Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Dóbr Państwowych do ustaw z dnia 18 marca 1920 r. i z dnia 14 lipca 1920 r. w przedmiocie wydzierżawiania niezagospodarowanych użytków rolnych na terenie b. zaboru rosyjskiego i austrjackiego.

Dziennik Ustaw. Poz. 640.

N!2 97.

640.

ROZPORZf\DZENIE WYKONF\WCZE

Ministra Rolnictwa i Dóbr Państwowych

do ustaw z dnia 18 marca 1920 r. i z dnia 14 lipca 1920 r. (Dz. Ust. N2 28

poz. 165 i NI! 66 poz. 438) w przedmiocie wydzierżawiania niezagos·

podarowanych użytków rolnych na terenie b. zaboru rosyjskiego

i austrjackiego.

Na podstawie art. 6 i 13 ustawy z dnia 18 marca 1920 r. (Dz. Ust.

N!2 28 z dn. l /IV 1920 r. poz. 165) i art. 5 ustawy z dnia 14 lipca 1920 r.

(Dz. Ust. N!2 66 z dn. 2/VIII 1920 r. poz. 438) zarządzam, w porozumieniu

z Ministrami: Spraw Wewnętrznych i Sprawiedliwości oraz z Prezesem Głów ­

nego Urzędu Ziemskiego, co następuje

ł\rt. 1. Organem Ministerstwa Rolnictwa i Dóbr Państwowych, powo łanym do wykonywan ia ustaw z dnia 18 marca i 14 lipca 1920 r. (Dz. Ust.

N!2 28 poz. 165 i N~ 66 poz. 438), jest Urząd zagospodarowaniu odłogów.

Czynności, dotyczące wydz ie rżaw iani a niezagospodarowanych użytkó w

rolnych, w myśl ustaw powyższych. wykonywać będą pod ogólnem kiero wnictwem i nadzorem Urzędu zagospodarowania odłogów

a) jako organy I instancji

w b. zaborze rosyjskim-urzędy gminne.

w b. zaborze austrjackim- powiatowi referenci rolni;

b) jako organy II instancji od decyzji urzędów wymienionych w punkcie a - powiatowe Komi sje dzierżaw przymusowych; w za kresie

zaś nadzoru administracyjnego w b. zaborze rosyjskim Starostowie, względnie Wojewodowie, a w b. zaborze austrjackim-Staróstowie, względnie właściwi Inspektorowie pomocy rolnej,

ł\rt. 2.

Obowiąz kowi przymusowego wydzierżawiania w myśl art. 1

ustawy z dnia 19 marca 1920 r. podlega ją , bez względu na ogólną powierz·

chnię gospodarstwa, grunty leżące odłogiem, a zdatne pod uprawę rolną ,

których właściciel lub posiadacz, albo też osoba, mająca je . pod swoim za rządem, opieką lub w dzierżawie, upraw i ać nie może. Ugory w gospodarstwach trójpolowych, oraz ugory, uzasadnione racjonalną gospodarką pło ­

dozmienną nie są odłogami w rozumieniu ustawy.

ł\rt. 3. O dzierżawę gruntów, wymienionych wart. 2, mogą się ubie osoby, których głównem zajęciem jest rolnictwo, a które posiadają potrzebne zboże na zasiew, inwentarz żywy i martwy lub wykażą. że maj ą

możność ich nabycia we właściwym czasie, jak również możność wzięcia

parceli w natychmiastową dzierżawę.

Przy równych warunkach kandydaci będą uwzględnieni w porządku ,

wymienionym wart. 2 ustawy z dn. 18 marca 1920 r. O ile kandydatów

na dzierżawę zgłoszą Komisje Ziemskie gminne lub powiatowe, to listyod·

noś n e winny być rozpatrzone w pierwszym rzędzie zgodnie z art. 1 i 2 tejż e

ustawy.

gać

Właściciele i posiadacze gruntpw, wymienionych wart. 2 nirozporządzenia, względnie osoby, mające te grunty pod swoim

zarządem , opieką lub w dzierżawie, obowiązani są wydzierżawić je w drodze dobrowolnej umowy. Przy zawieraniu tych umów winny urzędy i Starostowie w miarę potrzeby współdziałać.

Rrt. 4.

niejszego

N!! 97.

Dzie nni k Ustaw. Poz. 640.

Nadto o bowiązane są wyzeJ wymienione osoby pod rygorem art. 12

ustawy z dn. 18 marca 1920 r. dostarczyć właściwym urzędom gminnym

:1 Starostwom, w terminach przez nich wskazanych, niezbędnych danych co

.do użytków rolnych , mogących podlegać wydzierżawieni LI na mocy ustawy

z dnia 18 marca 1920 r.

f\rt. 5. Urzę d y. gminne obowiązane są na podstaw(e dostarczonych

w myśl art. 4 oraz własnych dochodzeń spo rządzi ć wykazy gruntów, nadaj ących się do przymusowego wydzierżawienia, oraz wykazy osób, ubiegają­

cych się o dzierżawę, zawierające dane , dotyczące obszaru posiada nych

przez nich i dzierżawionych gruntów oraz posiadanych środków zagospodar-owania.

Odpisy powyższych wykaz ów w miarę ich sporządzania urzędy gminne

przedkładają Starostwom w terminach przez Starostów oznaczonych.

f\ rt. 6. O ile grunty, wymienio ne wart. 2 niniejszego rozporządzen i a'

nie zostaną przez ich właścicieli i posiadaczy lub osoby mające je pod swoim za rządem, opiek ą lub w d z ierżawie, wydzierżawione w drodze dobrowoln ej, zostaną wydzierżawione w drodze przymusowej przez właściwy urząd

gminny, względnie referenta rolnego (art. 1), w sposób określony wart. 7,

niniejszeg o rozporządzenia.

Prawo o'rzekania o przymu sowem wydzierżawieniu przysługuje urzędom

gminnym, względnie referentom, w roku 1920 w czasie od 15 września do

31 grudnia, w następnych zaś latach od 1 stycznia do 1 kwietnia każde­

go roku.

Art. 7. Na podstawie sporządzonych przez się wykazów (art. 5 niniej- /

szego rozporządzenia) oraz pos i łkując się w braku miejscowych kandydatów, w my śl wskazówek Starosty, zgłoszeniami mieszkańców innych gmin,

urzędy gminne. względnie referenci rolni powiatowi, w terminach, oznaczonych wa rt. 6 niniejszego rozporządzenia, powezmą decyzję co do wydzierżawienia niezagospodarowanych użytków rolnych na terenie gminy poszczególnym kandyda tom i w terminie wskazanym wart. 3 ustawy z dnia 14 go

!ipca 1920 r. zawrą z nimi umowy podług us talone go wzoru. Gdy o dzierżawę przymusową tegoż grunt u współubiega się kilka o sób, urząd gminny,

względnie referent rolny, rozpoznaje takie zgłoszenia łącznie i w decyzji

swej winien wskazać powody, dla których poszczególne zgłoszenia zostały

uwzględnione lub oddalone. Odp is decyzji doręcza się najpóżniej w terminie 7 dniowym od dnia decyzj i wszystkim interesowanym osobom. Umowy zawarte przez urząd gminny, względnie powiatowego referenta rolnego,

w myśl art. 9 ustawy z dnia 18 marca 1920 r. mają moc obowiązującą dla

w ła ścicieli gruntów, których dotyczą, jak równ I eż dla ich prawonabywców

oraz osób reprezentująćych prawa właściciela. Wydzierżawienie gruntów

w drodze dobrowolnej może być dokonane w każdym czasie do chwili podpisania umowy co do d zie rżawy przymusowej i powoduje umorzenie postę­

powania przymusowego. W szczególności może w ten sposób wła ściciel,

czy zarządca gruntu, za zgodą dzierżawcy uz;'skać skrócenie terminu za ·

mierzonej dzierżawy przymusowej wzamian za obniżenie tenuty albo na in·

nych warunkach.

Oryginały zawartych umó w o dz i erżawach przymusowych pozostają

w a ktach urzędu gminnego, wzgl ę dn i e Starostwa ; po jednym uwierzytelnion ym od pisie umowy otrzymuje d z i e r ż awca i w ł aś c iciel gruntu; tak i ż odpis

wra z z odpisem decyzji o wydzierżawier-Jiu urząd gminny, względnie powiatowy referent roln:', przedkłada n i ezwłocznie Starostwu. Przy zawarciu umowy urząd gminny, względnie powiatowy referent rolny, pobiera od dzierżawcy kwotę, równającą się kosztom koniecznego rozgraniczen ia wydzierża-

D~ iennik Ustaw. Poz. 640.

N!! 97.

wionych gruntów, któr ą dzierża wca ma prawo następnie potrącić przy wpla cie pierwszej raty dzierżawnej, co zostaje uwidocznione w umowie.

f\rt. 8. Umowy, zawierane w myśl · art. 7, win ny zawierać prócz zwywarunków dzierżawy również warunki, wskazane wart. 3 i 10 usta wy z dnia 18 marca' 192Q r., i sporządzane będą stosownie do zatwierdzo nych przez Ministra Rolnictwa i Dóbr Państwowych W7;,0 f..ÓW.

kłych

f\rt. 9. Drogi konieczne, przewidziane wart. 7 ustawy z dnia 18 mar ca 1920 r., winny być w miarę możnośc i ustanawiane na wspólne użytko­

wanie dla większej ilo ś ci dzierżawców.

f\rt. 10. W myśl art. 11 ustawy z dn. 18 marca 1920 r. w razie przy. musowego wydzierżawienia całej jednostki gospodarczej przysług uje orga"om rządowym prawo decyzji co do warunków korzyst ania przez dzierżaw ­

ców z zabudowa ń gospodarczych i in we nt arza martwego. W raz ie udziele·

ni a dz ierża wc y zezwoleni a na uż ywanie tyc h przedmiotów na leży w umo wie o przymusową d zierżawę zastrzedz, że przedmioty te zostaną d zi e rż aw­

cy oddan e po dokładnem opisa niu od da nych budynków i części s kłado­

wych inwenta rza martwego , że dzierżawca jest obowią za ny z w łasnych funduszów bez regresu do właścic iela wykonyw a ć potrzebne naprawy i roboty

około utrzym ania tych przedm iotów w należytym sLan ie , w jakim je otrzymał z uwzgl€,dnieniem naturalnego zużycia .

f\rt. 11. Urz ąd gminny. wz gl ędnie po wiatowy referent roln y, od powiada za akcję przymusowego wydz i erżawiania użytków rolnych na powierzon ym mu tere nie i czuwa nad ś cislem wykonaniem przez d zierżawców '

ich zobowiązań co do należyt ego zagospodarowania wydzierżawion ych gr untów. W wypadkach zuż y t kowania gruntu p rzez dzie rżawcę nie pod uprawę

m echaniczną lub pozostawienia go odłogiem, grunt taki winien być nie zwło cznie wciągnięty do wykazu na dający ch się do przymu sowego wydzier żawienia, ponadto zaś urząd gminny, względnie referent rolny, obowiąza ny

jest niezw ł ocznie wystąpić do Starosty z wnioskiem o zasto sowaniu do winnego dzierżawcy przepisów art. 12 ustawy z dnia 18 marca 1920 r.

f\rt. 12. Przeciw decyzjom urzędu gmil"nego, wzg lęd nie powia toweg o

referenta rolnego, wydanym na podstaw ie niniej szeg o rozporządzenia , służ y

osobom interesowanym prawo odwoł an ia s ię do powiatowej Ko misji Dzier·

żaw Przymu sowych (art. 13) w prz ec iągu dni B-miu od dnia dor ęcze nia de cyzji. Wniesienie odwołania wstrzymuje wykonanie decyzji urzędu gminnego , względnie pow iatowego referenta rolnego, aż do chwili doręczenia

interesowa nemu decyzji Powiatowej Komisj i Dzie rż aw Przymusowych , która

winna zapa ś ć przed upływem dni 14tu od d aty odwołania się, a o d które j

niema dalszego odwołania.

f\ rt. 13. Powiatową Komisję D zierżaw Przymusowych stanowi ą

1) Starosta-jako przewodniczący.

2) Referent roln y (zastępca przew o dniczącego )-na terenie b. zaboru

austrjacl<i ego tylko z głosem doradczym.

3) Komisarz Ziemski del e gowany przez właściwy Okrę gowy Urząd

Ziemski.

4) Sędzia pokoju na obszarze b. zaboru rosyjskiego, a dla obszaru

b. zaboru austrjackiego-naczelnik sądu powiatowego lub delegowany przez

ni ego sędzia.

.

5) Przedstawiciel S ejm iku, a w Mało po ls ce - Wydziału Po wiat o wego ~

przez też organizacje d ele gowany.

N!! 97.

. Dziennik Ustaw. Poz. 640.

Dla ważności orzecz eń Pow. Kom~ Dz ierż . P rzy m. koniecznem jest zawi a dom ienie o posiedzen iu wszystkich jej czł o nków i obecność 3 ·ch, o ile

w ich liczbie jest prz ewodniczący, albo jego zastępc a i referent rolny lub

Komisarz Ziemski.

De cyzje Powiatowej Komisji Dzi erżaw Przymusowych zapadają zwyc zajną wi ę'ks zością głosów obecnych członk ów.

W razie równości głosów

przeważa głos przewodniczącego.

Decyzje Pow iato wej Komisj i Dz ierż aw

Przymusowych będą przekazywane przez Starostę do wykonan ia wł a ściwym

urzędom gminnym, względnie . powiatowym referentom rolnym.

Wskazanem jest, aby członko wie już powolanej Pow iatowej Komisji Ziemskiej weszli w s kład Komisji Dzi erżaw Przymusowy ch t e goż pow iatu.

I\rt. 14. Starosta nadaje kierunek akcji p rzym usowe go wydzierżawi a­

nia użytków rolnych na terenie powiatu, odpow iada za nią , reguluje s prawy do tyczące wydzierżawienia niezagospodarowanych użytków w ro zmaitych

gminach swego powia tu oraz kieruje działa lnością Powiatowej Komisji Dzierżaw Przymusow ych (art. 13 niniejszego rozporządzenia).

F\rt. 15. Wojewoda, a w M ałop ol sce w łaściwy Okręgowy Ins pe kto r

Pomocy Rolnej, nadaje kierunek akcji przymusowego wydzierżawiania u ży t ­

ków rol ny ch na powi e rzonym sob ie t erenie, odpowiada za ni ą , regu luje

sprawy, dotyczą ce wydzierżawiania ni ezagospoda rowanych u żytków w poszczególnych powiatach sw e go Województwa względnie okręgu oraz wykon ywa nadzó r n ad d ziałalnością Starostów i Powiatowych Komisji Dz ierżaw

Przymuso wych.

I\rt. 16. Rozporządzen i e nIn Iejsze wchod!i w życie z dniem og ł osz e·

nia w Dzienniku Ustaw i obowiązuje na terenach b. zabo ru rosyjskieg o

i austrjackiego.

Jednocześni~ traci moc "Rozporządzenie Wykonawcze Ministra Ro lnictwa i Dóbr Pań stwowych z d:lia 30 marca 1920 r. do ustawy z d n. 18

marca 1920 r. w przedmiocie wydzierżaNienia niezagosp o darowanych uż yt­

ków rolnych na terenie b . zaboru rosyjskiego i austrjack iego ". (Dz. Ust.

N!! 29 poz. 174).

Warszawa , dnia 16 września 1920 r.

Minister Rolnictwa i Dóbr Pań stwowyc h

f. P O/liatowski.

Min ister Spraw Wewnętrznych

S/ntTs/d

Minister

Sp r awi ed li wości

.St. NOicodworski

Prezes Główne go U rzędu Ziemskiego

T. Wil/wlish