Ustawa z dnia 24 maja 1921 r. w przedmiocie amnestji z powodu uchwalenia Ustawy Konstytucyjnej Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 17 marca 1921 r.

Dla upamiętnienia aktem łaski uchwalenia Ustawy Konstytucyjnej Rzeczypospolitej Polskiej

udziela się sprawcom, współwinnym i uczestnikom przestępstw, popełnionych przed dniem

17 marca 1921 roku, amnestji na zasadach, określonych w niniejszej ustawie, choćby

karę orzeczono dopiero po tym dniu.

Amnestja dotyczy przestępstw, należących do właściwości sądów karnych, zarówno powszechnych,

jak i wojskowych, oraz do właściwości władz administracyjnych.

Amnestja nie stosuje się jednak wcale do następujących przestępstw, należących do

właściwości sądów karnych powszechnych lub wojskowych

a)

szpiegostwa lub innego karygodnego działania na rzecz obcego, a na szkodę Państwa

Polskiego;

b)

umyślnego pozbawienia życia człowieka, lub umyślnego trwałego uszkodzenia ciała lub

takiegoż upośledzenia zdrowia ludzkiego, jeśli przestępstwa te popełniono z pobudek

osobistego zysku;

c)

rozboju, względnie rabunku;

d)

fałszowania pieniędzy i papierów kredytowych;

e)

stręczenia do nierządu i innych wypadków ciągnienia zysku z nierządu drugiej osoby;

f)

przemycania za granicę Państwa waluty i papierów wartościowych, tudzież innych przedmiotów,

których wywóz jest zakazany;

g)

lichwiarskiego wyzysku;

h)

tajnego gorzelnictwa, jeśli czyn jest zbrodnią;

i)

przestępstw natury karno - skarbowej;

j)

przestępstw, popełnionych przez publicznych urzędników i osoby wojskowe, jeśli czyn

ulega karze w myśl ustawy z 30 stycznia 1920 r. (Dz. Ust. № 11 poz. 60), ustawy z

18 marca 1921 r. (Dz. Ust. № 30 poz. 177) lub ustawy z 1 sierpnia 1919 r. (Dz. Pr.

№ 64 poz. 386);

k)

dezercji lub innego uchylania się od służby wojskowej, jeśli sprawca w tym celu opuścił

granice Państwa, lub przebywał w tym celu za granicą.

Amnestja nie dotyczy również przestępstw, popełnionych z chęci zysku, a należących

do właściwości władz administracyjnych, tudzież wszyst kich spraw, należących do właściwości

władz karnoskarbowych, oraz kar porządkowych lub dyscyplinarnych za przewinienia służbowe.

W granicach, określonych w niniejszej ustawie, puszcza się w niepamięć i przebacza

a)

wykroczenia administracyjne i porządkowe bez względu na rodzaj i wymiar kary, w ustawie

przewidziany;

b)

przestępstwa, za które ustawa przewiduje niezależnie od kar dodatkowych, jako karę

najsurowszą grzywnę lub karę pozbawienia wolności, nie przenoszącą trzech miesięcy,

lub jedną z tych kar.

Postępowanie karne w powyższych sprawach nie będzie wdrażane, a wdrożone będzie umorzone.

W granicach, określonych w niniejszej ustawie, darowuje się prawomocnie orzeczone,

a niewykonane w całości lub części

a)

kary administracyjne i porządkowe, bez względu na rodzaj i wymiar;

b)

grzywny i kary pozbawienia wolności, orzeczone przez sąd w rozmiarze, nie przenoszącym

trzech miesięcy;

c)

połowę orzeczonej przez sąd kary pozbawienia wolności, gdy karę tę orzeczono w rozmiarze

powyżej trzech miesięcy, lecz nie przenoszącym jednego roku;

d)

jedną trzecią część orzeczonej przez sąd kary pozbawienia wolności, gdy karę tę orzeczono

w rozmiarze, przenoszącym rok jeden, z tem jednak, iż pozostałe dwie trzecie orzeczonej

kary nie mogą przenosić lat dziesięciu.

Ogranicza się do lat dziesięciu karę dożywotniego pozbawienia wolności.

Zamienia się karę śmierci na karę piętnastoletniego Ciężkiego więzienia (domu karnego).

W granicach niniejszej ustawy darowuje się w zupełności wszelkie Inne kary, niewykonane

w całości lub w części, w szczególności wszelkie kary dodatkowe, z wyjątkiem kar,

wpływających na rzecz poszkodowanego, oraz z wyjątkiem umieszczenia w zakładach wychowawczo

- poprawczych.

W granicach, określonych w niniejszej ustawie, odnośnie do przestępstw, popełnionych

wyłącznie lub w przeważającej mierze z pobudek politycznych, społecznych i ekonomicznych;

a)

puszcza się w niepamięć i przebacza czyny, popełnione treścią druku, bez względu na

rodzaj i wymiar kary, w ustawie przewidzianej, lub prawomocnie orzeczonej, wraz z

karami dodatkowemi; postępowanie karne w powyższych sprawach nie będzie wdrażane,

a wdrożone będzie umorzone;

b)

puszcza się w niepamięć i przebacza czyny, za które ustawa przewiduje, niezależnie

od kar dodatkowych, jako najsurowsza. karę, pozbawienie wolności do jednego roku,

tudzież darowuje się kary prawomocnie orzeczone w powyższym rozmiarze, wraz z karami

dodatkowemi; postępowanie karne w powyższych sprawach nie będzie wdrażane, a wdrożone

będzie umorzone;

c)

w razie orzeczenia kary powyżej jednego roku, a nie przenoszącej lat dziesięciu, darowuje

się połowę orzeczonej kary;

d)

wszelkie inne kary pozbawienia wolności ogranicza się do lat pięciu;

e)

karę śmierci zamienia się na dziesięć lat ciężkiego więzienia (domu karnego).

Jeśli jednak czyn, zgodnie z zamiarem sprawcy, pociągnął za sobą pozbawienie życia

człowieka, albo uszkodzenie ciała lub upośledzenie zdrowia ludzkiego, zniszczenie

obcej własności w większym rozmiarze lub okolicznościach szczególnie niebezpiecznych,

albo gdy świadomie fałszywe obwinienie pociągnęło za sobą pozbawienie osobistej wolności

- stosują się jedynie ulgi, przewidziane w art. 5.

O ile w art. 3 inaczej nie postanowiono, puszcza się w niepamięć i przebacza przestępstwa

wojskowe, przewidziane w kodeksie wojskowym, tudzież darowuje się niewykonane w całości,

lub w części kary, prawomocnie orzeczone, za te przestępstwa, bez względu na rodzaj

i wymiar, wraz z karami dodatkowemi; postępowanie karne w powyższych sprawach nie

będzie wdrażane, a wdrożone będzie umorzone.

Jeśli jednak czyn taki jest przestępstwem z chęci zysku, albo przestępstwem przeciw

obowiązkom subordynacji wojskowej, polegającem na czynnem targnięciu się na przełożonego,

albo dezercją, za którą kodeks wojskowy przewiduje karę śmierci, wówczas stosuje się

art. 6 p. b), c), d), e).

W razie zbiegu przestępstwa, ulegającego amnestji, z przestępstwem, nie ulegającem

amnestji, kara, orzeczona z uwzględnieniem zbiegu, względnie kara łączna, będzie złagodzona

według słusznego uznania sędziego; przepis niniejszy nie wyklucza umorzenia w myśl

postanowień niniejszej ustawy toczącego się postępowania sądowego odnośnie do poszczególnych

zbiegających się przestępstw.

Odnośnie do przestępstw, wymienionych w art. 5 p, b), art. 6 i 7, skutki karno - sądowego

skazania i kary na czci ustają najpóźniej z chwilą odcierpienia kary.

Skutki karno - sądowego skazania i kary na czci, łączące się ze skazaniem przez sądy

karne państw zaborczych, ustają po upływie lat pięciu po odcierpieniu kary, jeśli

skazany w tym czasie nie popełnił żadnego przestępstwa, polegającego na winie umyślnej,

za które wymierzono mu karę pozbawienia wolności przez sześć miesięcy lub karę surowszą;

postanowienia prawne dla skazanego korzystniejsze pozostają w mocy.

W wypadkach, w których nie stosuje się art. 4 p. b), sąd może postępowanie umorzyć,

lub postępowania nie wdrażać, jeśli według okoliczności danego wypadku należałoby,

niezależnie od kar dodatkowych, wymierzyć karę pozbawienia wolności w rozmiarze, nie

przenoszącym trzech miesięcy, lub karę łagodniejszą. W powyższych wypadkach sąd może

postępowanie umorzyć, lub postępowania nie wdrażać jedynie za zgodą prokuratora, a

sąd powiatowy lub pokoju jedynie za zgodą prokuratora przy sądzie okręgowym.

Przepisy niniejszego artykułu stosuje się odpowiednio do przestępstw, wymienionych

w art. 6 i art. 7 ust. 2, jeśli należałoby wymierzyć karę, nie przenoszącą jednego

roku pozbawienia wolności lub, karę łagodniejszą.

Umorzenie w myśl niniejszej ustawy toczącego się postępowania będzie z mocy samego

prawa uchylone, jeśli osoba, przeciw której toczyło się postępowanie, oświadczy w

ciągu miesiąca po zawiadomieniu, że domaga się przeprowadzenia tego postępowania.

Przepisy ustawy niniejszej, dotyczące umorzenia kar, prawomocnie orzeczonych, stosują

się również do przestępstw, ściganych z oskarżenia prywatnego, na wniosek lub z upoważnienia;

natomiast do tych przestępstw nie stosują się przepisy, dotyczące umorzenia lub zaniechania

postępowania karnego.

Postanowienia niniejszej ustawy stosują się do osób, które odnośnie do popełnionego

przestępstwa korzystały z ogólnego, lub szczególnego aktu łaski, jedynie wówczas i

o tyle, o ile poprzedni akt łaski przyznawał im ulgi w mniejszym rozmiarze.

Amnestję odnośnie do kar, prawomocnie orzeczonych, stosuje władza, zarządzająca wykonanie

wyroku.

W sprawach, należących do właściwości sądu okręgowego, wątpliwości w zastosowaniu

amnestji rozstrzygać należy na wniosek prokuratora lub stron na posiedzeniu niejawnem

(gospodarczem) po wysłuchaniu prokuratora, o ile orzeczenie nie zapada na rozprawie

głównej; to samo postępowanie stosuje się z urzędu lub na wniosek w razie zbiegu przestępstw

(art. 8), tudzież na wniosek prokuratora w wypadkach art. 10. Od decyzji można wnieść

zażalenie w ciągu miesiąca po zawiadomieniu do sądu, w toku instancji przełożonego,

który rozstrzyga ostatecznie.

W sprawach, należących do właściwości sądów powiatowych lub pokoju, od decyzji sędziego

można wnieść zażalenie w ciągu miesiąca po zawiadomieniu do sądu okręgowego, który

rozstrzyga ostatecznie. Poza rozprawą główną sędzia pokoju orzeka zawsze bez udziału

ławników.

W zakresie sądownictwa wojskowego stosuje się do postęstępowania odpowiednio art.

14

Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Wykonanie niniejszej ustawy porucza się Ministrom Sprawiedliwości, Spraw Wojskowych

i Spraw Wewnętrznych, tudzież Ministrowi b. Dzielnicy Pruskiej w zakresie jego właściwości.