw.

działające na sieci poddyrekcji z ramienia komisji dyrekcyjnej,

a składające się z komisarza wojskowego, którym jest delegat

przy pOddyrekcji z czasów pokoju, i z komisarza cywilnego, którym jest szef danej poddyrekcji.

§ 22. Komisarzy wojskowych węzłów i dworców wyznacza dyrekcyjny

komisarz wojskowy z pośród personelu wyszkolonego już w czasie pokoju

w tej służbie i oddanego do jego dyspozycji.

Komisarzem cywilnym dwo rca jest zawiadowca stacji, a komisarzem

cywilnym węzła kolejowego jest funkcjonarjusz kolejowy wyznaczony przez

prezesa dyrekcji.

§ 23~ Zadaniem komisji węzłów i dworców jest dozór nad transportami wojskowemi, czuwanie nad utrzymaniem porządku, oraz służby bezpieczeństwa na dworcu i w otoczeniu dworca, stosownie do przepisów.

istniejących w tym przedmiocie.

N!! 45.

Dziennik Ustaw. Poz. 272 .

•

~.

pośredniczą z urzędu między oddziałami wojsk. które się

ładują, wyładowują lub prz ejeżdżają a pe rso ne lem służby kolejowej.

Komisje te

Na stacjach przyfrontowych zam iast person e lu cywilne go może

w zależ n o ś ci od uzn a ni a komisji d yrekcyjnyc h, personel ko lejowy wojskowy. Odcinki te podlegają jedn ak i W tym wypadku

swej komisji dyrekcyjn ej.

•

§ 24.

p e łnić służb ę kolejową

§ 25. Komisje r ~z ? zi e lcze mają za zadanie regulowanie transportów

na pewne) wyznaczon ej lm sieci.

Jako organy tra nsporto we mają one ski e row y wać tr ansporty w swoim

rejoni e działania według ic h pil n ości. oraz we d ł ug o trzym a nych rozkazów . .

O ile funkcjonuią on e ró w nież jako organa zaopatrzenia, to czynności

ich w tym zakresie określaj ą sp ecjal ne rozk azy.

Zasadniczo ist n ieje je dna st ała ko misja rozd zielcza na każdą armję.

w razie potrzeby jednak moż e je dna i ta sa m a komisj3 rozdzielcza służyć

kilku armjom. Komisje rozdzielcze mogą być tr wałe lub c zasowe, stałe lub

r uchome.

W komisjach rozdziel'czych obow i ąz k i wojskowego komisarza pełni

oficer Sztabu, obeznany dokładnie z kolejami ż elaznemi i służbą zaopatrzenia, zaś funkcję kom isarza cywilnego wyznaczony do tego celu urzę dnik,

.b iegly w służbie ruchu kolei żelaznych.

111.

O r g a n.i z a c j a woj e n n ej s'ł u ż b Y k o I ej 6 w e j n a o b s z a r a c h

poza granicami Rzeczypospolitej.

§ 26. Z;ależnie od porozumienia Ministra Spraw Wojskowych z Ministrem Kolei Z ę lazn y ch sł u żbę ' kolejow ą na o bszarach poza granicami Rzeczypospolitej powierza się albo cywilnym władzom kolejowym albo wojskowym d yrekcjom kolei żelaznych, których organiza cja jest analogiczna do

dyrekcji normalnych .

Wojskowe dyrekcje kolejowe podlegają wojskowemu komisarzowi polowej komisji transportów kolejowych, a w zakresie zasadniczej organizacji

i s praw technicznej eksploatacji - za jego pośredn i ctwem generalnemu komisa rzowi wojskowemu transportów.

§ 27. Wojskowe dyrekcje kolei żela z nych rozporządzają dla spełnienia swej służby

wojskowemi sekcjami polowemi kolei żelaznych;

wojskami kolejowemi;

oddziałami telegraficznemi;

. komisjami dworców,

ewentualnie oddziałami żandarmerji

i t. d.

.

,

, § 28. Służba techniczna w wojskowych dyrekcjach kolejowych jest

zorganizowana w sposób analog iczny, jak w cywilnych dyrekcjach kolejowych. W iakresie służby wojskowej obowiązują normalne przepisy i regulaminy wojskowe.l

.

§ 29. O ile nie zostaje zorganizowaną pełna wojskowa dyrekcja kolejowa, powołane do życia p()szczególne sekcje polowe są zależne wprost

od woj skowego komisarza PolowYCh transportów, lub też mogą być przez

tego ostatniego poddane pod rozkazy nai.bHższej Komisji dyrekcyjnej.

IV.

P o w o ł a n i e c y w i I n e gro P e r s o n e I u k o I e j o w e g o d o w o js k o w e j s ł u ż b Y k o l e j o w ej.

§ 30. Przeznaczenie personelu kolejowego do wojskowej służby kolejowej na czas wojny zarządza właściwa władza wojskowa w ścislem poro-

N2 45.

Dziennik Ustaw. Poz. 272

273.

zumieniu z Ministerstwem Kolei, dyrekcjami kolei państwowych,

poddyrekcjami.

.

l

..

673

względnie-

§ 31. Kontyngent pracowników kolejowych, przeznaczonych na czas

wojny do wojskowej służby kolejowej dzieli się na następujące kategorje

1) samotni, nie obarczeni obowiązkami rodzinnemi;

2) żonaci, bezdzietni i

3) żonaci i wdowcy obarczeni obow'iązkami rodzinnemi.

Przy opracowaniu programu powołania do woj sko wej służby kolejowej

na czas wojny należy, o ile możności przestrzegać zasady, by przedewszystkiem brano w rachubę pierwszą kategorję, następnie w miarę istotnej potrzeby -drugą kategorję, wreszcie na wypadek nieodzownej potrzeby

i wyczerpania kontygensu obu poprzednich kategorji - trzecią kategorję"

a w każdej kategorji należy przestrzegać kolejnoścI wieku ,

§ 32. Specjalne regulaminy służb o we określą szczegółowo skład·

i funkcjonowanie org a nów wojskowych słu żb y kolejowej oraz sposób użycia

rozmaitych kategorji personelu. Regulaminy, odnoszące się do wojenn,ej

służby kolejowej i do sposobu użycia rozmaitych kategorji personelu w tej

służbie, będą opracowane przez, Ministerstwo Spraw 'Wojskowych w porozu mieniu ' z Ministerstwem Kolei Zelaznych, jak również przepisy normujące

stosunki właclz kolejowych wojskowych do władz kolejowych cywilnych.

§ 33. Rozporządzenie niniejsze znosi przepisy rO,zporządzenia wykonawczego Ministra Spraw Wojskowych i Ministra Kolei Zelaznych do ustawy

z dnia 27 marca 1920 r. o kolejach w czasie wojny (Dz. Ust. z r. 1920

N! 55 poz. 342).

Minister Spraw Wojskowych

Sosnkowski

Minister Kolei Żelaznych

j asil'lski

273.

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Dóbr Państwowych

z dnia 29 kwietnia 1921 r.

O rozciągnięciu mocy obowiązującej rozporządzenia z dn. 2 wrze śnia 1920 r. w przedll1iocie dostarczenia drewna budulcowego z lasów

państwowych i prywatnych na cele odbudowy na okres S-letni

od 1920;21 do 1924/25 r.

-

Na mocy art. 2 ustawy sejmowej z dn. 28 lutego 1919 r. w przed·

miocie zaopatrzenia ludności . w drzewo budulcowe i opalowe (Dz. Pr.' z 1919 r.

N2 20 poz. 229), rozporządzenia Rady Ministrów z dn. 28 kwietnia 1921 r.

w przedmiocie rozciągnięcia na ziemie przyłąc z one · do obszaru Rzeczypo spolitej Polskiej na podstawie umowy o preliminaryjnym pokoju f rozejmie,

podpisanej w Rydze dn. 12 paźdZiernika 1920 r. mocy obowiązującej 'powołanej ustawy (Dz. Ust. N2 45 z r. 1921 poz. 271) oraz § 10 rozporządzenia

wykonawczego Ministra Robót Publicznych z dn. 17 stycznia 1921 r. do tejże

ustawy, w porozumieniu z Ministrem , Robót Publicznych oraz Ministrem

Skarbu (Dz. Ust. N2 21 poz. 11~), zarządzam co następuje

N245.

. Dziennik Ustaw. Poz. 272

272.

Rozporządzenie Ministra ~praw Wojskowych

i Ministra Kolei ZeIaznych

z dnia 18 marca 1921 r.

w przedmiocie wojskowej służby kolejowej w czasie pokoju oraz

woj ennej służby kolejowej.

Na zasadzie art. 11 ustawy z dnia 27 marca 1920 r. o kolejach W. czasie

wojny (Dz. U. Nr. 27 poz. 160) zarządza się co następuje

.