Rozporządzenie Ministra Skarbu, Robót Publicznych, Rolnictwa i Dóbr Państwowych, Przemysłu i Handlu, Spraw Wewnętrznych w porozumieniu z Prezesem Głównego Urzędu Likwidacyjnego, w przedmiocie wykonania ustawy z dnia 18 lipca 1919 r. o pomocy państwowej na odbudowę gospodarstw zniszczonych lub uszkodzonych skutkiem wojny.

R. 1920.

nZECZYPOSPO LI1 'FiJPOLSKIEJ

WARSZAWA.

'Treść

,

NQ 18.

29 lutego 1920.

88. Ro zp or ządze n ie Ministra Skarbu, ' Robót Publicznych, Rolnictwa i Dóbr Państwowych, Przemysłu i Handlu, ,Spraw

Wewnętrznych w porozumieniu z ,Pre zesem Głównego Urzędu

Likwidacyjnego, w przedmiocie wykonania ustawy z dnia

18 lipca 19 19 r, Dz. Pr. N~ 63, poz. 368, o pomocy pań­

stwowej na od budowę gospodarstw zniszczonych lub uszkodzonych skutkiem wojny , . . . _ , , . . . . .

309

89, Rozporząd z enie Ministra Aprowizacji i Ministra Rolnictwa

i Dóbr Państwo w ych w prze dmiocie przymusowego wykupu

bobiku, fasoli, grochu, peluszki, gryki, prosa i przetworów

tych ziemiopłodów, • _ . ,

"....

314

.

88 .

"

'ROZPORZf\DZENIE

Ministra Skarbu, Robót Publicznych, Rolnictwa i Dóbr Państwowych,

i ' Handlu, Spraw Wewnętrznych w porozumieniu z Pre·

zesem Głównego Urzędu Likwidacyjnego, w przedmiocie wykonania

ustawy z dnia 18 lipca 1919 r. Dz. Pr. N!~ 63, poz. 368, o pomocy pań- ,

stwowej na odbudowę gospodarstw zniszczonych lub uszkodzonych

skutkiem wojny.

Przemysłu

"

'.

, Art. 1. Prawo korzystania z pomocy pań<;twowej przewidzianej ustęwą

z dnia 18 lipca 1919 r; Dz. P. N2 63 poz. 368 przysługuje właściciel'om

i posiadaczom gospodarstw polskich określonych w zdaniu drugiem art. 2

powalanej , ustawy' orąz gospodarstw stanowiących własność obywateli obcych Państ ,«, z któremi będą ,w tym przedmiocie zawarte . oso~neumowy.

Umowy takie będą VI każtlym poszczególnym wypadku pocl:awane; ,do

ogólnej wiadomości.

' ', '

NQ 18.

Dziennik Ustaw. Poz. 88.

1\rt. 2. Bezzwrotne zapomogi państwowe do wysokości 20.000 mk.

wzgl. z tytułu strat w ruchomościach domowych do wysokości 2.000 mk.

będą udzielane właścicielom i posiadaczom gospodarstw określonych wart.

1 niniejszego rozporządzenia tylko o tyle

.

1) o ile ponieśli w swem gospodarstwie bezpośrednio skutkiem wojny

rzeczowe straty.

2) o ile nie są w możności bez pomocy Państwa odbudować się lub

nabyć przedmiotów, określonych wart. 4 lit. b). c), d) ustawy z d. 18 lipca

1919 r. .

.

Wyłączeni są zatem od udziału w pomocy państwowej ci właściciele

i posiadacze. którzy rozporządzają własnemi środkami wystarczającemi na

odbudowę.

Wła~ciclelom

i posiadaczom budynków, które się spaliły skutkiem

innych wypadków niż wojennych, będą także udzielane zapomogi państwo­

we jeżeli

a) właściciele ci i posiadacze pełnili służbę wojskową lub byli wskutek wypadków ,wojennych ewakuowani,

b) o ile szkoda nastąpiła w czasie ich nieobecności spow odowanej

okolicznościami wymienionemi pod a) oraz

c) jeżeli zachodzą warunki wyszczególnione w punkcie 2) niniejszego

artykułu.

O ile bezzwrotna zapomoga państwowa ustalona art. 8 ustawy z dnia

18 lipca 1919 r. nie wystarcza na odbudowę mogą poszkodoytani korzystać

z pożyczek. których udzielanie określa osobna ustawa (art. 13 ustawy z dnia

18 lipca 1919 r.).

.

1\rt. 3.

Zapomogi

państwowe

będą

udzielane

w

p i e r vi s z y m

. f Z ę d z i e

1) arobnym gospodarzom bezrolnym oraz małorolnym na odbudowę

budynków mieszkalnych i gospodarskich , uzupełnienie inwentarza oraz środ­

ków produkcji rolniczej, sprzętów domowych. odz ieży i bielizny, wreszcie na

przywrócenie gruntów do stanu zdolnego do uprawy;

2) utrzymującym się wyłącznie lub przeważnie z pracy własnej właś ­

cicielom drobnych realności miejskich na odbudowę tych realności i u'z upe!nienie urządzenia domowego, odzieży i bielizny;

.

3) drobnym przemysłowcom; rękodzielnikom i drobnym kupcom na

urządzenie warsztatu lub sklepu oraz wyposażenie ich w potrzebne pierwsze surowce, mateijały pomocn icze i towary oraz na uzupełnienie urządze­

nia domowego, odzieży i bielizny;

4) inżynierom. ' adwokatom. lekarzom i t. p. wolno zarobkującym.

a utrzymującym się z własnej pracy na urządzenie biur i t. p. oraz na sprawieDie sprzętów domowych. bielizny i odzieży;

.

5) pracownikom państwowym, urzęd .likom i sługom prywatnym, robotnikom i najemnikom na sprawienie sprzętów domowych, bielizny

i odzieży;

6) zapomoga państwowa będzie udzielaną na odhudowę i uzupełnie­

nie urządzenia szkól,. kościołów i budynków użyteczności publicznej .

. O charakterze . użyteczności publicznej rozstrzyga komisja zapomogowa

(art. 5).

1\rt. 4. Zapomoga państwowa będzie realizowaną stopniowo w miarę

ddbudowy wedle możności w naturze.

Zapomoga państwowa może być udzielana poszkodowanemu także na

spłatę długu zaciągniętego na odbudowę już dokonaną ; o ile zachodzą warunki przewidziane art. 1-3 niniejszego rozporządzenia.

postępu

N!! 18.

Dziennik Ustaw. Poz. 88.

I\rt. 5. Zapomogi bezzwrotne przyznawać bE:dą komisje zapomogowe

, złożone z osób wymienionych wart. 12 ustawy z d. l8NII 1919 r.

flrt. 6. Komisje zapomogowe utworzone zostają w siedzibie każdej

politycznej władzy powiatowej, a nadto utworzone zostają osobne komisje

zapomogowe miejskie w miastach: Warszawie, Łodzi, Lwowie, Krakowie

i Lublinie.

Celem zorganizowania . komisji zapomogowych powiatowych zarządzą

natychmiast naczelnicy politycznej władzy powiatowej wybory po dwóch

przedstawicieli sejmiku powiatowego, wzgl. Rady powiatowej jako delegatów

tychże ciał samorządnych do komisji zapomogowej.

Prezydenci miast wymienionych w ustE:pie pierwszym niniejszego artykułu zarządzą wybory dwóch członków komisji przez Rady miejskie.

Przedstawicieli Ministerstwa Skarbu i Głównego UrzE:du Likwidacyjnego

oraz tych Ministerstw, w których zakres wchodzi odbudowa (art. 12 lit. b

ustawy) zamianują kompetentne władze centralne.

Potrzebne komisii siły pomocnicze i kancelaryjne przydzieli Naczelnik

włady politycznej z pośród podległego mu' personelu.

I\rt. 7. Naczelnik politycznej władzy powiatowej lub Prezydent miasta

wzgl. ich zastE:pca zwołuje posiedzenia komisji i na nich przewodniczy.

Do ważności uchwał komisji wymaganą jest obecność conajmniej czterech członków, muszą jednak być obecni przedstawiciele Ministerstwa Skarbu oraz przedstawiciel Ministerstwa, w zakres którego wchodzi odbudowa.

Uchwały zapadają zwykłą większością głosów. Przedstawicielom Ministerstw Robót Publicznych, Przemysłu i Handlu oraz Rolnictwa i Dóbr

Państwowych przysługuje prawo głosu tylko w sprawach wchodz~cycł) w zakres działania odnośnego Ministerstwa.

_,

"

'

, W razie równości głosów rozstrzyga przewodniczący.

I\rt. 8.

Wykluczeni od uczestniczenia i głosowania ' w komisji, są tak

czł onkow ie jak i pr~wodniczący

a) jeżeli są w danej sprawie osobiście interesowani,

b) jeżeli są małżonkami interesowanych lub pozostają do nich w stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa do 4·go stopnia włącznie.

O wyłączeniu decyduje ostatecznie przewodniczący, który winien w razie wyłączenia spowodować w odpowiedniej drodze uzupełnienie Komisji.

Interesowani winni wnosić podania o udzielenie zapomóg spoformularza wydanego przez Ministerstwo Skarbu.

Fakt poniesienia strat wojennych winien być potwierdzony przez właś­

ciwy urząd gminny wzgl. Magistrat.

I\rt. 9.

rządzone według

Rrt. 10. Podania o zapomogę należy wnosić do komisji zapomogowej, w której okręgu znajdują się uszkodzone przedmioty, wzgl. w której

okręgu znajdowały , się przedmioty zniszczone w chwili zniszczenia.

Jeżeli uszkodzone przedmioty znajdują siE: lub znajdowały w chwili

zniszczenia w okręgach dwóch lub więcej komisji, właściwą do przyjmowania podań będzie komisja, w której okręgu znajduje się przeważna cz~ść

majątku poszkodowanego lub główny zakład jego przedsiębiorstwa.

I\rt. 11. Komisja zapomogowa winna natychm iast po otrzymaniu podania zbadać, czy osoba interesowanego, przedmiot mający być odbudowany, oraz rodzaj szkody odpowiadają warunkom ustalonym wart. 1 - 4

niniejszego rozporządzenia.

Następnie należy w razie, jeżeli dla okręgu Komisji Zapomogowej

utworzona już została Komisja Szacunkowa miejscowa po myśli ustawy

Dziennik Ustaw. Poz. 88.

N2 18.

z dnia 10 maja 1919 r., Dz. Pr. N2 41, poz. 298, zażądać od tejże Komisji

nadesłania operatu szacunkowego szkód.

Po otrzyrpaniu operatu szacunkowego należy zbadać, czy zeznania interesowanego, · złożone w jego podaniu, odpowia?ają operatowi szacun'

kowemu.

I\rt. 12.

Jeżeli

dla

okręgu

Komisji Zapomogowej

nie utworzono

jeszcze Komisji Szacl1nkowej, albo jeżeli Komisja Szacunkowa nie sporzą­

dziła jeszcze operatu szacunkowago, wówczas Komisja Zapomogowa winna

przystąpić do stwierdzenia zeznanych w podaniu szkód, przestrzegając zasad wyrażonych wart. 1-4 niniejszego rozporządzenia.

W tym celu może Kom isja przesłuchać świadków i znawców, oraz zarządzić potrzeqne dochodzenie na miejscu .

Wszystkie władze państ w <;lwe i samorządowe są obowiązane pomagać

Komisji przy spełnianiu jej zadań i udzielać jej wszystkich potrzebnych wyjaśnień, aktów i materja/ów.

I\rt. 13. Na podstawie sprawdzonego operatu szacunkowego (art. 11)

lub na podstawie wyniku , dochodzeń przeprowadzon~ ' ch w myśl art. 12,

winna Komisja oszacować koszt usunięcia szkód, wedle cen istniejących

w czasie udzielenia zapomogi.

I\rt. ·14. Przy wymiarze zapomogi winna Komisja mieć na względzie,

zapomoga nie może przekraczać sumy 20.000 mk., a w granicach tej su·

my, ..' z tytułu strat w ruchomościach domowych 2.000 mk., w żadnym zaś

razre.' nie. ~oże być wyższą, niż oszacowany po myśli art. 13 koszt usunię·

cia 'szkód.

.

że

I\rt. 15. Od usta lonej zgodn ie . z art. 14 zapomogi należy potrącić

wszystko, co poszkodowany już przedtem otrzymał tytułe m zapomogi w naturze' lu'b gotówce ze źródeł państwowych (polskich lu b Pa ństw zabo rczych),

samorządowych i społecznych.

,

Potrąc!=niu podlegają zatem wszystkie udzielone na obszarze b. za bo ·

ru aus,trjackiego zapomogi z funduszów Nam iest nictwa, Cen trali dla gospodarczej odbudowy Galicji, Krajowego U rzędu Odbudowy i Min iste rstwa Rol.nictwa i Dóbr Państwowych, dalej zasiłki w naturze, udzielone na podstawie usfawy z dnia 28 lutego 1919 r. w przedmiocie zaopatrzenia ludności

w drzewo budulcowe i opałowe (Dz. Pr. N2 20 poz. 229) i t. p.

Zapomogi udzielone w naturze potrącone będą według cen, jakie te

przedmioty miały w chwili ich wydania . Ceny te oblicza Komisja na pod·

stawie taryf urzędowych w danym czasie i mi ejscu obowiązu j ą cych, gdyby

na pewne przedmioty takich taryf nie było , na podstawie cen targowych

wzg\. na podstawie swobodnego uznania.

I\rt. 16. Po ustaleniu w ten sposób ostatecznej kwoty zapomogi, wyda

Komisja orzeczenie przyznające interesowanemu zapomogę .

.Orzeczenie winno być wydane na formularzu ustalonym przez Ministerstwo Skarbu.

Zapomogę przyznaną w gotówce należy o ile możności wydawać

w naturze, t. j. upoważnić interesowanego do bezpłatnego poboru " ściśle

przez Komisję określonych przedmiotów w państwowych składach, w war·

tości odpowiadającej wysokości przyznanej zapomogi.

Orzeczenie Komisji winno być wygotowane w 5 egzem plarzach; jeden egzemplarz należy przechować w aktach Komisji , jeden wydać interesowanemu, a po jednym egzemplarzu prz e sIać Zakładowi Kredytowemu,

utworzyć się mającemu zgodnie z art. 13 ustawy z dn ia 18 lipca 1919 r.

N!! 18. '

Dziennik Ustaw. Poz. 88.

mIejscowemu Urzędowi Odbudowy i Powiatowej Kasie Skarbowej względnie

Urzędowi Podatkowemu, w okręgu którego Komisja ma swoją s edzibę.

W ra,zie odmownego załatwi nia podania należy w orzeczeniu podać

krótkie uzasadnienie i jed

egzemplarz orzeczenia przechować w aktach

Komisji. jeden doręczyć i . resowanemu i jeden przesłać Zakładowi Kredytowemu.

'

Wszystkie egzemplarze orzeczenia winny być podpisane przez Przewodniczącego Komisji i jednego jej członka.

Rrt. 17. Na podstawie orz~czenia Komisji należy w miarę rozporzą­

dzalnych zapasów wydać interesowanemu bezpłatnie przedmioty w orzeczeniu oz laczone.

O ile tych zapasów niema, co winno być stwierdzone przez odpowiedni organ państwowy na znajdującym się w posiadaniu interesowanego

egzemplarzu rozporządzenia, wypłaca się przyznaną zapomogę w gotówce.

Po odbiór zapomogi w gotówce należy zgłOS I Ć się do wskazanej

w orzeczeniu powiatowej Kasy skarbowej wzgl. Urzędu Podatkowego, który '

wyda oznaczoną kwotę za pokwitowaniem wolnem od opłaty skarbowej.

I\rt. 18. Interesowanym, którzy już rozpoczęli odbudowę zniszczonych lub uszkodzonych gospodarstw, może Komisja ' na podstawie potwierdzonej w sposób wskazany wart. 9, ustęp 2 deklaracji strat i po skonstatowaniu, iż zachodzą warunki przewidziane wart. 1 - 4 niniejszego rozporządzenia a przed wdrożeniem dochod:z;eń w przedmiocie ustalenia i oszacowania szkód. przyznać na rachunek zapomogi zaliczkę do wysokości

250.10 kwoty zgłoszonych strat, nie wyższą jednak niż 5.000 Mk. względnie

500 Mk. (art. 8 ustawy z 18 lipca 1919 r.).

Postanowienia art. 14 - 17 należy stosować także do orzeczenia przyznającego zaliczkę.

Rrt. 19. Zapomoga względnie zaliczka winna być użyta tylko na odgospodarstwa oznaczonego w orzeczeniu i to w terminie worzeczeniu usta lonym, który komis ja może w wypadkach wyjątkowych przedłużyć.

Kontrola nad właściwem i' terminowem użycie:n zapomogi wzg!. zaliczki przysługuje organom Min isterstw, w zakres których wchodzi odbudowa.

budowę

Rrt. 20. Jeżeli organ państwowy nadzorujący odbudowę stwierdzi. że

zapomogi użyło na cel inny, niezgodny z jej przeznaczeniem, lub iż nie

wykonano odbudowy w terminie zakreślonym w orzeczeniu Komisji bez

dostatecznych powodów zwłoki , winien o tern bezzwłocznie donieść właści~

wej Komisji.

Komisja winna wdrożyć natychmiast dochodzenie z urzędu, a po stwierdzeniu prawdziwości doniesienia wydać orzeczenie zarządzające zwrot udzie- '

lonej zapomogi.

Uchwałę zarzadzającą zwrot należy doręczyć organowi państwowemu

nadzorującemu odbudowę oraz stronie interesowanej, tej ostatniej z we- '

zwani,em zwrotu zapomogi w terminie dni 30 licząc od dnia następującego

po doręczeniu uchwały pod rygorem egzekucii.

Zapomoqa winna być zwrócona do właściwej Powiatowej Kasy skarbowej wzgl. Urzęd u Podatkowego.

Jeżeli udzielono zapomogi w naturze podlega zwrotowi oznaczona

w orzeczeniu Komisji równowartość pieniężna zapomogi.

Po bezskutecznym upływie terminu określonego w ustępie trzecim

ninieiszego artykułu, o czem Komisja przekona się w drodze zaDy tania

w Pow. Kasie Skarbowej wzg!. U:-zędzie Podatkowym, należy przesłać odpis

uchwały właściwej powiatowej władzy politycznej.

DZIennik Ustaw. Poz. 88 i 89 .

N218 .

I\rt. 21. O każdym wypadku orzeczenia zwrotu zapomogi należy

przy . dołączeniu • wszystki~h aktów sp~awy z~:viadom.ić ~rokuratora przy

SądzIe Okręgowym, w ktorego obwodzIe KomIsja ma sIedzIbę, celem ewen·

tualnego wdrożenia postępowania karnego zgo ie z art. 14 ustawy z dnia

18 lipca 1919 r.

.

.

I\rt. 22. Osobne rozporządzenie Ministra Skarbu oznaczy stosunek,

według którego dla obszarów, w których obiegową monetą jest korona,

kwoty wyrażone w niniejszem rozporządzeniu w markach będą zamienione

na korony.

.

Art. 23. Rozdział kredytów na odbudowę między interesowane Mini- .

sterstwa i poszkodowane powiaty oraz kontrola działalności komisji zapomogowych należy do Ministerstwa Skarbu, które w tych sprawach działać

będzie w porozumieniu z interesowanemi Ministerstwami.

I\rt. 24. Rozporządzenie niniejsze · wchodzi w życie z dniem ogłosze ­

nia w Dzienniku Ustaw Rrzeczypospolitej Polskiej.

Warszawa, dnia 12 stycznia 1920 r.

Minister Skarbu

W. Grabski

Minister Robót Publicznych

Kędzio r

Minister Rolnictwa i Dóbr Pańswowych

B ardel

Min iste r Przemysłu i Handlu

A ntoni Olsżewsk i

Minist~r Spraw Wewnętrznych

.S. J;VOjCiflCh o1IJsk i

Prezes Głównego Urzędu Likwidacyjnego

w z. ]. KaYŚ/licR i

I

89.

ROZPORZF\DZENIE

Ministra J\prowizacji i Ministra Rolnictwa i Dóbr Państwowych

W przedmiocie pr·z ymusowego wykupu: bobiku, fasoli, grochu, peluszki, gryki, prosa i przetworów tych ziemiopłodów.

Na zasadzie art. 1 . ustawy z dnia 23 styczn ia 1920 roku w sprawie

zmiany art. 3 ustawy z dnia 18 listopada 1919 roku ,, 0 obrocie ziemiopło­

dami w roku gospodarczym 1919/20" (Dz. Ustaw R. P. N!! 6, poz. 40) i art.

.4, 9 i 10 ustawy l dnia 18 listodapa 1919 r. (Dz. Ustów R. P. N!! 89, poz.

485) zarządza się co następuje

I\rt. 1. Wszelkie nadwyżki bobiku, fasoli, grochu, peluszki, gryki

i prosa, I<tóre pozostaną u producentów. posiadających gospodarstwa powyżej 40-tu morgów ziemi ornej, po zaspokojeniu niezbędnych własnych

potrzeb spożywczych, gospodarczych i siewnych , podlegają przymusowemu

wykupowi przez Państwo po cenach, wskazanych wart. 4 niniejszego roz-