Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 marca 1921 r. do ustawy z dnia 3 grudnia 1920 r. o tymczasowej organizacji władz administracyjnych drugiej instancji (województw) na obszarze b. Królestwa Galicji i Lodomerji z W. Ks. Krakowskiem oraz na wchodzących w skład Rzeczypospolitej Polskiej obszarach Spisza i Orawy.
Table of Provisions (39)
Statutory Text (39 Articles)
§ 1. Wojewoda jest na obszarze województwa przedstawicielem Rządu
i dzierży z jego ramienia władzą państwową. Wojewod a sprawuje zarząd
województwa przy pomocy parlstwowych urzędów i organów sobie podle-
#
N2 39~
Dziennik Ustaw. ·Poz. 234.
515
'Słych oraz magistratów miast ~ o własnych statutach i jest za ten zarząd
'wopec Rządu odpowiedzialny.
§ 2. Wojewodę mianuje, przenosi i uwalnia Naczelnik Państwa na
'wniosek Ministra, Spraw Wewnętrznych, uchwalony przez Radę Ministrów.
§, 3~ Wojewoda podlega pod względem osobowym Ministrowi
Wewnętrznych, służbowo zaś ministrom, właściwym dla danego
Spraw
działu
.administracji państwowej.
§. 4. Jeżeli z powodu cz~sowej przeszkody wojewoda nie może peł·
nić obowiązków służbow~ch, zastępuje go naczelnik jednego z wydziałów
.administracyjno-prawnych z etatu Ministerstwa Spraw Wewnętznych, któf'emu wojewoda zastępstwo poruczy. Na zastępcę przechodzą w okresie
.zastępstwa wszelkie prawa i obowiązki wojewody.
Zakres
działania
wojewody.
§ 5. Do zakresu działania wojewody należą na obszarze województwa
wszelkie sprawy administracji państwowej, z wyjątkiem spraw przekazanych
-organom administracji wojskowej, sądowej, skarbowej, szkolnej, kolejowej
d pocztowo-telegraficznej oraz urzędom ziemskim (§ 19).
W powyższym zakresie działania jest wojewoda odiwwiedzialnym wy. konawcą zleceń poszczególnych ministrów tudzież organem zarządzającym,
.orzekającym, rozstrzygającym lub wnioskującym.
,
§ 6. Na mocy ustaw i rozporządzeń ministerjalnych wojewoda może
w zakresie swej kompetencji wydawać rozporządzenia . . Rozporządzenia te
mogą zawierać sankcję karną do wysokości, przewidzianej w obowiązują
·cych. w tej mierze przepisach. f\by rozporządzenia takie miały moc obowią
.zującą
powinny być ogłoszone w Dzienniku Wojewódzkim, zawierać
nagłówek .Rozporządzenie", powoływać się na ustawę lub rozporządzenie,
!11amocy których zostały wydane oraz wskazywać termin, od którego po
.ogłoszeniu obowiązywać
zaczynają.
W wykonaniu przepisów ustawowych, tudzież rozporządzeń, rozstrzy1:}nień, decyzji i t. p. wydaje wojewoda zarządzenia. Dla zabezpieczenia ich
wykonalności mogą zarządzenia te przewidywać dopuszczalne l!stawowe
'Środki przymusowe.
§ 7. Wojewoda zabezpiecza spokój i bezpieczeństwo publiczne w powierzonem mu województwie. WOjewoda decyduje o użyciu oddziału policji
jednego powiatu w granicach drugiego i o przesunięciu rezerw w granicach
województwa. Wejewoda może zażądać pomocy wojska w wypadkach,
przewidzianych przez obowiązujące przepisy.
Do zakresu działania wojewody w dziale . administracji ogólnej (poli:tycznej) należą w szczególności
1) sprawy teatrów, kinematografów i wszelkiego rodzaju widowisk
i produkcji
.
2) nadzór nad prasą;
3) nadzór nad wykonywaniem przepisów paszportowych, policyjnych,
przepisów dotyczących ruchu ludności i obcych podanych oraz
nad, wykonywaniem ustawo zgromadzeniach, stowarzyszeniach
i innych związkach. W zakresie tych ostatnich spraw na zasadzie
art. 7 ustawy z dnia 2 sierpnia 1919 r, (Dz. Praw N2 65 poz. 395)
przekazuje się wojewodzie zastrzeżone dotąd Ministrowi Spraw
Wewnętrznych 'w § 10 austr. ustawy z dnia 15 listopada 1867 r.
(Dz. ustaw p. N2 134) uprawnienia w stosunku do stowarzyszeń,
Dziennk Ustaw. Poz. 234.
Ni 39'.
których zakres działania rozciąga si~ na 2 lub wi~cej województw".
jakoteż co do zwiążków stowarzyszeń, które mają swe siedzjby
w różnych · województwach na obszarze Rzeczypospolitej, z tern,
zastrzeżeniem, że oddziały bądź filje stowarzyszeń, powstające
w innych dzielnicach pow inny przed rozpocz~ciem swej działa 1ności uczynić zadość przepisom o stowarzyszeniach, obowiązują4)
5)
6)
7)
8)
cych w tych dzielnicach;
.
nadzorowanie działalności akcyjnych spółek przemysłowo·handlo~
wych, zezwalanie na zakładanie kas oszcz~dności, opartych na;;
statucie wzorowym, wzgl~dnie przedkładanie wniosków o zezwolenia na imjan~ statutów lub na zakładanie takich kas osicz~d·
ności, które mają powstać na zasadzie odmiennego statutu, nadzór
nad działalnością kas oszcz~dności. z wyjątkiem galicyjskiej kasY"
oszcz~dności, badanie zamkni~ć rachunkowych i bilansów; ,
,
sprawy obywatelstwa, sprawy małże ń skie wszystkich wymań, dodatkowe immatrykulacje i sprostowania metryk wszystkich wyznań ~_
współdziałanie w sprawach, tyczących si~ granic Państwa i wynikających ze stosunku do obcych Państw oraz w sprawach gran ic.
powia tów administracyjnych i sądowych, jako też współdziałanie'
w konskry pcjach i statystyce ruchu ludności;
orzecznictwo w sprawach wywłaszczeniowych;
sprawy mieszkaniowe; udzielanie zezwoleń na składki publicznei loterje fa nto we, sprawy dotyczące agencji pu blicznych i prywat nyc h, sprawy materjałów wybuchowych, patentu o broni, akcj azapomogowa, le galizacj a metryk i innych dokumentóW publicznych;
w sprawach kol ejowych, do czasu ujedllostajnienia odnośnego,
ustawodawstw a .pols kiego, uprawn ien ia przyznane namiestnictwu
w obowiązujących ustawach, wzgl~dnle rozporządzeniach.
W sprawach wojskowych należy do zakresu działania wojewody:;
z wł.adzami wojskowemi w przygotowaniu i przeprowadzeniu poboru wojskOWEgo, w szczególności ogłoszeni &
rozpo rzą dzeni a o zarządzeniu poboru wojskowego. przeprowadzen ia czy nn ośc i p rzygotowaw cz ych, czuwanie nad prze prowadze·
niem poboru i przedkładanie Ministrowi Spraw Wewn~trznych
sprawoz dań o jego wyniku, tudzież del egowanie przedstawiCiela;
urzędu wojewódzkiego do stałej komisji przy dowództwie ckr~gu
generalne go; pzedk ł ada nie wniosków o uwolnienie od służb y
wojskowej ze względów publicznych, wydawanie orzeczeń, wywłaszczających na rlecz wojska, załatwianie rekursow kwaterun kowych oraz w sprawach szkód rolnych, spowodowanych , ćwicze
niami przez wojsko, wreszcie za zgodą władzy wojskowej drugief
instancji wyd awanie zarządzeń w sprawach rejonów fortecznyc h
i sprawy podwodowe;
2) współdzi ałani!; z władzami wojskowemi w sprawach, dotyczących .
przygoto wania i przeprowadzenia mobilizacji i demobilizacji osobowej i rzeczowej;
.
3) przedkła dan ie Ministrowi Spraw Wewn~trznych wniosków, co da-.
osoby wyznaczyć si~ mającego przez niego przedstawiciela w ok rę
gowych komisjach rekwizycyjnych;
4) nadzór nad urz~dowaniem starostw i magistratów miast z własny m
statutem w przedmiocie wykonania ustawo rzeczowych i osobistych św iadczeniach wojennych .
Nadto woj ewoda, wzglę dnie delegowany przezeń urzędnik z wykształ
ceniem administracyjno-p rawnem, jest przedstawidelem powiatowej i woje-o
wódzkiej komisji dla zas iłków wojennych w obręb ~e województwa.
§ 8.
1)
wsp.ółdzi ałanie
NS! ' 39.
....O,ziennik Ustaw. Poz. 234 ,
§ 9. W dziedzinie samorządu należą do zakresu działania wojewody
'Wszystkie sprawy, które w myśl obowiązuj,ących przepisów należą obecnie
<lo na miestnictwa .. namiestnika i generalnego delegata rządu, a w szczególności
1)
2)
3)
4)
5)
,6 )
7)
8)
9)
-10)
11)
12)
13)
14)
15)
wykonywanie nadzoru nad samorządem gmin i powiatów w tym
kierunku, aby nie przekraczały swego zakresu działania i nie
działały wbrew ustawom;
współdziałanie w sprawach łączenia gmin i zmiany ich granic;
współdziałanie z Tymczasowym Wydziałem Samorządowym w sprawach gospodarczych i finansowych, co do których według obowiązujących przepisów potrzebne było wspóldziałanie władzy administracyjnej drug iej instancji z Wydziałem Krajowym;
orzekanie w toku instancji' w . porozumieniu z Tymczasowym Wydziałem Samorządowym o zawieszeniu w urzE::dowaniu członków
zwierzchności gminnej
orzekanie w 'drodze dyscyplinarnej w porozumieniu z Tymczasowym Wydziałem Samorządowym o złożeniu z urzE::du członków
zwierzchności gminnej przy ewentualnem równoczesnem uznaniu
ich za "niezdolnych do piastowania tego urzędu na przeciąg czasu
nie prz ekraczający lat trzech i orzekanie w wypadkach, przewidzianych przez ustawy, o usunięciu z urzędu funkcjonarjuszów
gminnych, tudzież udzie lanie pozwoleń na ponowne przyjE::cie
usuniętych w tej samej gminie;
"
.
wydawanie w ~oku instancji zakazu wykonania uchwał rad gminnych, względnie zarządzeń zwierzchności gminnych w sprawach
własnegq zakresu działania, które przekraczają zakres działania
rad. względnie zwierzchności i sprzeciwiają się ustawom;
l'ozstrzY'ganie w toku instancji w porozumieniu z Tymczasowym
Wydział em Sam :Jrządo wym
zażaleń
przeciw rozporządzeniom
zw i erzchności gminnych, naruszającym lub mylnie stosującym
ustawy oraz rekursów przeciw takimże uchwałom reprezentacji
powiatowych;
rozstrzyganie w porozumieniu z Tymczasowym Wydziałem Samorządowym spraw, dot yczą cych zawieszania uchwał rad i wydziałów powiatowych;
rozstrzyganie w porozumieniu z Tymczasowym Wydziałem Samorządowym zażaleń przeciw zarzą dzeniom przewodniczącego rady
powiatowej, wykluczającym od obrad sprawy, nie należące do
zakresu czynności rady;
r07wiązy wanie reprezentacji gminnych;
rozstrzyganie w administracyjnym toku prawnym spraw, dotyczą
cych czynności przygotowawczych do wyborów gminnych;
rozstrzyganie p rotestów przeciw wyborom gminnym;
załatwianie w porOlumieniu z Tymczasowym Wydziałem Samorządowym spraw wyborów do rad powiatowych;
zaprzysięganie preze~ów rad powiatowych i ich zastępców;
rozwiązywanie rad powiatowych.
,
Ił
§ lO, W sprawach wyznaniowych należy do zakresu działania woje"Wody zapewnienie Kościołowi katolickiemu oraz innym przez Państwo
t!lznanym wyznaniom i związkom religijnym prawnej opieki, a ponadto
wykonywanie w stosunku do nich nadzoru, względnie praw, przysługują
,c ych Państwu na zasadzie obowiązujących przepisów.
W szczególności należy do zakresu działania wojewody
"1) wykonywanie przepisów o uregu lowani u zewnE::trznych stosunków
prawnych Kościoła katolickif!go;
Dziennik Ustaw. Poz. 234.
2)
NR 39.
uzupełnianie z funduszu religijnego, względnie z jego dotacjE
państwowej, kongruy katolickich dusz pasterzy samoistnych i ka·
płanów pomocniczych; tudzież dygnitarzy i ka!)oników przy kapitułach, a także udzielanie dotacji arcybiskupom i biskupom oraz-
. kancelarji konsystorjalnej i personelowi;
wyznaczanie pdgłównego dla klasztorów jałmużniczych w myśl
istniejących przepisów;
4) udzielanie dotacji na utrzymanie seminarjów duchownych kato·
.1Ickich, tudzież djecezjalnych t~ologicznych zakładów naukowych,,.
utrzymanie i budowa budynków seminarjalnych i budynków, stanowiących własność funduszu religijnego;
5) udzielanie remuneracji dziekanom i duchowieństwu, pełniącym,
obowiązki w zakładach karnych i więzieniach sądowych;
6) przyznawanie zaopatrzenia wdowom i sierotom po grecko-katolickich dusz pasterzach;
7) sprawy wykupna mesznego;
8) sprawy wymiaru datku do funduszu religijnego; .
9) wykonywanie ustawo konkurencji kościelnej;
10) udzielanie zezwoleń na zakładanie domów zakonnych, o ile to·
nie ' należy do kompetencji ministerjalnej;
11) WYKonywanie przepisów o pozbywaniu i obciążaniu majątków
kościołów i beneficjów katolickich tudzież zakładów duchownych ;.
12) układanie (1reliminarzy wydatków na potrzeby duchowieństwa
katolickiego i ewangielickiego i sporządzanie zamknięć rachun kowych;
13) sprawy wyznaniowe akatolików i izraelitów;
14) sprawy zmiany wyznania i zmiany imion.
3)
\
§ 11. W sprawach, wchodzących w zakres sztuki i kultury należy do·
wojewody
.
1) udzielanie pozwoleń, względnie wydawanie zakazów burzenia ~
niszczenia, przerabiania, odnawiania, rekonstruowania, zdobienia
i uzpełniania zabytków nieruchomych. jako też zabezpieczanie
stanu i całości wykopalisk i znalezisk;
.
2) sprawowanie czynności, związanych z wpisywaniem zabytków d o
inwentarza. jako też przedkładanie wniosków w sprawie wywłasz
czania zabytków;
3) czuwanie nad stanem zabytków ruchomych i zapobieganie wywozowi ich z granic Państwa;
4) zatwierdzanie ze stanowiska artystycznego projektÓw pomników;.
5) opieka nad muzeami i zbiorami sztuki oraz gromadzenie danych
statystycznych w tych sprawach;
.
6) opieka nad sztuką ludową.
§ 12. W zakresie spraw zdrowia puplicznego należą do wojewody
w drugiej instancji wszystkie te sprawy. które w myśl art. 2 zasadniczej .
. ustawy sanitarnej (Dz. Pr. z 1919 r. N!! 63 poz. 371) podlegają w najwyższej~
instancji kompetencji Ministerstwa Zdrowia Publicznego oraz orzecznictwo
w pierwszej instanCji w tych sprawach, które specjalnemi przepisami są
wyłączone z pod kompetencji władzy administracyjnej pierwszej instancji •.
§ 13. W sprawach aprowizacyjnych nalery do wojewody
1) ogólne kierownictwo aprowizacją w województwie i wykonywanie
usti;lw i przepisów aprowizacyjnych;
2) rozstrzyganie w drugiej instancji w przedmiocie zawieszania uchwa ł
komisji aprowizacyjnych, utworzonych przy starostwach, wzg ędnie
magistratach miast o własnym statucie;
,N5! 39.
3)
Dziennik Ustaw. Poz. 234.
, 519
przekładanie Ministrowi f\pr:owizacji wniosków o tworzenie w więk
szych środowiskach ludności komisarjatów lub inspektoratów ,
aprowizacyjnych.
§ 14. W dziedzinie ochrony pracy i opieki społecznej należy do wo·
jewody
1) wykonywanie usta.w i rozporządzeń w sprawie ubezpieczenia ro botników od wypadków i ubezpieczenia pensyjnego oraz sprawy
ubezpieczenia na wypadek choroby w granicach kompetencji.
przyznanej odnośnemi przepisami władzom administracyjnym drugiej instancji;
2) państwowe pośrednictwo pracy;
3) opieka społeczna.
§ 15. W zakresie spraw rolnictwa i weterynarji należy do wojewody
1) rozstrzyganie w drugiej instancji odwołań od orzeczeń i zarządzeń,
wydanych przez władze administracyjne pierwszej instancji w sprawach rolniczych, łowieckich, rybackich, leśnych i weterynaryjnych;
2) nadzór i kontrola nad działalnością władz rolniczych, leśnych
i weterynaryjnych oraz tych organów, pozostających poza służbą
weterynarji państwowej, które pełnią funkcje, należące do zakresu
działania weterynarji państwowej;
3) wszelkie sprawy rolnictwa, leśnictwa, z wyjątkiem spraw, należą
cych do okręgowych zarządów lasów pań~twowych, rybactwa •
. dzikich spławów, łowiectwa, chowu zwierząt (z wyjątkiem spraw.
należących do zarządu stadnin państwowych) i sprawy organizacji
rolniczych, o ile wyszczególnione wyżej sprawy nie należą do zakresu działania innych władz w myśl obowiązujących przepisów ~
4) sprawy wykupna i regulacji ciężarów gruntowych, o ile nie należą
do zakresu działania urzędów ziemskich;
5) rozdział zasiłków ze Skarbu Państwa na cele, wyliczone w punkcie trzecim i kontrola nad prawidłowem ich zużytkowaniem; współ
działanie we wszelkich akcjach, podejmowanych przez instytucje
społeczne w obrębie powyższych spraw;
6) państwowa ·służba weterynaryjna;
7) zestaw~anie i przedkładanie Ministerstwu Rolnictwa i Dóbr Państwo
wych wykazów statystycznych oraz perjodycznych sprawozdań
w sprawach, wchodzących w zakres rolnictwa" i weterynarji.
§ 16. W dziedzinie administracji przemysłowej należy do wojewody
wykonywanie ustawy przemysłowej oraz ustaw i rozporządzeń, pozostają
cych z nią w związku względnie na jej podstawie wydanych, dalej ustawy
o handlu odnośnym i przepisów o sposobach zarobkowania do niego zbliżonych" tudzież o Izbach Handlowych i Przemysłowych ~
§ 17. ,W zakresie robót publicznych należą do zakresu działaniawo
jewody wszystkie te sprawy, które przekazane zostały dyrekcjom okręgo
wym robót publicznych .
Ponadto należy do wojewody, przewidziane obowiązującemi ustawami
i rozporządzeniami współdziałanie w sprawach budowy dróg wodnych i regulacji rzek żeglownych oraz w sprawach odbudowy kraju.
§ 18. ' W sprawach budżetowo-gospodarczych .urzędu wojewódzkiego
podległych mu urzędów należy do wojewody
1) układanie budżetu urzędu . wojewódzkiego i podległych mu urzę
dów, przedstawianie ich właściwym ministerstwom do zatwierdzenia, stawianie wniosków o udzielenie kredytów dodatkowych, nad-
520'
2)
Dziennik Ustaw. Poz. 234
N2 39
zór i kontrola nad ich realizowaniem, asygnowanie poborów służbo
wych i należytości wojęwody i podległych mu funkcjonarjuszów,
asygnowanie wszelkich innych należytości, wynikających z prowadzenia administracji województwa i podległych wojewodzie urzę
dów w granica-ch zatwierdzonego budżetu oraz przyznanych kredytóvl dodatkowych, prowadzenie ksiąg rachunkowych i zapisków
oraz sporządzanie zamknięć rachunk.owych i wykazów, wreszcie
kontrola rachunkowa urzędów i kas, wykonujących czynności rochunkowe i kasowe na zarządzenie wojewody, względnie podległych mu wład z ;
zarząd i ' kontrola inwentarza urzędu wojewódzkiego i urzędów
jemu podle g łych. zawi e ranie umów o najem lokali na pomieszczenie władz i ur z ędów oraz wszelk ie inne sprawy gospodarcze
urzędu wojewódzkiego i podległych mu urzędów.
§ 19. Poza 'sprawami wymie'nionemi w poprzednich paragrafach do
zakresu działania wojewody należą te wszystkie sprawy, które z mocy ustaw
i przepisów, ' obowiązujących obecnie na obszarze b. Królestwa Galicji i Lodomerji wraz z W. Ks. Krakowskiem należą do zakresu działa'nia namiestnictwa, namiestnika i generalnego delegata rządu, a odnoszą się do te·
rytorjum województwa o raz te wszystkie sprawy, które przez poszczególnych ministrów na zasadzie art. 7 ustawy z dnia 2 sierpnia 1919 r. (Dz. Pr.
z 1919 r. NQ 65 poz. 395) lub przez późniejsze ustawy i rozporządzenia są
lub zostaną przekazane wojewodzie.
Wojewodzie krakowskiemu przysługuje co do przyłączonych . do Rzeczypospolitej obszarów Spisza i O rawy uprawnienia, należące według ustaw
węgiersk i ch do kompe tencji władz komitatowych, a mianowicie do wydziału
municipium k0ml!atowego, do nadżupana lub wice-żl;lpana.
T o k i n s t a n c j i i o r z e c z n i c t w o woj e w o d y.
Postanowienia co do toku instancji , w wypadkach odwołania od
wojewody, co do terminu wnoszenia tych odwołań i co do władz,
do których je wnosić należv, zawarte są wart. 6 ustawy z dnia 2 sierpnia
1919 r. (Dz. Pr. z r. 1919 N2 65, poz. 395). Odwołar.iu od nieostatecznych
orzecz e ń wojewody p r z ysługuj e moc wstrz y mująca, o ile ustawa inaczej nie
stanowi, lub o ile w orzeczeniu lub decyzji nie zaznaczona; że ze względów
dobra publicznego mo cy wstrzymującej odwol a niu nie przyznaje się. Wszelkie
obowiązu j ą c e obecn1e n a obsza rze objętym niniejszem rozporządzeniem
przepisy, normuj ąc e tok postępow a nia administracyjnego i administracyjnokarnego, pozostają w mocy, o ile nie są sprzeczne z postanowieniami niniejszego para grafu.
§ 20.
orzeczeń
S t o s u n e k woj e w o d y d o P o d I e g ł Y c h
m u u r z ę d ó w.
§ 21. .Wojewo da jest zw ierzchnikiem wszystkich na obszarze województwa istniej ą cy ch pa ń stw owyc h urzędów i organów, utworzonych dla
przeki'lzanych mu IN § 5 ni niejs ze go rozporządzenia dziedzin administracji
państwowej oraz u rz ęd ów i o rg an ó w gminnych, o ile ' wykonują poruczony
zakres działa ni a. Z t ego tyt u ł u wykonuje wojewoda nadzór ogólny nad ich
działalno ś cią i czuwa nad t em , ażeby działalność ta był zgodną z obejmu·
jącemi przepisami i nie p rzek ra cza/a zakresu działania wymienionych władz '
i organów.
Jako pr2edstawiciel Rz ą du nadaje wojewoda podległym mu urzędom
i organom jednolity kierunek działania, zmierzający do zapewnienia pieczy
państwowej wszystkim mieszkar1com powierzonemu mu obszaru i do og6lnego rozwoju województwa.
'Ni 39.
Dziennik ' Ustaw. Poz. 234.
§ 22. Wojewoda może z urzt::du znieść lub zmienić wszystkie sprzeczne
:z obowiązującemi przepisami lub interesami dobra publicznego rozporzą
,dzenia, rozstrzygnit::cia, decyzje, orzeczenia i zarządzenia władz, urzt::dów
I organów jemu podległych, o ile przez to nie zostaną naruszone prawa
.-osób trzecich legalnie nabyte.
Wojewoda odbiera sprawozdania wszystkich podległych mu
powiatowych o stanie powiatów i działalności wszystkich władz i or'9anów i przedkłada je po zaopatrzeniu własnemi spostrzeżeniami i wnioskami właściwym ministrom .
§ 23.
władz
.S t o s u n e k
,
woj e w o d Y d o f u n k c j o n a r j u s z Ó w
wych . na obszarze wojew 'ództwa.
p a ń s t w o-
§ 24. Funkcjonarjuszów urzt::du wojewódzkiego tudzież urzt::dów pań
'stwowych, wojewodzie podległych, mianują do VII sto służb. włącznie wła
:ś ciwi ministrowie, poniżej VII sto mianuje ich wojewoda.
Starostów i kierowników starostw wyznacza Minister Spraw Wewnt::trz,nych na wn iosek wojewody.
Funkcjonarjusze urzędu wojewódzkiego oraz podległych mu władz
-administracyjnych pierwszej instancji winni posiadać wszystkie warunki,
przepisane w rozdziale pierwszym części pierwszej austr. pragmatyki sł~żbo
wej z dnia 25 stycznia 1914 r. (au str. Dz. u. p. N2 15), o ile chodzi o urzę
'G ników, zaś w rozdziale pierwszym części drugiej tej pragmatyki. o ile cho·
,dzi o s!użbt::, wreszci~ w rozporządzeniu ministerjalnem z dnia 25 styczni'l
1914 r. (austr. Dz. u. p. N2 21), o ile chodzi o pomocniczy personel kanceJaryjriy. W wyjątkowych wy padkach w razie stwierdzonego braku kandy.datów, posiadających przepisane wykształcenie, może wojewoda przedstawić
właściwemu ministrowi wniosek o udzielenie kandydatowi dyspensy od
wymaganego stopnia wykształcenia.
Karty osobowe funkcJonarjuszów, mianowanych przez wojewodę, winny
być przesłane właściwemu ministrow,i. Wojewoda zawiadamia również wła
::ś ciwych ministrów o wszelkich zmianach w stosunkach służbowych podległych mu funkcjonarjuszów.
§ 25. Przenoszenie funkcjonarjuszów z jednego województwa do dru·
giego zastrzega się właściwym ministrom.
§ 26. Stosownie do postanowień pragmatyki służbowej, wzglt::dnie in'nych obowiązujących przepisów wojewoda wyznacza funkcjonarjuszom, przez
:siebie mianowanym, miejsce służbowe, przenosi ich w miarę potrzeby,
uwzględniając przeznaczony na ten cel kredyt, tudzież uwalnia ze służby,
asygnuje i zamyka · im pobory, przenosi w stan stałego lub tymczasowego
:spoczynku i wymierza pobory emerytalne, przyznaje i asygnuje pozgonne,
pensje wdowie, datki na wychowanie dzieci i datki ~ieroce.
funkcjonarjuszom podległych mu władz
im z mocy obowiązujących przepisów corocznego urlopu dla wypoczynku. Urlopów dłuższych udziela właściwy minister na wniosek wojewody.
.
Niezależnie od tego przysługuje wojewodzie prawo udzielania w wy,p adkach ważnych i nagłych urlopów specjalnych, nie dłuższych jednak niż
na przeciąg jednego miesiąca.
§ 27.
Wojewoda
udziela
'j urzędów' państwowych przysługującego
§ 28. Wojewoda wykonuje nad wszystkimi funkcjonarjuszami podle<łłych
mu władz i urzędów władzę dyscyplinarną na zasadzie przepisów
pragmatyki służbowej. Przy urzt::dzie wojewódlkim będzie ustanowiona
'w myśl § 100 pragmatyki komisja dyscyplinarna pierwszej instancji.
\
Dziennik Ustaw. Poz. 234.
N239.
W myśl § 15 pr-agmatyki tworzy się przy urzędzie wojewódzkim komisję
kwalifikacyjną · pierwszej instancji.
§ 29. Przepisy, tyczące się nominacji, przenoszenia, uwalniania ze
słożby, udzielania urlopów oraz przepisy o postępowaniu dyscyplinarnem
nie odnoszą się do funkcjonarjuszów policji państwowej, których stosunki
w tym względzie normuje ustawa z dnia 24 lipca 1919 r. (Dz. Praw z 1919 r.
N2 61, poz. 363).
§ 30. Przynajmniej raz do roku wojewoda zgromadza wszystkich starostów, naczelników wydziałów i kierowników oddziałów celem ompwienia
organizacji i działalności władz i urzędów jemu podległych. Celem przygotowania materjałów i konkretnych wniosków dla tych zjazdów winni naczelnicy wydziałów i starostowie odbyć przed zjazdem konferencję z podległy.
mi urzędnikami. Wyniki zjazdu przedstawią wojewodowie na corocznych,
zebraniach wojewodów w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych, na które w tym
celu będą zapraszani także reprezentanci interesowanych ministerstw.
o r g a n i z a c j a u r z ę d u woj e w ó d z k i e go.
Urząd wojewódzki składa się z wydziałów.
Zakres czynności poszczególnych wydziałów w granicach kompeten cji>
wojewody jest następujący
W y d z i ił ł y: prezydjalny, administracyjny i sa;norządowy załatwiają _
' sprawy z zakresu działania Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Do wydziału
prezydjalnego należą nadto sprawy, pozostające w związku z funkcjami
wojewody, jako przedstawiciela Rządu oraz wszystkie sprawy personalne
urzędników urzędu wojewódzkiego i urzędów wojewodzie podległych. Sprawy personalne niższych funkcjonarjuszów załatwiać będzie wydział budże
towo -gospodarczy. Wydział administracyjny załatwia wszystkie sprawy admi-nistracyjno-prawne urzędu wojewódzkiego, należące do zakresu działania·
innych wydziałów oraz sprawy sztuki i kultury.
Sprawy personalne niższych funkcjonarjuszów technicznych załatwia-,
dyrekcja okręgowa robót publicznych.
Wydział wyznaniowy załatwia sprawy z zakresu działania Ministerstwa
Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego (§ 10).
Wydział aprowizacyjny-sprawy z zakresu działania Ministerstwa f\pro-wizacji.
Wydżiał zdrowia publicznego (wojewódzki urząd zdrowia) sprawy'
z zakresu działania Ministerstwa Zdrowia Publicznego.
Wydział rolnictwa i weterynarji - sprawy z zakresu działania Ministerstwa Rolnictwa i Dóbr Państwowych.
Wydział przemysłowy - sprawy z zakresu działania Ministerstwa Prze-mysłu i Handlu.
Wydział pracy i opieki społecznej sprawy z zakresu działania Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej (§ 14).
Wydział budżetowe góspodarczy załatwia sprawy budżetowe, racnun·
kowo-kasowe i finansowo-gospodarcze całego urzędu wojewódzkiego, z wyjątkiem okręgowej dyrekcji robót publicznych. Sprawy rachunkowe, zwią~a-
ne z orzeczeniami i zarządzeniami poszczególnych wydziałów, będą załatwia
ne przez funkcjonarjuszów wydziału budżetowo gospodarczego pod kierow-nictwem i odpowiedzialnością naczelników właściwych wydziałów.
Okręqowa Dyrekcja robót publicznych załatwia sprawy, należące do
zakresu działania tej dyrekcji . Wszystkie sprawy administracyjno-prawne
z resortu Ministerstwa Robót Publicznych przekaże wojewoda jednemu z oddziałów wydziału administracyjn,ego.
§ 31.
!'f2 39.
Dziennik Ustaw. Poz. 234.
Wydziały dzielą się na oddziały.
Każdy wydział posiada własną kancelarję,
523
§ 32.
wum główne są wspólne.
jedynie ekspedytura i archi -
§ 33. Poszczególne wydziały nie występują na zewnątrz jako organa
samoistne, lecz wyłącznie z ramienia wojewody i w jego' imieniu. Podobnie
wszelkie pisma, wychodzące z urzędu wojewódzkiego or?,z wszelkie asygnaty
pieniężne podpisuje wojewoda, względnie urzędnicy przez niego upoważnieni.
§ 34. Wydziałami kierują naczelnicy, mianowani przez poszczególnych
ministrów i pozostający z reguły na etacie tych ministerstw. Naczelnicy
wydziałów: prezydjalnego, administracyjnego, samorządowego i budżetowo
gospodarczego pozostają na etacie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych.
Dla załatwienia spraw, związanych z orzecznictwem adminis't racyjnoprawnem przydziela wojewoda poszczególnym wydziałom potrzebną ilość
urzędników polityczno administracyjnych z wykształceniem administracyjnoprawnem. Wydatki osobowe tych urzędników obciążają etaty właściwych
ministerstw (§ 35 ustęp ostatni). Dla załatwiania spraw fachowych poszczególnych resortów przydzielają interesowane .ministerstwa do odnośnych wydziałów względnie oddziałów urzędników z własnego etatu .
Kierowników oddziałów wyznaGa wojewoda na wniosek naczelników
wydziałów.
§ 35. Etat województwa oznaczają właściwi ministrowie w por~zumie
niu z Ministrem Skarbu na wniosek wojewody. Min ister Spraw Wewnętrz
nych przeprowadzi podział istniejących obecnie w b. Królestwie Galicji
i Lodomerji wraz z W. Ks. Krakowskiem etatów urzędników z wykształce
niemadministracyjno-prawnem, rachunkowych i kancelaryjnych na 4 etaty
wojewódzkie. To samo uczynią poszczególni ministrowie w stosunku do
etatów funkcjonarjuszów ich resortów.
Naczelnicy wydziałów należą do VI, a najwyżej do V, kierownicy oddziałów do VII, a najwyżej do VI, Naczelnik kancelarji głównej do VłII,
. a najwyżej do VII-stopnia służbowego urzędników państwowych.
Wydatki osobowe i rzeczowe każdego wydziału, względnie oddziału·
będą obciążały etat właściwego ministerstwa. Wydatki osobowe i rzeczowe
wydziału budżetowo-gospodarczego, kancelarji głównej i archiwum ponosić
będzie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych.
. '
§ 36. Naczelnicy wydziałów ponoszą wobec wojewody odpowiedzialza prawidłowy tok czynności wydziałów i są bezpośrednimi służbowy
mi zwierzchnikami dodanego im personelu. Sprawy personalne rozstrzyga
wojewoda na podstawie wniosków, względnie opinji odnośnych naczelników
wydziałów i załatwień, przygotowanych przez dyrektora robót publicznych
odnośnie do personelu tej dyrekcji i organów jej podległych.
Wojewoda przekaże stosownie do instrukcji, wydanych przez poszczególnych ministrów w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych,
naczelnikom wydziałów resortowych ministerstw załatwianie spraw, opartych
wyłączn ie na zawodowej wiedzy, a potrzebnych do przeprowadzenia i wykonania przepisów ustawowych i rozporządzeń. Za treść tych załatwień
ponosi odnośny naczelnik wydziału wyłączną odpowiedzialność.
ność
§ 37. Poszczególni ministrowie mogą przeprowadzać przez swoich
delegatów lustrację odnośn y ch wydziałów i oddziałów. Tak .o rozpoczęciu
lustracji, jak i jej wyniku delegat zawiadomi wojewodę.
§ 38.
Urząd
wojewódzki wydawać będzie Dziennik Wojewódzki.
524'
Dziennik Ustaw. Poz. 234.
.N'2 39
P r z e p i s y p r z e j ś c i o w e.
1, -
§ 39. Z chwilą uruchomienia urzędów wojewódzkich ustają na obszarze, objętym niniejszem rozporządzeniem, w ramach zakresu działania
wojewody, czynności wszystkich na rozporządzeniach oraz na państwowych
u_~tawach austrj~ckich i- węgierskich opartych władz i organów drugiej
instancji, jako organów samoistnych, względnie podporządkowanych bezpośrednio władzom centralnym oraz tych organów pierwszej instancji, ktćrych
rlgendy przejmą urzędy wojewódzkie.
W szczególności przechodzą na odnośne wydziały 'Urzędów wojewódz,
kich, WZfjlędnie zostają podporządkowane wojewodom
w sprawach aprowizacyjnych czynności wydziału spraw aprowizacyjnych dla Małopolski we Lwowie i ekspozytury tegoż wydziału w Krakowie;
inspektoraty aprowizacyjne dla miast Lwowa i Krakowa;
.
w sprawach zarządu rolnictwa i dóbr państwowych-inspektoraty pomocy
rolnej we Lwowie i Krakowie;
w dziale pracy i opieki spo łecznej-delegat Ministerstwa Pracy i Opieki
Społecznej w Krakowie;
,
w dziale robót publicznych-dyrekcje okrękowe robót publicznych;
w dziale administracji zdrowia publicznego - okręgowy urząd zdrowia
we Lwowie i ekspozytura tego urzędu w Krakowie, państwowe szkoły
położnych we Lwowie i Krakowie;
w dziale kultury i sztuki-konserwatorowie zabytków.
W sprawach przemysłowych wchodzą w skład odnośnych urzędów
wojewódzkich, oddział małopolski sekcji odbudowy Ministerstwa Przemysłu
i Handlu oraz inspektoraty kotłów parowych. Instruktorowie stowarzyszeń
przemysłowych we Lwowie, K~akowie i Brodach zostają podporządkowani
odnośnym wojewodom.
Niezależnie od tego wchodzą w skład urzędów wojewódzkich, względ
nie zostają uzależnione od wojewodów te wszystkie władze, urzędy, organa
i zakłady, które obecnie podlegają namiestnictwu i namiestn ikowi, względ
nie generalnemu delegatowi rządu,
Interesowani ministrowie, przeprowadzą w drodze rozporządzeń rozwi~zanie i zlikwidowanie organów, które okażą się zbędne wskutek przeję
cia iCh funkcji przez urzędy wojewódzkie; co do innych organów, wchodzą
cych w skład urzędów wojewódzkich, względnie podporządkowanych woje. wqdom, przeprowadzą terytorjalne uzgodnienie ich zakresu działania z podziałem na okręgi wojewódzkie.
.
W sprawach sZ,t uki i kultury odnośne organa mogą spełniać czynności urzędowe na obszarze dwóch lub więcej województw.
Organa poszczególnych resortów, któr:ych okręgi nie pokrywają się
z okręgami wojewódzkiemi będą włączone do tego urzędu wojewódzkiego
i podlegać będą pod względem personalnym i służbowym temu wojewodzie, w którego okręgu mają swoją siedzibę urzędową. O ile okręgi tych .
organów rozciągają Się na 2 lub więcej województw, będą one pod wzglę
dem służbowym podlegały wszystkim interesowanym wojewodom.
Rzecżowy i terytorjalny zakres inspektoratów aprowizacji robotniczej
w Krakowie, Krośnie i Drohobyczu pozostaje narazie bez zmiany. Pod
względem personalnym inspektoraty te podlegają temu wojewodzie, w którego okręgu mają swoją siedzibę. Sprawy fachowo·aprowizacyjne załatwiają
(joe pod bezpośrednim kierownictwem Ministerstwa Aprowizacji, obowią
zane są jednak zdawać sprawę o nich interesowanym wojewodom.
Organizacje -rolnicze, których terytorjum obejmuje dwa lub więcej województw podlegają pod względem kontroli nad ich działalnością wszy~tk i m
interesowanym wojewodom, a co do spraw organizacyjnych i subwencyjnych Ministerstwu Rolnictwa i Dóbr Państwowych.
o
l'G. 39.
Dziennik Ustaw Poz. 234 ;i 235.
§ 40. Dotychczasowy rzeczowy i terytorjalny zakres działania krajoWej
komisji zasiłkowej we Lwowie Poz9staje bez zmian, a uprawnienia namiest- .
nictwa i namiestnika w tych sprawach przysługują wojewodzie Iw.owskiemu.
. Wojewodzie lwowskiemu przekazuje , się całydotychczasow,y zakres
działania namiestnictwa w sprawach fund a cyjnych . . '
. '
.... .. ; ' .
Wojewoda lwows ki bę dzie wykon y wał uptaw niepi e .namiest nictwa i nami est nika w stosunku do zakład u ubez p ieczeń robotników od': wy padków'
oraz powsze chnego z a kł a du ubez pieczen ia pe nsyjnego we Lwowj e; ,nie !,l a ·
r uszają c okre ś l o nego w § 14 pun kt 1 za kresu działa n ia po sic zęgólnych wo - .' .
jewod ów w sprawa ch ub ezp ieczen iowych .
.
'. ""
.:. .
. Wreszcie porucza się wojewodz ie ' lwowskiemu ostateczne z)ikwidowa n ie agend n am iestn ictwa , jakie po zostaną d o ,zahitw ie nia , po url;l chomiep iu ..
urzę dów wojewó dz ki,ch, w sz c ze gó lno ś ci nadz ó r nad centra~ nym odd ział em
rachunkowym i a rch iwum.
'
,
\
U r u c h o m i e n i e Woj e w ód zt w. -
~ ' ." .
§ 41. W myśl art. 3 ustawy z dnia 3 grudnia' .1920 r. (Dz. U. N2 ~1~7, ' "
poz. 768) termin uruchomienia poszczególnych województw oznaczy rozporządzenie Rady Ministrów. Z dniem, podanym w tern rozporządzeniu, utracą moc obowiązującą wszelkie postanowienia o organizacji i zakresie działania władz administracyjnych drugiej instancji na obszarach tych województw, sprzeczne z powołaną na wstępie ustawą oraz· postanowieniami
niniejszego rozporządzenia.
Prezydent Ministrów
Witos
Minister Spraw wewnętrznych
L. S kulski
235.
Rozporządzenie
Rady Ministrów
z dnia 21 marca 1921 rokl:l
o organizacji władz administracyjnych drugiej instancji na ziemiach;
przyłączonych do obszaru Rzeczyp-ospolitej na podstawie umowy
o preliminaryjnym pokoju i rozejmie, podpisanej w Rydze 12 pafdziernika 1920 r.
Na zasadzie art. 9 ustawy z dnia 2 sierpnia 1919 r. o organizacji władz
administracyjnych drug iej instancji (Dz. pr. P. P. Ng 65 poz. 395) oraz art.:2
i 10 ustawy z dnia 4 lutego 1'21 r. o unormowan iu stanu prawno-politycznego na ziemiach przyłączonych do obszaru Rzeczypospolitej na podstawie
umowy o preliminaryjnym pokoju i rozejmie podpisanej w Rydze dnia 12
października 1920 r. (Dz. Ust. Rz. P. N2 16 poz. 93), nie naruszając na
przyszłość prawa, za strzeżonego w artykule 9 pierwszej z powołanych ustaw
Ministrowi Spraw Wewnętrznych, Rada Ministrów zarządza co następuje: '
."
Dziennik IUstaw. Poz. Mi
.Ni 39
241. Rozporządzenie Ministra Skarbu z dnia 25 kwietnia
1921 r. w przedmiocie przyłączenia powiatów: Grodzień
skiego, W ołkowyskiego i Białowieskiego do okręgu Izby
skarbowej w Białymstoku i utworzenia w nich urzędów
skarbowych.
....... . .
242. Rorporządzenie Ministra Zdrowia Publicznego z dnia
26 kwietnia 192'i r. w przedmiocie uzupełnienia art. 7
rozporządzenia Ministra Zdrowia Publicznego w sprawie
przewożenia i ekshumacji zwłok . .
. . . . ..
243. Rozporządzenie Ministn Skarbu z . dnia 28 kwietnia
1921 r. w przedmiocie utworzenia Izb skarbowych na ob- .
szarze ziem, objętych umową o preliminaryjnym pokoju
i rozejmie, podpisaną w Rydze dnia 12 października
1920 r. . . . . . . .
....
.
244. Rozporządzenie Ministra Skarbu z dnia 29 kwietnia 1921 r.
wydane w porozumieniu z Ministrem b. Dzielnicy Pruskiej
w przedmiocie tymczasowego ustroju władz i urzędów
celnych na obszarze b. dzielnicy pruskiej.
.. . .
245. Rozporządzenie Ministrów Sprawiedliwości i Skarbu z dnia
30 kwietnia 1921 f. o dalszych ulgach w spłacaniu zaległych procentów od intabulowanych wierzytelnośd tudzież
zaległych podatków i danin publicznych w okręgu Sądu
Apelacyjnego we Lwowie. . . . ., . .
246. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia
20 kwietnia 1921 r. w sprawie uzupełnienia ' rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 7 czerwca 1920 r.
w przedmiocie wykonania \lstawy z dnia 20 stycznia
1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego .
539
540
541
542
543
544
234.
Rozporządzenie
Rady Ministrów
z dnia 14 marca 1921 roku
do ustawy z dnia 3 grudnia 1920 roku o tymczasowej" organizacji
administracyjnych drugiej instancji (województw) na obszarze
b. Królestwa Galicji i lodomerji z W. Ks. Krakowskiem oraz na
wchodzących w skład Rzeczypospolitej Polskiej obszarach Spisza
. i Orawy (Dz. Ust. R. P. z 1920 r. N!! 117 poz. 768).
władz
Na zasadzie art. 2 i 4 ustawy z dnia 3 grudnia 1920 r. (Dz. Ust. N!! 117,
poz. 768) nie naruszając prawa, zastrzeżonego wart. 4 Ministrowi Spraw
Wewnętrznych zarządza się co następuje
S t a n o w i s k o woj e wo d y i j e g o s t o s u n e k s ł u ż b o w y.