Rozporządzenie Ministra Skarbu i Ministra b. Dzielnicy Pruskiej z dnia 31 grudnia 1920 r. o ograniczeniu obrotów dewizami i walutami zagranicznemi.

§ 1. Przekazuje się Ministrowi Aprowizacji aż do odwołania prawo

do wydawania rozporządzeń w przedmiocie regulacji wypieku chleba tu:dzież regulacji i ograniczeń sprzedaży oraz spożycia chlebd i cukru.

§ 2. Moc rozp orządzeń , wymienionych w § 1, rozciągać się może na

cały

obsza r Rzeczypospolitej lub jego

część

albo na poszczególne miej·

·scowości.

Zarządze n ia, dotyczące obszaru b. dzielnicy pruskiej, wyda Minister

Aprowizacji wspólnie z Ministrem b. Dzielnicy Pruskiej.

§ 3. Rozporządzenie, wymienione w § 1, Minister Aprowizacji w miarę

przemijania okoliczności, wywołujących potrzebę ich wydania, władny bę·

dzie uchylać własną władzą.

§ 4.

Rozporządzenie

niniejsze, wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Prezydent Ministrów

Witos

Minister Aprowizacji

Grodziecki ,

Minister b. Dzielnicy Pruskiej

W. Kucharski

104.

Rozporządzenie .Ministra Skarbu i Ministra b. Dzielnicy

Pruskiej

z dnia 31 grudnia 1920 ,r.

o ograniczeniu obrotów dewizami i walutami zagranicznemi.

,

W wykonaniu ustawy z dnia 9 lipca 1920 r. (Dz. Ust. NQ 56 poz. 347

. z roku 1920) zarządza się co następuje

.

I\rt . . 1. Zakup dla celów od sprzedaży walut zagranicznych i dewiz ,

jako to banknotów i wszelkich wogóle papierowych znaków .płatniczych , .

Dziennik Ustaw. Poz. 104.

,N2 ,18.

czeków, przekazów, weksli, akredytyw i wszelkiego rodzaju pozostałości rachunkowych w walutach zagranicznych, dozwolony jest wyłącznie instytucjom final1sowym, działających bądź na mocy własnych statutów, bądź też,

na mocy udzielonych przez Rząd koncesji.

f\rt. 2. Sprzedaż walut zagranicznych i dewiz osobom i firmom prywatnym dozwolona jest wyłącznie bankom akcyjnym, których siedziba zarządu znajduje się w granicach Państwa Polskiego, oraz innym instytucjom

finansowym, które uzyskają odpowiednie upoważnienie Ministerstwa Skarbu,

(z zastrzeżeniem wskazane m wart. 18). Instytucje te otrzymują nazwę banków dewizowych.

I\rt. 3. Instytucjom finansowym, nie posiadającym praw banków dewizowych, o ile poddadzą się calkowicie przepisom niniejszego rozporządzenia,.

wolno sprzedawać nabyte przez nie waluty zagraniczne i dewizy wyłącznie

bankom dewizowym oraz pomiędzy sobą. Instytucje te 'otrzymują nazwę

komisjonerów dewizowych.

I\rt. 4. Osobom i firmom prywatnym wolno nabywać potrzebne im '

sumy w walutach zagranicznych jedynie w bankach dewizowych; posiadane

zaś przez nie waluty zagraniczne i dewizy mogą być odstępowane tylkobankom dewizowym, lub komisjonerom dewizowym, nie zaś innym osobom '.

lub firmom prywatnym.

,

l

I

I\rt. 5. Bankom dewizowym wolno dokonywać sprzedaży walut zagranicznych i dewiz osobom i firmom prywatnym wyłącznie dla celów na ""

stępujących

,

a) na pokrycie zobowiązań zagranicznych, wynikających z legalnego,.

przywozu towarów;

b) na uskutecznienie zaliczek na zapłatę za legalnie sprowadzone

towary;

c) na pokrycie kosztów ekspedycji i transportów towarów;

d) na spłatę długów zagranicznych, powstałych z przyczyn gospodarczo uzasadnionych;

e) na zapłatę premji asekuracyjnych zagranicą, o ile wynikają one "

z legalnych umów asekuracyjnych;

f) na koszta podróży do wysokości 1.000 fr: szw. lub równowartości

w innych walutach, jednorazowo na osobę, za specjalną adnotacją,

na paszporcie zagranicznym;

g) na koszta utrzymania osób zagranicą, o ile pobyt ich tam jest

usprawiedliwiony, do wysokości 1.500 fr. szw., lub równowartości

w innych walutach, miesięcznie na rodzinę;

h) na utrzymanie zagranicą biur przedsiębiorstw krajowych, o ile

działalność ich tam jest uzasadniona z punktu widzenia interesów narodowo-gospodarczych;

i) na wszelkie inne cele gospodarczo uzasadnione, o ile zachodzi

konieczność dokonania zapłaty zagranicą i suma nie przewyższa

500 fr. szw. \.ub równowartości w innych walutach. Dla sum wyż­

szych wymagane jest uzyskanie uprzedniego zezwolenia Ministerstwa Skarbu lub organów przezeń oznaczonych. ,

'. I\rt. 6. Nabywca waluty, w razie niezużytkowania jej na cel pierwotnie ożnaczony, obowiązany jest zwrócić ją bankowi dewizowemu, w któ-,

rym została nabyta lub Polskiej Krajowej Kasie Pożyczkowej po kursie na- '

bycia; jeśli jednak kurs ten jest wyższy od kursu dnia, w którym waluta

została zwróconą po kursie tegoż dnia.

tE ,18.

I\rt. 7.

Dziennik Ustaw. Poz. 104.

Banki dewiz.owe i komisjonerzy dewizowi

.obowiązani

są

pod

kontrolą Ministerstwa Skarbu lub organów przez nie wyznaczonych prowadzić rejestry d.okonanych tram:akcji walutami zagranicznemi i dewizami

według wzorów ustalonych przez Ministerstwo Skarbu. W rejestrach tych

winny być wyszczególnione: suma nabytęj względnie sprzedanej waluty

obcej, .osoba lub firma, od której waluta została nabyta, względnie . której

została sprzedana, nazwisko odbiorcy zagranicznego, cel sprzedaży oraz dowody, uzasadniające legalność (art. 5) tranzakcji. Przedstawione przez na -

bywcę dowody, winny być przez bank dewizowy opatrzone :. stemplem ;

stwierdzającym sprzedaż waluty na podstawie tychże dowodów.

Nabywca sum w walutach zagranicznych obowiązany jest pa

Ministerstwa Skarbu lub jego organów przedstawić dla kontroli wszystkie dowody, na zasadzie których sumy powyższe zostały przez

niego w banku dewizowym uzyskane.

I\rt. 8.

każde żądanie

I\rt. 9. Nabywca waluty uzyskuje przez sam fakt nabycia prawo wywozu tejże sumy zagranicą za odpowiedniem zaświadczeniem, wydanem

przez bank dewizowy, który sprzedaży w danym wypadku dokonał. Zaświadczenia takie winny być dodatkowo wizowane przez Polską Kraj.ową

Kasę Pożyczkową lub jeden z jej oddz i ałów. ł\dnotacje banków dewizowych na paszportach zagranicznych (art. 5 f.) upoważniają do wyw.ozu

waluty bez osobIlego zaświadczenia i nie wymagają dodatkowego wizowania przez P.olską Krajową Kasę P.ożyczkową.

Rrt. 10. Wywóz walut zagranicznych i dewiz, niepochodzących z ku pna w bankach dewizowych, dozwolony jes' bez uzyskiwania specjalnego pozwolenia do wysokości 150 fr. szw. lub r' ·Jwnowartości w innych walutach.

Dla wyw.ozu 'sum do wysokości 1.000 fr. szw., lub równowartości w innych

walutach, wymagane jest zezwolenie Polskiej Krajowej Kasy Pożyczkowej

lub jednego z jej oddziałów. Zezwolenia takie udzielane będą za okazaniem

paszp.ortu zagranicznego.

Pozwoleń na wywóz sum wyższych udziela Ministerstwo Skarbu, lub

organy przez nie wyznaczone.

I\rt. 11. Wywóz marek polskich w gotowiżnie, w czekach lub prze kazach dozwolony jest bez specjalnego pozwolenia do wysokości 3.000 marek polskich jednorazowo lub 10.000 marek miesięcznie. Pozwoleń na wywóz marek polskich do kwoty 50.000 mk. pol. udziela Polska Krajowa Kasa

Pożyczkowa i jej oddziały.

P.ozwoleń na wywóz sum wyższych udziela Ministerstwo Skarbu, lub

wyznaczone przez nie organy.

Dla wywozu weksli, wystawionych w walucie polskiej, niezbędnem jest

uzyskanie pozwolenia Min. Skarbu lub wyznaczonych przez nie organów.

Rrt. 12. Wywóz zagranicę papierów procentowych i dywidendowych

oraz sprzedaż ich i zastaw osobom i firmom, mającym siedzibę zagranicą,

wymaga zezwolenia Ministerstwa _ Skarbu, lub wyznaczonych przez nie organów. Zezwolenie takie może być udzielone również generalnie, odnośnie

do pewnego gatunku papierów, względnie pewnej it:"!stytucji.

Rrt. 13. Sprzedaż za gran i cę wypłat na Polskę dozwolona jest tylko

bankom dewizowym, które obowiązane są o dokonaniu każdej takiej tranzakcji Zawiadomić Ministerstwo Skarbu. Natomiast dokonywanie tra!1zakcji

Dziennik Ustaw. Poz. 104

N!! :16.

tego rodzaju przez inne firmy lub osoby, uwarunkowane jest uzyskaniem

uprzedniego zezwolenia Ministerstwa Skarbu, lub organów przezeń wyzna czonych

f\rt. 14. Doko nywanie wpłat w markac h polskich na rac:hunki zagraniczne z polecenia osób i firm, mających siedzibę w Polsce, jak również

przelew sum z rachunków krajowych na rachunki zagraniczne może być

uskuteczniane tylko w bankach dewizowych i winno być uzasą.dnione tranzakcjami z zagranicą, wyszczególnionemi w punktach a), b), c), d). e), i), art. S.

Wypłaty w markach polskich z polecenia osób i firm mających siedzibę zagranicą, mogą być. dokonane jedynie przez banki dewizowe.

W innych instytucjach finansowych doko nywanie powyższych operacji

uzależnione jest od każdorazowego zezwolen ia Ministerstwa Skarbu, lub

wyznaczonych przezeń organów.

I\rt. 15. Udzielanie kredytów w markach polskich firmom zagranicznym wymaga uprzedniego zezwolenia Ministerstwa Skarbu lub wyznaaonych przez nie o rga nów. To samo dotyczy honorowania przekazów zagranicznych, opiewających na marki pol skie, bez pokrycia. W wyjątkowych

wypadkach wolno honorować przekazy takie, o ile istnieje uzasadniona

pewność, że ,pokrycie zostało iuż wysłane.!

I\rt. 16. Banki dewizowe winne w swej działalności ściśle stosować

dp instrukcji wydawanych przez Min isterstwo Skarbu w ramach niniejszego rozporz ądze nia . Również obowiązane są wszystkie banki przedstawiać

na żądanie Mini sterstwa wykazy i zestawienia, dotyczące zakupu li sprzeda ży walut, tudzież o brotów na rachunkach zagranicznych.

się

I\rt. 17. ~ W celu omówienia spraw, związanych z wykonaniem niniej '

szego rozporządzenia i ewentualnego przystosowania zasad reglamentacji

handlu walutami zagraniczne mi i dewizami do wymagań życia gospodarczego, oraz sytuacji rynku dewizowego, zwoływan e będą nie rzadziej jak

raz na miesiąc przez Ministerstwo Skarbu zebrania ; przedstawicieli banków

dewizowych oraz przedstawicieli przemysłu i handlu.

I\rt. 18. W wypadkach stwie rdzonego pogwałcenia przez bank dewizowy lub komisjonera dewizowego -przepisów, zawartych w rozporządzeniu

niniejszem, j a koteż w wypadku stwierdzenia działalności , wpływającej ujemnie na stan waluty polskiej, udzielone zostaje bankowi względnie komisjonerówi przez Ministerstwo Skarbu ostrz eżenie. Jeżeli fakty powyższe zostan ą dokonane świadomie, lub będą się powtarzały, bank dewizowy,

względn ie komisjoner dewizowy, może być pozbawiony prawa dokonywania

wszelkich tranzakcji walutami zagranicznemi i dew izami.

I\rt. 19. Przepisy niniejszego rozporządzenia nie dotyczą wszelkich

rosyjskich i ukraińskich oraz koron austriacko-węgierskich (niestemplowanych).

. pieniędzy

I\rt. 20. ' Przekroczenie powyższych przepisów, niezależnie od skutków,

wskazanych wart. 18, pociąga kary, przewidziane w ustawie z dn, 9 lipca

1920 r. (Dz. Ust. N!~ 56 poz 347 z r. 1920).

, I\rt. 2t . Rozporządżenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłosze­

nia. Równocześnie traci moc obowiązującą rozporządzenie Mini§tra Skarbu

o ograniczeniu obrotów walutami i dewizami zagranicznemi z dnia 7 sierpnia 19~0 r. (Dz. Ust. NQ 73 poz. 505) ze wszelkiemi póżniejszemi zmianami.

Ni 18.

Dziennik U~t21w. Poz. 104 i 105.

231-

i ·· uzupełnieniami oraz regulamin czynności komisji dewizowej i banków dewizowycłt z dnia 7 sierpnia 1920 r. (Dz. Ust. N!! 73 poz. 505) wraz z wszeł­

kiemi p~źniejszemi zmianami i uzupełnieniami.

Minister Skarbu

Steczkowski

Minister b. Dzielnicy Pruskiej

W. Kucharski

Minister Sprawiedliwości: '

St. Nowodworski

"

105.

Rozporządzenie Ministra Skarbu i Ministra b. Dzielnicy Pruskiej

z dnia 15 stycznia 1921 r.

w przedmiocie wykonania rozporządzenia o ograniczeniu obrotów

dewizami i walutami zagranicznemi.

f\rt. 1. Jako organy Ministerstwa Skarbu przewidziane w rozporządze­

niu o ograniczeniu obrotów dewizami i walutami zagranicznemi wyznaczeni

zostają dla bezpośredniego załatwienia spraw związanych z wykonaniem powyźszego rozporządzenia specjalni delegaci Ministerstwa Skarbu w następujących miejscowościach

'

1) w Warszawie - dla województw Warszawskiego, Lubelskiego,

Białostockiego, oraz obszarów przyznanych Państwu Polskiemu

na podstawie preliminarjów pokojowych i urnowy o rozejmie,

zawartych w dniu 12jX 1920 r. w Rydze;

2) w Łodzi - dla obszaru województwa Łódzkiego i Kiel~ckiego;

3) we Lwowie - dla obszaru podlegającego kompetencji Sądu f\pe·

. lacyjnego we Lwowie;

4) w Krakowie - dla obszaru podlegającego kompetencji Sądu -f\pulacyjnego w Krakowie z wyj~tkiem m. Białej;

5) w Bielsku - dla obszaru Sląska Cieszyńskiego, łącznie z miastem Białą;

6) w Poznaniu - dla obszaru województwa Poznańskie~o z wyjąt­

kiem miasta Bydgoszczy, powiatu Bydgoskiego i Inowrocławskiego;

, 7) w Bydgoslczy - dla obszaru województwa Pomorskiego oraz

miasta Bydgoszczy, powiatu Bydgoskiego i Inowrocławskiego.

f\rt. 2. Do czynności wymienionych wyżej delegatów"Ministerstwa

Skarbu należy w szczególności

1) zbieranie materjału nadsyłanego przez banki w postaci wykazów

i rejestrów, opracowanie tegoż materjału oraz przesyłanie go Ministerstwu Skarbu ż ewentualnemi uwagami i wnioskami;

2) rozciągnięcie systematycznej kontroli nad instytucjami finansowemi

przez urządzanie lustracji i rewizji w tychże instytucjach;

3) rozstrzyganie na żądanie interesantów czy decyzje banków w prz8dmiocie przyznawania sum w walutacb zagranicznych i kredytowania rachunków zagranicznych zgodne są z obowiązującemi

przepisami;

1'G 18.

D:Łiennik

Ustaw. POI. 103 i 104.

233

103.

Rozporządzenie Rady Ministrów

z dnia 17 lutego 1921 r.

w przedmiocie przekazania Ministrowi I\prowizacji prawa do wyda·

wania zarządzeń w zakresie regulacji wypieku chleba tudzież regulacji i ograniczenia sprzedaży oraz spożycia chleba i cukru.

Na mocy art. 2 i 3 ustawy z dnia 2 lipca 1920 r. o zwalczaniu lichwy

wojennej (Dz. Ust. Rz. P. z 1920 r. NQ 67, poz. 449) oraz rozporządzenia Ra·

dy Obrony Państwa z dnia 6 sierpnia 1920 r. w przedmiocie upoważnienia

Ministra Aprowizacji do wydawania rozporządzeń aprowizacyjnych (Dz. Ust.

Rz. P. z 1920 r. NQ 73, poz. 500) - Rada Ministrów zarządza co następuje