Ustawa z dnia 18 grudnia 1920 r. o ochronie lokatorów.
Table of Provisions (30)
Statutory Text (30 Articles)
Do najmu mieszkań, poszczególnych części mieszkań, lokalów na urzędy, szkoły, hotele,
pensjonaty i pokoje umeblowane, tudzież do najmu sklepów, lokalów handlowych i przemysłowych
oraz pracowni stosują się przepisy poniżej wymienione.
(1)
Za podstawę do oznaczenia podwyżki komornego za oznaczone w art. 1 lokalności służyć
ma komorne, płacone w czerwcu 1914 r. (podstawowe komorne). Wypuszczający w najem
obowiązany jest udowodnić wysokość powyższego komornego.
(2)
Przy oznaczaniu komornego, obliczonego pierwotnie w rublach, 100 rubli równa się 216
mk., zaś komornego, obliczonego w koronach - 100 koron równa się 100 mk.
Podwyżka komornego za mieszkania do 6 pokojów włącznie i lokale na szkoły i urzędy
nie może przekraczać 100% podstawowego komornego, zaś za mieszkania powyżej 6 pokojów
150%, dalej za lokale na hotele, pensjonaty i pokoje umeblowane- 200% podstawowego
komornego, wreszcie za sklepy, lokale handlowe i przemysłowe oraz pracownie, niepołączone
z mieszkaniami - 300% podstawowego komornego.
Za wkłady, które nie są konieczne do utrzymania mieszkania w stanie do użytku zdatnym,
a poczynione są na żądanie biorącego w najem, wolno umówić w granicach rzeczywistych
wydatków podwyższenie stawek (art. 2 i 3) ponad oznaczoną normę.
(1)
Tytułem dalszej podwyżki komornego właściciele domów mogą pobierać od lokatorów wzrastające
opłaty dodatkowe w wysokości rozłożonej w stosunku do komornego zwyżki rzeczywistych,
ponad normy z czerwca 1914 r., wydatków, a to
a)
w całości za opłaty gminne od dostarczania wody, od kanałów, od dostarczania światła
dla sieni, schodów, korytarzy i t. p. lokalności, wreszcie od wywozu śmieci;
b)
w miejscowościach, nie posiadających powszechnych urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych
lub oświetleniowych, tudzież w domach, z takiemi urządzeniami niepołączonych, również
w całości za dostarczanie przez właściciela wody do urządzeń asenizacyjnych, za wywóz
nieczystości kloacznych i śmieci i za oświetlenie wymienionych w tym artykule pod
a) lokalności;
c)
w całości za czyszczenie głównych przewodów kominowych;
d)
w połowie za wydatki na wynagrodzenie stróża, jednak bez wliczania w nie wartości
dostarczonego stróżowi mieszkania.
(2)
Właściciele obowiązani są wywiesić i stale utrzymywać w bramie domu wykazy z oznaczeniem
wysokości wszystkich wymienionych w ust. 1 ciężarów i kosztów, tak wedle stawek z
czerwca 1914 r., jak i obecnych, wysokości podstawowego komornego od poszczególnych
lokali, sumy przypadającej do rozłożenia na lokatorów, oraz kwot, wypadających z podziału
na poszczególnych lokatorów.
(3)
Powyższe opłaty należy uiszczać wraz z komornem.
(4)
Za ogrzewanie i oświetlanie mieszkań, tudzież za dostarczanie wody ciepłej z własnych
urządzeń centralnych właściciele nieruchomości mogą pobierać opłaty dodatkowe w wysokości
wydatków rzeczywistych, przypadających na dane mieszkania. Przy obliczaniu dopuszczalnej
wedle art. 3 podwyżki komornego potrącić należy z podstawowego komornego 8%, jeśli
ono obejmowało także wynagrodzenie za powyższe świadczenia.
(1)
Za przedmiot najmu, który biorący w najem w całości lub w części odnajmuje dalej bez
dostarczenia urządzenia domowego, wolno umówić tylko takie komorne, które za całość
lub odpowiednią część nie przekracza komornego, płaconego przez biorącego w najem.
(2)
Przy odnajmie może być komorne, płacone przez odnajmującego (sublokatora) lub jego
poprzednika, podwyższone tylko w takim stosunku, w jakim komorne biorącego w najem
w sposób, tą ustawą dozwolony (art. 2, 3, 4, 5), podwyższone zostało.
(3)
Za dostarczenie odnajmującemu urządzenia domowego wolno umówić odpowiednie wynagrodzenie
w wysokości co najwyżej 100% komornego, przypadającego za ubikację odnajętą. Za dalsze
świadczenia wolno umówić tylko odpowiednie godziwe wynagrodzenie.
(1)
Jeżeli wypuszczający w najem po wybuchu wojny zniżył komorne, wolno je podnieść do
pierwotnej umownej wysokości.
(2)
Jeżeli wypuszczający w najem udowodnił, że komorne, płacone w czerwcu 1914 r., nie
odpowiadało ówczesnym przeciętnym cenom, wówczas wolno je podnieść do tejże wysokości.
(3)
Kwota podwyższonego w ten sposób komornego może być podstawą dalszej podwyżki w myśl
art. 2, 3, 4 i 6.
(1)
Jeżeli przedmiot najmu w czerwcu 1914 r. nie był wynajęty, wolno przy pierwszem po
wejściu w życie tej ustawy wynajęciu umówić takie komorne, jakie odpowiada przeciętnym
w chwili najmu płaconym cenom.
(2)
Do domów na obszarach b. dzielnic rosyjskiej i pruskiej, których budowę ukończono
po dniu 1 lipca 1919 r., i do domów na obszarze b. dzielnicy austrjackiej, dla których
udzielono lub udzieli się konsensu budowlanego po dniu 27 stycznia 1917 r., przepisy
tej ustawy nie mają zastosowania. Do domów tych w przeciągu lat 10 od daty ogłoszenia
niniejszej ustawy nie mają również zastosowania: ustawa o dostarczaniu mieszkań na
potrzeby wojska (Dz. Pr. z 1919 r. № 31, poz. 262 i Dz. Ust. z 1920 r. № 37, poz.
211), tudzież ustawa o obowiązku zarządów gmin miejskich dostarczania pomieszczeń
(Dz. Ust. z 1919 r. № 92, poz. 498).
(3)
Ustawa ta nie stosuje się także do budynków, które nabył na własność Skarb Państwa
Polskiego. Wszystkie umowy najmu i dzierżawy, dotyczące takich budynków i ich przynależności,
rozwiązują się z mocy prawa z dniem zawarcia odnośnego aktu nabycia, a biorący w najem
powinni przedmiot najmu, względnie dzierżawy, opróżnić po poprzedniem ustawowem wypowiedzeniu
i po dostarczeniu im mieszkań przez gminę, która w tym celu może korzystać z postanowień
ustawy o obowiązku zarządów gmin miejskich dostarczania pomieszczeń (Dz. Ust. z 1919 r.
№ 92, poz. 498).
(1)
O ile umówione komorne lub wynagrodzenie przekracza granice, w poprzednich przepisach
określone, umowa jest nieważna w części, dotyczącej wysokości komornego i opłat dodatkowych.
(2)
Zabronione i nieważne są umowy, w których biorący w najem za to, iż jego poprzednik
opuści przedmiot najmu, lub wogóle bez równowartościowego świadczenia wzajemnego poprzednikowi
lub innej osobie coś przyrzeka, dalej umowy, że za pośrednictwo przy najmie ma się
uiścić wynagrodzenie, przekraczające miarą, w takim obrocie przyjętą. To samo odnosi
się do umów, w których wypuszczający w najem lub poprzedni lokator wynajem albo ustąpienie
praw z wynajmu czynią zawisłemi od zakupienia przez nowego lokatora urządzenia lub
wogóle wymawiają dla siebie albo dla kogoś innego świadczenia, nie pozostające z umową
najmu w bezpośredniem związku.
(3)
Co wbrew powyższym postanowieniom uiszczono, tego można żądać napowrót z ustawowemi
odsetkami. Tego prawa nie można się z góry zrzekać. Powództwo przedawnia się w ciągu
jednego roku.
Ograniczenie prawa wypowiadania i przedłużanie umów najmu o oznaczonym czasie trwania.
(1)
Oprócz wypadków wcześniejszego rozwiązania umowy najmu z winy biorącego w najem, przewidzianych
w dzielnicowych ustawach cywilnych, wypuszczający w najem może najem wypowiedzieć,
jak również korzystać z postanowień tych ustaw o ustaniu najmu bez wypowiedzenia tylko
wtedy, jeśli istnieją ku temu ważne przyczyny.
(2)
O tem, co w każdym poszczególnym wypadku należy uważać za ważną przyczynę, orzekają,
przy uwzględnieniu interesu biorącego w najem, sądy lub urzędy rozjemcze dla spraw
najmu w miarę tego, której z tych władz przypadło rozstrzyganie danej sprawy.
(3)
Za ważną przyczynę należy między innemi uważać
a)
jeżeli biorący w najem zalega z zapłatą komornego poza termin dodatkowy, zwyczajem
miejscowym przyjęty lub dotąd jemu udzielany;
b)
jeżeli biorący w najem nie godzi się na podwyższenie komornego przez ustawę dozwolone
(art. 2, 3, 4, 5) lub na podniesienie go do pierwotnej wysokości (art. 7);
c)
jeżeli biorący w najem przez uporczywe lub rażące przekraczanie obowiązującego porządku
domowego, albo przez swe bezwzględne nieprzyzwoite i wogóle nienależyte zachowanie
się obrzydza współmieszkańcom pobyt w domu, lub porządek w domu ciężko zakłóca; z
zachowaniem się biorącego w najem stoi narówni zachowanie się osób, przez niego do
mieszkania przyjętych, jeżeli on temu postępowaniu, choćby mu to było możliwem, zaradzić
zaniedbał;
d)
jeżeli wypuszczający w najem przedmiotu najmu, który już przedtem był przeznaczony
do pomieszczenia robotników, lub wogóle pracowników własnego przedsiębiorstwa, albo
służył samemu wypuszczającemu w najem, jako sklep lub pracownia-na ten sam cel, lub
dla rozszerzenia własnego przedsiębiorstwa koniecznie i zaraz potrzebuje.
e)
jeżeli biorący w najem przedmiot najmu w całości lub w części z urządzeniem, lub bez
tegoż oddał komu innemu w odnajem lub ustąpił za wynagrodzenie nadmiernie wysokie
w porównaniu z komomem, jakie sam płaci;
f)
jeżeli biorący w najem po wejściu w życie tej ustawy prawa z umowy najmu w całości,
bez zgody wypuszczającego w najem innemu odstąpił; w braku zgody wypuszczającego w
najem, będzie biorący w najem uprawniony domagać się rozstrzygnienia urzędu rozjemczego
dla spraw najmu lub sądu, które to władze przy uwzględnieniu okoliczności, przez obie
strony przytoczonych, mogą biorącemu w najem zezwolić na odstąpienie praw najmu w
całości lub części; rozstrzygnienie to nie ulega zaskarżeniu; g) jeżeli przedmiot
najmu potrzebny jest na szkołę, w tym wypadku biorący w najem winien przedmiot najmu
opróżnić po dostarczeniu odpowiedniego mieszkania przez gminę, która w tym celu może
korzystać z postanowień ustawy o obowiązku zarządów gmin miejskich dostarczania pomieszczeń
(Dz. Ust. z 1919 r. № 92, poz. 498).
(4)
W razie sporu ma wypuszczający w najem wykazać, że istnieje ważna przyczyna wypowiedzenia.
Jeżeli rozwiązania najmu domagano się z przyczyny, iż biorący w najem wzbraniał się
podwyższyć komorne do granicy dozwolonej (art. 2, 3, 4, 5, 6 i 7), a następnie, skoro
urząd rozjemczy dla spraw najmu lub sąd uzna dopuszczalność podwyższenia, sam bezzwłocznie
oświadczy, że na podwyższenie się godzi - rozwiązanie należy uchylić; obowiązek biorącego
w najem do zwrotu kosztów sporu zostaje nienaruszony.
(5)
Nieważne jest wszelkie, zastrzeżone w umowie najmu lub w dodatkowych umowach, całkowite
lub częściowe zrzeczenie się przez biorącego w najem praw, z tego artykułu mu przysługujących.
(1)
Urzędy rozjemcze dla spraw najmu będą utworzone w tych miastach i miejscowościach
fabrycznych, które przy ostatnim spisie ludności miały ponad 20.000 mieszkańców. W
innych gminach można je utworzyć na żądanie, wyrażone uchwałą rady gminnej. W miarę
potrzeby można w jednej miejscowości utworzyć kilka urzędów.
(2)
Koszty, połączone z utworzeniem i działalnością tych urzędów, ponosi gmina.
(1)
Przewodniczącego urzędu i jego zastępcę mianuje, o ile możności z pośród osób, mających
wykształcenie prawnicze, prezes sądu okręgowego. Resztę członków mianuje tenże prezes
na przedstawienie naczelnika (burmistrza) gminy, w której urząd ma siedzibę. Połowa
tych członków musi być powołana z pośród mieszkających w gminie właścicieli domów,
druga z pośród lokatorów (art. 15 ust. 1).
(2)
Godności przewodniczącego, zastępcy i członków są honorowe; mają oni jednak prawo
do zwrotu wydatków, wyłożonych gotówką; oprócz tego tym, którzy żyją z zarobku, można
przyznać wynagrodzenie z funduszów gminnych.
(3)
Członkowie urzędu składają na ręce prezesa sądu, lub sędziego przez niego wyznaczonego,
przyrzeczenie, że będą gorliwie i bezstronnie pełnili swój urząd i dochowają tajemnicy
urzędowej.
Od powołania na członka urzędu wymówić się mogą jedynie: kobiety, duchowni, wojskowi,
urzędnicy publiczni, osoby starsze ponad 60 lat, drobni przemysłowcy i żyjący z płacy
dziennej, albo tygodniowej. O zasadności wymówienia się rozstrzyga ostatecznie władza,
która członka mianowała.
(1)
Uchylających się od przyjęcia godności członka urzędu mimo, że ich wymówienie się
uznano za nieuzasadnione, należy skazać na grzywnę do wysokości 5,000 mk.
(2)
Członków urzędu, którzy bez należytego usprawiedliwienia się na posiedzenia nie przybywają,
opóźniają się, lub w inny sposób od spełnienia swoich urzędowych obowiązków się uchylają,
należy za każdem razem skazać na grzywnę do 5,000 mk. W razie późniejszego należytego
usprawiedliwienia się - można grzywny uchylić, lub zniżyć. Członków urzędu, którzy
stali się winnymi rażącego naruszenia obowiązków urzędowych, należy nadto usunąć z
urzędu.
(3)
Rozstrzygnienia powyższe należą do prezesa sądu okręgowego.
(1)
Urząd rozstrzyga po rozprawie ustnej większością głosów w zespołach 3 członków, w
których skład wchodzą: przewodniczący lub jego zastępca i po 1 ławniku z koła właścicieli
domów i lokatorów. Jeśli przedmiotem sporu jest lokal handlowy, przemysłowy, pracownia
lub sklep, ławnikiem z koła lokatorów, musi być osoba, należąca do kupców, przemysłowców,
albo rękodzielników, nie posiadających lokali we własnych domach, lub przynajmniej
ze stosunkami odnośnemi dobrze obeznana. Drogą rozporządzenia należy zapewnić, aby
na liście członków urzędu rozjemczego dla spraw najmu znajdowała się zawsze wystarczająca
ilość ławników z kół handlowo-przemysłowych.
(2)
Rozstrzygnienie należy wygotować najdalej w ciągu 3 dni na piśmie z krótkiem uzasadnieniem
i na żądanie doręczyć stronom.
(3)
Rozprawy urzędu są jawne. Na zgodny wniosek stron należy jawność wykluczyć. Publiczne
ogłaszanie treści rozprawy niejawnej jest wzbronione.
(1)
Jeżeli zażądano rozstrzygnienia urzędu, wezwie on strony z zagrożeniem, że niestawienie
się nie wstrzyma rozprawy, ani rozstrzygnienia. Rozprawę należy przeprowadzić o ile
możności w ciągu dni 8 od podania wniosku.
(2)
Wezwani obowiązani są stawić się osobiście, albo wysłać do rozprawy zastępcę, ze stanem
sprawy zupełnie obeznanego. Strony i ich zastępcy winni są zgodnie z prawdą udzielić
wyjaśnień, przez urząd żądanych.
(3)
Urząd może przedsiębrać wszelkie dochodzenia do rozstrzygnienia potrzebne, w szczególności
wzywać i przesłuchiwać osoby, które wyjaśnień udzielić mogą.
(4)
Urząd nakłada grzywny do wysokości 5,000 mk. za. każde nie stawiennictwo bez usprawiedliwionej
przyczyny stron i osób, wezwanych do udzielenia wyjaśnień, jak również za odmówienie
złożenia przez nie wyjaśnień i dowodów. Wykonanie powyższych orzeczeń urzędu rozjemczego
należy do władz policyjnych. Od orzeczenia karnego urzędu rozjemczego służy w terminie
14-dniowym od dnia zawiadomienia o jego treści odwołanie się do prezesa sądu okręgowego,
którego decyzje są ostateczne. Powyższe grzywny wpływają do kasy komunalnej.
(5)
Wszystkie władze i urzędy winny udzielać urzędowi rozjemczemu dla spraw najmu pomocy
prawnej.
(1)
Właściwy urząd rozjemczy dla spraw najmu rozstrzyga na wniosek wypuszczającego, lub
biorącego w najem o tem, czy komorne i inne wynagrodzenia odpowiadają zasadom i granicom,
w tej ustawie ustalonym.
(2)
Jeżeli obie strony poddały się orzecznictwu powyższego urzędu, rozstrzygnienia te
są ostateczne i nie ulegają zaskarżeniu; mogą być jednak na wniosek jednej ze stron
w każdej chwili zmienione ze skutecznością dla nowego terminu płatności komornego.
Wnioski o zmianę rozstrzygnienia, nie oparte na nowych okolicznościach faktycznych,
może urząd odrzucić bez rozprawy.
(3)
Wypuszczającemu w najem, lub lokatorowi wolno także inne ze stosunku najmu wyłaniające
się spory, o ile nie zostały już wniesione do sądu, poddać rozstrzygnieniu tego urzędu,
który ma postąpić według powyższych zasad.
(4)
Rozstrzygnienia urzędu rozjemczego w sprawach, poddanych orzecznictwu jego za zgodą
obydwóch stron, są natychmiast wykonalne, w innych sprawach - po upływie terminu,
wskazanego w ustępie 5. W razie potrzeby przymusowego wykonania rozstrzygnienia urzędu
rozjemczego przedstawi strona zainteresowana poświadczony wypis rozstrzygnienia urzędu
sądowi, który byłby właściwym dla rozważenia danego sporu, celem uzyskania nakazu
wykonawczego, względnie celem uzyskania dozwolenia egzekucji.
(5)
Z wyjątkiem spraw, poddanych orzecznictwu urzędu rozjemczego za zgodą obydwóch stron,
rozstrzygnienia tegoż urzędu, wydane na wniosek jednej tylko ze stron, mogą być uchylone
przez właściwy sąd na żądanie strony interesowanej, postawione w drodze powództwa
w przeciągu 2 tygodni od daty rozstrzygnienia.
(1)
Jeżeli rozstrzygnienie sporu w całości lub w części zawisło od ustalenia, czy podwyższenia
komornego w myśl art. 2, 3, 5 ust. 1 i art. 6 jest dopuszczalne, albo czy komorne
lub wynagrodzenie innego rodzaju są w myśl art. 4, 5 ust. 4 i art. 7 odpowiednie lub
nie - natenczas sąd, jeżeli niema jeszcze w tym przedmiocie rozstrzygnienia urzędu
rozjemczego dla spraw najmu (art. 17), wstrzyma postępowanie i zażąda takiego rozstrzygnienia.
Po jego nadejściu należy podjąć postępowanie z urzędu.
(2)
Moc dowodową takiego rozstrzygnięcia należy oceniać wedle przepisów art. 17.
(3)
Jeżeli w danej miejscowości niema urzędu rozjemczego dla spraw najmu, przeprowadza
odnośne ustalenia właściwy sąd w toku sporu.
Uwolnienie od należytości.
Postępowanie przed urzędami rozjemczemi dla spraw najmu wolne jest od opłaty stempli.
Strona interesowana ponosi jednak koszty postępowania, tudzież specjalne opłaty na
rzecz gminy od każdego zwrócenia się do urzędu oraz od wydawanych dokumentów. Wysokość
powyższych opłat określa gmina z tem zastrzeżeniem, że nie mogą być one wyższe od
odnośnych opłat sądowych. Urząd rozjemczy może osoby niezamożne zwalniać od ponoszenia
tych opłat, może również zasądzić zwrot powyższych kosztów i opłat od strony przegrywającej
na rzecz strony wygrywającej.
(1)
W sprawach o eksmisję z mieszkań jedno lub dwuizbowych może sąd z urzędu lub na wniosek
pozwanego zawiesić eksmisję na czas do 3 miesięcy, o ile takie zawieszenie jest usprawiedliwione
położeniem pozwanego, a w szczególności tem, że on z powodu okoliczności, od niego
niezawisłych, pozostaje bez pracy.
(2)
W tym celu sąd ma prawo zbierać dowody z urzędu. Brak pracy dla pozwanego można stwierdzić
przez odpowiednie zaświadczenie właściwego państwowego urzędu pośrednictwa pracy.
(3)
Udzielając zwłoki, sąd jednocześnie zawiadomi o tem właściwy państwowy urząd pośrednictwa
pracy, tudzież zarząd gminy, w której pozwany ma miejsce zamieszkania.
Pozwany, który na wezwanie państwowego urzędu pośrednictwa pracy nie przyjmie ofiarowanego
mu zajęcia, traci prawo do korzystania z moratorjum mieszkaniowego.
(1)
Osoby, pozostające ongiś w b. armji rosyjskiej oraz ich rodziny, które, korzystając
z postanowień ukazu imiennego z 13 września 1914 r. (Zb. Pr. i Rozp. № 258 z 18 września
1914 r. poz. 2383) o ulgach w sprawach cywilnych i karnych dla osób, pozostających
w czynnej armji i flocie, zatrzymały dotychczasowe swe mieszkanie, a nie płacą komornego,
nie mogą na tej zasadzie (art. 10, ust. 3 p. a.) być usunięte z tych mieszkań, jeżeli
w braku innej umowy będą opłacały komorne bieżące, przynajmniej od dnia 1 października
1919 r. począwszy. Poza tym wyjątkiem stosują się do tych osób i rodzin przepisy niniejszej
ustawy, w szczególności przepisy o moratorjum dla pozostających bez pracy.
(2)
Komorne, zaległe po dzień 30 września 1919 r. włącznie, należne od osób i rodzin,
określonych w ust. 1, nie może być przedmiotem powództwa, o ile chodzi o mieszkania
jedno lub dwuizbowe; jeżeli zaś idzie o mieszkania większe i zachodzą okoliczności,
godne uwzględnienia, może sąd kwotę zaległego komornego zniżyć do połowy. Ulgi powyższe
nie mają atoli zastosowania, jeżeli biorący w najem lub jego rodzina z podnajmu mieszkania
pobierali stosunkowo znaczny dochód, sami zaś komornego przynajmniej w miarę możności
nie płacili.
(3)
Przepisy powyższe mają odpowiednie zastosowanie do osób, które uważane były za osoby
wojskowe b. armji austro-węgierskiej i za osoby z niemi narówni postawione w myśl
§ 1 rozporządzenia cesarskiego z dn. 29 lipca 1914 r. (Dz. u. p. № 178) aż do upływu
3 miesięcy od dnia, w którym odnośnie do nich ustał powód, przytoczony w § 3, ust.
2 tegoż rozporządzenia.
(4)
Postanowienia ustępu 1 i 2 nie stosują się do spraw prawomocnie osądzonych i do eksmisji
już dokonanych.
(1)
Kto, celem obejścia lub udaremnienia postanowień tej ustawy przed urzędem rozjemczym
dla spraw najmu przytacza nieprawdę lub prawdę zataja, w inny sposób postanowienia
te obejść się stara, do takiego postępowania nakłania lub jest przy tem pomocny, karany
będzie sądownie grzywną do wysokości 10.000 mk. albo aresztem do 6 miesięcy. Obie
te kary można nałożyć równocześnie.
(2)
Żądanie i pobieranie komornego lub innych wynagrodzeń, albo świadczeń ponad normy,
w tej ustawie ustalone, podlega ukaraniu wedle przepisów o zwalczaniu lichwy wojennej.
(1)
Ustawa ta wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. Równocześnie tracą moc: ustawa z dnia
28 czerwca 1919 r. o ochronie lokatorów, (Dz. Pr. № 52, poz. 335) rozporządzenie austrjackiego
ministra sprawiedliwości i ministra opieki społecznej z dnia 26 października 1918 r.
o ochronie lokatorów (Dz. u. p. № 381), wreszcie rozporządzenie Tymczasowego Komitetu
Rządzącego we Lwowie z dnia 25 grudnia 1918 r. o ochronie lokatorów I. 31 Pr.
W b. dzielnicy austrjackiej biorący w najem nie może żądać zniżki komornego, określonego
przed wejściem w życie niniejszej ustawy, chociażby wysokość tego komornego przekraczała
normy, dopuszczalne w niniejszej ustawie, jeżeli ona leżała w granicach obowiązujących
tam dotychczas przepisów.
Przewidziane w niniejszej ustawie normy podwyżek można zastosować najwcześniej od
1 stycznia 1921 roku, a to również i do wszelkich, nawet hipotecznie zabezpieczonych
umów, zawartych przed wejściem w życie niniejszej ustawy. Wypuszczający w najem może
jednak odnośnie do umów, zawartych na dłuższy niż miesięczny okres czasu, i do najmów
bezterminowych stosować przewidziane w niniejszej ustawie normy podwyżek od 1 stycznia
1921 r. tylko wtedy, jeżeli w ciągu dni 30 po ogłoszeniu tej ustawy biorącemu w najem
doręczył piśmienne zawiadomienie o podwyżce.
Ustawa niniejsza obowiązuje w b. dzielnicach rosyjskiej i austrjackiej.
W b. dzielnicy pruskiej obowiązuje art. 1 do 9, art. 17, 19 i 26 niniejszej ustawy
z następującemi zmianami
(1)
Art. 5 ust. 4 otrzymuje brzmienie następujące: Jeżeli wypuszczający w najem dostarcza
oświetlenia, ogrzania, lub ciepłej wody z własnych urządzeń centralnych, natenczas
obowiązują następujące przepisy
Wynagrodzenie za oświetlanie, ogrzewanie i ciepłą wodę oznacza się osobno według rzeczywistych
kosztów, przypadających na dane ubikacje w stosunku do ich pojemności. Z komornego,
zawierającego także wynagrodzenie za powyższe świadczenia, skreśla się dla mieszkań
10%, o ile kontrakty najmu zostały zawarte przed dn. 1 października 1918 r., zaś 15%,
o ile kontrakty zostały zawarte po 30 września 1918 r; dla lokali handlowych i przemysłowych
skreśla się 5%.
Na 1 października wypuszczający w najem może żądać zaliczki, nie przekraczającej 50%
domniemanych kosztów opalania pieców centralnych, a 1 stycznia dalszej zaliczki w
wysokości 25%. Ostateczne obliczanie kosztów następuje najpóźniej 1 maja według książek
i dowodów, które wypuszczający w najem na żądanie biorącego w najem niezwłocznie winien
przedłożyć.
Biorącemu w najem przysługuje ciepła woda tylko w jednym dniu tygodnia.
Urząd rozjemczy dla spraw najmu orzeka, czy biorącemu w najem w razie niedostatecznego
ogrzewania lub dostarczania ciepłej wody przysługuje prawo wypowiedzenia kontraktu
bez względu na termin wypowiedzenia.
(2)
Art. 17 otrzymuje brzmienie następujące
Właściwy urząd rozjemczy dla spraw najmu rozstrzyga na wniosek wypuszczającego lub
biorącego w najem o tem czy komorne i inne wynagrodzenia odpowiadają zasadom i granicom,
w tej ustawie ustalonym, oraz wydaje orzeczenia w sprawach, przedłożonych na podstawie
art. 9 ustawy z 18 grudnia 1919 r. o ochronie lokatorów w b. dzielnicy pruskiej.
Wypuszczającemu w najem lub lokatorowi wolno także inne ze stosunku najmu wyłaniające
się spory, o ile nie zostały już wniesione do sądu, poddać rozstrzygnieniu urzędu,
który ma postąpić według powyższych zasad.
Rozstrzygnienia urzędu rozjemczego w sprawach, poddanych orzecznictwu jego za zgodą
obydwóch stron, są natychmiast wykonalne, w innych sprawach - po upływie terminu,
wskazanego w ustępie 4.
Z wyjątkiem spraw, poddanych orzecznictwu urzędu rozjemczego za zgodą obydwóch stron,
wolno stronie interesowanej od rozstrzygnień odwołać się w przeciągu dwóch tygodni
od daty rozstrzygnienia do sądu okręgowego, w którego obwodzie rozstrzygający urząd
rozjemczy ma swą siedzibę. Rozstrzygnienia sądu okręgowego są ostateczne.
Uchyla się art. 2-8, 10 i 14 ustawy z dnia 18 grudnia 1919 r. o ochronie lokatorów
w b. dzielnicy pruskiej (Dz. Ust. № 98, poz. 516).
Wykonanie tej ustawy powierza się Ministrom: Sprawiedliwości, Spraw Wewnętrznych i
Zdrowia Publicznego, a w b. dzielnicy pruskiej Ministrowi tejże b. Dzielnicy Pruskiej
w porozumieniu z powyższymi ministrami. Minister b. Dzielnicy Pruskiej ogłosi ustawę
w redakcji, uwzględniającej powyższe zmiany. Ministrów tych upoważnia się również
do wydania i ogłoszenia rozporządzeń, normujących uprawnienia przewodniczącego urzędu
rozjemczego dla spraw najmu, konieczne do utrzymania należytego toku działalności
tego urzędu, spokoju i powagi rozpraw.