Rozporządzenie Ministra Spraw Wojskowych z dnia 30 września 1920 r. w przedmiocie wykonania rozporządzenia Rady Obrony Państwa o ustanowieniu "Krzyża Walecznych".

§ 1. "K rzyżem Walecznych" nagradzać można czyny męstwa i :odwagi, dokonane w boju przez oficerów i szeregowych

a) po ogłoszeniu niniejszego rozporządzenia;

. b) w czasie od dn. 1 listopada 1918 r. do dnia ogłoszenia niniejszych przepisów.

N a g r a d z a n i e c z y n ó w, d o k o n a n y c h p o o g ł o s z e n i u

s z e g o r o z p o r z ą d z e n i a.

n i n i e j-

/-

W myśl art. 5 rozporządzenia Rady Obrony Państwa a na mocy

rozkazu Naczelnego Wodza prawo nadawania "Krzyża Walecznych", aż do

odwołania udziela się

a) w stosunku do oficerów - dowódcom armji i wyższym dowódcom;

b) w stosunku do szeregowych - dowódcom dywizji, brygad jazdy,

brygad rezerwowyc:; piechoty, dowódcom grup taktycznych sformowanych czasowo na pr·awach dywizji, oraz wyższym dowódcom.

Nadanie "Krzyża Wal ecznych", przez dowódców upoważnionych,

w myśl ni:1iejszego parag rafu, uważa się za warunkowe, aż do zatwierdzenia przez Wodza Naczelnego.

§ 2.

§ 3. Do stawiania wn iosków o odznaczenie .. Krzyżem Walecznych",

uprawniony jest

a) w stosunku do oficerów- oficer, be z pośrednio przełożony w cza·

sie spełnienia czynu , zakwalifikowanego do nagrodzenia,

b) w stosunku do szeregowych - dowódca kompanji lub oddzial LP

równorzędnego, względnie dowódca d etaszo wanego plutonu lu b

oddziałLf równorzędnego, o ile jest oficerem.

§ 4. Do stawiania wniosków w myśl § 3 uprawniony jest również

oficer, nie b ę dący przełożonym szeregowego lub oficera przedstawionego

do od znaczenia, o ile był świadkiem dokonanego cz ynu. W tym wypadku

wniosek powinien być podpisany przez drugiego naoczneg o świadka bez.

różnicy stopnia wojskowego.

§ 5. Wnioski, sporządz one według załączonego wzoru, oficer stawia ·

wniosek, przesyła przez dowództwo macierzystej kompanji i bataljonu

lub oddział u równorzędnego do dowództwa macierzystego pułku, które

przes ył a wnioski z osobną dla każdej akcji bojowej drogą służbową, do

dowództwa uDrawnionego w myśl § 2, celem warunkowego nadania "Krzyża Walecznych".

ją cy

Dziennik Ustaw. Poz. 'i90.

N2 119.

§ 6. Wszyscy przełożeni obow iązani są do wyczerpującego zaopinjowania wni osków i jaknajszybszego ic h załatwian i a.

:;.Ą~z..; -

t § 7. bowództwo ~ uprawnio ne w : m yś l § 2, ogłasza nazwiska odznaczonych w rozkazie dziennym i wystaw ia odznaczone mu legitym ację według n astępującego wzoru

o':;

N'g legitymacjL ____

DOWÓDZTWO N. N.

L E G I T Y M 1\ C J 1\.

_____ ____ _____ ________________ ________________ ___ __ ____ ______ N. N. -____ ____ _____ ______ ___

oddział

_____ ___ _____________________ ___________ ma prawo do noszenia

"Krzyża

Walecznych"

z ( ____ ___ ______ ___ _____ __________ ___ ______ __ __ ____ ___ ___ -___ _____ __ ____________________ ____ ____ _____ __ _). nadanego

mu roz-

kazem N2 __ __ __ _______ ______ ___ ___ _____ D-wa -----_______ ____ ______ __ __________________ ________ ______ _______ __ __ __ __ ___ _____ ____ ___ _

z dn

______ ___________ ____ _____ ______ ___ __ _____ ______ ______ _______za ____ ___________________ ______ (krótkie oznaczenie

czynu nagrodzonego) _____ _______ ___ ____________ _______________ ___ _____ ____ ----__ ___ ___ _____ ____ ____ ___ _____ ___ ___ ______ ___ ___

Podpis Dowódcy ___ _____ ___ _______ ___ , ______ __ ____ __ _____ ____ ___ __ _________ _

Zatwierdzenie nadania na stąpił o Dekret em Naczelnego Wodza N2.. ---__________ _____

og ł oszo n ego

w Dz ienniku Personalnym Ministerstwa S praw Wojskowych

z dnia ------------- -------------- ------ -------- -------------- ---- -Podpi s

§ 8. , Przy stawianiu wniosków i na dawani u Krzyż a po raz d rugi , trzeci

i czwarty. obowiązują an a logi czne pczepisy, z tem, że każ d ora zo wo nal e ży

wy stawia ć nową legitym a cję, odbjerają c lub innym sposobem unie w ażnia­

jąc po przedn ią .

§ 9. W wyjątkowych w ypadl~ ach , gdy natychmiastowe odzn acze nie n a

polu walk i dla dobrego przy kładu je st wska zane, oficer, upra\v niony do sta wi e ni a wniosku, moż e uczynić t o te legra ficzni e lub t e lefon icznie i nastę p ni e

zł oż y ć wniosek n a pi ś mie .

§ 10. Ce lem uskut e cznie ni.:! fo r m a lno ś ci, potrze bn ych d o zatwierdzenia nadani a " K rz yża Wale czn ych" p rzez Wo dza Nac zeln e go, dowództwo

dyw izj i lub dowództwo ar m ji p rzesyia po uskutecznionej akcji w całości

wykazy według załączon e go wzoru wprost do Adjutantury Gene ralnej Naczeinego Wodza. Do tych wykazów należy załączyć odpowiednie wn ioski.

.Nil 119.

Dzien nik Ustaw. Poz. 790.

§ 11. Po zatwierdzeniu nadan ia Krz yża przez Wodza Naczelnego f\djutantura Genera ln a Wo dza Naczel ne go przesyła dekret z atwierdzający wraz

z wnios ka m i cele m o głoszenia do Ministerstwa Spra w Woj s kowych. Wnios ki, dotyc ząc e szeregowych i oficerów, mający c h prz y dział p ułkowy, przes y ła s ię na przechowa nie do właś ci wego odd z ia ł u za paso wego.

Wnioski, dotycz ą c e ofi ce rów, zatrzym uje się w Ministerstwie Spraw

Wojskowych.

§ 12. Gdzie stosunki bojowe na to pozwolą, należy przy nadawaniu

odznaczenia zachow ać odpow iedni ceremonjał.

Przy nadawaniu Krzyża należy posługiwać się następują cą formu i ą

nPoruczniku (ka pralu) NN. w na grod ę ,za męstwo, okazane w walce z nieprzyjac.iele m w ob ron ie Ojczyzny ( . . data i miejsce czynu ... ) - Wódz Naczelny nadaje Ci "Krzy ż Walecznych' (po raz drugi, trzeci, czwarty).

§ 13. Nadanie Krzyż a osobie, przeciwko której wytoczono dochodzenie sądowe, może mieć miejsce tylko w drodze wyjątku na uzasadniony

wniosek przełożonego dowództwa i z zezwolenia Naczelnego Wodza.

N a 'g r a d z a n i e c z y n ów, do k o n a n y c h P o 1 l i s t o P a d a

191 8 r.

§ 14. Przy stawianiu wniosków o nagradzanie czynów, dokonanych

przed ogłoszeniem tego rozporządzenia lecz po 1 listopada 1918 r. obowią­

zują analogiczne przepisy, zawarte w artykułach poprzednich.

§ 15. Prawo do nadawania " Krzyża Walecznych" mają dowódcy, wymienieni w § 2 ora z Naczelne Dowództwo.

Nadanie Krzyża' uważać należy za warunkowe, aż do zatwierdzenia

przez Wodza Naczelnego.

•

§ 16.

Wniosek o nadanie , Krzyża Walecznych " powinien być podpisany, prócz wnioskodawcy, przez dwóch naocznych świadków czynu bez

różnicy stopnia wojskow eg o.

Gdy wnioskodawca nie może uz y skać podpisów dwóch naocznych

świadków, nadanie Krz yża może nastąpić je dynie po zasięgnięciu opinji

a) O ile chodzi o czy ny dokonane w czasie istnienia dywi zji i armji

- tych do wódców kategorj :, wym ien ion ych w § 2, którzy sprawowali kom e n dę w chwili spełn ienia cz ynu ;

b) o ile chodzi o czyny, do konane w czasie, w który m armje i dywizj e jeszcze ni e i stn ia ły - ówczesnych dowó dcó w grup taktycznyc h d la szeregowych, a dowódców gr u p o pe racyjnych ' dla ofice ró w.

§ 17. Pod wzglę de m przesyłania wykazów do f\ dju ta nt ury Generalnej

Wo dza Nacze lnego obowiązują analogicznie prze pisy § 10.

P r z e p i s y o g ó l n e.

§ Ut Czynu bojowego słu żą ceg o za podsta WE; wniosku o odznacze

nie Orde rem, "Vi rtut i M;litari", lub na gro dzon e go już tym Orde rem, nie

m ożna nagradzać ,) l~ rzyżern \Valecznych" .

§ 19. Dowó d ztwa a rmji z arzą d z ą we własny m zakresie dz i a ł ania perjodyczne, szcze gólnie po ukończeniu więks z ych akcji bojowych, składanie

N2 119.

Dziennik Ustaw. Poz. 790,

wykazów co do ilości Krzyżów nadawanych przez poszczególne podległe

dowództwa dywizji celem kontroli, czy nie zachodzą zbyt wielkie różnice

w ilości odznaczonych oficerów i szeregowych, przy uwzględnieniu udziału

i sukcesu każdej dywizji we właściwej akcji.

Tam, gdzie w liczbie odznaczonych zachodzą nieuzasadnione różnice,

dowództwo armji zarządza odpowiednie kroki celem jednolitego oceniania

crynów przez podwładne dowództwa.

. § 20. Naczelne Dowództwo celem analogicznej kontroli zarządza skła­

danie odpowiednich wykazów przez dowództwa armji w miarę uznania.

§ 21.

Wszystkie dowództwa obowiązane są prowadzić ścisłą i szczegówszystkich osób odmaczonych "Krzyżem Walecznych".

łową ewidencję

§ 22. Każde dowództwo armji po przygotowaniu zapasu krzyżów otrzymuje odpowiednio do liczby w skład tej arrQji wchodzących dywizji piechoty,

brygad jazdy, rezerwowych brygad piechoty, oraz grup taktycznych zastosowaną ilość krzyżów oraz blankietów, wniosków i legitymacji, które dzieli

odpowiednio do stanu bojowego między poszczególne dywizje dowództwa

równorzędne, pozostawiając przy dowództwie armji odpowiedni zapas celem

rozdziału pomiędzy nowe jednostki.

§ 23. W razie wyczerpania zapasu krzyżów należy przesłać zapotrzebowanie do Naczelnego Dowództwa, używając w tym celu załączonego

wzoru.

§ 24. Nadawanie "Krzyża Walecznych"

po ogłoszeniu niniejszego rozporządzenia.

rozpoczyna

Minister Spraw Wojskowych

Sosnkowski

się

niezwłocznie

H!! 119.

Dziennik Ustaw. Poz. 790.

StrOJU1 r.

Oddział

Wzór N2 t.

.... . . .. ..... ................... .

(do § 5)

Po raz .... ..............................................

WNIOSEK

na odznaczenie orderem "Krzyżem Walecznych" IN myśl rozporządzenia

R. O. P. z dnia ............................... .......... ....... .

Stopień

i funkcja

- - -- - - - - -- - - - Imię

2

_.- - - -

i nazwisko

(wyraźnie pisać)

- -- -- --_._-- - - - - - - - -

Potwierdzenie nazwiska

podpisem dowódcy

3

_.

- -- - - - - -- ----- _ . .. _-

--

Data wstąpienia do W. P.

4

_ _o

_

••

-

• _ _• _ __ __ __

Posiada odznaczenia

•

_ _ _ _ _

_ _ _ _ ____•

_ __ _ _ __

1.

........ ... ................................. ...... , dnia .......................................... 1920 r.

-

-- - - - -+- -

.

--_ . • _ _ ._ - - -

----

•• _--

_.

-- - -

(Podpis do wódcy, stawiającego wniosek)

•

_

Dziennik Ustaw.

N2 119.

Poz. 790.

Strona 2.

Szczegółowyopis

c zynów

6

7

8

Obecn y pl?ydziai vvymien1onego

ł

I

I

- - -~-E;.ent~~~;Podpisy--- I ---9

świadków.

Świad ectwa w załączeniu

----- - --- ------- - ----------------------

-'- -- --

N9 119.

Dziennik Ustaw. Poz. 790.

StrOlta } .

10

11

- Na zwiska dowódc ów i wyższych

prz ełoż onych w czasi e spełn ienia

czynu bojowego

Opin ja

Dow.

plutonu

a.

Dow.

komp.

-----.-

'l)'

b.

E

ro

......

tIl

E

r-

....o

Dow.

baonu

.c

u

>.

t

-

"O

CI1

-

- - --

...

C.

t

~

Dow.

N

Dow.

baonu

o

'0 !

... '

I

~

'0

U

pułku

-

"O

_ tV

.!<

.~

---- -

getdy

-

I

Ol N

I

;; ,

i- -----

ł Dow.

I

I

~

'0

...

Data

- - - - -- - -------- - -

'0

~

o

"O

--

t

c -

N

- --

Dow.

brygady

"O

Q)' .

...o

t

d.

Q)

.- I

Data

t

"O

CI1

U

VJ

Dow.

bry-

>,

"O

o

tIl

.c

u

~

'0

'0

~

N

tIl

pułku

"O

Dow .

Data: ----........... ___.___ ._______ ....... _.. _.....

- - - --

.l)'

Dow.

kompanji

przełożo n ych

Q)

t

"O

CI1

Ol

N

~

Data: .. ...... ..... . ._

- -- - - - - _ . _ - -

e.

Dow.

dywizji

II

-------,

l

Data: . __

- - - ---

f.

l-l '---- - - .--_ -K-rZ-Y-:-~-t-a -l-e(-'-n~-~h- ·na--d-a-n-~-:-r-az, dy\vizj i

Dow.

a_rm_j_i -

I De w.

Iarmji

--.-....... d nia - -.--..--... -- .-----.-.---.--- raz-

kazem ;~~~;:~~;~~:;~~ ;:;~'j')

Qzlennik Ustaw.

Poz. 790.

N2119

Strona 4.

12.

Uzasadnienie nieprzychylnej opinji.

13.

Uwagi: (okoliczności, które mogą wywierać wpływ na odznaczenie)

NI! 119.

Dziennik Ustaw. Poz. 790.

DOW. DYWIZJI (f\RMJI).

Wzór Nr 2.

(do § 10).

W Y K 1\ Z

OTRZYMł\NYCH I Nf\Dł\NYCH KRZYŻY.

Dni a -

Ilość krzyży nada-I Ilość krzyży na- I Zapotrzebowanie

Rozd z iał

Otrzymaną i lość

na dyw.; bry-

n ych przez dyw.

Krz y ży - -- ---- --- -- ---

gady etc.

I r. . ... .)

( patrz. wy k . N

I('

danych f\rm.

palrz wy k . N r.. .)

na Kr zyże r

I

Wzór Nr 3.

DOW. DYWIZJI (f\RMJI).

W Y

(do § 10).

1\ Z

Nr______ __ ____

wszystkich od dnia ______ ___________ ___ do dnia.___________ ________ . " KRZYŻEM Wf\LECZNYCH"

ł{

odzna czonych szeregowych (oficerów).

Za akcję,

Dyw. piechoty P ulk piechoty

B-d a jazdy,

jazdy, art.

etc.

etc.

Sto-

,

c zo nych

nadany

rozk.

I

I

I

Krzyż

i nazwi-

sko odznapień

dala

,

Imi ę

L. p .

miejsce,

I

I '"

I

I

I

OJ

t\J

~

::;

N2 119.

209g

Dziennik Ustaw. Poz. 790.

790.

ROZPORZł\DZENIE

Ministra Spraw Wojskowych

/

. z dnia 30 września 1920 r.

w przedmiocie wykonania rozporządzenia Rady Obrony Państwa

o ustanowieniu "Krzyża Walecznych".

Na podstawie art. 10 rozporządzenia Rady Obrony Państwa o ustanowieniu "Krzyża Walecznych" (Dz. Ust. R. P. z 1920 r. N!! 87 poz. 572) zarządzam co następuje